دستورالعمل وزارت جهاد كشاورزي در خصوص نظارت و كنترل فني مطالعات خاكشناسي

بسمه تعالي شماره: 020/533354 تاريخ: 1405/04/17 جناب آقاي نيازي شهركي معاون محترم آب و خاك و دبير ستاد ملي هماهنگي حفاظت و بهره‌برداري پايدار از خاك سلام عليكم؛ با عنايت به تكليف وزارت جهاد كشاورزي در اجراي بند (الف) ماده (7) قانون حفاظت از خاك (مصوب مجلس شوراي اسلامي به شماره 91/20704 مورخ 1398/03/04) و ماده (14) آئين نامه اجرايي آن (مصوب هيئت محترم وزيران به شماره 198653/ت58331 مورخ 1402/1030) بدينوسيله دستورالعمل‌هاي پيوست به شرح عناوين ذيل جهت بهره‌برداري و اجرا ابلاغ مي‌شود: 1-دستورالعمل انجام مطالعات خاكشناسي-نشريه شماره 466 2-شرح خدمات مطالعات خاكشناسي-نشريه شماره 425 3-دستورالعمل نظارت و كنترل فني مطالعات خاكشناسي-نشريه شماره 500 4-دستورالعمل انجام مطالعات ارزيابي تناسب اراضي غلامرضا نوري رونوشت: -معاونين محترم وزير-جهت اطلاع و همكاريهاي لازم -روساي محترم سازمان‌هاي وابسته-جهت اطلاع و همكاريهاي لازم -مديران عامل و روساي محترم شركت‌هاي مادر تخصصي و موسسات وابسته-جهت اطلاع و همكاريهاي لازم -روساي محترم سازمان جهاد كشاورزي استان‌ها-جهت اطلاع و همكاريهاي لازم -مديران كل محترم دفاتر مستقل ستادي-جهت اطلاع و همكاريهاي لازم جمهوري اسلامي ايران دستورالعمل نظارت و كنترل فني مطالعات خاك شناسي نشريه شماره 500 وزارت جهاد كشاورزي مؤسسه تحقيقات خاك و آب http://www.swri.ir 1403 اصلاح مدارك فني خواننده گرامي موسسه تحقيقات خاك و آب وزارت جهاد كشاورزي با استفاده از نظر كارشناسان برجسته خود مبادرت به تهيه اين دستورالعمل و عرضه آن به جامعه مهندسي كشور نموده است . با وجود تلاش فراوان، اين اثر مصون از ايراد و اشكال نيست . از اين رو، از شما خواننده گرامي صميمانه تقاضا دارد در صورت مشاهده هرگونه ايراد و اشكال فني مراتب را به ‌ صورت زير گزارش فرماييد : 1- شماره بند و صفحه موضوع مورد نظر را مشخص كنيد . 2- ايراد مورد نظر را به ‌ صورت خلاصه بيان داريد . 3 - در صورت امكان، متن اصلاح شده را براي جايگزيني ارسال نماييد . 4- نشاني خود را براي تماس احتمالي ذكر فرماييد . كارشناسان موسسه پس از دريافت نظرهاي ارسالي، آن‌ها را به‌دقت بررسي نموده و در صورت نياز، اقدام مقتضي به عمل مي‌آورند . پيشاپيش از همكاري و دقت نظر جنابعالي قدرداني مي‌شود . نشاني براي مكاتبه : كرج، ميدان استاندارد، جاده مشكين دشت، بعد از رزكان نو، بلوار امام خميني ( ره ) ، موسسه تحقيقات خاك و آب، بخش تحقيقات شناسايي خاك و ارزيابي اراضي تلفن : 36201900-026 5-36203502-026 web: http://www.swri.ir Email: ir.soilsurvey@gmail.com پيشگفتار برنامه‌ريزي استفاده از سرزمين در گرو شناسايي پراكندگي جغرافيايي انواع خاك‌هاست . مطالعات خاك‌شناسي كه با هدف نقشه‌برداري خاك در سطوح ملّي، منطقه‌اي و محلي انجام مي‌شود، داده‌هاي دقيق مكان‌دار را در قالب نقشه‌هاي خاك در اختيار برنامه‌ريزان و تصميم‌سازان پروژه‌هاي توسعه‌اي و عمراني كشور قرار مي‌دهد . يكي از نكات اساسي و قابل‌توجه در هر مطالعه خاك‌شناسي، كيفيت و دقت مطالعات مي‌باشد . روش‌ها و فن‌آوري‌هاي گوناگوني وجود دارد كه خاك‌شناسان با بكارگيري آن‌ها مي توانند مطالعات خاك شناسي را با كيفيت و دقت بهتري انجام دهند . كاربران اين مطالعات نيز قادر خواهند بود نقشه‌ها و گزارش مطالعات خاك‌شناسي را با اطمينان در برنامه‌ريزي هاي استفاده از سرزمين مورد استفاده قرار دهند . مجموعه خدمات و اقداماتي كه براي كنترل و حصول اطمينان از صحت اجراي كار، طبق اسناد و مدارك قرارداد به منظور تطابق عمليات اجرايي با مشخصات فني طرح، استاندارد، آيين‌نامه و دستورالعمل انجام مي‌گيرد، " نظارت فني " نام دارد . در اين راستا، برپايه تبصره دو ماده هفت قانون حفاظت از خاك كه در سال 1398 مورد تصويب مجلس شوراي اسلامي قرار گرفت، نظارت بر مطالعات خاكشناسي با هدف غناي بانك اطلاعات خاك كشور به عهده وزارت جهاد كشاورزي است . موسسه تحقيقات خاك و آب وزارت جهاد كشاورزي نيز بر همين مبنا به عنوان تنها مرجع ذي‌صلاح براي نظارت بر مطالعات خاكشناسي انتخاب شده است . بنابراين در راستاي تسهيل و يكپارچه‌سازي نظارت بر مطالعات خاكشناسي و پرهيز از اعمال سليقه، دستورالعمل حاضر يعني " نظارت و كنترل فني مطالعات خاكشناسي " توسط موسسه تحقيقات خاك و آب، تهيه و ابلاغ شده است . نسخه اوليه اين دستورالعمل به سفارش موسسه تحقيقات خاك و آب، توسط شركت مهندسين مشاور رويان تهيه و با نام نشريه شماره 500 معاونت برنامه‌ريزي و نظارت راهبردي رئيس‌جمهور در سال 1389 منتشر شد و در سايت سازمان برنامه و بودجه قرار گرفت . در نسخه حاضر، فصل اول به مفاهيم اساسي مي‌پردازد كه به‌طور عمده از فرهنگ واژگان نظام فني و اجرايي كشور اقتباس شده است . فصل دوم، وظايف و مسئوليت‌ها را ارائه مي‌دهد و در فصل سوم كنترل فني مطالعات خاك شناسي تشريح شده است . در فصل چهارم، دستورالعمل‌هاي نظارت و كنترل فني ارائه شده و سپس در فصل پنجم كه كاربردي‌ترين فصل دستورالعمل است، فرم‌هاي نظارت و كنترل فني برپايه تجارب گذشته، كاملاً به روزرساني و كاربردي شده است . با اين حال، به رغم تلاش‌هاي انجام شده و دقت و وقت صرف شده، اين نسخه از دستورالعمل مصون از وجود اشكال در مطالب نخواهد بود . بنابراين به‌منظور تكميل و افزايش غناي فني و علمي دستورالعمل، از كارشناسان محترم درخواست مي‌شود موارد نيازمند ويرايش را براي موسسه تحقيقات خاك و آب - بخش تحقيقات شناسايي خاك و ارزيابي اراضي، ارسال نمايند . كارشناسان موسسه، پيشنهادهاي دريافت شده را بررسي كرده و در صورت نياز به اصلاح در متن دستورالعمل، اقدامات لازم را با هم‌فكري نمايندگان جامعه علمي كشور اعمال مي‌كنند . سپس نسخه به‌روزرساني شده از طريق پايگاه اطلاع رساني نظام فني و اجرايي كشور در دسترس بهره‌برداران قرار خواهد گرفت . بدينوسيله موسسه تحقيقات خاك و آب از تلاش‌هاي همه دست‌اندركاران تهيه و تصويب نسخه پيشين اين دستورالعمل و همچنين مدير كل دفتر امور خاك كشاورزي، جناب آقاي دكتر دواتگر كه در نهايي نمودن اين ضابطه اهتمام ورزيدند، تشكر و قدرداني مي نمايد . عنوان نشريه : دستورالعمل نظارت و كنترل فني مطالعات خاك‌شناسي تهيه كنندگان : دكتر ميرناصر نويدي موسسه تحقيقات خاك و آب وزارت جهاد كشاورزي دكتر حسين ترابي عضو هيأت علمي دانشگاه شاهد دكتر كامران افتخاري بازنشسته موسسه تحقيقات خاك و آب وزارت جهاد كشاورزي دكتر محمد جمشيدي مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي استان فارس دكتر مهناز اسكندري دكتر محسن باقري بداغ‌آبادي موسسه تحقيقات خاك و آب وزارت جهاد كشاورزي موسسه تحقيقات خاك و آب وزارت جهاد كشاورزي دكتر جواد سيدمحمدي موسسه تحقيقات خاك و آب وزارت جهاد كشاورزي فهرست مطالب عنوان صفحه 1 فصل اول مفاهيم اساسي 1.1- مؤسسه تحقيقات خاك و آب مؤسسه تحقيقات خاك و آب كه در اين دستورالعمل، مؤسسه ناميده مي‌شود، به‌موجب مصوبه قانوني سازمان امور اداري و استخدامي كشور ( تبصره 3 ماده 8 لايحه قانون استخدام كشوري مصوب 1345 ) تشكيل شده و براساس اين دستورالعمل عهده دار وظيفه نظارت و كنترل فني بر مطالعات خاك‌شناسي، ارزيابي اراضي و تجزيه‌هاي آزمايشگاهي نمونه‌هاي خاك و آب، موضوع قراردادهاي همسان خدمات خاك‌شناسي در سطح كشور مي‌باشد . 1.2- مطالعات خاك‌شناسي مطالعات خاك‌شناسي مجموعه عملياتي است كه براي جمع‌آوري و تجزيه‌وتحليل داده‌ها، بررسي عوامل كنترل‌كننده تشكيل و پراكنش جغرافيايي خاك‌ها، تشريح ويژگي‌ها، طبقه‌بندي، آزمايش، تهيه نقشه پراكنش جغرافيايي و گزارش فني خاك‌شناسي يك منطقه معين طبق استانداردها و ضوابط فني انجام مي‌گيرد و اجراي آن از سوي مهندسين مشاور در قالب قرارداد رسمي تعهد مي‌شود . خاك‌شناسي، ويژگي‌هاي خاك‌ها را در منطقه مورد مطالعه تشريح مي‌نمايد، خاك‌ها را براساس يك سامانه رده‌بندي استاندارد گروه‌بندي مي‌كند، حدود و مرز خاك‌ها را روي نقشه ترسيم مي‌نمايد و رفتار خاك‌ها را براي كاربري‌هاي مورد نظر پيش‌بيني مي‌كند . كاربري‌هاي گوناگون خاك‌ها و چگونگي پاسخ آن‌ها به نيازهاي رويشي تحت مديريت‌هاي مختلف بايد در طرح‌ريزي و اجراي مطالعات خاك‌شناسي مورد توجه قرار گيرد . اطلاعات جمع‌آوري شده در مطالعات خاك‌شناسي، به توسعه برنامه‌هاي كاربري سرزمين 1 و بررسي اثرات آن بر محيط زيست كمك مي‌كند ( Soil Science Division Staff, 2017 ). مطالعات خاك‌شناسي ممكن است با هدفي خاص 2 ( مانند تهيه نقشه‌هاي موضوعي شوري، نفوذپذيري، بافت خاك سطحي و نظاير آن ) يا با هدفي عمومي 3 ، برنامه‌ريزي و اجرا شود كه در حالت اخير، كنترل و نظارت فني بر آن انجام مي‌شود . در اين دستورالعمل، مطالعات خاك‌شناسي با هدف عمومي مورد نظر است . 1.3- دستگاه نظارت شخصيت حقوقي است كه به نمايندگي از كارفرما، نظارت بر حسن انجام عمليات از نظر فني و كنترل كيفيت خدمات مورد قرارداد را بر عهده مي‌گيرد . دستگاه نظارت در قراردادهاي مطالعات خاك‌شناسي، بخش تحقيقات شناسايي خاك و ارزيابي اراضي است . 1.4- موافقت‌نامه نظارت و كنترل فني موافقت‌نامه نظارت و كنترل فني كه در اين دستورالعمل، موافقت‌نامه ناميده مي‌شود، عبارت است از قراردادي بين كارفرما و مؤسسه كه به‌موجب آن مؤسسه عهده‌دار انجام نظارت و كنترل فني مطالعات موضوع قرارداد مي‌شود . 