آيين نامه اجرايي قانون انتخابات مجلس شوراي اسلامي

هيئت وزيران در جلسه هاي 5 /7 /1402 و 12 /7 /1402 به پيشنهاد شماره 125570 مورخ 19 /6 /1402 وزارت كشور و به استناد مواد (74) و (115) قانون انتخابات مجلس شوراي اسلامي مصوب 1378 با اصلاحات بعدي آن، آيين ‌نامه اجرايي قانون مذكور را به شرح زير تصويب كرد:

در اين آيين ‌نامه، اصطلاحات زير در معاني مشروح مربوط به كار مي‌ روند:

قانون: قانون انتخابات مجلس شوراي اسلامي مصوب 1378 مجلس شوراي اسلامي با اصلاحات بعدي آن.

سامانه: سامانه جامع انتخابات وزارت كشور كه در آن كليه فرآيندهاي انتخابات به صورت الكترونيكي انجام مي شود.

بارگذاري داده ‌ها: ارسال، دريافت، اعلام، صدور، ابلاغ و استعلام در بستر سامانه.

امضاي الكترونيك: هر نوع علامت منضم شده يا به نحو منطقي متصل شده به «داده پيام» است كه براي شناسايي امضاكننده «داده پيام» مورد استفاده قرار مي گيرد.

قانون نظارت: قانون نظارت شوراي نگهبان بر انتخابات مجلس شوراي اسلامي مصوب 1365 مجلس شوراي اسلامي با اصلاحات بعدي آن.

قانون رسيدگي: قانون لزوم رسيدگي دقيق به شكايات داوطلبين رد صلاحيت شده در انتخابات مختلف مصوب 1378 مجمع تشخيص مصلحت نظام.

دستگاه‌ هاي اجرايي: كليه دستگاه ‌هاي اجرايي موضوع ماده (5) قانون مديريت خدمات كشوري اعم از كليه وزارتخانه ها، مؤسسات دولتي، مؤسسات يا نهادهاي عمومي غيردولتي، شركت هاي دولتي و كليه دستگاه هايي كه شمول قانون بر آنها مستلزم ذكر و يا تصريح نام است از قبيل شركت ملي نفت ايران، سازمان گسترش و نوسازي صنايع ايران، بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران، بانك ها و بيمه هاي دولتي و واحدهاي زيرمجموعه آنها.

نهادها: كليه سازمان ‌ها، دستگاه‌ ها و مؤسساتي كه جزو دستگاه‌ هاي اجرايي محسوب نمي ‌شوند ولي با اجازه قانون به ‌منظور انجام وظايف و‌ خدماتي كه جنبه عمومي دارد، تشكيل شده و يا مي‌ شود و عرفاً داراي امكانات و تسهيلاتي هستند كه در حوزه اطلاع‌ رساني و تبليغاتي قابل استفاده مي ‌باشند.

امكانات و تسهيلات: سالن‌ هاي اجتماعات، سالن ‌هاي چندمنظوره، سالن ‌هاي ورزشي و ورزشگاه‌ ها، محوطه‌ هاي مسقف يا بدون سقف كه قابليت اجتماع داشته باشند، محل‌ هاي مناسب جهت نصب آثار تبليغاتي نامزدها، آگهي ‌نماهاي الكترونيكي و تبليغاتي، رسانه‌ هاي صوتي و تصويري، سامانه‌ هاي ارسال پيامك و ساير برنامه ‌ها و درگاه‌ هاي فضاي مجازي، سكوها و ساير ظرفيت ‌هاي تبليغاتي و اطلاع ‌رساني و بهره‌ مندي از تسهيلات ‌بانكي مجاز با رعايت قوانين و مقررات مربوط و تخفيف خدمات تبليغاتي متعلق به نهادها و دستگاه‌ هاي اجرايي.

برنامه زمان بندي: جدول زماني فرصت‌ هاي بهره ‌مندي از امكانات و تسهيلات.

هيئت استاني بررسي تبليغات: هيئت موضوع ماده (81) قانون.

فرمانداران و بخشداران در اجراي ماده (3) قانون موظفند از آغاز انتخابات و پس از دريافت احكام اعضاي هيئت هاي نظارت شوراي نگهبان با دعوت از آنان موجبات نظارت كامل ايشان را در كليه مراحل اجرايي انتخابات فراهم نمايند و كليه صورتجلساتي كه به امضاي هيئت اجرايي رسيده است به امضاي هيئت نـظارت مـربـوط نيـز بـرسـد و يك نسخه از هر يك از صورتجلسات تنظيمي، به هيئت مذكور تسليم و يا ارسال شود.

ستاد انتخابات استان پس از وصول اسامي هيئت نظارت استان از ستاد انتخابات كشور، ضمن اعلام اسامي نامبردگان به فرمانداري هاي مراكز حوزه هاي انتخابيه، از آنان براي تشكيل جلسه دعوت به عمل مي آورد.

هيئت مركزي نظارت منتخب شوراي نگهبان بايد يك نسخه از رونوشت احكام ناظران و بازرسان خود در استان، شهرستان و بخش را به ستاد انتخابات كشور ارسال نمايد.

در استان هايي كه به استناد تبصره ذيل ماده (6) قانون نظارت، انتخابات تنها در يك حوزه انجام مي شود و هيئت نظارت استان تشكيل نمي گردد، فرماندار مركز حوزه انتخابيه موظف است در تمامي مواردي كه به موجب قانون ملزم به مكاتبه يا هيئت نظارت استان مي باشد يا هيئت مركزي نظارت مكاتبه نمايد.

دعوت از نماينده شوراي نگهبان در جلسات هيئت اجرايي مركزي و اعضاي هيئت نظارت شوراي نگهبان در جلسات هيئت اجرايي حوزه هاي انتخابيه بدون حق رأي ضروري است اين اقدام به منظور نظارت بر صحت اجراي قانون مي باشد و عدم حضور آنان در جلسات و يا خودداري آنان از امضاي صورتجلسات مانع از ادامه كار انتخابات نخواهد بود.

چنانچه اعضاي هيئت هاي نظارت ذي ربط نتوانند در جلسه ي هيئت اجرايي مربوط شركت نمايند، ضمن تنظيم صورتجلسه، نماينده اي از بين خود انتخاب مي كنند. نماينده منتخب با در دست داشتن نسخه اي از صورتجلسه تنظيمي در جلسه متشكله شركت نموده و صورتجلسه تنظيمي را به منظور ضبط در سوابق انتخاباتي به فرماندار مركز حوزه انتخابيه يا حوزه هاي فرعي تسليم مي نمايد. امضاي نماينده مزبور در ذيل صورتجلسات به منزله امضاي هيئت نظارت مي باشد.

چگونگي محاسبه حق الزحمه مستخدمان دولت كه در اجراي ماده (13) قانون و تبصره ذيل آن و تبصره ذيل ماده (4) قانون نظارت، از زمان صدور دستور آغاز انتخابات تا انتهاي برگزاري انتخابات، با وزارت كشور، استانداري ها، فرمانداري ها، بخشداري ها، هيئت هاي اجرايي، شوراي نگهبان و هيئت هاي منصوب از جانب آن همكاري مي نمايند به شرح زير مي باشد:

آن دسته از كاركنان دولت كه در هر مرحله از انتخابات از سوي يكي از دسـتگاه ها به مراجع ياد شده تا شش ماه مأمور مي شوند، حقـوق و مـزايـاي مـاهانه خود را بر اساس بند (7) ماده (68) قانون مديريت خدمات كشوري و آيين نامه اجرايي تبصره (2) ماده (21) و ماده (121) قانون مذكور از دسـتگاه متبوع دريافت مي دارند. حقوق و مزاياي كارمنداني كه مشمول قانون مديريت خدمات كشوري نيستند، بر اساس قانون دستگاه متبوع خود محاسبه خواهد شد.

