قانون كيفر بزه هاي مربوط براه آهن

هر كس خاك‌ريز - خاك‌بر - پل - تونل - ديوار - سد - ابنيه - بالاست - تراورس ريل - پيچ و مهره ريل - اتصالي ريل - علائم خطر-‌ تيرهاي تلفن و تلگراف و سيم‌هاي آن و وسائل نقليه راه‌آهن را خراب كند و بطور كلي عملي نمايد كه موجب خروج قطار از خط يا تصادم يا حادثه ‌مهم ديگري شود به حبس با اعمال شاقه از پنج تا پانزده سال محكوم ميشود. ‌و اگر در نتيجه حادثه يك يا چند نفر كشته شود مرتكب محكوم باعدام خواهد شد. ‌هر گاه عمل منتهي بيكي از حادثه‌هاي مذكور نگردد در غير مورد خرابي پل - تونل - و سد مرتكب بدو سال تا هفت سال حبس مجرد و در مورد پل‌ و تونل و سد از 4 سال تا ده سال حبس با اعمال شاقه محكوم ميشود.

هر كس در غير مورد مذكور در ماده يك در متعلقات راه‌آهن عملي نمايد كه بيم خروج قطار از خط يا تصادم يا حادثه مهم ديگر برود‌ مرتكب بحبس مجرد از دو تا پنج سال محكوم ميشود و هر گاه عمل مذكور براي حركت قطار فقط ايجاد مانعي نمايد و بطور كلي اسباب اختلال‌ حركت قطار را فراهم كند مرتكب به حبس تاديبي تا دو سال محكوم ميشود.

هر گاه بزه‌هاي مذكور در ماده يك و دو در اثر توطئه و تباني دو نفر يا بيشتر انجام يابد يك ثلث از كيفري كه قطع نظر از تباني براي مرتكب ‌منظور ميشود بكيفر مرتكب افزوده خواهد شد جز در مورد اعدام كه مرتكب بهمان كيفر محكوم ميشود.

هر گاه براي ارتكاب بزه‌هاي مذكوره در ماده يك جمعيتي از سه تن ببالا تشكيل شود تشكيل‌دهندگان و محركين فقط براي همين عمل به ‌حبس تاديبي از شش ماه تا سه سال محكوم ميشوند. ‌كسيكه عضو اين جمعيت شده باشد فقط براي همين عمل به حبس تاديبي از سه ماه تا يكسال محكوم خواهد شد. ‌هر گاه از جمعيت مزبور دست كم سه تن مسلح باشند محركين و تشكيل‌دهندگان هر يك به حبس با اعمال شاقه از سه سال تا 5 سال محكوم‌ ميشوند و كسيكه عضو اين جمعيت شده باشد بدو سال تا سه سال حبس مجرد محكوم ميگردد.

هر يك از شركت‌كنندگان كه جمعيت مذكور در مواد فوق را منحل يا موجبات انحلال آنرا فراهم سازند يا از جزء طوطئه‌كنندگان [توطئه كنندگان] و عضويت ‌جمعيت خارج شوند يا از وقوع بزه يا طوطئه [توطئه] يا تشكيل جمعيت براي ارتكاب بزه مانع شوند يا وجود جمعيت و تصميمات آنرا بمامورين دولت افشا ‌كنند از كيفر معاف خواهد بود مشروط بر اينكه پيش از تعقيب و پيش از وقوع بزه كه جمعيت براي ارتكاب آن تشكيل شده اقدامات مزبور بعمل آمده ‌باشد.

هر كس اعمال مذكور در مواد 1 و 2 را از روي بي‌مبالاتي يا غفلت انجام دهد در موارديكه كيفر بزه عمدي اعدام يا حبس با اعمال شاقه‌است بحبس تاديبي از يك سال تا سه سال و بتاديه غرامت از 16/500/000 تا 825/000/000 ريال محكوم ميشود و در موارديكه براي بزه عمدي حبس مجرد مقرر‌شده كيفر مرتكب حبس تاديبي از سه ماه تا دو سال و تاديه غرامت از 6/600/000 تا 66/000/000 ريال ميباشد.

هر كس وسائل نقليه راه‌آهن را ضايع يا خراب كند بطوريكه از خاصيت بهره‌برداري بياندازد در صورتيكه وسائط نقليه از قبيل لكومتيو‌ يا اتوموتوريس باشد به حبس مجرد از دو تا پنج سال محكوم ميشود و در مورد ساير وسائط نقليه راه‌آهن كيفر مرتكب حبس تاديبي از ششماه تا سه‌سال خواهد بود مگر اينكه عمل مشمول عنوان شديدتري باشد كه در آنصورت مرتكب بكيفر همان بزه محكوم ميگردد.

مسافريكه بدون جهت علامات موجوده در واگونها[واگن ها] را از قبيل ترمز خطر و غيره بكار برد و قطار بايستد بتأديه غرامت 16/500/000 تا 33/000/000 ريال ملزم خواهد شد.