1.5- عمليات نظارت و كنترل فني تمامي فعاليت‌هاي طراحي شده و نظام‌گرا كه توسط دستگاه نظارت براي ايجاد اطمينان از اين كه عمليات مورد قرارداد به‌درستي انجام شده و محصول نهايي داراي كيفيت مورد نظر مي‌باشد، عمليات نظارت و كنترل فني ناميده مي‌شود . 1.6- نظارت نظارت 4 مجموعه خدمات و اقداماتي است كه براي كنترل و حصول اطمينان از صحت اجراي كار طبق اسناد و مدارك قرارداد انجام مي‌شود . 1.7- مهندس ناظر مهندس ناظر 5 شخصي است كه از طرف دستگاه نظارت تعيين و براي انطباق كارهاي اجرايي با نقشه‌ها، مشخصات كارها و ساير مدارك قرارداد و نظارت فني بر عمليات اجرايي و كنترل مستقيم كار، به طور كتبي به مهندس مشاور معرفي مي‌شود . 1.8- كيفيت تمام ويژگي‌هاي خدمات انجام شده و محصولات ارائه شده توسط مهندس مشاور كه در برآورده كردن نيازهاي تصريح شده در استانداردها و مشخصات فني موجود موثر باشد، كيفيت 6 آن خدمت يا محصول ناميده مي‌شود . 1.9- كنترل كيفيت كنترل كيفيت 7 فعاليت‌هايي است كه به‌منظور تاييد كيفيت از طريق اطمينان از اجراي درست الزامات و استانداردها و مشخصات فني مربوط به كيفيتي مشخص انجام مي‌شود . 1.10- تضمين كيفيت تضمين كيفيت 8 بخشي از مديريت كيفيت است كه بر ايجاد اطمينان از برآورده شدن الزامات و يا خواسته‌هاي مربوط به كيفيت، تمركز دارد . 1.11- استاندارد استاندارد 9 به مشخصات فني يا مدركي موجود گفته مي‌شود كه مبتني بر نتايج فني و تجربي مقبول باشد و با هدف ارتقاء و بهينه‌سازي بهره‌وري جامعه و با همكاري و توافق ضمني و يا تاييد كلي افراد ذي‌نفع تهيه شده و توسط نهادي معتبر به تصويب رسيده باشد . 1.12- دستورالعمل روش‌هاي مشخص شده براي اجراي يك فعاليت را دستورالعمل 10 مي‌نامند . دستورالعمل‌ها معمولا شامل موارد زير مي‌باشند : - اهداف و دامنه كاربرد فعاليت - نوع و چگونگي انجام فعاليت - نيروي انساني و تخصص مورد نياز - زمان و محل انجام فعاليت - تجهيزات مورد نياز - روش كنترل و ثبت داده‌ها و اطلاعات 1.13- دستورالعمل شرح خدمات مطالعات خاكشناسي‌ از آغاز مطالعات‌ خاكشناسي‌ در كشور، بيش‌ از 70 سال سپري شده است‌ . نهادها و سازمان‌هاي مختلف‌ در وزارت جهاد كشاورزي و وزارت نيرو طيّ‌ اين‌ مدت، سطوح مختلفي‌ از مطالعات خاكشناسي‌ را انجام داده اند . شرح خدمات و چارچوب هاي علمي‌ مطالعات خاكشناسي‌ در سطوح و دامنه‌هاي مختلف‌ طي‌ّ ايـن سال‌ها‌ تحـول يافتـه است اما به ‌رغم‌ قدمت و‌ تجربي‌ طولاني‌، شكل‌گيري نهايي‌ شرح خدمات مطالعات خاكشناسي‌ در سال 1367 توسط‌ موسسه‌ تحقيقات خـاك و آب با رويكرد پاسخگويي‌ به نيازهاي بخش‌ كشاورزي سامان يافت‌ . باگذر زمان‌ افزون‌بر بخش‌ كشاورزي، دامنه‌ نيازهاي فرابخشي‌ به‌ مطالعات خاكشناسـي‌ فزونـي‌ يافت و ضـرورت بازنگري، بهنگام‌سازي و قانونمند كردن فرآيندهاي مطالعاتي‌ و نظارتي‌ الزامي‌ شده است‌ . ازاين‌رو درچارچوب نظام فني‌ و اجرايي‌ كشور و با استناد به‌ ماده ( 23 ) قانون برنامه‌ و بودجه‌ ( مصوب 1351 ) و با همـاهنگي‌ موسسه‌ تحقيقات خاك و آب كشور، تـدوين‌ شـرح خـدمات مطالعـات خاكشناسـي‌ توسط معاونت‌ امور فني‌ معاونـت‌ برنامـه‌ريـزي و نظـارت راهبـردي رياست‌ جمهوري تحت عنوان نشريه شماره 425 انجام شد‌ . 1.14- دستورالعمل انجام مطالعات خاك شناسي در بيشتر طرح‌هاي سرمايه‌گذاري كشور و آمايش سرزمين، نياز به مطالعه خاك با اهداف، عمق و دامنه متفاوت در سطوح تفصيلي دقيق، تفصيلي، نيمه تفصيلي و اجمالي است . از اين رو، ايجاد انسجام و هماهنگي در نظام مطالعات خاكشناسي دستگاه‌هاي اجرايي و مشاوران بخش خصوصي به منظور رعايت استانداردها و ارتقاء كيفيت مطالعات، به‌هنگام‌سازي و تكميل بانك داده‌هاي ملي خاك، استفاده از تجهيزات و فناوري‌هاي جديد و بكارگيري روش‌هاي نوين در انجام مطالعات ياد شده الزامي مي‌باشد . بنابراين موسسه تحقيقات خاك و آب كشور در قالب طرح تهيه ضوابط و معيارهاي فني مطالعات خاكشناسي كشور، دستورالعمل انجام مطالعات خاكشناسي را با هماهنگي امور نظام فني و اجرايي سازمان برنامه و بودجه كشور تهيه و تحت عنوان نشريه شماره 466 معاونت برنامه‌ريزي و نظارت راهبردي رييس جمهور منتشر نموده است . 1.15- دستورالعمل نظارت بر مطالعات خاكشناسي فرآيند تدوين چارچوب نظارت پس از تهيه نشريه شماره 425 ( دستورالعمل شرح خدمات مطالعات خاكشناسي‌ ) و نشريه شماره 466 ( دستورالعمل انجام مطالعات خاك‌شناسي ) ضروري است . از اين رو، نشريه شماره 500 با عنوان دستورالعمل نظارت و كنترل فني مطالعات خاك شناسي در موسسه تحقيقات خاك و آب كشور قرار گرفت و در سال 1389 منتشر شد كه نشريه حاضر نسخه بازنگري شده آن مي‌باشد . 1.16- . مقررات مقررات 11 به معني عام شامل قانون، تصويب‌نامه، آئين‌نامه، بخش نامه و هرچه كه ضمانت اجرا داشته باشد، مي‌باشد . 1.17- معيارهاي فني ضوابط، استانداردها و معيارهاي فني 12 ، عبارتند از مجموعه مشخصات فني، روش‌ها، ضوابط و دستورالعمل‌هايي كه براساس اصول علمي و فني موجود در كشور و جهان با توجه به شرايط اقليمي، زيست‌محيطي، اجتماعي و امكانات موجود براي پذيرش از نظر فني و اقتصادي، تضمين ايمني، حفاظت اطلاعات و بهبود كيفيت طراحي، اجرا، بهره‌برداري و نگهداري طرح‌ها تهيه و تدوين مي‌شوند . 1.18- قرارداد قرارداد 13 مجموعه اسناد و مدارك غير قابل تفكيك مشخص شده در موافقت‌نامه است كه براي انجام خدمات موضوع قرارداد، بين دو طرف مبادله مي‌شود . 1.19- قرارداد همسان قرارداد همسان 14 قراردادي است كه شامل موافقت‌نامه، شرايط عمومي، شرح خدمات و حق‌الزحمه مصوب باشد . 1.20- شرايط عمومي قرارداد شرايط عمومي قرارداد 15 سندي است كه روابط بين دو طرف قرارداد، الزامات، اختيارات، تعهدات و مسئوليت‌هاي هريك از دو طرف قرارداد را در حالت عمومي مشخص مي‌كند و معمولا به‌صورت همسان تهيه مي‌شود و جزء مدارك قرارداد است . 1.21- شرايط خصوصي قرارداد شرايط خصوصي قرارداد 16 ، شرايط ويژه‌اي است كه به‌منظور تكميل شرايط عمومي، با توجه به وضعيت و ماهيت موضوع قرارداد تنظيم مي‌شود . مواد درج شده در شرايط خصوصي، هيچ‌گاه نمي‌تواند مواد شرايط عمومي را نقض كند، يا تعهدات مالي كارفرما را افزايش دهد . 1.22- پيوست پيوست 17 مشخصات و مدارك تكميلي است كه به‌منظور تكميل مفاد موافقت‌نامه تنظيم مي‌شود . 1.23- ابلاغ قرارداد ابلاغ قرارداد 18 عبارت است از ارسال نامه رسمي كارفرما به همراه قرارداد به طرف ديگر . 1.24- موافقت‌نامه موافقت نامه 19 سندي است كه در آن مشخصات اصلي قرارداد، مانند مشخصات دو طرف، موضوع، مدت، حق‌الزحمه و تعهدات دو طرف بيان شده است و بايد به امضاي هر دو طرف برسد . 1.25- خدمات خدمات 20 عبارت است از فعاليت‌ها و اقدام‌هايي كه در اجراي موضوع قرارداد از سوي مهندس مشاور تعهد شده است . 1.26- شرح خدمات شرح خدمات 21 مجموعه ريز خدمات و فعاليت‌ها و تكاليفي است كه براي انجام دادن خدمات مشاوره براي گروهي از كارها در يك زمينه كاري به‌صورت همسان تهيه مي‌شود و در آن زمينه كاري، عيناً در پروژه مورد استفاده قرار مي‌گيرد . شرح خدمات جنبه حقوقي دارد و جزء اسناد و مدارك قرارداد خدمات مشاوره است . 1.27- فهرست خدمات فهرست خدمات 22 مجموعه ريز خدمات مربوط به يك زمينه كاري مي‌باشد . يعني طرح را در كلي‌ترين حالت ممكن در نظر گرفته و مجموعه ريز خدماتي كه براي اجراي مراحل مختلف آن طرح ( مطالعات طراحي، اجرا و بهره‌برداري ) لازم است، به‌طور كامل تهيه مي‌شود . اين مجموعه، فهرست خدمات ناميده مي‌شود . براي هر طرح خاص، شرح خدمات با توجه به نياز آن طرح از اين فهرست استخراج مي‌شود . 1.28- جزئيات فهرست خدمات جزئيات فهرست خدمات 23 به مجموعه جزئيات و روش‌هاي ضروري انجام كار خدمات مندرج در فهرست خدمات اطلاق مي‌شود كه براساس آن مي‌توان خدمات انجام شده را كنترل نمود . 1.29- خدمات اضافي خدمات اضافي 24 عبارت از خدماتي است كه در حين انجام كار و در حد متعارف و در چارچوب موضوع قرارداد، انجام دادن آن به مشاور ابلاغ مي‌شود و هزينه آن جزء مبلغ اوليه قرارداد منظور نشده، به‌صورت جداگانه محاسبه و به مبلغ قرارداد اضافه مي‌شود . 1.30- برنامه زماني كلي برنامه زماني كلي 25 برنامه‌اي است كه تاريخ شروع و خاتمه انجام بخش‌هاي مختلف خدمات هر قسمت يا مرحله از قرارداد را بر حسب ماه نشان مي‌دهد و در اسناد و مدارك قرارداد درج مي‌شود . 1.31- برنامه زماني تفصيلي برنامه زماني تفصيلي 26 برنامه‌اي است كه تاريخ شروع و خاتمه هريك از فعاليت‌هاي درج شده در شرح خدمات را به تفصيل همراه با زمان‌بندي فعاليت‌هاي جزئي و در چارچوب برنامه زماني كلي در هر قسمت يا مرحله نشان مي‌دهد . 1.32- برنامه زماني اجراي كار برنامه زماني اجراي كار 27 ، تعيين مدت زمان انجام هر يك از فعاليت‌هاي طرح زمان شروع و پايان آن‌ در ارتباط با فعاليت‌هاي طرح است به‌نحوي كه امكان اجراي طرح در مدت تعيين شده ميسر شود . 1.33- پيشرفت كار ( فيزيكي ) پيشرفت كار 28 عبارت است از مقدار وزني فعاليت‌هاي انجام شده نسبت به كل كار و معمولا به‌صورت درصدي از كل كار بيان مي‌شود . 1.34- پايگاه داده‌ها، پايگاه اطلاعاتي پايگاه داده ها 29 مجموعه‌اي از داده ها كه به‌طور منظم سازمان يافته و ثبت شده است و با سيستم‌هاي كامپيوتري به آساني در دسترس قرار مي‌گيرد . 