ميزان حق الزحمه براي آن دسته از كاركنان دولت يا نيروهاي مردمي كه به صورت داوطلبانه براي رأي گيري، قرائت و شمارش آراء با هيئت هاي اجرايي يا هيئت هاي نظارت بر انتخابات همكاري مي كنند، مطابق آيين نامه نحوه پرداخت حق الزحمه مجريان و ناظران انتخابات موضوع تصويب نامه شماره 137196 /ت40013هـ مورخ 8 /8 /1387 با اصلاحات بعدي آن خواهد بود. پرداخت هرگونه وجهي خارج از چهارچوب اين بند تحت هر عنوان ممنوع است.

دسـتگاه هـاي مـربوطه مـوظف بـه تـأمين اعتبـار لازم و پرداخت حق الزحمه مستخدمان مشمول اين ماده از محل اعتبارات مصوب مربوط مي باشند.

فرماندار يا بخشدار يا رييس هيئت نظارت مي تواند براي قدرداني از تلاش هاي مجريان يا ناظران انتخابات، تقديرنامه كتبي صادر نمايد.

تقديرنامه ‌هاي صادرشده از سوي رؤساي هيئت‌ هاي نظارت استان و شهرستان از نظر برخـورداري از مزاياي اداري به ترتيـب معادل تشويق‌ نامه استاندار و فرماندار مي‌ باشد.

در مأموريت‌ هاي بيش از شش ماه، وزارت كشور موظف به پرداخت حقوق و مزايا تا انتهاي دوره مأموريت است.

به منظور جلوگيري از وقفه در امر انتخابات و تسريع در ارسال پيام هاي انتخاباتي، فرمانداران مراكز حوزه هاي انتخابيه موظفند متن نامه ها و مكاتبات غيرطبقه ‌بندي خود را با سريعترين وسيله ممكن به مراجع ذي ربط اعلام و بـلافاصله تأييديه آن را دريافت نمايند.

به جز مواردي كه در اين آيين نامه مستثني شده است، اقدامات فرمانداران تهران و اصفهان به عنوان فرمانداران مراكز حوزه هاي انتخابيه اقليت هاي ديني، عيناً مطابق اقدامات كليه فرمانداران مراكز حوزه هاي انتخابيه خواهد بود.

در صورت همزماني دو يا چند انتخابات، تمهيدات لازم جهت اخذ رأي از رأي دهندگان به صورت همزمان و در يك شعبه صورت مي پذيرد.

استانداران و فرمانداران به عنوان رؤساي شوراي تأمين استان و شهرستان موظفند در جلسات شوراي تأمين با موضوع انتخابات به ترتيب از رؤساي دفاتر شوراي نگهبان در استان و شهرستان جهت حضور در جلسات دعوت به عمل آورند. رؤساي دفاتر استاني و شهرستاني شوراي نگهبان موظفند شخصاً در جلسه حضور يابند و در صورت ضرورت مي توانند درخواست تشكيل جلسه شوراي تأمين با موضوع انتخابات را به صورت مكتوب به استانداران و فرمانداران ارائه نمايند. درخواست تشكيل جلسات در شهرستان ها بايد منضم به تأييديه رييس هيئت نظارت استان باشد. رؤساي شوراي تأمين موظف به تشكيل جلسه درخواستي در اسرع وقت مي باشند.

وزير كشور موظف است، با رعايت ماده (41) قانون، حداقل (20) روز قبل از ثبت نام نهايي موضوع ماده (53) قانون بـراي تعيين معتـمدان اصلي و علي البدل عضو هيئت اجرايي مركزي، (30) نـفر از شخصيت هاي ديني، سياسي، فرهنگي، اجتماعي، علمي، اقتصادي و حقوقي كشور را به عنوان معتمد مردمي به منظور تأييد صلاحيت به صورت مكتوب و رسمي به هيئت مركزي نظارت معرفي نمايد. مجموع فرآيند انتخاب معتمدين هيئت اجرايي مركزي (7) روز مي باشد.

هيئت مركزي نظارت موظف است پس از وصول فهرست اسامي معتمدان پيشنهادي وزير كشور، به طور كتبي نظر خود را در خـصوص تـأييـد صلاحـيت آنـان حداكثر ظرف (2) روز به وزير كشور اعلام نمايد.

در صورت عدم تأييد صلاحيت كل يا تعدادي از معتمدان، وزير كشور موظف است بلافاصله به تعداد دو برابر مـعتمدان تـأييـد نشـده، به صورت مكتوب افـراد واجد شـرايط ديگري را بـراي تـأمين كسري معتمدان به هيئت نظارت معرفي كند.

هيئت مركزي نظارت موظف است حداكثر ظرف (48) ساعت پس از وصول اسامي افراد جديد، در خصوص تأييد يا عدم تأييد صلاحيت معتمدان پيشنهادي به طور كتبي اعلام نظر نمايد.

چنانچه پس از طي مراحل ياد شده، تعداد معتمدان تأييد شده به حداقل (20) نفر برسد، وزير كشور موظف است بلافاصله طي جلسه اي با حضور نماينده هيئت مركزي نظارت و معتمدين براي انتخاب (6) نفر عضو اصلي و (3) نفر عضو علي البدل با رأي مخفي و اكثريت نسبي اقدام نمايد.

وزير كشور به استناد ماده (54) قانون حداقل (70) روز قبل از شروع ثبت نام نهايي از داوطلبان، دستور شروع انتخابات را به فرمانداران و بخشداران ابلاغ مي نمايد. فرمانداران و بخشداران موظفند بلافاصله پس از دريافت دستور شروع انتخابات، وصول آن را به ستاد انتخابات كشور اعلام كنند. صدور و اعلام وصول دستور مذكور از طريق سامانه انجام خواهد شد.

جلسات هيئت اجرايي با حضور حداقل (8) نفر از اعضا رسميت يافته و اخذ تصميمات بر اساس آراء اكثريت مطلق حاضرين است و رأي ممتنع در حكم رأي مخالف مي‌ باشد.

فرمانداران و بخشداران موظفند در اجراي ماده (39) قانون و با رعايت تبصره هاي ذيـل آن، حداكثر (48) ساعت پس از صدور دستور تشكيل هيئت هاي اجرايي، (30) نـفر از شخصيت هاي ديني، سياسي، فرهنگي، اجتماعي، علمي، اقتصادي و حقوقي همان حوزه‌ انتخابيه را از بين اقشار واجد شرايط در ماده (41) قانون به منظور تأييد صلاحيت به هيئت نظارت مربوط معرفي نمايند.

هيئت هاي نظارت موظفند پس از وصول فهرست اسامي معتمدان پيشنهادي فرمانداران يا بخشداران، بر اساس تبصره هاي ذيل ماده (39) قانون و با اخذ نظر مراجع ذي‌ صلاح به طور مكتوب نظر خود را در خـصوص تـأييـد صلاحـيت آنان حداكثر ظرف (48) ساعت به فرماندار يا بخشدار ذي ربط اعلام نمايند.

در صورت عدم تأييد صلاحيت كل يا تعدادي از معتمدان، فرمانداران و بخشداران موظفند ظرف (24) ساعت ضمن تشكيل جلسه با اعضاي حقوقي هيئت اجرايي و مشورت با آنها افراد جديد را شناسايي نموده و با اخذ استعلام از مراجع ذي ‌صلاح، به تعداد دو برابر مـعتمدان تـأييـد نشـده، افـراد واجد شـرايط مذكور را بـراي تـأمين كسري معتمدان به هيئت نظارت مربوط معرفي كنند.

هيئت نظارت مربوط موظف است حداكثر ظرف (48) ساعت پس از وصول اسامي افراد جديد، در خصوص تأييد يا عدم تأييد صلاحيت معتمدان پيشنهادي به طور كتبي اعلام نظر نمايد.

