نظر مشورتي 7/1402/1112 مورخ 1403/05/13 اداره كل حقوقي قوه قضائيه

استعلام : اگر كسي مال ديگري را بدون مجوز قانوني، به نحوي از انحاء مورد تملك قرار دهد و به تصرف خود در آورد، در اين صورت آيا از مصاديق ماده دوم «قانون موقت راجع به اشخاصي كه مال غير را انتقال مي‌دهند و يا تملك مي‌كنند و مجازات آن‌ها مصوب 1302» مي‌باشد؟ فرض سؤال اين است كه مورد مذكور از مصاديق كلاهبرداري نيست (مثلا هيچ مانور متقلبانه‌اي نبوده است) و از مصاديق مواد 690 به بعد هم نيست (چون يا با قهر و غلبه نيست و يا اين‌كه اساساً مال منقول را شخص تصرف كرده است و ماده 690 و لواحق آن مربوطه به مال غير منقول است) و جعل و استفاده از سند مجعولي نيز صورت نگرفته است. اگر اين شخص چنين كاري را انجام دهد، آيا از مصاديق ماده فوق است و يا اين‌كه انتقال مال غير محسوب مي‌شود؟ (در قانون انتقال مال غير، لفظ «ديگري» وجود دارد كه به نظر مي‌رسد منصرف از شخص انتقال‌دهنده است و شامل انتقال به خود نمي‌شود.) نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : در فرض سؤال كه فردي ملك متعلق به ديگري را به خود منتقل كرده و تملك كند، عمل وي با وجود شرايط قانوني مشمول ماده دوم «قانون موقت راجع به اشخاصي كه مال غير را انتقال مي‌دهند و يا تملك مي‌كنند و مجازات آنها» مصوب 1302 است و چون در بند «ب» ماده واحده قانون لغو مجازات شلاق مصوب 1344 قانون فوق اصلاح شده است؛ همچنين با توجه به اصل عدم نسخ قوانين، قانون يادشده كماكان معتبر و قابل استناد است.