1.35- كارفرما كارفرما 30 شخصيتي حقوقي است كه قرارداد را امضاء مي‌كند و انجام خدمات موضوع قرارداد را به مهندس مشاور واگذار مي‌نمايد . جانشينان قانوني و نمايندگان مجاز كارفرما، در حكم كارفرما هستند . 1.36- مهندس مشاور مهندس مشاور 31 ، شخص حقوقي يا حقيقي است كه براي انجام خدمات پژوهشي، مطالعات، طراحي و ارائه خدمات فني و نظارت بر اجراي كار در چارچوب اختيارات تعيين شده در اسناد و مدارك قرارداد بكار گرفته مي‌شود . 1.37- نظام فني و اجرايي كشور نظام فني و اجرايي كشور 32 مجموعه اصول، فرآيندها و اسناد مربوط به مديريت، پديدآوري و بهره‌برداري طرح‌ها و پروژه‌هاي سرمايه‌گذاري است . 2 فصل دوم وظايف و مسئوليت ها 2.1- وظايف كارفرما كارفرما موظف است نسبت به تعيين و معرفي محدوده مطالعاتي به دستگاه نظارت اقدام نمايد و پس از عقد قرارداد خاك‌شناسي با مهندس مشاور، يك نسخه از آن را براي بررسي و تنظيم موافقت‌نامه شرايط عمومي قراردادهاي خدمات مشاوره به مؤسسه تحويل نمايد . 2.2- وظايف دستگاه نظارت الف ) دستگاه نظارت برپايه اين دستورالعمل، فرآيند نظارت بر اجراي نشريات شماره 425 ( شرح خدمات مطالعات خاكشناسي ) و 466 ( دستورالعمل انجام مطالعات خاك‌شناسي ) را بر عهده دارد . ب ) دستگاه نظارت موظف است پس از دريافت قرارداد، حداكثر ظرف مدت 10 روز كاري نسبت به بررسي آن اقدام و در صورت تاييد، موافقت‌نامه قرارداد نظارت و كنترل فني بر مطالعه خاك‌شناسي را در دو نسخه تنظيم و براي امضاء نزد كارفرما ارسال نمايد . تبصره 1 - در صورتي كه دستگاه نظارت اشكالاتي را در قرارداد مشاهده نمايد لازم است كه ضمن هماهنگي با كارفرما، نسبت به رفع آن اقدام نموده و يا قرارداد را براي رفع اشكال عودت نمايد . ج ) لازم است كه دستگاه نظارت پس از اعلام آمادگي به كار مهندس مشاور ( دريافت فرم 1- الف ) ، ضمن معرفي ناظر، ترتيبي اتخاذ نمايد كه ناظر مطالعات در مقاطع زماني لازم با حضور در محل اجراي عمليات، نسبت به انجام وظايف خود اقدام نمايد . د ) مهندس ناظر موظف است در اجراي ماده 3 موافقت‌نامه و شرايط عمومي قراردادهاي خدمات مشاوره به محل اجراي عمليات عزيمت و براساس مذاكره، مشاهده، اندازه‌گيري و بررسي كيفيت تشريح خاك‌رخ، فرم‌هاي نظارت مراحل مختلف عمليات اجرايي را در دو نسخه تكميل و در محل به سرپرست گروه خاك‌شناسي و رونوشت آن را به دستگاه نظارت تحويل نمايد . ه ) دستگاه نظارت موظف است پس از دريافت گزارش مهندس ناظر، چكيده‌اي از گزارش كه شامل اشكالات احتمالي و يا عدم پيشرفت كار مي‌باشد را به كارفرما و مهندس مشاور اعلام نمايد . و ) لازم است كه دستگاه نظارت، مدارك تحويلي در هر مرحله از كار را طيّ مدت زمان مناسب ( برپايه مدت زمان قرارداد ) بررسي نموده و نظر خود را براي ادامه عمليات مرحله بعد به مهندسين مشاور ابلاغ نمايد . ز ) دستگاه نظارت موظف است تاخير غير موجه و يا هرگونه خلل در انجام هر مرحله از عمليات را با توجه به گزارش مهندس ناظر به كارفرما گزارش نمايد . ح ) دستگاه نظارت موظف است پس از تاييد فرم شماره 7- ب، طيّ نامه‌اي با پيوست فرم مذكور، اتمام مطالعات را به كارفرما اعلام نمايد . 2.3- وظايف مهندس مشاور الف - مهندس مشاور موظف است قبل از شروع عمليات اجرايي، فرم شماره 1 - الف را تكميل و از طريق كارفرما به دستگاه نظارت تحويل نمايد . در صورتي كه شروع عمليات مهندس مشاور قبل از انعقاد رسمي قرارداد باشد، مهندس مشاور موظف است مراتب را به‌نحو مقتضي به دستگاه نظارت اطلاع دهد . تبصره 1 - در بررسي‌هاي مقدماتي و تهيه نقشه اوليه با استفاده از تفسير تصاوير ماهواره‌اي يا عكس‌هاي هوايي قبل از تاييد موارد زير توسط دستگاه نظارت، مهندس مشاور مجاز به شروع عمليات ميداني نمي‌باشد . - تكميل فرم شماره 2- الف - تهيه راهنماي نقشه اوليه خاك - زمين‌نما - تعيين نوع نقاط مشاهداتي ( اعم از خاك‌رخ و مته ) بر اساس روش نمونه‌برداري و مختصات جغرافيايي آن‌ها . تبصره : روش نمونه‌برداري ( شبكه، فيزيوگرافي، آزاد، ژئوپدولوژي، رقومي و مانند اين‌ها ) توسط گروه خاك‌شناسي ارائه مي‌شود و تاييد آن به‌عهده دستگاه نظارت مي‌باشد . ب - مهندس مشاور موظف است پس از پايان هر مرحله از عمليات، مدارك را طبق فرم‌هاي الف از شماره 1 تا 7 ارائه شده در فصل پنجم اين دستورالعمل، به كارفرما و دستگاه نظارت تحويل نمايد . د - مهندس مشاور موظف است بر اساس اعلام دستگاه نظارت، تجهيزات فني و اجرايي لازم را براي تسهيل امر نظارت فراهم نمايد . 2.4- وظايف و مسؤوليت‌هاي مؤسسه در مطالعات خاك‌شناسي 1. تهيه دستورالعمل‌هاي ملي براي كنترل و تضمين كيفيت مطالعات خاك‌شناسي . 2 . تهيه دستورالعمل‌هاي ملي براي هماهنگ كردن سري‌هاي خاك در كشور . 3. تهيه دستورالعمل‌هاي ملي و معيارهاي لازم براي ايجاد پايگاه ملي اطلاعات منابع خاك كشور . 4. تهيه دستورالعمل هاي ملي و معيارهاي لازم براي كنترل كيفيت و استانداردهاي تفسير مطالعات خاك‌شناسي . 5. تهيه مواد آموزشي در زمينه انجام، نظارت و كنترل كيفيت مطالعات خاك‌شناسي و آموزش ناظرين و اعضاء تيم‌هاي خاك‌شناسي دست اندر كار مطالعات خاك‌شناسي در بخش خصوصي و دولتي . 6. نظارت بر انجام مراحل مختلف عمليات اجرايي و تهيه نقشه‌ها و گزارش نهايي مطالعات خاك‌شناسي . 2.4.1- وظايف و مسؤوليت‌هاي مراكز استاني خاك‌شناسي مسؤوليت‌ گروه هاي استاني خاك‌شناسي در محدوده زير پوشش هر منطقه به شرح زير است : 1. برنامه‌ريزي براي مديريت، نظارت و هماهنگي مطالعات خاك‌شناسي در منطقه زير پوشش، 2. شركت در و انجام فعاليت‌هاي كنترل كيفيت و تضمين كيفيت مطالعات خاك‌شناسي طبق برنامه زمان‌بندي مطالعات، به‌منظور انطباق دستورالعمل‌هاي مربوطه با مراحل اجراي مطالعات، 3. آموزش و ارزيابي خاك‌شناسان در منطقه زير پوشش براي انجام مطالعات خاك‌شناسي، 4. شركت در فعاليت‌هاي برنامه هماهنگي خاك‌ها در منطقه زير پوشش، 5. همكاري در نظارت بر مطالعات خاك‌شناسي در منطقه زير پوشش با هماهنگي موسسه . 3 فصل سوم كنترل فني مطالعات خاك شناسي 3.1- كنترل كيفيت مطالعات خاك‌شناسي كنترل كيفيت مطالعات خاك‌شناسي شامل گروهي از فعاليت‌هايي است كه منظور از اجراي آن‌ها دست‌يابي به سطح قابل قبولي از كيفيت مطالعات مي‌باشد . كنترل كيفيت شامل بازنگري مستقيم و وارسي‌ها، جهت‌گيري كلي مطالعات، و هماهنگي فعاليت‌هاي تهيه نقشه‌ها و گزارش نهايي به‌منظور حصول اطمينان از رعايت استانداردهاي پيش گفته از نظر محتوا، صحت و دقت آن‌ها مي‌باشد . كنترل كيفيت خروجي مطالعات خاك‌شناسي در سطحي انجام مي‌شود كه تمام مراحل مطالعات، از بررسي‌هاي مقدماتي و عمليات ميداني، تا انتشار نقشه‌ها و گزارش نهايي را در بر مي گيرد . مسئوليت كنترل كيفيت مطالعات خاك‌شناسي به‌عهده دستگاه نظارت است . 3.2- تضمين كيفيت مطالعات خاك‌شناسي كنترل كيفيت و تضمين كيفيت 33 در تمام مراحل مطالعات خاك‌شناسي اعم از مقدماتي، ميداني، تهيه نقشه‌ها و تفسيرها و گزارش‌ها و به‌هنگام‌سازي مطالعات اهميت ويژه‌اي دارد . هدف از كنترل كيفيت و تضمين كيفيت مطالعات خاك‌شناسي كسب اطمينان از تهيه نقشه‌ها و گزارش نهايي منطبق با دقت و كيفيت قيد شده در موافقت‌نامه مطالعات خاك‌شناسي، به‌گونه‌اي كه نياز بيشتر كاربران را تامين نمايد، مي‌باشد . هم‌چنين، فعاليت‌هاي كنترل كيفيت در بخش‌هاي ديگر مانند مركز كارتوگرافي و آزمايشگاه خاك‌شناسي كه بخشي از مراحل تهيه نقشه و گزارش به آن‌ها مربوط مي‌شود، نيز اعمال مي‌گردد . مسئوليت تضمين كيفيت تشريح خاك‌رخ‌هاي شاهد، توصيف خاك‌ها، كيفيت نقشه‌ها و گزارش نهايي و تصاوير ارايه شده در گزارش نهايي به‌عهده مؤسسه گذاشته شده است . 3.3- مسئوليت كنترل كيفيت و هماهنگي مطالعات خاك‌شناسي مؤسسه كنترل كيفيت و تضمين كيفيت مطالعات خاك‌شناسي را به عهده ‌دارد . مسئوليت هماهنگي مطالعات خاك‌شناسي در سراسر كشور نيز به‌عهده مؤسسه است . ساختار مؤسسه براي مطالعات خاك‌شناسي شامل بخش شناسايي خاك و ارزيابي اراضي در تهران و بخش‌هاي خاك و آب استان ها 34 است . 3.4- مراحل و موضوعات بازرسي‌هاي كنترل كيفيت كنترل و بازرسي مطالعات خاك‌شناسي طيّ مراحل زير انجام مي شود : نظارت و كنترل فني بررسي‌هاي مقدماتي نظارت و كنترل فني عمليات ميداني و آزمايشگاهي نظارت و كنترل فني مطالعات ستادي نهايي هر مطالعه خاك‌شناسي نياز به نظارت و كنترل فني در اين سه مرحله دارد . ليكن مطالعاتي كه به‌صورت ساليانه و بلند مدت برنامه‌ريزي مي‌شوند، به نظارت و كنترل فني مستمر نياز دارند . دستگاه نظارت مسئوليت دارد تمام فعاليت‌هاي انجام شده در محدوده مورد مطالعه را بررسي و كنترل نمايد به‌طوري كه مطالعات انجام شده با رعايت تمام استانداردهاي برنامه ملّي خاك‌شناسي داراي كيفيتي مقبول باشد . بسياري از مسئوليت‌هاي كنترل كيفيت با بررسي و كنترل مستمر و با هماهنگي بين دستگاه نظارت و زير مجموعه مطالعات خاك‌شناسي ( گروه‌هاي مطالعات ستادي و عمليات ميداني و بخش‌هاي آزمايشگاه خاك و آب و كارتوگرافي ) و آموزش و هدايت آن‌ها صورت مي‌گيرد . موضوعات شرح خدماتي كه در هر مرحله مورد بررسي و كنترل قرار مي‌گيرد در هر مقطع زماني از مطالعات متفاوت است . اهم اين موضوعات عبارتند : مديريت برنامه زمان‌بندي نظارت و كنترل فني و تهيه گزارش پيشرفت مرحله‌اي كار، نظارت و كنترل فني تهيه راهنماي نقشه خاك، نظارت بر عمليات ميداني، نمونه‌برداري از خاك‌رخ‌هاي خاك و تجزيه‌هاي آزمايشگاهي، اعلام كفايت عمليات ميداني و اسناد تهيه شده، نظارت و كنترل فني هماهنگي خاك‌ها، نظارت و كنترل فني تهيه نقشه‌ها، نظارت و كنترل فني رقومي‌سازي داده‌ها و تهيه بانك داده‌هاي خاك، نظارت و كنترل فني گزارش نهايي مطالعات . بررسي‌هاي تضمين كيفيت در مقاطع زماني مختلف به‌گونه‌اي برنامه‌ريزي مي‌شود كه اطمينان حاصل شود كه تمام استانداردهاي برنامه ملّي شناسايي خاك در مطالعات خاك‌شناسي رعايت شده است . در بازرسي‌هاي تضمين كيفيت توسط دستگاه نظارت لازم است خاكشناس مسئول مطالعات در منطقه حضور داشته باشد . 