چنانچه پس از طي مراحل ياد شده كه حداكثر متجاوز از (7) روز نخواهد بود، تعداد معتمدان تأييد شده به حداقل (20) نفر برسد، فرماندار يا بخشدار موظف است بلافاصله با حضور هيئت نظارت مربوط، از معتمدين مذكور براي انتخاب اعضاي اصلي و علي البدل هيئت اجرايي دعوت به عمل آورد.

چنانچه معتمدان تأييد شده بـه (20) نفر نرسند و فرماندار يا بخشدار با هيئت نظارت مربوط به توافق نرسند، فرماندار يا بخشدار موظف است حداكثر در پايان روز هفتم از مهلت يك هفته اي، مراتب را با شرح ماوقع به منظور تأمين كسري معتمدان تا (30) نـفر، به استاندار مربوطه اعـلام و رونـوشت آن را به هيئت نظارت استان و سـتاد انتخابات كشور ارسال نمايد.

استاندار با هماهنگي هيئت نظارت استان حداكثر ظرف (24) ساعت پس از اعلام فرماندار يا بخشدار، از معتمدان واجد شرايط به تعداد مورد نياز اعلام شده توسط فرماندار يا بخشدار، براي تأمين كسري، انتخاب و بلافاصله اسامي آنان را براي دعوت از معتمدان به فرماندار و بخشدار ذي ربط اعلام مي نمايد.

فرمانداران و بخشداراني كه انتـخابـات اقليت هاي ديني را برگزار مي نمايند، موظفند براي تعيين معتمدان هيئت اجرايي اقليت ها از (30) نفر معتمدان همان اقليت دعوت نمايند.

فرمانداران و بخشداران ظـرف (48) ساعت از تـاريخ ارسال دعوت نامه، جلسه انتخاب معتمدان هيئت اجرايي را با حضور اعضاي هيئت نظارت مربوطه تشكيل داده و پس از حضور حداقل (20) نفر از معتمدان دعوت شده، رسميت جلسه را اعلام مي نمايند، سپس معتمدان حاضر در جلسه از بين خود (8) نفر را به عنوان معتمدان اصلي و (5) نفر را به عنوان معتمدان علي البدل هيئت اجرايي با رأي مخفي و اكثريت نسبي آراء انتخاب مي نمايند.

چنانچه معتمدان مطابق تبصره (5) ماده (16) اين آيين نامه توسط استاندار انتخاب شوند، جلسه انتخاب معتمدان اصلي و علي البدل هيئت اجرايي در اسرع وقت پس از تصميم نهايي استاندار و هيئت نظارت استان تشكيل خواهد شد.

فرمانداران مراكز حوزه هاي انتخابيه موظفند بلافاصله پس از انتخاب معتمدان اصلي و علي البدل هيئت اجرايي، مراتب را از طريق سامانه به ستاد انتخابات كشور اعلام نمايند.

فرمانداران حوزه هاي فرعي موظفند بلافاصله پـس از انتخاب معتمدان اصلي و علي البدل هيـئت اجرايي فرعي، مراتب را از طريق سامانه به فرماندار مركز حوزه انتخابيه اعلام نمايند.

بخشداران حـوزه هـاي فـرعي مـوظف اند بـلافاصله پــس از انتخاب معتـمدان اصـلي و عـلي البـدل هيـأت اجرائي فرعي، مراتب را به فرماندار حوزه ي انتخابيه مربوطه، از طريق سامانه اعلام نمايند.

در صورت تحقق شرايط مندرج در مواد (43) و (66) قانون، فرماندار مركز حوزه انتخابيه موظف است ضمن اجراي وظايف قانوني، مراتب را به ستاد انتخابات استان اعلام و رونوشت آن را به ستاد انتخابات كشور و به هيئت نظارت مربوط ارسال نمايد.

فرمانداران يا بخشداران حوزه هاي فرعي ضمن طي مراحل مذكور مراتب را به فرماندار مركز حوزه انتخابيه اعلام مي كنند.

فرمانداران و بخشداران مكلفند همزمان با وزارت كشور بلافاصله پس از اعلام ستاد انتخابات كشور، تاريخ شروع و خاتمه پيش ‌ثبت نام موضوع ماده (54) قانون و شرايط قانوني لازم را با وسايل مقتضي به اطلاع كليه اهالي حوزه انتخابيه برسانند. پيش ثبت نام از متقاضيان طي (7) روز انجام مي پذيرد.

پيش ثبت نام از متقاضيان از طريق درگاه واحد وزارت كشور و به صورت الكترونيكي انجام مي پذيرد. درخواست و دريافت استعلام گواهي و مدارك متقاضيان منحصراً توسط ستاد انتخابات كشور صورت مي پذيرد و بايد يك نسخه از آن در اختيار شوراي نگهبان قرار گيرد.

به استناد تبصره (2) ماده (54) قانون لازمه ثبت نام نهايي از داوطلبان اخذ شناسه پيگيري معتبر از وزارت كشور مي باشد. بنابراين متقاضياني كه نسبت به پيش‌ ثبت نام اقدام نكرده باشند و يا گواهي تأييد مدارك آنها از طريق مراجع ذي صلاح صادر نشده باشد نمي توانند به عنوان داوطلب ثبت نام نمايند.

چنانچه در زمان پيش ثبت نام، سامانه يكپارچه وزارت كشور قطع و يا دچار اختلال گردد ستاد انتخابات كشور بايد با هماهنگي هيأت مركزي نظارت و با همكاري فرمانداران مراكز حوزه هاي انتخابيه قطع يا اختلال سامانه را از طريق وسايل مقتضي به اطلاع عموم برساند.

مراجع ذي صلاح موضوع ماده (54) قانون موظفند ظرف مدت يك ماه پس از پايان پيش ثبت نام نظر خود را در خصوص تأييد يا رد گواهي ها و مدارك داوطلبان به ستاد انتخابات كشور اعلام نمايند.

ستاد انتخابات كشور پس از دريافت پاسخ استعلامات در زمان تعيين شده ضمن ارسال يك نسخه از آن به شوراي نگهبان، از طريق سرشماره واحد وزارت كشور نظر مراجع ذي صلاح موضوع ماده (54) قانون در خصوص تأييد يا رد گواهي ها و مدارك متقاضيان را به آنها اعلام مي دارد.

ستاد انتخابات كشور براي متقاضياني كه مدارك و گواهي آنها مورد تأييد مراجع ذي صلاح موضوع ماده (54) قانون قرار گرفته است شناسه پيگيري تخصيص داده و به شماره هاي اعلامي آنها ارسال مي نمايد.

ستاد انتخابات كشور از طرق مقتضي از جمله پيامك و سامانه به متقاضيان تأييد نشده دلايل عدم تأييد و نام مرجعي كه مدارك و گواهي هاي آنان را رد كرده است، اعلام مي دارد.

عدم صدور گواهي‌ در موعد مقرر يا عدم رسيدگي به اعتراض متقاضيان مستوجب مجازات درجه شش موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامي براي مقام يا شخصي است كه فعل يا ترك فعل، به او مستند است. اين امر به منزله تأييد مدارك و گواهي متقاضي نبوده ولي مانع ثبت نام نهايي متقاضي نيز نمي باشد.

متقاضياني كه مدارك آنها مورد تأييد مراجع ذي‌ صلاح موضوع ماده (54) قانون قرار نگرفته است مي توانند بلافاصله پس از دريافت پيامك ستاد انتخابات كشور به مدت (7) روز اعتراض خود را در سامانه وزارت كشور ثبت نموده و حسب مورد اقدام به اصلاح مدارك و گواهي هاي خود نمايند.

مراجع ذي‌ صلاح موضوع ماده (54) قانون، حداكثر تا (24) ساعت قبل از شروع ثبت نام پاسخ اعتراض متقاضيان را به وزارت كشور اعلام نمايند.

سازمان اداري و استخدامي كشور موظف است پاسخ استعلامات و اعتراض مشمولين موضوع ماده (32) قانون را ظرف مدت يك ماه پس از پايان پيش ثبت نام ارسال نمايد.