مسافريكه به تجهيزات واگون [واگن] از قبيل چراغ - توريهاي پنجره - شيشه - پرده - جايگاه - جامدان زياني وارد آورد بپرداخت خسارت طبق ‌تعرفه راه‌آهن مصوب وزارت راه محكوم خواهد شد براي خسارتيكه قابل پيش‌بيني در تعرفه نبوده با رعايت اينكه مقدار خسارت از يكصد ريال تجاوز ‌نكند طبق تشخيص اداره راه‌آهن ملزم خواهد شد در صورتيكه عمل مشمول عناوين كيفري باشد بكيفر مقرر براي آن عمل نيز در مراجع صالحه محكوم ميشود.

وجوه مذكور در ماده 8 به تشخيص رئيس قطار وجوه مذكور در ماده 9 مطابق تعرفه يا تشخيص راه‌آهن بحسب مورد در مقابل قبض‌ رسمي اداري دريافت ميگردد. ‌در صورتيكه واردكننده خسارت اعتراضي داشته باشد ميتواند پس از پرداخت وجه تا مدت ششماه بيكي از دادكاههاي [دادگاههاي] شهرستان خط سير مراجعه‌ نمايد. ‌هر گاه واردكننده خسارت از پرداخت اين وجوه امتناع نمايد چنانچه مالي همراه داشته باشد رئيس قطار حق دارد بميزان خسارت مورد مطالبه از مال‌ او بازداشت نموده و طبق آئين‌نامه مصوب وزارت راه و وزارت دادگستري خسارت راه‌آهن را از آن استيفا نمايد نسبت ببازداشت مال نيز واردكننده‌ خسارت از تاريخ بازداشت آن بشرح بالا حق شكايت خواهد داشت. ‌هر گاه دارائي ممتنع كفايت خسارت وارده را ندهد يا دارائي نداشته و نتواند تضمين كافي بدهد چنانچه راه‌آهن مقتضي بداند ميتواند صورت‌مجلس ‌تنظيم و با خود او تحت مراقبت مامورين به نزديكترين دادگاه مقصد ممتنع بفرستد. ‌دادگاه در اين قبيل موارد خارج از نوبت رسيدگي خواهد كرد.

حمل مواد زود اشتعال و قابل احتراق و انفجار بدون اطلاع اداره راه‌آهن ممنوع است و مسافري كه بدون اطلاع راه‌آهن مواد مزبور را در‌جامه‌دانها و اثاثيه خود در واگنها حمل كند يا آنها را جزو اثاثيه خود بقسمت حمل و نقل اثاثيه (‌توشه) بسپارد و همچنين هر كس بدون استحضار ‌راه‌آهن مواد مزبور را براي حمل بوسيله واگنهاي باري تحويل نمايد محكوم بتاديه غرامت از 16/500/000 تا 66/000/000 ريال خواهد گرديد. ‌در صورتيكه عمل مزبور منجر بحريق يا حادثه ديگري گردد كه جرم شديدتري شناخته شده باشد مرتكب بكيفر آن بزه محكوم خواهد شد.

هر گاه كسي باعث تضييع يا تلف مالي بشود كه براي حمل براه‌آهن سپرده شده است در قبال بنكاه [بنگاه] راه‌آهن مسئول خساراتي است كه از‌اين جهت براه‌آهن وارد شده باشد.

هر كس در حريم راه‌آهن بدون اجازه كتبي بنگاه راه‌آهن ساختمان يا حفريات و به طور كلي هر دخل و تصرفي نمايد علاوه بر اجبار به‌اعاده محل بصورت اوليه محكوم بتاديه غرامت از 33/000/000 تا 165/000/000 ريال خواهد شد آنچه پيش از اجراي اينقانون داخل در حريم بوده در صورتيكه راه‌آهن اجازه ابقاء آنرا ندهد مالك آن ملزم است كه آنرا از حريم راه‌آهن بردارد و اگر امتناع نمايد راه‌آهن آنرا برخواهد داشت و يا در صورت ‌موافقت راه‌آهن ببهاي عادلانه براه‌آهن واگذار ميشود حريم راه‌آهن عبارت از 17 متر فاصله بهر يك از دو طرف محور خط ميباشدو تجاوز به محدوده ايستگاهها در حكم تجاوز بحريم خط آهن ميباشد.

نگاهداري و چراندن دام در حريم راه‌آهن ممنوع است و راه‌آهن مسئول خسارات وارده كه از تلف آنها حاصل ميشود نخواهد بود. ‌اگر از اين راه خساراتي براه‌آهن وارد شود مالكين دامها در قبال راه‌آهن مسئول خواهند بود.

تا مسافت كمتر از پنجاه متر از خط آهن ساختن بناهائي كه داراي سقف پوشالي باشد و خرمن نمودن كاه و علف و انبار نمودن مواد زود ‌احتراق و زود اشتعال ممنوع است و متخلفين محكوم بتاديه غرامت از 16/500/000 تا 100/000/000 ريال خواهند شد.