3.5- بازرسي‌هاي كنترل كيفيت هريك از عوامل منفرد يا گروه‌هاي دست اندر كار مطالعات خاكشناسي شامل تهيه‌كنندگان نقشه خاك، تشريح خاكها در عمليات ميداني، رقومي‌سازي مرزها و واحدهاي نقشه خاك، طبقه‌بندي و نمونه‌برداري از نيمرخ‌هاي خاك، تجزيه‌هاي آزمايشگاهي، جمع‌بندي داده‌ها، ساخت بانك داده‌هاي خاك، تهيه گزارش نهايي و هر فعاليت ديگري در ارتباط با مطالعات خاكشناسي، نقش اساسي در كيفيت خروجي مطالعات دارند . بنابراين انتظار مي‌رود تمام آن‌ها وظايف محوله را به نحو شايسته‌اي انجام دهند به گونه‌اي كه محصول مطالعات خاكشناسي ( نقشه‌ها و گزارش نهايي ) تمام استانداردهاي ملّي شناسايي خاك را رعايت نموده و مطالعات با كيفيت و دقت قابل قبولي انجام گيرد . مديريت نظارت و كنترل فني مطالعات خاكشناسي مسؤوليت دارد تمام فعاليت‌هاي انجام شده در محدوده مورد مطالعه را بررسي و كنترل نموده كه از سطح قابل قبولي از كيفيت برخوردار بوده و رعايت تمام استانداردهاي برنامه ملّي خاك‌شناسي را تضمين نمايد . بسياري از مسؤوليت‌هاي كنترل كيفيت با بررسي و كنترل مستمر و با هماهنگي بين اعضاي تيم نظارت و كنترل فني با عوامل زير مجموعه مطالعات ( گروه‌هاي مطالعات ستادي، عمليات ميداني، آزمايشگاه خاك و آب و كارتوگرافي ) ، آموزش و هدايت آن‌ها صورت مي‌گيرد و بازديدهاي منظم تا حصول به نتيجه نهايي ادامه مي‌يابد . جزئيات شرح خدماتي كه در هر مرحله مورد بررسي و كنترل قرار مي‌گيرد، در هر مقطع زماني از مطالعات متفاوت است كه جزئيات آن پيشتر در برنامه‌ريزي مطالعات مورد بررسي قرار گرفت . اهم اين موضوعات عبارتند از : مديريت و برنامه زمان‌بندي نظارت و كنترل فني تهيه گزارش پيشرفت كار نظارت و كنترل فني تهيه نقشه‌ها نظارت و كنترل فني تهيه راهنمايي نقشه‌ها و هماهنگي آن‌ها اعلام كفايت عمليات ميداني و اسناد تهيه شده نظارت بر عمليات ميداني، آزمايش‌ها و نمونه‌برداري از نيمرخ‌هاي خاك نظارت و كنترل فني تهيه نقشه‌هاي رقومي و بانك داده‌هاي خاك نظارت و كنترل فني انتشار نتايج مطالعات ( نقشه‌ها و گزارش نهايي ) بديهي است كه مديريت نظارت و كنترل فني در هر مرحله از مطالعات، يك يا دسته‌اي از موضوعات مرتبط را مورد كنترل و بازرسي قرار داده و پس از حصول اطمينان از كنترل كيفيت مطالعات و رعايت استانداردهاي مربوطه، تاييديه انجام موفقيت‌آميز آن مرحله را صادر خواهد نمود . 3.6- بازرسي هاي تضمين كيفيت بررسي‌ها و بازرسي‌هاي تضمين كيفيت در مقاطع زماني مختلف به گونه‌اي برنامه‌ريزي مي‌شود كه اطمينان حاصل شود كه تمام استانداردهاي برنامه ملّي شناسايي خاك در مطالعات خاكشناسي رعايت شده است . در بازرسي‌هاي تضمين كيفيت، مدير نظارت و كنترل فني همراه افراد زير حضور دارند : خاكشناسان مناطق همجوار اعضاي پروژه شناسايي خاك متخصص حفاظت خاك منطقه خاكشناسان منطقه‌اي متخصص منابع اراضي منطقه متخصصان موضوعي مانند زمين‌شناس، ژئومورفولوژيست، متخصص پوشش گياهي و ساير اعضايي كه حضور آن‌ها در بررسي تضمين كيفيت مطالعات ضروري است . كنترل و بازرسي مطالعات خاكشناسي طيّ مراحل زير صورت مي‌گيرد : نظارت و كنترل فني بر بررسي‌هاي مقدماتي نظارت و كنترل فني بر عمليات ميداني و آزمايشگاهي نظارت و كنترل فني بر مطالعات ستادي نهايي 4 فصل چهارم دستورالعمل‌هاي نظارت و كنترل فني 4.1- دستورالعمل شماره 1 4.1.1- دستورالعمل نظارت بر بررسي‌هاي مقدماتي با توجه به شرح خدمات بررسي‌هاي مقدماتي در مطالعات خاك‌شناسي و دستورالعمل‌هاي مرتبط، در اين مرحله بايد اقدامات زير انجام شود : - هماهنگي با مسؤول گروه مطالعات به‌منظور بررسي وضعيت منطقه، ارزيابي اطلاعات جمع‌آوري شده، كاستي‌ها و اشكالات موجود، برنامه‌ريزي و هماهنگي در اجراي بررسي‌هاي مقدماتي، - تنظيم برنامه زمان‌بندي براي نظارت مطالعات و كنترل مرحله‌اي پيشرفت كار، - بررسي نحوه تجزيه‌وتحليل وضعيت زمين‌شناسي، جنس سنگ‌بستر و پهنه‌هاي رسوبي - ساختاري عمده در تقسيم‌بندي‌هاي زمين‌شناسي، منشاء موادمادري خاك‌ها ( درجا و يا انتقال يافته ) ، - بررسي نحوه تجزيه‌وتحليل فيزيوگرافي، واحدهاي زمين‌نما، و زمين‌چهر با استفاده از تفسير تصاوير ماهواره‌اي / عكس‌هاي هوايي، نقشه‌هاي توپوگرافي، زمين‌شناسي و زمين‌ريخت شناسي، - بررسي نحوه تجزيه‌وتحليل پستي‌وبلندي ( شيب، شيب‌سو و ارتفاع ) ، لزوم تهيه نقشه مدل رقومي ارتفاع 35 منطقه مطالعاتي، - بررسي نحوه تجزيه‌وتحليل رژيم‌هاي رطوبتي و حرارتي خاك‌ها با استفاده از آمار و اطلاعات اقليمي قابل دسترس منطقه مورد بررسي، - بررسي نحوه تجزيه‌وتحليل و شناخت منابع آب سطحي، زيرزميني و آبياري با استفاده از نقشه‌ها و گزارش‌هاي موجود، - بررسي نحوه تجزيه‌وتحليل و شناخت وضعيت كشاورزي و منابع طبيعي ( جنگل و مرتع ) و كاربري و پوشش اراضي با استفاده از نقشه‌ها و گزارش‌هاي موجود و يا تهيه نقشه جديد كاربري و پوشش اراضي با استفاده از اطلاعات و مدارك موجود يا با استفاده تكنيك‌هاي سنجش از دور، - بررسي نحوه استفاده از مطالعات خاك‌شناسي موجود، - بررسي موقعيت مكاني و گسترش جغرافيايي مناطق حفاظت شده، زيست‌بوم هاي حساس و حيات وحش، - بررسي نحوه تجزيه‌وتحليل، تنوع و گسترش خاك‌هاي منطقه و تهيه نقشه اوليه و راهنماي توصيفي خاك، - بررسي پيش‌بيني نحوه پيمايش مسيرها، تعيين نقاط مشاهداتي و روش نمونه‌برداري از خاك‌هاي منطقه، - جمع‌بندي نتايج نظارت بررسي‌هاي مقدماتي و توصيه‌هاي لازم به مسؤول گروه براي بهبود و ارتقاء كيفيت مطالعات، - تكميل فرم گزارش كنترل فني و نظارت بر بررسي‌هاي مقدماتي مطالعات خاك‌شناسي ( فرم شماره 2- ب ) . 4.2- دستورالعمل شماره 2 4.2.1- دستورالعمل نظارت بر عمليات ميداني و آزمايشگاهي با توجه به شرح خدمات عمليات ميداني و آزمايشگاهي در مطالعات خاك‌شناسي و دستورالعمل‌هاي مرتبط، در اين مرحله بايد اقدامات زير انجام شود : - - هماهنگي با مسؤول گروه مطالعات براي اجراي عمليات ميداني، - بررسي برنامه زمان بندي مطالعات ميداني و كنترل مرحله‌اي پيشرفت كار، - حصول اطمينان از صحت و دقت تجهيزات فني و وسايل اندازه‌گيري مورد نياز، - كنترل مسيرهاي پيمايش، محل و نوع نقاط مشاهداتي براساس تفسير عكس‌هاي هوايي، تصاوير ماهواره‌اي، نقشه‌هاي توپوگرافي و بازديدهاي محلي، تغيير مكان، حذف و يا اضافه نمودن مسيرهاي پيمايش و نقاط مشاهداتي با توجه به تنوع واحدهاي زمين‌نما و شكل‌زمين، - كنترل واحدهاي زمين‌نما، شكل‌زمين و سيماي زمين براساس نقشه تفسيري اوليه و بازديد محلي و انجام اصلاحات لازم در مرزها و نام‌گذاري واحدها، - كنترل صحت نوع كاربري و پوشش زمين و نحوه مديريت اراضي در كاربري‌هاي مختلف، - كنترل تعيين ميزان سنگ و سنگ‌ريزه، سنگلاخي بودن اراضي، وجود رخنمون‌هاي سنگي و صخره‌اي، - كنترل تشريح وضعيت فرسايش و رسوب ( ته‌نشست ) آبي و بادي، - كنترل تشريح وضعيت زهكشي سطحي، ماندابي و سيل‌گيري، - كنترل محدوده اراضي متفرقه شامل اراضي مخروبه، شن‌زارها، اراضي بادرفته، اراضي گچي، كفه‌هاي رسي و نمكي، پلاياها، بستر رودها، گودال‌ها، توده‌هاي آب و مانند اين‌ها، - كنترل نحوه تشريح پدون‌ها ( خاك‌رخ‌ها ) شامل بافت، ساختمان، رنگ، سنگ و سنگ‌ريزه خاك سطحي و زيرين، افق‌هاي ژنتيكي، تجمع املاح محلول، پوشش‌رسي، تخلخل، نفوذ ريشه، پايداري ذرات خاك ( خاك‌دانه‌ها ) ، آرايش افق‌ها، انقطاع‌سنگي، لايه محدودكننده، سنگ‌بستر، وضعيت ترك‌هاي سطحي و عمقي خاك، - كنترل نحوه تشريح محيط پيرامون پدون‌ها ( محدوده پلي پدون‌ها ) بر اساس كارت تشريح خاكرخ‌ها در آخرين نسخه چاپ شده از Field Book for Describing and Sampling Soils ، - كنترل نحوه انتقال نتايج تشريح خاك‌رخ و محدوده پلي‌پدون روي فرم‌هاي استاندارد تشريح، - كنترل نحوه تشريح ويژگي‌هاي مهندسي خاك بر پايه شرح خدمات قرارداد ( مانند مقاومت در برابر گسيختگي، حد سيلان و خميرايي، چسبندگي، مقاومت در مقابل حفاري و مانند اين‌ها ) و تشريح ويژگي‌هاي رفتاري خاك متاثر از كاربري‌هاي جاري، - نظارت بر نحوه تهيه عكس و اسلايد از خاك‌رخ‌هاي خاك و محدوده پلي‌پدون‌ها، - كنترل نحوه اتصال مرز واحدهاي نقشه با نقشه‌هاي مجاور ( در صورت وجود و هم‌مقياس بودن ) ، - كنترل تراكم و نحوه پراكنش نقاط مشاهداتي به‌منظور حصول اطمينان از دقت و صحت تعيين مرز واحدهاي نقشه با توجه به سطح دقت مطالعات، - كنترل نحوه نمونه‌برداري از نقاط مشاهداتي و حصول اطمينان از كيفيت و كميت نمونه‌ها با توجه به ويژگي و تنوع خاك‌هاي منطقه، - كنترل درخواست انجام آزمايش‌هاي