ملاك بندهاي (5)، (8) و (10) ماده (31) قانون، زمان ثبت نام نهايي در سامانه وزارت كشور است.

وزارت كشور موظف است بلافاصله پس از دريافت پاسخ اعتراضات از دستگاه هاي مربوط براي متقاضياني كه گواهي و مدارك آنها مورد تأييد قرار گرفته است شناسه پيگيري صادر نموده و با سرشماره وزارت كشور از طريق پيامك به اطلاع متقاضي برساند.

فرمانداران و بخشداران مكلفند در اجراي ماده (53) قانون بلافاصله پس از صدور دستور شروع ثبت نام توسط وزارت كشور، تاريخ شروع و خاتمه ثبت نام نهايي از داوطلبان و شرايط انتخاب شوندگان و مدارك مورد نياز را با وسايل مقتضي به اطلاع كليه اهالي حوزه انتخابيه برسانند. ثبت نام از داوطلبان طي (7) روز به صورت الكترونيكي در سامانه وزارت كشور صورت مي پذيرد و در صورت ضرورت با تشخيص ستاد انتخابات كشور، ستاد مزبور و فرمانداري هاي مراكز حوزه انتخابيه ثبت نام حضوري را انجام مي دهند. ثبت نام حضوري از داوطلبان در (7) روز از ساعت (8) تا (16) انجام مي پذيرد و تا ساعت (24) قابل تمديد است.

چنانچه در مدت زمان مجاز ثبت نام، سامانه الكترونيكي وزارت كشور دچار اختلال يا قطعي گردد ثبت نام به صورت حضوري انجام خواهد شد.

ملاك ثبت نام نهايي، دريافت شناسه رهگيري از سامانه الكترونيكي وزارت كشور مي باشد.

داوطلبان به هنگام ثبت نام بايد گواهي معتبر و مورد تأييد بالاترين مقام نهاد يا مؤسسات مربوط مبني بر داشتن حداقل (5) سال سابقه فعاليت اجرايي يا آموزشي يا پژوهشي يا قضايي در يك يا همه آنها در بخش دولتي، عمومي يا غيرعمومي مذكور در بند (9) ماده (31) قانون را ارائه و ثبت نمايند.

ضوابط سوابق مذكور در هر بخش بر اساس دستورالعمل‌ هاي اجرايي موضوع ماده (69) قانون مشخص خواهد شد.

سوابق ارائه شده توسط داوطلبان مي تواند متوالي يا متناوب باشد و بايد طي گواهي معتبر ممهور در سربرگ نهاد يا مؤسسه و شامل تاريخ ابتدا و پايان فعاليت داوطلب به همراه درج نوع همكاري باشد.

در مشاغل آزاد تأييديه رييس صنف به عنوان بالاترين مرجع رسمي آن شغل درصورت داشتن پروانه يا مجوز قانوني از آن صنف، مورد پذيرش است.

اشخاص حقوقي صنفي يا مشاغل حرفه اي تنها براي داوطلباني مي توانند گواهي صادر كنند كه از سوي آنها داراي پروانه يا مجوز رسمي فعاليت هستند.

ستاد انتخابات كشور و هيئت هاي اجرايي و نظارت، مي توانند در مواردي كه شمول ضوابط اجراي بند (9) ماده (31) قانون، مانند فعاليت مستمر و فعال مؤسسه يا نهاد، فعاليت داوطلب، شمول مؤسسه يا نهاد، صحت گواهي معتبر محل ترديد باشد، موضوع را از نهادهاي ذي صلاح قانوني مانند نهادهاي نظارتي، اطلاعاتي، بيمه اي و مجوزدهنده استعلام كنند.

صدور و يا استفاده از گواهي خلاف واقع، حسب قوانين، موجب پيگيري قضايي عليه صادركننده و داوطلب استفاده‌ كننده خواهد بود.

وزارت امور خارجه موظف است ترتيبات لازم به منظور تسريع در اجراي تبصره (4) ذيل ماده (53) قانون را به نـحوي فـراهم نمايـد تـا پـرسشنامه تكميل شده و مشخصات كامل داوطلبان در پايان هر روز به صورت دستي يا الكترونيكي به ستاد انتخابات كشور ارسال گردد.

اسامي و مدارك داوطلبان ثبت نام شده در خارج از كشور بلافاصله پس از وصول، توسط وزارت كشور در سامانه ثبت و به فرماندار مركز حوزه ي انتخابيه مربوط ارسال خواهد شد.

فرمانداران مراكز حوزه هاي انتخابيه موظفند حسب مورد با تشخيص ستاد انتخابات كشور در مدت تعيين شده نسبت به پذيرش پرسشنامه اعلام داوطلبي و ثبت در سامانه اقدام نمايند.

ستاد انتخابات كشور موظف است روزانه مشخصات كامل داوطلبان را از طريق سامانه به هيئت مركزي نظارت ارسال نمايد.

وزارت كشور و شوراي نگهبان به‌ منظور بررسي سوابق داوطلبان در رابطه با شرايط مندرج در اين قانون، روزانه اطلاعات كامل ثبت ‌نام داوطلبان را حسب مورد به مراجع ذي ‌صلاح از جمله وزارت اطلاعات، سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامي، سازمان ثبت احوال كشور، فرماندهي انتظامي جمهوري اسلامي ايران (فراجا) و قوه قضاييه ارسال مي ‌كنند. مراجع مزبور مكلفند ظرف مهلت (10) روز نسبت به ارسال پاسخ در خصوص هر يك از افراد اعلام ‌شده به صورت مكتوب و مستدل به ‌همراه اسناد و مدارك اقدام نمايند. پاسخ مراجع مزبور بايد تنها ناظر به وجود سوابق درخصوص شرايط مذكور در قانون باشد.

مهلت بررسي و ارسال پاسخ استعلامات از مراجع ذي صلاح از جمله مراجع پنج گانه مذكور در ماده (58) قانون (10) روز از تاريخ ارسال هر استعلام مي باشد و عدم پاسخ مراجع مذكور در مهلت تعيين شده يا پاسخ غيرمستند يا خلاف واقع، جرم است و مرتكب محكوم به انفصال موقت از خدمات دولتي از شش ماه تا يك سال مي شود.

عدم پاسخ مراجع ذي ‌صلاح موضوع ماده (58) قانون در مدت زمان قانوني به منزله عدم وجود سابقه داوطلب در آن مرجع تلقي مي گردد. لذا دستگاه هاي استعلامي موظفند در صورت عدم وجود سابقه داوطلب در پاسخ استعلام به اين موضوع تصريح نمايند.

دلايل و مدارك معتبر مربوط به غيرقانوني بودن احزاب، سازمان ها و گروه هاي موضوع بند (3) ماده (33) قانون، بايد توسط مقامات صالحه به مراجع اجرايي و نظارتي ارسال شود.

فرمانداران مراكز حوزه هاي انتخابيه موظفند پس از پايان مهلت ثبت نام، با دعوت از اعضاي هيئت هاي اجرايي و نظارت مركز حوزه انتخابيه به منظور رسيدگي به صلاحيت داوطلبان، تشكيل جلسه داده و با توجه به نتايج به دست آمده از بررسي هاي لازم در محل و با استفاده از نتايج اعلام شده توسط وزارت كشور، نامزدهاي واجد شرايط را حداكثر ظرف مدت (15) روز تعيين و مراتب را صورتجلسه و ضمن درج در سامانه، نتايج را به همراه مدارك و اسناد مربوط به هيئت هاي نظارت اعلام نمايند.

به منظور جلوگيري از وقفـه در امـر رسيـدگي بـه صلاحيت داوطلبان و اتمام كار در مـوعـد مـقرر، ضروري است هيئت هاي اجرايي از روز اول ثبت نام، مـقدمات اين كار را فراهم نمايند.