هر يك از كارمندان راه‌آهن كه متصدي راندن يا وظيفه‌دار تشكيل يا حركت قطار ميباشند لكومتيو – واگون [واگن] - درزين يا هر گونه وسيله ‌نقليه‌ را كه ميداند معيوب است و در صورت سير موجب مخاطره خواهد شد براه اندازد و يا بمناسبت وظيفه مانع تشكيل قطار و حركت آن‌نشود بحبس تاديبي از ششماه تا سه سال محكوم مي‌شود همين كيفر درباره كارمنداني كه از معيوب بودن وسائل نقليه مطلع و بر حسب وظيفه مكلف به آگاه ساختن مقامات مربوطه بوده و آن مقامات را مسبوق ‌نساخته‌اند اعمال ميگردد.

رئيس قطار - راننده - ترمزبانان - سوزن‌بانان كه برخلاف مقررات در موقع حركت قطار تا رسيدن آن بمقصد يا در موقع حركت و‌ورود قطار بايستگاه محل خدمت خود را ترك و يا وظيفه خود را انجام ندهند بحبس تاديبي از ششماه تا دو سال محكوم ميشوند.

متصديان حفظ ساختمان و بناهاي مربوطه براه‌آهن يا آلات فني آن كه مسئول نگاهداري خط و نظارت ساختمانها و بطور كلي مامور‌حفظ اموال راه‌آهن اعم از فني و غير فني ميباشند اگر وظيفه خود را ترك كنند محكوم بحبس تاديبي از يكماه تا ششماه خواهند شد. ‌هر گاه بزه‌هاي مذكور در اين ماده و دو ماده پيش منتهي بتصادم يا خروج قطار از خط و يا حادثه مهم ديگري بشود مرتكب بدو تا سه سال حبس‌مجرد محكوم خواهد شد و اگر در نتيجه حادثه كسي كشته شود بحبس با اعمال شاقه از سه تا ده سال محكوم ميگردد. ‌در مورد اين ماده و ماده 17 در قسمتي كه كيفر مرتكب حبس تاديبي مقرر شده است تعقيب بزه منوط بدرخواست بنگاه راه‌آهن مي‌باشد.

اگر مأمورين راه‌آهن از مافوق خود كه براي احتراز از خطر و حادثه راه‌آهن صادر شده تخلف كنند بحبس تاديبي از يكماه تا ششماه محكوم خواهند شد و چنانچه اين تخلف منجر بحادثه راه‌آهن شود مرتكب بدو تا سه سال حبس مجرد محكوم ميشود و اگر در نتيجه حادثه‌ كسي كشته شود كيفر مرتكب حبس با اعمال شاقه است از سه تا ده سال.

هر كاه [هرگاه] كارمند راه‌آهن از ساختمانها - تجهيزات – كارخانه‌جات- تأسيسات ثابت و وسائط نقليه و غير آن نقشه - عكس يا اطلاعاتي كه‌ جنبه سري دارند و افشاء آن برخلاف مصالح راه‌آهن و يا مصالح عمومي كشور باشد بكسي بدهد و يا كسي را براي بدست آوردن چنين اسناد و‌مدارك كمك نمايد در صورتي كه عمل بزه شديدتري نباشد بحبس مجرد از دو تا پنج سال محكوم ميشود.

چنانچه كاركنان لكومتيو اعم از راننده يا آتشكار و همچنين ساير كارمندان راه‌آهن كه مسئول تأمين آمد و شد قطار هستند در غير مورد ‌مذكور در ماده 6 مرتكب بي‌مبالاتي يا غفلت بشوند كه منجر بزيان دولت علاوه بر جبران خسارت بحبس تاديبي از يكماه تا يك سال‌محكوم ميشوند.

تعقيب متهم در دادگستري موكول بشكايت راه‌آهن خواهد بود.

كدخدايان و دهباناني كه بامر مقامات مربوطه مواظبت قسمتي از راه‌آهن بعهده آنها واگذار شده هر گاه در انجام ماموريت خود‌ بي‌مبالاتي و يا غفلتي بنمايند كه موجب شود كسي براه‌آهن خرابي وارد نمايد بسه ماه تا سه سال حبس تاديبي محكوم ميشوند.

هر گاه اعمال مذكور در اين قانون منتهي بنتايج قابل كيفري گردد كه در اين قانون پيش‌بيني نشده است مقررات ساير قوانين كيفري مجري‌ خواهد بود.

وزارت راه‌ ميتواند ضمن آئين‌نامه كه بموجب ماده 4 قانون سازمان بنگاه راه‌آهن دولتي ايران مصوب 12 مرداد 1314 اختيار‌تنظيم آن داده شده از نظر انتظام و انضباط كارهاي راه‌آهن براي تخلف كارمندان راه‌آهن از مقررات يا دستورهاي رؤساي مافوق در موارد لزوم از يك روز ‌تا بيست روز حبس انضباطي پيش‌بيني نموده و آن آئين‌نامه را پس از تصويب هيئت وزيران بموقع اجراء گذارد. طرز رسيدگي و مرجع شايسته نيز در آئين‌نامه مذكور معين خواهد شد

و اين قانون كه مشتمل بر بيست و چهار ماده است در جلسه سي و يكم فروردين ماه يكهزار و سيصد و بيست بتصويب مجلس شوراي ملي رسيد.

وزير كشور – وزير دادگستري