فيزيكي، شيميايي و كاني‌شناسي متناسب با اهداف، سطح دقت مطالعات و ويژگي‌هاي خاك‌ها ( براساس شرح خدمات قرارداد ) ، - نظارت بر انجام آزمايش‌هاي تعيين كلاس هدايت هيدروليكي اشباع و سرعت نفوذ آب به داخل خاك در محل خاك‌رخ‌هاي شاهد بر اساس شرح خدمات قرارداد مطالعات خاك شناسي ( اين آزمايش‌ها در سطح مطالعات تفصيلي مرسوم مي‌باشد، اما گاهي در مطالعات نيمه‌تفصيلي و يا نيمه‌تفصيلي دقيق براساس نياز پروژه‌هايي مانند آبياري و زهكشي و بر اساس درخواست كارفرما انجام مي‌شود ) ، - نظارت و كنترل فني بر تكميل راهنماي توصيفي نقشه خاك بر اساس بررسي‌هاي مقدماتي و عمليات ميداني و تهيه راهنماي تطبيقي، - جمع‌بندي نتايج نظارت بر عمليات ميداني و توصيه‌هاي لازم به مسؤول گروه براي بهبود و ارتقاء كيفيت مطالعات، - حصول اطمينان از صحت و دقت نتايج آزمايشگاهي و انطباق آن با تشريح خاك‌رخ‌هاي خاك و نظارت بر نحوه انتقال نتايج در فرم‌هاي استاندارد ارائه نتايج آزمايشگاهي، تبصره : به‌منظور كنترل كيفي نتايج تجزيه‌هاي آزمايشگاهي نمونه‌هاي خاك، دستگاه نظارت مي‌تواند تعدادي نمونه تصادفي از بين تمامي نمونه‌هاي خاك تجزيه شده را انتخاب و به آزمايشگاه مرجع ( آزمايشگاه ستادي مؤسسه يا ديگر آزمايشگاه‌هاي مورد تاييد مؤسسه ) براي اندازه‌گيري مجدد ويژگي‌هاي خاك مورد نظر ناظر، ارسال نمايد . لذا ضروري است آزمايشگاه‌هاي طرف قرارداد مهندسين مشاور، نسبت به حفظ و نگهداري نمونه‌هاي خاك تا تصويب گزارش نهايي اقدام نمايند ، - تكميل فرم گزارش نظارت و كنترل فني بر عمليات ميداني و آزمايشگاهي مطالعات خاك‌شناسي ( فرم‌هاي شماره 3- ب، 4- ب و 5- ب ) 4.3- دستورالعمل شماره 3 4.3.1- دستورالعمل نظارت بر مطالعات ستادي نهايي - با توجه به شرح خدمات قرارداد مطالعات خاك‌شناسي و دستورالعمل‌هاي مرتبط با تهيه نقشه نهايي و گزارش مطالعات، در اين مرحله بايد اقدامات زير انجام شود : - نظارت بر فرآيند و كنترل تهيه نقشه نهايي و راهنماي تطبيقي براساس نقشه تفسيري و راهنماي توصيفي، عمليات ميداني و نتايج آزمايشگاهي نمونه‌هاي خاك و آب، - بررسي مرز واحدهاي نقشه در حاشيه‌ها و انطباق آن با نقشه‌هاي هم‌مقياس مجاور ( در صورت وجود ) ، اصلاح مرزها طبق دستورالعمل مربوطه، - كنترل فني راهنماي مشخصات عمومي نقشه‌ها، علائم قراردادي و نشانه‌هاي خاص شامل جهت شمال، مقياس و تاريخ تهيه نقشه‌ها، راهنماي اتصال نقشه‌هاي مجاور، نقشه موقعيت و نشانه‌هاي عوارض طبيعي و محيط‌هاي انسان ساخت، - بررسي انواع واحدهاي نقشه و شرح ويژگي‌هاي آن‌ها، - نظارت و كنترل لايه‌هاي رقومي شامل نقشه‌هاي خاك، شوري - سديمي، تفسيري و غيره، كاربرد علائم و نشانه‌هاي استاندارد، الحاق راهنماي تطبيقي، تعيين مساحت واحدهاي نقشه و استفاده از رنگ‌هاي استاندارد براي واحدهاي نقشه بر اساس دستورالعمل‌هاي مورد تاييد مؤسسه و يا مورد تاييد كارفرما، تبصره : مهندس مشاور موظف است براساس شرح خدمات قرارداد تمامي داده‌هاي مكاني و توصيفي مربوط به تمام نقشه‌هاي تاييد شده توسط دستگاه نظارت را در قالب فايل‌هاي رقومي در محيط Arc GIS تهيه و به همراه فرم شماره 7- ب، به دستگاه نظارت تحويل نمايد، - بررسي گزارش نهايي مطالعات خاك‌شناسي با استفاده از تجزيه‌وتحليل داده‌هاي كسب شده از بررسي‌هاي مقدماتي، عمليات ميداني و مطالعات ستادي نهايي، - بررسي و كنترل توصيف منطقه مورد بررسي شامل موقعيت، وسعت و راه‌هاي دسترسي، - بررسي و تجزيه‌ و تحليل وضعيت زمين‌شناسي، مواد مادري، سنگ‌بستر، مناطق ساختاري - رسوبي عمده در تقسيم‌بندي‌هاي زمين‌شناسي، مناطق اصلي فيزيوگرافي، واحدهاي زمين‌نما و شكل‌زمين، اقليم، كاربري و پوشش اراضي، رژيم‌هاي رطوبتي و حرارتي خاك‌ها ( براساس نرم‌افزار jNSM ) و منحني‌هاي مرتبط، منابع آب سطحي و زيرزميني، منبع آب آبياري و نقش آن‌ها در كنترل نحوه پراكنش و ويژگي‌ها خاك‌ها، - بررسي نحوه تشريح روش انجام مطالعات خاك‌شناسي، آزمايش‌هاي ميداني و تجزيه‌هاي آزمايشگاهي نمونه‌هاي خاك و آب، - بررسي نحوه تشريح واحدهاي نقشه خاك، اجزاء واحدها، ناخالصي‌ها، اراضي متفرقه و ويژگي‌هاي واحدهاي ژئومورفولوژيكي و خاك آن‌ها، - بررسي نحوه تشريح ويژگي‌هاي كامل سري‌هاي خاك و خاك‌رخ شاهد آن‌ها، طبقه‌بندي خاك‌ها در سيستم جديد آمريكايي براساس آخرين كليد آن (U.S.D.A. Keys to Soil Taxonomy) و سيستم رده‌بندي بين المللي (WRB) ، حدود تغييرات واحدهاي طبقه‌بندي ( سري، فاميل و سطوح بالاتر ) ، سري‌هاي همراه، سري خاك‌هاي غالب، زهكشي طبيعي، ضريب آبگذري، نحوه پراكنش و وسعت واحدهاي نقشه طبق استاندارد راهنماي شناسايي خاك، - بررسي سري‌هاي خاك شناخته شده و معرفي سري‌هاي جديد و تشريح ويژگي‌هاي آن‌ها طبق استاندارد موجود و تشريح تفاوت آن‌ها، - بررسي و كنترل جداول مربوط به پارامترهاي آب و هوايي، كيفيت و كميت منابع آب سطحي و زيرزميني، آب آبياري، عملكرد محصولات كشاورزي و گياهان بومي برپايه شرح خدمات قرارداد، - بررسي و كنترل جداول مربوط به مساحت واحدهاي نقشه و اجزاء واحدها، اراضي متفرقه، واحدهاي زمين‌نما و شكل‌زمين، كاربري و پوشش اراضي . 4.4- دستورالعمل شماره 4 4.4.1- دستورالعمل تفسير محدوديت‌ها و توانمندي‌هاي خاك و ارزيابي تناسب سرزمين براي كاربري‌هاي گوناگون - با توجه به سابقه طولاني انجام مطالعات خاكشناسي در ايران، غالب گزارش‌هاي نهايي مطالعات خاكشناسي، افزون‌بر تشريح سري‌هاي خاك، تشريح و رده‌بندي نيمرخ‌هاي شاهد هر سري خاك و نقشه فاز سري خاك، حاوي نقشه‌هاي كلاس شوري و سديمي و ارزيابي اراضي براي كشاورزي تحت آبياري ثقلي با محدوديت‌هاي موجود و پس از كاهش يا رفع محدوديت‌هاي قابل اصلاح مي‌باشند . ضمن اينكه تفسير برخي نتايج آزمايشگاهي از جمله كربن آلي، مقدار عناصر غذايي ( نيتروژن كل، فسفر، پتاسيم قابل جذب و برخي عناصر ريز مغذي مانند آهن، روي، منگنز، مس و بور ) ، بافت خاك، درصد گچ و آهك، نفوذپذيري، كاني‌شناسي رس و غيره ( براساس شرح خدمات قرارداد خاكشناسي ) نيز به همراه توصيه‌هاي فني و كارشناسي در خصوص نحوه مواجه با برخي از كمبودها و يا زياد بودن آن‌ها ارائه مي‌گردد . - با توجه به پيشرفت‌هاي صورت گرفته و نياز امروز، پروژه‌هاي مختلف در حوزه‌هاي تناسب اراضي براي محصولات مختلف كشاورزي، تناسب اراضي براي انواع آبياري‌هاي تحت فشار، كاربري‌هاي منابع طبيعي ( كشاورزي، جنگل و مرتع ) ، حيات وحش، فضاي سبز، راه و راه آهن، خطوط انتقال آب، گاز و نيرو، دفع پسماند مواد جامد و مايع، مديريت منابع آب، برنامه‌ريزي‌هاي منطقه‌اي، ناحيه‌اي و محلي، طرح‌هاي آبياري و زهكشي، ارزيابي منابع و استعداد اراضي، طرح‌هاي شهر و شهرك‌سازي، فرودگاه، تغيير كاربري اراضي و زمينه‌هاي ديگر، تعيين كلاس و نقشه‌هاي تناسب يا توانمندي اراضي براي هر يك از كاربري‌هاي مورد اشاره بايد مبتني بر دستورالعمل‌ها و راهنماهاي مورد تاييد موسسه تحقيقات خاك و آب كشور باشد . تبصره : چنانچه براي برخي از انواع كاربري‌ها، دستورالعمل مدون و مورد تاييدي در داخل كشور وجود نداشته باشد، گروه مهندسي خاكشناسي شركت مهندسي مشاور موظف است از دستورالعملي ( بين‌المللي يا متعلق به كشورهاي ديگر ) استفاده نمايد كه قبلاً توسط كارفرما و يا مديريت طرح مورد تاييد قرار گرفته باشد . - نظارت بر تجزيه و تحليل و تفسير ويژگي‌هاي محدوده پلي‌پدون‌ها ( انواع واحدهاي زمين‌نما و شكل زمين، مواد مادري، سنگ بستر، اقليم، كاربري و پوشش اراضي، پستي و بلندي، سيل‌گيري، ماندابي، زهكشي سطحي و مانند اين‌ها ) - نظارت بر تجزيه و تحليل و تفسير خصوصيات نيمرخ خاك ( بافت، ساختمان، افق‌هاي مشخصه سطحي و عمقي، تمركز املاح محلول، لايه محدوده‌كننده و عواملي مانند اين‌ها ) - نظارت بر تفسير داده‌هاي آزمايشگاهي نمونه‌هاي خاك و آب ( واكنش، قابليت هدايت الكتريكي، كربن آلي، كربنات كلسيم، گچ، مواد آلي، شوري و سديمي‌بودن و تمام خصوصيات ديگري كه در تفسير يك يا چند كاربري مشخص مورد استفاده قرار مي‌گيرند ). - نظارت بر نحوه تلفيق ويژگي‌هاي محدوده پلي پدون، خصوصيات مورفولوژيكي و مهندسي خاك و نتايج تجزيه‌هاي آزمايشگاهي و آزمايش‌هاي ميداني و به كارگيري آن‌ها در مدل‌هاي انتخابي تجزيه و تحليل توانمندي و محدوديت‌هاي واحدهاي مديريتي و تعميم آن به واحدهاي مشابه در سراسر منطقه مورد بررسي - نظارت و كنترل درجه‌بندي محدوديت‌ها، توانمندي و تناسب واحدهاي نقشه خاك براي كاربري‌هاي مورد نظر بر اساس شرح خدمات قرارداد خاكشناسي . - نظارت بر ارائه نتايج تفسيرها به صورت نقشه و راهنماي نقشه تفسيري، جداول، نمودارها و گزارش مربوطه - نظارت و كنترل فرآيند رقومي نمودن نقشه‌هاي موضوعي و تفسيري و گزارش تفسيري - نظارت و كنترل فهرست منابع مورد استفاده در تهيه نقشه خاك و گزارش نهايي مطالعات - جمع‌بندي نتايج نظارت بر مطالعات ستادي نهايي و جمع‌بندي نتايج نظارت بر مطالعات تفسير تناسب خاك‌ها براي كاربري‌هاي گوناگون و توصيه‌هاي لازم به مسؤول گروه براي تكميل و اصلاح گزارش و نقشه‌هاي نهايي 5 فصل پنجم فرم هاي نظارت و كنترل فني به نام خدا تكميل اين فرم توسط شركت مهندسي مشاور و تحويل آن به دستگاه نظارت و كنترل فني از طرف كارفرما به همراه يك نسخه از قرارداد قبل از شروع مطالعات، الزامي است . شماره : ..................... تاريخ : ...................... فرم شماره 1- الف : اعلام شروع پروژه مطالعات خاكشناسي، معرفي گروه خاكشناسي و آزمايشگاه خاك و آب دستگاه محترم نظارت و كنترل فني ( موسسه تحقيقات خاك و آب ) با احترام، بدينوسيله شروع پروژه مطالعات خاكشناسي ..................................................................................................... موضوع قرارداد شماره ......................................... مورخ ................................ با مشخصات زير اعلام مي‌شود : مشخصات عمومي پروژه موضوع قرارداد : كارفرما : مقياس نقشه‌ها : مهندس مشاور : مدت قرارداد : نام منطقه : تاريخ شروع مطالعات : مساحت منطقه مورد مطالعه : تاريخ شروع بررسي‌هاي مقدماتي : سطح دقت مطالعه : مشخصات گروه مطالعات رديف نام و نام خانوادگي كد ملي – سال تولد آخرين مقطع تحصيلي - رشته تخصصي سمت سابقه كار ( سال و تعداد مطالعه ) و شماره تماس 1 سرپرست گروه مطالعات 2 3 4 5 مواد و تجهيزات فني براي انجام مطالعه رديف نوع مشخصات ملاحظات 1 2 3 4 5 6 7 آزمايشگاه‌هاي خاك و آب پيشنهادي و مورد تاييد موسسه تحقيقات خاك وآب رديف نام آزمايشگاه استان - شهر نام مسؤول شماره تماس تحت نظارت موسسه تحقيقات خاك و آب ( بله / خير ) ملاحظات 1 2 3 خواهشمند است ضمن بررسي و اعلام نظر، نسبت به معرفي كارشناس نظارت و كنترل فني مطالعات ( ناظر يا ناظرين مطالعه ) ، اقدام نماييد . يك نسخه از قرارداد به پيوست ارسال شده است . آدرس محل استقرار گروه مطالعات در دفتر مركزي : تلفن : فاكس : پست الكترونيك : شركت مهندسي مشاور ......................................... مهر و امضاء به نام خدا بررسي فرم شماره 1- الف توسط دستگاه نظارت و كنترل فني و تهيه پاسخ در قالب فرم زير و معرفي ناظر در مدت زمان مناسب پس از دريافت فرم شماره 1- الف و ارسال آن به شركت مهندس مشاور طرف قرارداد، الزامي است . شماره : ..................... تاريخ : ...................... فرم شماره 1- ب : پاسخ به فرم شماره 1- الف كارفرماي محترم موضوع : پاسخ به فرم شماره 1- الف نظارت بر مطالعات خاكشناسي سلام عليكم؛ با احترام، در پاسخ به نامه شماره ........................... مورخ ...................................... ، شروع مطالعات ................................................................................................. واقع در استان ............................ ، موضوع قرارداد شماره ......................... مورخ ................................. بلامانع است . همچنين خانم / آقاي ...................................................... با شماره تماس .......................................... و پست الكترونيك ............................................................................ به عنوان ناظر اين مطالعات معرفي مي‌گردد . براي تسريع امر نظارت بر اين مطالعات خاكشناسي لازم است كه شركت مشاور در ادامه به طور مستقيم با ناظر معرفي شده در ارتباط باشد . صلاحيت آزمايشگاه معرفي شده در زير براي انجام تجزيه‌هاي آزمايشگاهي مورد نياز در اين مطالعات، فعلاً در مرحله شروع كار، مورد تاييد دستگاه نظارت مي‌باشد * . رديف نام آزمايشگاه استان - شهر نام مسؤول شماره تماس ملاحظات 1 2 * كارفرما با هماهنگي دستگاه نظارت، بر اساس فرآيند نظارت و رتبه‌بندي " نظام اجرايي آزمايشگاه‌هاي خاكشناسي و شركت‌هاي خدمات مشاوره فني خاكشناسي و مديريت خاك " ابلاغ وزارت جهاد كشاورزي به شماره 02021435 مورخ 02/11/1397 ، اختيار انتخاب نهايي آزمايشگاه را بر عهده دارد . تذكر مهم : آزمايشگاه خاكشناسي طرف قرارداد با مشاور موظف است نمونه‌هاي خاك و آب را تا تاييد رسمي گزارش نهايي، حفظ و نگهداري نمايد . به‌منظور كنترل كيفي نتايج تجزيه‌هاي آزمايشگاهي نمونه‌هاي خاك، دستگاه نظارت مي‌تواند تعدادي نمونه تصادفي از بين تمامي نمونه‌هاي خاك تجزيه شده را انتخاب و به آزمايشگاه مرجع ( آزمايشگاه ستادي مؤسسه يا ديگر آزمايشگاه‌هاي مورد تاييد مؤسسه ) براي اندازه‌گيري ويژگي‌هاي خاك مورد نظر ارسال نمايد . رونوشت : ناظر محترم ( خانم / آقاي ........................... ) به همراه فرم شماره 1 و قرارداد پيوست به نام خدا تكميل اين فرم توسط شركت مهندس مشاور و تحويل آن به دستگاه نظارت قبل از شروع عمليات ميداني الزامي است . شماره : ..................... تاريخ : ...................... پيوست : ...................... فرم شماره 2- الف : ارسال مستندات پايه، مكان حفر خاكرخ‌ها و نقاط نمونه‌برداري سطحي در محدوده‌ي مطالعاتي، نقشه تفسيري اوليه و روش انجام كار ناظر محترم آقا / خانم ........................... با احترام، بدينوسيله مستندات پايه، نقشه‌هاي تفسيري اوليه، نقاط حفر خاكرخ‌ها و نقاط نمونه‌برداري سطحي و روش منتخب براي انجام مطالعه خاكشناسي ............................................................................................................ واقع در استان ............................ ، موضوع قرارداد شماره ................................... مورخ ...................................... به پيوست ارسال شده است . خواهشمند است در خصوص كم و كيف وكنترل فني نقشه‌هاي اوليه / نقاط خاكرخ‌ها و نمونه‌برداري سطحي مطالعات اظهار نظر فرماييد . آدرس محل استقرار گروه مطالعات در دفتر مركزي : تلفن : فاكس : پست الكترونيكي : شركت مهندس مشاور ................................ مهر و امضاء رونوشت : موسسه تحقيقات خاك و آب - مديريت محترم نظارت و كنترل فني مطالعات خاكشناسي به نام خدا تكميل اين فرم توسط ناظر و تحويل آن طيّ زمان مناسب پس از دريافت نقشه‌هاي اوليه و نقاط خاكرخ و نمونه‌هاي سطحي به شركت مهندس مشاور الزامي است . شماره : ..................... تاريخ : ...................... فرم شماره 2- ب : فهرست تاييد مستندات پايه، نقشه‌هاي اوليه، نقاط حفر خاكرخ‌ها و نمونه‌هاي سطحي كنترل مستندات مربوط به مطالعه خاكشناسي .......................................................................................................... واقع در استان ............................ ، موضوع قرارداد شماره ................................... مورخ ...................................... به شرح جدول زير مي‌باشد : رديف عنوان عمليات كنترل وضعيت كنترل توضيحات مورد تائيد ارجاع براي اصلاح تائيد پس از اصلاح 1 مستندات و مدارك ارائه شده براي تهيه نقشه تفسيري اوليه    2 نقشه رقومي پستي و بلندي با مقياس 25000:1 محدوده مطالعاتي ( به فرمت فيزيكي و رقومي )    3 نقشه زمين‌شناسي محدوده مطالعاتي با بزرگترين مقياس موجود    4 عكس هوايي و يا تصوير ماهواره‌اي محدوده مطالعاتي    5 داده‌هاي هواشناسي ( به روزترين و نزديك‌ترين داده‌ها به منطقه مطالعاتي )    6 دسترسي به مطالعات خاكشناسي در محدوده نزديك به منطقه مطالعاتي    7 نقشه تفسيري اوليه و وضعيت مرزها در واحدهاي آن    8 كنترل موقعيت خاكرخ‌ها و توزيع مناسب آن‌ها بر اساس واحدهاي نقشه اوليه    9 موقعيت نمونه‌هاي مركب سطحي    10 صحت روش پيشنهادي براي انجام كار    مهم : تاييد فرم شماره 2 توسط ناظر به منزله مجوز شروع عمليات ميداني است . توضيحات ناظر : نام و نام خانوادگي ناظر : ................................ امضاء و مهر : تلفن همراه ناظر : پست الكترونيكي ناظر : رونوشت : موسسه تحقيقات خاك و آب - مديريت محترم نظارت و كنترل فني مطالعات خاكشناسي به نام خدا تكميل اين فرم توسط شركت مهندسي مشاور و تحويل آن به دستگاه نظارت در شروع عمليات ميداني الزامي است . شماره : ..................... تاريخ : ...................... فرم شماره 3- الف : اعلام شروع عمليات ميداني مطالعات خاكشناسي ناظر محترم آقا / خانم ................... با احترام، بدينوسيله شروع عمليات ميداني مطالعات خاكشناسي ........................................................................................ واقع در استان ..................................... موضوع قرارداد شماره ..................................... مورخ ............................ اعلام مي‌گردد . خواهشمند است نسبت به كنترل فني عمليات ميداني ( نحوه حفر خاكرخ‌ها و تشريح آن‌ها، تصاوير گرفته شده از خاكرخ‌ها، نمونه‌برداري از تمام افق‌هاي خاكرخ و نمونه مركب سطحي، مناسب بودن محل نگهداشت نمونه‌ها و نقاط حفر با مته ) اقدام گردد . آدرس محل استقرار گروه مطالعات در دفتر مركزي : تلفن : فاكس : پست الكترونيكي : شركت مهندسي مشاور ................................ مهر و امضاء رونوشت : موسسه تحقيقات خاك و آب - مديريت محترم نظارت و كنترل فني مطالعات خاكشناسي به نام خدا تكميل اين فرم توسط ناظر و ارسال آن بلافاصله پس از اتمام بازديد صحرايي و مشاهده نقاط مطالعاتي به شركت مهندسي مشاور الزامي است . شماره : ..................... تاريخ : ...................... فرم شماره 3- ب : فهرست مقابله نظارت و كنترل فني صحرايي كنترل مستندات مربوط به مطالعه خاكشناسي ............................................................................................................ واقع در استان ............................ ، موضوع قرارداد شماره ................................... مورخ ...................................... به شرح جدول زير مي‌باشد : رديف عنوان عمليات كنترل وضعيت كنترل توضيحات مورد تائيد ارجاع براي اصلاح تائيد پس از اصلاح 1 بررسي حفر و تشريح خاكرخ هاي اولويت بندي شده اوليه توسط ناظر    2 حفر صحيح خاكرخ‌ها    3 انطباق تعداد نقاط حفر شده با مساحت محدوده مطالعاتي طبق قرارداد    4 تشريح صحيح نيمرخ خاك و تكميل كارت تشريح مطابق دستورالعمل (Field book for describing and sampling soils, last version)    5 تهيه عكس‌هاي با كيفيت از نيمرخ خاكرخ‌ها ( با درج تابلوي شماره خاكرخ و تاريخ مطالعه با مترهاي با تناوب رنگي ) ، لايه‌هاي خاك و پديده‌هاي مختلف خاكساخت و زمين‌نما از جهات مختلف    6 نمونه‌برداري از لايه‌هاي مختلف همه‌ي خاكرخ‌هاي خاك    7 تعداد و نحوه تهيه نمونه مركب سطحي    8 نحوه بسته‌بندي و درج اطلاعات صحيح و مطمئن روي نمونه‌هاي خاك    9 مناسب بودن محل نگهداري نمونه‌هاي خاك    10 صحت حفاري با مته به همراه كارت تشريح آنها    11 تطابق نقشه‌هاي اوليه تهيه شده با واقعيت‌هاي زميني    12 تجزيه‌هاي ميداني مطابق شرح خدمات مطالعه    13 ليست خاك‌ها براي انتقال به آزمايشگاه    توضيحات ناظر ( چنانچه در هر يك از موارد فوق، خطايي در حال رخ دادن بوده كه با توصيه ناظر اصلاحات لازم صورت گرفته، ارائه گردد ): نام و نام خانوادگي ناظر ................................ مهر و امضاء تلفن همراه ناظر : پست الكترونيك ناظر : رونوشت : موسسه تحقيقات خاك و آب - مديريت محترم نظارت و كنترل فني مطالعات خاكشناسي به نام خدا تكميل اين فرم توسط شركت مهندسي مشاور و تحويل آن به دستگاه نظارت قبل از ارائه گزارش نهايي الزامي است . شماره : ..................... تاريخ : ...................... پيوست : ...................... فرم شماره 4- الف : ارسال اولين گزارش پيشرفت كار پس از عمليات صحرايي ( ميداني ) ناظر محترم آقا / خانم ................... با احترام، اولين گزارش پيشرفت كار پس از عمليات صحرايي، شامل مقدمه، روش انجام مطالعات و چگونگي تشكيل و تحول خاك‌ها در منطقه مورد مطالعه، به همراه فرم ارسال نمونه‌ها به آزمايشگاه، مرتبط با مطالعات خاكشناسي .................................................................................................... استان ............................... موضوع قرارداد شماره .................................. مورخ ............................... ارسال شده است . خواهشمند است نسبت به بررسي آن اقدام و پيشنهادات خود را در خصوص تصحيح و تكميل آن ارائه بفرماييد . آدرس محل استقرار گروه مطالعات در دفتر مركزي : تلفن : فاكس : پست الكترونيك : شركت مهندسي مشاور ................................ مهر وامضاء رونوشت : موسسه تحقيقات خاك و آب - مديريت محترم نظارت و كنترل فني مطالعات خاكشناسي به نام خدا تكميل اين فرم توسط ناظر و ارسال آن پس از بررسي و مطالعه اولين گزارش پيشرفت كار طيّ زمان مناسب به شركت مهندسي مشاور الزامي است . شماره : ..................... تاريخ : ...................... فرم شماره 4- ب : فهرست مقابله نظارت و كنترل فني اولين گزارش پيشرفت كار كنترل مستندات مربوط به مطالعه خاكشناسي ............................................................................................................ واقع در استان ............................ ، موضوع قرارداد شماره ................................... مورخ ...................................... به شرح جدول زير مي‌باشد : رديف عنوان عمليات كنترل وضعيت كنترل توضيحات مورد تائيد ارجاع براي اصلاح تائيد پس از اصلاح 1 فرم ارسال نمونه‌ها به آزمايشگاه مطابق قرارداد    2 فهرست مطالب، جداول و اشكال    3 مقدمه    4 مواد و روش‌ انجام مطالعه    5 كنترل تصاوير و ساير مستندات براي ارائه در گزارش نهايي    6 برگه تشريح تمام خاكرخ‌ها    7 تصاوير تمام خاكرخ‌ها به همراه تصاوير چشم انداز هر خاكرخ در پوشه‌هاي جداگانه    توضيحات ناظر : نام و نام خانوادگي ناظر ................................ امضاء و مهر تلفن همراه ناظر : پست الكترونيك ناظر : رونوشت : موسسه تحقيقات خاك و آب - مديريت محترم نظارت و كنترل فني مطالعات خاكشناسي به نام خدا تكميل اين فرم توسط شركت مهندسي مشاور و تحويل آن به دستگاه نظارت قبل از ارائه گزارش نهايي الزامي است . شماره : ..................... تاريخ : ...................... پيوست : ...................... فرم شماره 5- الف : ارسال نتايج آزمايشگاهي و گزارش پيشرفت كار ميان‌كار ناظر محترم آقا / خانم ................... با احترام، نتايج آزمايشگاهي و دومين گزارش پيشرفت كار پس از عمليات صحرايي با فهرست مطالب برپايه شرح خدمات انجام مطالعات، شامل مقدمه انجام كار، روش كار، مطالعات مقدماتي و تهيه نقشه اوليه، داده‌هاي محدوده مطالعاتي شامل اقليم، رژيم‌هاي حرارتي و رطوبتي، منابع آب، پستي و بلندي، زمين‌شناسي، عكس‌هاي هوايي و تصاوير ماهواره‌اي، عمليات ميداني انجام شده، نمونه‌هاي سطحي مركب، اندازه‌گيري نفوذپذيري، نتايج آزمايشگاهي و چگونگي تهيه نقشه‌هاي نهايي شامل نقشه خاك، نقشه طبقه‌بندي اراضي، نقشه ويژگي‌هاي حاصلخيزي، نقشه شوري و سديمي‌بودن، نتايج و بحث شامل چگونگي تشكيل و تحول خاك در منطقه مورد مطالعه، تشريح خاكرخ‌هاي شاهد انتخاب شده، رده‌بندي خاكرخ‌هاي شاهد هر يك از سري‌هاي خاك تا سطح فاميل برپايه سامانه جديد آمريكايي و WRB ، طبقه‌بندي استاندارد اراضي، برگه‌هاي تشريح تمام خاكرخ‌هاي مشاهده شده، نتايج ارسال شده از آزمايشگاه مورد تاييد دستگاه نظارت و صورت جلسه‌هاي برگزار شده با ناظر از ابتداي شروع مطالعه تا انتهاي عمليات ميداني، مطالعات خاكشناسي .................................................................................. واقع در استان ............................ موضوع قرارداد شماره ........................................ مورخ ....................................... به پيوست ارسال مي‌شود . خواهشمند است نسبت به بررسي آن‌ها اقدام و پيشنهادات خود را در خصوص تصحيح و تكميل آن ارائه بفرماييد . آدرس محل استقرار گروه مطالعات در دفتر مركزي : تلفن : فاكس : پست الكترونيك : شركت مهندسي مشاور ....................................... مهر و امضاء رونوشت : موسسه تحقيقات خاك و آب - مديريت محترم نظارت و كنترل فني مطالعات خاكشناسي به نام خدا تكميل اين فرم توسط ناظر و ارسال آن پس از بررسي و مطالعه اولين گزارش پيشرفت كار طيّ زمان مناسب به شركت مهندسي مشاور الزامي است . شماره : ..................... تاريخ : ...................... فرم شماره 5- ب : فهرست مقابله نظارت و كنترل فني بر نتايج آزمايشگاه و گزارش پيشرفت كار ميان‌كار كنترل مستندات مربوط به مطالعه خاكشناسي ............................................................................................................ واقع در استان ............................ ، موضوع قرارداد شماره ................................... مورخ ...................................... به شرح جدول زير مي‌باشد : رديف عنوان عمليات كنترل وضعيت كنترل توضيحات مورد تائيد ارجاع براي اصلاح تائيد پس از اصلاح 1 كنترل نتايج آزمايشگاهي نمونه‌هاي خاك    2 نتايج تجزيه نمونه‌هاي آب تاييد شده توسط آزمايشگاه    3 فهرست مطالب، جداول و اشكال    4 مقدمه    5 مواد و روش انجام مطالعه    6 نتايج و بحث    7 كنترل صحت خاكرخ‌هاي شاهد انتخاب شده    8 نظارت بر نحوه انجام آزمايش‌هاي نفوذپذيري ( براساس شرح خدمات قرارداد ) و نتايج آن    9 بررسي رده‌بندي تمام خاكرخ‌هاي تشريح شده ( تا سطح فاميل در سامانه جديد امريكايي و WRB )    10 بررسي طبقه‌بندي تمام خاكرخ‌هاي تشريح شده    توضيحات ناظر : نام و نام خانوادگي ناظر ................................ امضاء و مهر تلفن همراه ناظر : پست الكترونيك ناظر : رونوشت : موسسه تحقيقات خاك و آب - مديريت محترم نظارت و كنترل فني مطالعات خاكشناسي به نام خدا تكميل اين فرم توسط شركت مهندسي مشاور و تحويل آن به دستگاه نظارت قبل از ارائه گزارش نهايي الزامي است . شماره : ..................... تاريخ : ...................... پيوست : ...................... فرم شماره 6- الف : فرآيندهاي ستادي، تجزيه و تحليل داده‌ها، نتيجه‌گيري و گزارش نهايي ناظر محترم آقا / خانم ................................... با احترام، گزارش نهايي به همراه تجزيه و تحليل داده‌ها و ساير فرآيندهاي ستادي مطالعات خاكشناسي .............................................................................................................................................. موضوع قرارداد شماره ....................................... مورخ ............................. به پيوست ارسال شده است . خواهشمند است نسبت به بررسي آن اقدام و پيشنهادات خود را در خصوص تصحيح و تكميل آن ارائه بفرماييد . آدرس محل استقرار گروه مطالعات در دفتر مركزي : تلفن : فاكس : پست الكترونيك : شركت مهندسي مشاور ................................ مهر و امضاء رونوشت : موسسه تحقيقات خاك و آب - مديريت محترم نظارت و كنترل فني مطالعات خاكشناسي به نام خدا تكميل اين فرم توسط ناظر و ارسال آن پس از بررسي و مطالعه دومين گزارش پيشرفت كار طيّ زمان مناسب به شركت مهندسي مشاور، الزامي است . شماره : ..................... تاريخ : ...................... فرم شماره 6- ب : فهرست مقابله نظارت و كنترل فني بر فرآيندهاي ستادي نهايي ( تجزيه و تحليل داده‌ها، نتيجه‌گيري و گزارش نهايي ) كنترل مستندات مربوط به مطالعه خاكشناسي ............................................................................................................ واقع در استان ............................ ، موضوع قرارداد شماره ................................... مورخ ...................................... به شرح جدول زير مي‌باشد : رديف عنوان عمليات كنترل وضعيت كنترل توضيحات مورد تائيد ارجاع براي اصلاح تائيد پس از اصلاح 1 فهرست مطالب، جداول و اشكال    2 مقدمه    3 مواد و روش‌ انجام مطالعه    4 نتايج و بحث    5 نتايج تناسب اراضي *    6 نتايج مطالعه حاصلخيزي *    7 محدوديت‌هاي موجود و راهكارها    8 بررسي نقشه خاك    9 بررسي نقشه طبقه بندي اراضي    10 بررسي نقشه قابليت اراضي    11 بررسي نقشه شوري و سديمي بودن خاك    12 بررسي نقشه‌هاي تناسب اراضي براي محصولات رايج محدوده مطالعاتي    13 بررسي نقشه‌هاي پيش‌بيني ويژگي‌هاي حاصلخيزي خاك    14 بررسي نقشه‌هاي مديريت‌پذير    15 بررسي پيوست 1- نتايج آزمايشگاهي خاكرخ‌ها و نقاط سطحي    16 بررسي پيوست 2- اندازه‌گيري نفوذپذيري    17 كيفيت و كميت تصاوير و ساير مستندات موجود در گزارش نهايي    18 كنترل مساحت واحدهاي نقشه خاك تكميل شده    19 بازرسي نقشه صحرايي در صورت نياز به تشخيص ناظر    20 كنترل انطباق مرز واحدهاي نقشه خاك در محدوده مورد مطالعه و مطالعات همجوار    * در صورت درخواست كارفرما، نقشه‌هاي اختصاصي و تناسب اراضي نيز توسط ناظر بررسي مي شود . توضيحات ناظر : نام و نام خانوادگي ناظر ................................ امضاء و مهر تلفن همراه ناظر : پست الكترونيك ناظر : رونوشت : موسسه تحقيقات خاك و آب - مديريت محترم نظارت و كنترل فني مطالعات خاكشناسي به نام خدا تكميل اين فرم توسط شركت مهندسي مشاور و تحويل آن به دستگاه نظارت در پايان مطالعات الزامي است . شماره : ..................... تاريخ : ...................... فرم شماره 7- الف : تحويل مدارك مطالعات ( گزارش نهايي و نقشه‌ها ) مديريت محترم نظارت و كنترل فني با احترام، به پيوست گزارش نهايي و تمامي مدارك مطالعات خاكشناسي ................................................................................................ واقع در استان ................................... موضوع قرارداد شماره .................................. مورخ ..................................... ارسال شده است . آدرس محل استقرار گروه مطالعات در دفتر مركزي : تلفن : فاكس : پست الكترونيك : شركت مهندسي مشاور ................................ مهر و امضاء به نام خدا تكميل اين فرم توسط ناظر و ارسال آن پس از بررسي و مطالعه گزارش نهايي و همه نقشه‌ها و مستندات پيوست گزارش به شركت مهندسي مشاور، الزامي است . شماره : ..................... تاريخ : ...................... فرم شماره 7- ب : تحويل مدارك مطالعات ( گزارش نهايي و نقشه‌ها ) * كنترل مستندات مربوط به مطالعه خاكشناسي ............................................................................................................ واقع در استان ............................ ، موضوع قرارداد شماره ................................... مورخ ...................................... به شرح جدول زير مي‌باشد : رديف عنوان عمليات كنترل وضعيت كنترل توضيحات مورد تائيد ارجاع براي اصلاح تائيد پس از اصلاح 1 گزارش نهايي منطبق با فصل‌بندي پيشنهادي در شرح خدمات    2 نقشه‌ي وكتوري خاك به همراه راهنماي آن    3 نقشه پلي‌گوني شوري _ سديمي بر اساس سه عمق 0 تا 50 ، 50 تا 100 و 100 تا 150 سانتي متري نشريه 205 و كلاس هاي آنها    4 نقشه وكتوري طبقه‌بندي اراضي براي آبياري    5 نقشه وكتوري قابليت آبياري    6 نقشه‌هاي وكتوري كلاس و زير كلاس تناسب اراضي براي هر يك از محصولات مورد بررسي    7 نقشه‌هاي اختصاصي شامل موارد زير : 1-7 نقشه‌ي شوري افق سطحي    2-7 نقشه كلاس‌هاي بافت خاك سطحي    3-7 نقشه كربن آلي خاك سطحي    4-7 نقشه گنجايش تبادل كاتيوني خاك سطحي    5-7 نقشه‌ي نيتروژن كل خاك سطحي    6-7 نقشه‌ي فسفر قابل جذب خاك سطحي    7-7 نقشه پتاسيم قابل جذب خاك سطحي    8-7 نقشه آهن، روي، منگنز و مس قابل جذب در خاك سطحي    9-7 نقشه ميانگين وزني شوري عمق 0 تا 50 سانتي متري در صورت كافي بودن تعداد پروفيل هاي مورد مطالعه    10-7 نقشه ميانگين وزني شوري عمق 50 تا 100 سانتي متري در صورت كافي بودن تعداد پروفيل هاي مورد مطالعه    11-7 نقشه ميانگين وزني شوري عمق 100 تا 150 سانتي متري در صورت كافي بودن تعداد پروفيل هاي مورد مطالعه    12-7 نقشه درصد هر يك از سه جزء رس، سيلت و شن در خاك سطحي    13-7 نقشه عمق خاك در صورت كافي بودن تعداد پروفيل و مشاهده‌ي خاك‌هايي با عمق‌هاي مختلف در محدوده ي مورد مطالعه    14-7 نقشه‌ي سديمي خاك : SAR بدست آمده و يا ESP برآورد شده    15-7 نقشه عمق مشاهده پديده ظاهري در صورت كافي بودن تعداد پروفيل و مشاهده ي اين پديده در محدوده ي مورد مطالعه    8 تصاوير تمامي خاكرخ‌هاي خاك در پوشه‌هايي تفكيك شده به نام شماره هر خاكرخ به همراه كارت‌هاي تشريح شده ( پشت و رو )    9 تحويل اصل كارت‌هاي تشريح    10 تصاوير محل نمونه‌برداري سطحي    11 نتايج تجزيه‌هاي آزمايشگاهي تمامي خاكرخ‌هاي خاك به همراه شماره خاكرخ و مختصات آن‌ها با تاييد آزمايشگاه    12 نتايج تجزيه‌هاي آزمايشگاهي نمونه‌هاي خاك سطحي ( اعم از افق سطحي خاكرخ‌ها و نمونه‌هاي مركب سطحي با شماره و مختصات ) تاييد شده توسط آزمايشگاه    13 نتايج تجزيه نمونه‌هاي آب تاييد شده توسط آزمايشگاه    14 نتايج نفوذپذيري سطحي    15 ساير موارد به تشخيص ناظر منطقه    * نقشه‌هاي اختصاصي تهيه شده توسط شركت مشاور، براساس شرح خدمات قرارداد مرتبط است . توضيحات ناظر : نام و نام خانوادگي ناظر : ................................ امضاء و مهر تلفن همراه ناظر : پست الكترونيك ناظر : رونوشت : موسسه تحقيقات خاك و آب - مديريت محترم نظارت و كنترل فني مطالعات خاكشناسي فهرست منابع سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور . 1383 . فرهنگ واژگان نظام فني و اجرايي كشور . معاونت امورفني، دفتر امور فني، تدوين معيارها و كاهش خطر پذيري ناشي از زلزله، تهران، ايران، 380ص موسسه تحقيقات خاك و آب . دستورالعمل انجام مطالعات خاك‌شناسي ( نشريه 466). ويرايش دوم . در حال انتشار . موسسه تحقيقات خاك و آب . شرح خدمات مطالعات خاكشناسي ( نشريه 425). ويرايش دوم . در حال انتشار . Schaetzl, R. and S. Anderson. 2005. Soils: Genesis and Geomorphology. Cambridge University, New York, 817p. Schoeneberger, P.J., D.A. Wysocki, E.C. Benham, and Soil Survey Staff. 2012. Field book for describing and sampling soils, Version 3.0. Natural Resources Conservation Service, National Soil Survey Center, Lincoln, NE. 300p. Soil Science Division Staff. 2017. Soil survey manual. C. Ditzler, K. Scheffe, and H.C. Monger (eds.). USDA Handbook 18. Government Printing Office, Washington, D.C. 315p . Soil Survey Staff. 1999. Soil Taxonomy, 2nd ed. USDA Natural Resources Conservation Service, Agricultural Handbook NO.436, U.S.Gov. Printing Office. Washington D.C., 869p. Islamic Republic of Iran Plan and Budget Organization Guideline for Supervision and Technical Control of Soil Survey No. 500 Deputy of Technical and Infrastructure Development Affairs Jihad-e-Agriculture Ministry Department of Technical and Executive Affairs Water & Soil Research Institute http://www.nezamfanni.ir http://www.swri.ir 2024 1  Land use planning 2  Especial-purpose soil survey 3  General purpose soil survey 4  Supervision 5  Resident engineer 6  Quality 7  Quality control 8  Quality assurance 9  Standard 10  Instruction 11  Reculations 12  Technical criteria 13  Contract 14  Standard for contract 15  General conditions of contract 16  Particular conditions of contract 17  Appendix 18  Letter of commencement 19  Agreement 20  Services 21  Terms of reference 22  List of services 23  Detail of services-checklist of services 24  Extra services 25  Master time schedule 26  Scheduled detailed time 27  Time schedule 28  Physical progress 29  Data base 30  Employer-client 31  Consulting engineer 32  Technical and executive system 33  Quality assurance 34  Regional soil survey divisions 35  Digital Elevation Model