چنانچه هيئت اجرايي بعضي از داوطلبان را بر اساس نتايج به دست آمده از بررسي هاي لازم در محل و با استفاده از نتايج اعلام شده توسط وزارت كشور و با رعايت شرايط مقرر در مواد (31)، (32) و (33) قانون، واجد صلاحيت نداند و در نتيجه، صلاحيت آنان را تأييد يا احراز نكند، موظف است مراتب را با ذكر اسناد و مدارك مذكور و اشاره به مواد قانوني و بندها و تبصره هاي آنها در صورتجلسه درج نمايد.

عدم تأييد يا عدم احراز صلاحيت داوطلبان نمايندگي مجلس شوراي اسلامي در مورد شرط اعتقاد و التزام عملي به اسلام و التزام عملي به نظام مقدس جمهوري اسلامي ايران بايد مستند به قانون و بر اساس مدارك و اسناد معتبر باشد كه توسط مراكز مسئول قانوني به مراجع اجرايي و نظارتي ارسال شده است.

مناط ابراز وفاداري به قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران و اصل مترقي ولايت مطـلقه فقـيه، اظهار، اعلام يا هر طريق ديگري است كه به صورت مستند توسط داوطلب اظهار شده باشد.

فرمانداران مراكز حوزه هاي انتخابيه موظفند بلافاصله پس از دريافت صورتجلسه رسيدگي بـه صلاحـيت داوطلـبان، ضمن ثبت صـورتجلسه مذكـور در سامانه، نـتيجـه آن را بـه هيأت نـظارت استان و ستاد انتخابات كشور اعلام نمايند.

فرمانداران مراكز حوزه هاي انتخابيه مكلف اند عدم تاييد يا عدم احراز صلاحيت داوطلبان را ظرف مدت (48) ساعت با ذكر مواد قانوني مورد استناد، به صورت كتبي و محرمانه به داوطلب ذي ربط ابلاغ نمايند. در صورت درخواست داوطلب، بايد دلايل و مدارك عدم تأييد يا عدم احراز صلاحيت وي نيز توسط مرجع رسيدگي كننده با لحاظ قانون رسيدگي به اطلاع وي رسانده شود. دلايل عدم تأييد يا عدم احراز صلاحيت داوطلب در تمامي مراحل بررسي صلاحيت فقط به شخص داوطلب اعلام مي شود.

داوطلباني كه صلاحيتشان در هيئت اجرايي تأييد يا احراز نشده است مي توانند به استناد تبصره ذيل ماده (61) قانون ظرف مدت (4) روز از ابلاغ مراتب عدم تأييد يا عدم احراز صلاحيت، شكايت خود را مستدلاً به هيئت نظارت استان اعلام نمايند و در صورت تمايل، حسب قانون رسيدگي، توضيـحات و دفـاعيات خـود را حضوري به سمع اعضاي هيئت نظارت استـان يا كارشناسان آن برسانند و هـيئت هاي نظارت مـوظف به رسيدگي مي باشند.

هيئت نظارت استان در اجراي ماده (62) قانون، تحت نظارت هيئت مركزي نظارت ظرف مدت (50) روز مكلف به بررسي صلاحيت تمامي داوطلبان و رسيدگي به شكايات دريافتي از داوطلبان تأييد يا احراز صلاحيت نشده در هيئت اجرايي مي باشد و نتيجه را صورتجلسه مي نمايد.

چنانچه هيئت نظارت استان پيشنهاد عدم تأييد يا عدم احراز صلاحيت بعضي از داوطلبان را داشته باشد كه از نظر هيئت اجرايي واجد صـلاحيت هاي قانوني شناخته شده بودند، مكلف است علت عدم تأييد يا عدم احراز صلاحيت را با ذكر مواد قانوني مورد استناد و دلايل و مدارك مربوط، با رعايت قانون رسيدگي، در صورتجلسه درج نمايد.

هيئت نظارت استان به منظور تسريع در كار مي تواند بلافاصله پس از دريافت صورتجلسات از حوزه هاي انتخابيه مربوط، مقدمات رسيدگي به صلاحيت داوطلبان را آغاز نمايد.

هيئت نظارت استان موظف است بلافاصله نتايج رسيدگي به شكايات داوطلبان تأييد يا احراز صلاحيت نشده و همچنين اظهار نظر خود در خـصوص داوطلباني كه توسط هيئت اجرايي واجد شرايط قانوني تشخيص داده شده اند را با رعايت قانون رسيدگي به هيئت مركزي نظارت ارسال نمايد.

هيئت نظارت استان بلافاصله پس از اعلام مراتب به هيئت مركزي نظارت، موظف است در خـصوص دريافت نظريه هيئت مركزي نظارت، پيگيري هاي لازم را به عمل آورد و پس از كسب نظريه هيئت مركزي نظارت، مراتب را در اجراي بند (الف) ماده (63) قانون صورتجلسه كرده و بلافاصله يك نسخه آن را به فرماندار مركز حوزه انـتخابيه ذي ربط ارسال نمايد.

هيئت نظارت استان بايد به گونه اي برنامه ريزي و اقدام نمايد كه حداكثر تا پايان مهلت (50) روزه، به شكايات داوطلباني كه صلاحيتشان در هيئت اجرايي تأييد يا احراز نشده است رسيدگي نمايد.

فرمانداران مراكز حوزه هاي انتخابيه موظفند حداكثر ظرف مدت (48) ساعت پس از وصول صورتجلسه رسيدگي به شكايات داوطلباني كه صلاحيتشان در هيـئت اجـرايي تأييد يا احراز نشـده اسـت و همچنين اظهار نظر در خصوص ساير داوطـلبان از هيئت نظارت استان، ابتدا مراتب عدم تأييد يا عدم احراز صلاحيت داوطلبان را با ذكر مواد قانـوني مـورد استـناد و دلايـل و مدارك مربوط با لحاظ قانون رسيدگي به داوطلـبان ذي ربـط ابـلاغ و مـتن صـورتجلـسه مـذكـور را پس از ثبت در سامانه، بـه فرمانداران مراكز حوزه ‌هاي انتخابيه ارسال نمايند. تأييد صلاحيت نيز به داوطلبان ذي ربط ابلاغ خواهد شد.

كليه داوطلباني كه صلاحيتشان تأييد يا احراز نشده، در اجراي بند (ب) ماده (63) قانون مي توانند اعتراض خود را ظرف (72) ساعت پس از ابلاغ مراتب عدم تأييد يا عدم احراز صلاحيت، به شوراي نگهبان به صورت مستقيم يا از طريق هيئت نظارت استان اعلام نمايند. مدت زمان رسيدگي به شكايات داوطلبان در شوراي نگهبان (30) روز مي باشد.

داوطلباني كه صلاحيت آنان در هيئت اجرايي تأييد شده است ولي هيئت مركزي نظارت بر انتخابات بر اساس شرايط قانوني و مستند به دلايل و مدارك معتبر و با توجه به قانون رسيدگي، صلاحيت ايشان را تأييد يا احراز نكرده است، مي توانند با رعايت تبصره (1) ماده (64) قانون، علاوه بر اعتراض كتبي، به طور حضوري توضيحات و دفاعيات خود را به اعضاي شوراي نگهبان نيز ارايه نمايند.

ستاد انتخابات كشور موظف است پس از دريافت نظريه شوراي نگهبان در خصوص صلاحيت كليه داوطلبان سراسر كشور، حداكثر ظرف مدت (24) ساعت مراتب را حسب مورد به هر يك از مراكز حوزه هاي انتخابيه ذي ربط ابلاغ نمايد.

چنانچه نظر شوراي نگهبان مبني بر عدم تأييد يا عدم احراز صلاحيت داوطلباني باشد كه صلاحيت ايشان در مراحل قبلي (در هيئت اجرايي و هيئت مركزي نظارت بر انتخابات) تأييد شده است، مراتب عدم تأييد يا عدم احراز صلاحيت با ذكر مواد قانوني مورد استناد و با توجه به قانون رسيدگي، از طريق هيئت نظارت استان بـه ستـاد انتخابات كشور اعـلام مي گردد تا ستاد انتخابات كشور از طريق فرماندار مركز حوزه انتخابيه، مراتب را ظرف يك روز به داوطلب ذي ربط ابلاغ نمايد.

داوطلبان مشمول تبصره (1) اين ماده مي توانند حداكثر ظرف سه روز از تاريخ ابلاغ مراتب عدم تأييد يا عدم احراز صلاحيت، از شوراي نگهبان با اداي توضيحات و دفاعيات لازم با رعايت تبصره (1) ماده (64) قانون، از طريق هيئت نظارت استان درخواست رسيدگي مجدد نمايند.

شوراي نگهبان ظرف حداكثر (7) روز از دريافت هر يك از درخواست هاي رسيدگي مجدد به عدم تأييد يا عدم احراز صلاحيت داوطلبان، به درخواست رسيدگي و نتيجه را به ستاد انتخابات كشور اعلام مي نمايد.

فرمانداران مراكز حوزه هاي انتخابيه موظفند پيرو ارسال نتايج از شوراي نگهبان به ستاد انتخابات كشور، پيرامون موضوع بند (ج) ماده (63) قانون ضمن ابلاغ نتايج اخذ شده، حداكثر ظرف مدت (24) ساعت آگهي اسامي نامزدهاي تأييد شده توسط هيئت مـركزي نـظارت و يـا شـوراي نگهـبان را در سـراسر حـوزه انتخابيـه منتشر نمايند.

فرمانداران مراكز حوزه هاي انتخابيه موظفند بلافاصله پس از انتشار آگهي اسامي نامزدهاي انتخاباتي، نسخه اي از آن را در سامانه ثبت نمايند.

در اجراي تبصره (3) ذيل ماده (23) قانون براي جلوگيري از تضييع حقوق داوطلبان نمايندگي، چنانچه به تشخيص هيئت اجرايي يا هيئت نظارت مركز حوزه انتخابيه، نامزدي در حـوزه انتـخابـيه بـراي عامه مردم ناشناخـته و گمـنام باشد ولي نام خانوادگي و يا نام و نام خانوادگي او مشابه نام خانوادگي و يا نام و نام خانوادگي يكي از داوطلبان سرشناس و معروف آن حوزه باشد، هيئت هاي اجرايي و نظارت مربوطه موظفند با هماهنگي يكديگر مشخصه اي را براي وي تـعيين و مـراتب را بـراي قيد در تـبليغات انتخـابـاتي بـه داوطلـب مزبور و درج در آگهـي انتشار اسـامي نامزدها به فرماندار مركز حوزه انتخابيه اعلام نمايند.

چنانچه داوطلب به غير از «نام و نام خانوادگي مندرج در شناسنامه» به نام ديگري نـيز مـشهور بـاشد كـه آن را در پـرسشـنامـه اعلام داوطلـبي قيد كرده است و مورد تأييد هيئت اجرايي نيز باشد، فرماندار مركز حوزه انتخابيه موظف است يك نام ديگر از داوطلب را نيز به عنوان اشتهار در آگهي اسامي نامزدها قيد نمايد. ملاك احتساب رأي به هر يك از نامزدها، نام خانوادگي يا اشتهار آنان كه در آگهي اسامي نامزدها آمده است، مي باشد و در صورت تشابه اسمي، تبصره (3) ذيل ماده (23) قانون اجرا خواهد شد.

فرمانداران تهران و اصفهان موظفند پس از دريافت نظريه شوراي نگهبان در خصوص صلاحيت داوطلبان اقليت هاي ديني از وزارت كـشور، ضـمن ابـلاغ نظر شوراي نگهبان درخصوص عدم تأييد يا عدم احراز صلاحيت به داوطلبان ذي ربط حداكثر ظرف مدت (24) ساعت آگهي اسامي كليه نامزدهاي انتخاباتي اقليت هاي ديني تأييد شده توسط هيئت مركزي نظارت و يا شوراي نگهبان را به تفكيك هر يك از اقليت هاي ديني در مركز حوزه انتخابيه منتشر نمايند و سپس بـه منظور جلوگيري از وقفه در انتشار آگهي در حوزه هاي فرعي، اسامي نامزدهاي انتخابات را از طريق سامانه به فرمانداري ها و بخشداري هاي حوزه هاي فرعي انتخابات اقليت هاي ديني اعلام كنند تا فرمانداران و بخشداران مذكور رأساً و به طور جداگانه براي هر يك از اقليت هاي ديني، نسبت به چاپ و انتشار آگهي اقدام نمايند.

هر يك از داوطلبان نمايندگي مجلس مي تواند در هر مرحله از فرايند انتخابات و تا حداكثر (72 ساعت) قبل از ساعت شروع اخذ رأي از طريق سامانه الكترونيكي وزارت كشور انصراف خود را ثبت نمايد. ستاد انتخابات كشور موظف است مراتب انصراف داوطلب را سريعاً به هيئت مركزي نـظارت و فرماندار مركز حوزه انتخابيه اعلام دارد.

عدول از انصراف پذيرفته نيست و نام داوطلب از آگهي اسامي نامزدها حذف مي گردد.

از زمان ثبت نام داوطلبان تا هنگام شروع تبليغات رسمي، انجام هرگونه فعاليت تبليغاتي تحت عنوان نامزد نمايندگي مجلس ممنوع مي باشد.

چنانچه نامزدهاي انتخاباتي بخواهند در آثار تبليغاتي خود از اعلام نظر، نام، تصوير يا نماد شخصيت ها، مقامات، اشخاص حقيقي و حقوقي (به استثناي مقامات مشمول ماده (75) قانون)، احزاب و گروه ها در تأييد خود استفاده كنند، لازم است اعلام رضايت كتبي و امضاشده ايشان تسليم هيئت استاني بررسي تبليغات شده باشد.

اعلام نظر شخصيت‌ ها به شرطي مجاز است كه بدون ذكر عنوان و مسئوليت آنها باشد.

استفاده از نظر يا تصوير مديران و مقامات موضوع ماده (75) قانون كه قبلاً جنبه عمومي پيدا كرده است بلامانع مي باشد. تشخيص اين امر بر عهده هيئت استاني بررسي تبليغات مي باشد.

پس از اعلام رسمي حمايت گروه هـا و مـجامع و اقـشار مختلـف بـه نامـزد مورد نظر، وي مي تواند حمايت آنان را در آثار تبليغاتي مجاز خود درج و منتشر نمايد.

نصب هرگونه تابلو كه نشان دهنده مكان ستاد تبليغات انتخاباتي نامزدها باشد، بلامانع است.

نامزدها مي توانند همزمان ستاد تبليغات بانوان به صورت متناظر تشكيل دهند. مكان اين ستاد مي تواند در داخل يا خارج از ساختمان ستاد اصلي و فرعي باشد.

كليه آثار تبليغاتي نامزدها و طرفداران آنها اعم از كاغذي، پارچه اي، مقوايي، فلزي يا هر جنس ديگر حداكثر در اندازه (70 *100) سانتيمتر مجاز مي باشد.

نصب هرگونه آثار تبليغاتي با ابعاد بزرگتر از (70) در (100) سانتي متر توسط اقشار، گروه ها، احزاب و جمعيت ها به شرطي مجاز است كه فقط در جهت تبليغات عمومي و ترويجي مشاركت در انتخابات و تشويق و ترغيب شركت مردم در انتخابات باشد و ذكري از اسامي نامزد يا نامزدهاي خاصي نداشته باشد.

نامزدهاي انتخاباتي مي توانند با استفاده از آثار تبليغاتي مجاز به صورت مشترك نيز تبليغات انتخاباتي داشته باشند.

نامزدها مي ‌توانند در محل ستاد تبليغاتي خود در صورت تأييد هيئت استاني بررسي تبليغات و ديگر محل ‌هاي تأييد شده توسط اين هيئت سخنراني عمومي و تجمع قانوني داشته باشند.

نصب و استفاده از بلندگو صرفاً در محل ستاد تبليغاتي نامزدها و محل سخنراني ايشان مجاز است. استفاده از بلندگو در خارج از محيط سخنراني و ستاد تبليغاتي ممنوع مي باشد.

هر نامزد انتخاباتي مي تواند يك ستاد تبليغاتي به صورت تارنماي مجازي داشته باشد. نامزدها بايد ضمن رعايت مفاد دستورالعمل فعاليت هاي تبليغي انتخابات در فضاي مجازي، نشاني و مشخصات درگاه و مسئول آن را به هيئت استاني بررسي تبليغات و فرماندار مركز حوزه انتخابيه اعلام نموده و پيوند (لينك) آن را در سامانه معرفي شده توسط ستاد انتخابات كشور ثبت نمايند.

آدرس ساير پيام رسان هاي مجاز و برنامك هاي قانوني بايد در درگاه معرفي شده توسط نامزد ثبت گردد.

مسئوليت بررسي و تأييد تارنما، پيام ‌رسان ها و برنامك هاي معرفي شده از سوي نامزدها، با هيئت استاني بررسي تبليغات است و اين هيئت موظف است ايرادات را در اسرع وقت به اطلاع نامزد برساند.

در اجراي ماده (78) قانون، الزامات تبليغات بايد توسط نامزد به مسئولان ستاد تبليغات اعلام شود. در صورت ارتكاب جرائم انتخاباتي در ستادها علاوه بر مجازات مرتكب، نامزد نيز براي جرائم انتخاباتي ارتكابي در ستاد اصلي و مجازي و همچنين مسئول ستاد براي جرائم خاص انتخاباتي ارتكابي در ستادهاي فرعي و درگاه هاي ديگر، به مجازات درجه هفت موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامي محكوم مي شوند.

صرفاً احزاب و جبهه هاي داراي مجوز از كميسيون موضوع ماده (10) قانون نحوه فعاليت احزاب و گروه هاي سياسي مصوب 1394، پس از تأييد صلاحيت داوطلبان، مي ‌توانند با رعايت شرايط زير و ماده (8) قانون، فهرست انتخاباتي ارائه نمايند:

دبير كل يا مقامات مسئول احزاب و جبهه ها موظفند قبل از ارائه فهرست انتخاباتي، موافقت كتبي نامزد را اخذ و طي معرفي نامه اي رسمي با مهر و امضاي دبير كل حزب يا جبهه به ستاد انتخابات كشور يا فرمانداري ها ارائه نمايند.

فهرست هاي انتخاباتي هر حوزه انتخابيه بايد مجزا باشد و پيش از انتشار به منظور تأييد بايد به صورت رسمي و مكتوب توسط دبير كل كشوري يا نماينده قانوني ايشان جهت تأييد در اختيار ستاد انتخابات كشور و در استان توسط دبير كل احزاب استاني يا نماينده قانوني ايشان در اختيار فرمانداري ها قرار گيرد.

عنوان انتخاباتي بايد بر اساس عنوان احزاب و جبهه هاي ارائه كننده فهرست باشد و انتخاب عنوان متفاوت مستلزم درخواست و تأييد كتبي كميسيون موضوع ماده (10) قانون نحوه فعاليت احزاب و گروه هاي سياسي مي باشد.

شعارهاي انتخاباتي درج شده در فهرست هاي انتخاباتي احزاب و جبهه ‌هاي سياسي در هر حوزه انتخابيه مي تواند متفاوت با حوزه هاي ديگر باشد.

اعلام رسانه اي انصراف نامزدها پس از طي مراحل مذكور در ماده (56) قانون و تأييد هيئت اجرايي مركز حوزه انتخابيه مجاز است.

استانداران موظفند بر اساس ماده (81) قانون، (7) روز پس از پايان ثبت نام از داوطلبان، با دستور وزير كشور، هيئت استاني بررسي تبليغات انتخاباتي را به رياست خود زير نظر هيئت اجرايي مركزي و به ترتيب ذكرشده در ماده فوق الذكر و بندها و تبصره هاي ذيل آن تشكيل دهند.

استانداران مكلفند ضمن دعوت مكتوب و رسمي از اعضاي ذكر شده در ماده (81) قانون، از نماينده هيئت نظارت استان نيز جهت شركت در جلسات دعوت به عمل آورند. حضور نماينده هيئت نظارت استان بدون حق رأي است و به منظور نظارت بر عملكرد و رعايت قوانين تبليغات انتخابات در هيئت استاني بررسي تبليغات مي باشد. عدم حضور نماينده هيئت نظارت استان مانع ادامه كار و تشكيل جلسات هيئت مذكور نمي باشد.

جلسات هيئت استاني بررسي تبليغات با حضور حداقل (5) نفر از اعضاي داراي حق رأي رسميت مي يابد و تصميمات آن با رأي حداقل (4) نفر معتبر است.

هر نامزد مي تواند يك ستاد اصلي در حوزه انتخابيه داشته باشد. همچنين در هر شهر يا روستا يا منطقه شهرداري حوزه انتخابيه مي تواند فقط يك ستاد انتخابات به عنوان ستاد فرعي داشته باشد.

نـامزدهـاي نـمايندگي موظفند مسئولين ستادهاي تبليغات و طرفداران خـود را بـه نحو مقتضي نسبت به مفاد ماده (82) قانون و تبصره هاي آن توجيه نموده و نسبت به رعايت مرّ قانون تأكيد نمايند.

فرمانداري ها و بخشداري ها مكلفند با استفاده از امكانات محلي، مكان هاي مناسبي را براي الصاق و يا ارائه آثار تبليغاتي نامزدها تعيين كنند.

نصب تبليغات صرفاً در مكان هاي مشخص شده توسط فرمانداري ها و بخشداري ها ( اعم از امكانات دستگاه هاي اجرايي، شهرداري ها و دهياري ها) مجاز است و هيئت استاني بررسي تبليغات ناظر بر اين مسأله است.

كليه نهادها و دستگاه‌ هاي اجرايي از جمله سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران و شهرداري ‌ها و دهياري ‌هاي سراسر كشور مكلفند يك ماه قبل از شروع دوره مجاز فعاليت تبليغات انتخاباتي نامزدها (موضوع ماده (70) قانون)، فهرست و مشخصات كامل امكانات و تسهيلات و برنامه زمان بندي ارائه آنها و همچنين هزينه استفاده از آنها را نزد هيئت استاني بررسي تبليغات مربوط ارسال نمايند.

سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران و زيرمجموعه‌ هاي استاني و شهرستاني آن مي‌ توانند بستر استفاده نامزدها از شبكه‌ هاي راديويي، تلويزيوني و مجازي متعلق به خود را در قالب‌ هاي مختلف اعم از زيرنويس، برنامه‌ هاي تلويزيوني، برنامه ‌هاي راديويي، راديونما، بسترهاي مجازي و غيره، با رعايت اصل برابري فرصت تبليغاتي و عدالت انتخاباتي فراهم نمايند و برنامه زمان بندي آن را در اختيار هيئت استاني بررسي تبليغات قرار دهند.

سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران مكلف است حداقل يك ماه پيش از آغاز تبليغات انتخاباتي، ضوابط فني و محتوايي توليد و پخش آثار و تبليغات انتخاباتي با استفاده از آن سازمان را از طريق هيئت استاني بررسي تبليغات در اختيار نامزدها و مراجع ذيربط قرار دهد. ضوابط فني و محتوايي بايد به تأييد هيئت اجرايي مركزي برسد. نظارت بر حسن اجراي ضوابط قانوني مربوط بر عهده سازمان ياد شده است.

شهرداري ‌ها و دهياري‌ هاي سراسر كشور (در صورت امكان) مكلفند نسبت به ارائه امكانات خود شامل سالن‌ هاي سينما، تئاتر، پرديس ‌ها، فرهنگسراها و نظاير آن و همچنين جايگاه‌ هاي نصب اقلام تبليغاتي نامزدها با رعايت مساوات و عدالت انتخاباتي زير نظر هيئت استاني بررسي تبليغات از طريق هيئت‌ هاي اجرايي شهرستان اقدام كنند.

استفاده از امكانات و تسهيلات از سوي نامزدها منوط به امكان رعايت برابري و عدالت انتخاباتي در بهره‌ برداري از اين موارد به تشخيص هيئت استاني بررسي تبليغات مي ‌باشد.

استفاده از امكانات و تسهيلات با لحاظ مقررات طبقه بندي امنيتي در موارد مرتبط نظير استفاده از درگاه ها و سكوهاي فضاي مجازي دستگاه ها، انجام خواهد شد.

هيئت ‌هاي استاني بررسي تبليغات مكلفند حداقل سه هفته قبل از آغاز دوره مجاز فعاليت تبليغات انتخاباتي با رعايت اصل برابري فرصت تبليغاتي و عدالت انتخاباتي، فهرست نهايي امكانات و تسهيلات به همراه برنامه زمان بندي، هزينه استفاده از آنها و نحوه مراجعه نامزدها به تفكيك هر حوزه انتخابيه را تهيه كرده و آن را به فرمانداري‌ هاي حوزه‌ هاي انتخابيه اعلام نمايند تا مطابق ترتيبات ماده (63) اين آيين نامه تا دو هفته قبل از شروع تبليغات به اطلاع نامزدها برسد.

فرمانداران و بخشداران حوزه‌ هاي انتخابيه تا دو هفته قبل از آغاز فرآيند تبليغات انتخاباتي، با دعوت از هيئت نظارت مربوط، نامزدها يا نمايندگان قانوني يا رؤساي ستاد انتخاباتي آنها، امكانات مجاز تبليغي نهادها و دستگاه‌ هاي اجرايي و برنامه زمان بندي استفاده از آنها را ارائه و معرفي مي ‌كنند.

نهادها و دستگاه‌ هاي اجرايي پس از دريافت فهرست نهايي امكانات، تسهيلات و برنامه زمان بندي، مكلفند در دوره مجاز فعاليت تبليغات انتخاباتي برابر برنامه زمان بندي، امكانات و تسهيلات مزبور را در اختيار نامزدهاي انتخاباتي قرار دهند. در صورت استنكاف، مراتب به صورت مستند به هيئت‌ هاي رسيدگي به تخلفات اداري مربوط اعلام مي‌ شود.

در صورت درخواست دريافت هزينه از سوي نهاد و دستگاه ارائه كننده امكانات و خدمات، تعيين و اعلام ميزان هزينه‌ هاي تمام شده خدمات از سوي نهاد و دستگاه و همچنين زمان استفاده از امكانات مذكور صرفاً بر عهده هيئت استاني بررسي تبليغات است و نهادها و دستگاه‌ هاي اجرايي و نامزدها مكلف به رعايت آن هستند.

سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران مي ‌تواند در چهارچوب امكانات در حوزه زيرساخت‌ هاي توليد اين سازمان (از قبيل تجهيزات تصويربرداري، صدابرداري و استوديو)، به صورت مساوي به همه نامزدها در توليد محتوا كمك كند. اين امر با نظارت و مطابق با برنامه زمان بندي هيئت استاني بررسي تبليغات انجام مي ‌شود.

هيئت اجرايي مركزي انتخابات و هيئت استاني بررسي تبليغات، مسئول نظارت بر حسن اجراي مفاد ماده (74) قانون انتخابات مجلس شوراي اسلامي و احكام مربوط به اجراي ماده مذكور در اين آيين نامه، به ترتيب در سطوح ملي و استاني مي‌ باشند.

مسئوليت اجراي احكام ياد شده بر عهده بالاترين مقام هر نهاد و دستگاه اجرايي در استان است. عدم ‌همكاري نهادها و دستگاه ‌هاي اجرايي مشمول، با نامزدهاي انتخابات و عدم رعايت برنامه زمان بندي توسط آن نهادها و دستگاه‌ ها، تخلف محسوب شده و در اين صورت نامزدها مي ‌توانند شكايت خود را به هيئت استاني بررسي تبليغات اعلام كنند. هيئت استاني بررسي تبليغات موظف است ظرف (24) ساعت از زمان دريافت شكايت به آن رسيدگي و نتيجه را به نامزد و نهاد و دستگاه اجرايي مورد نظر اعلام كند.

نامزدهاي انتخابات در صورت اعتراض به عملكرد هيئت استاني بررسي تبليغات مي توانند شكايت خود را به هيئت اجرايي مركزي انتخابات اعلام كنند. اين هيئت مكلف است ظرف (24) ساعت به آن شكايت رسيدگي و نتيجه را جهت اقدامات بعدي به هيئت استاني بررسي تبليغات و نامزد اعلام كند.

تخطي از شرايط و موارد مجاز استفاده از امكانات و تسهيلات نهادها و دستگاه ‌هاي اجرايي جرم محسوب شده و مرتكب (اعم از كاركنان، نامزدها و يا هر شخص ديگري) به مجازات جرم سوء استفاده از اموال و امكانات دولتي محكوم مي ‌شود.

فرمانداران و بخشداران موظفند از طريق فرماندهي انتظامي جمهوري اسلامي ايران (فراجا)، شهرداري، دهياري و ساير مراجع محلي نسبت به امحاي آثار تبليغاتي كه در محل هاي ممنوع نصب شده اند، اقدام نمايند.

بلافاصله پس از انتخاب معتمدان اصلي و علي البدل و تشكيل هيئت اجرايي، هيئت هاي اجرايي حوزه هاي فرعي موظفند در اجراي ماده (44) قانون به منظور تعيين تعداد و محـل استـقرار شعب اخذ رأي تشكيل جلسه داده و مراتب را صورتجلسه نمايند. فرماندار يا بخشدار حـوزه فـرعي پس از ثبت اطلاعات و موقعيت جغرافيايي شعب در سامانه، صورتجلسه ياد شده را به فـرماندار مـركـز حوزه انتخابيه ارسال مي دارد. هيئت هاي اجرايي مي بايست حتي المقدور مكان هايي را كه داراي پوشش مخابراتي است به عنوان مكان شعبه انتخاب نمايند.

هيئت هاي اجرايي فرعي به استناد ماده (52) قانون مي توانند براي مناطق صعب العبور، كوهستاني و مسافت هاي دور و نقاطي كه تأسيس شعب ثابت اخذ رأي مقدور نيست، با اطلاع هيئت نظارت و تصويب هيئت اجرايي مركز حوزه، شعب اخذ رأي سيار در نظر بگيرند.

هيئت اجرايي مربوط، به جز شرايطي نظير بحران، اضطرار و موارد امنيتي (به تشخيص هيئت‌ هاي اجرايي و نظارت مربوطه)، بايد مسير تردد شعب اخذ رأي سيار (اعم از بيمارستان ها، پادگان ها، روستاها و ...) را تعيين نمايد و اعضاي شعب، حق خروج از مسير تعيين شده را ندارند.

مسير حركت شعب اخذ رأي در صورتجلسه نتايج آراي شعبه در پايان اخذ رأي توسط نماينده هيئت نظارت قيد و تأييد مي گردد.

شعب اخذ رأي سيار جهت شمارش و تنظيم صورتجلسه آراي صندوق پس از انقضاي مهلت اخذ رأي بايد به محل فرمانداري يا بخشداري (حسب مورد) يا مكاني كه از قبل توسط فرمانداري يا بخشداري تعيين گرديده است، مراجعه نمايند.

هيئت هاي اجرايي مراكز حوزه هاي انتخابيه موظفند پس از دريافت صورتجلسات تعيين شعب اخـذ رأي حـوزه هاي فـرعي ضمن بررسي و تصويـب آنها، شعب اخذ رأي مركز حوزه انتخابيه را نيز تعيين و مراتب را صورتجلسه و در سامانه ثبت نمايند.

استقرار شعب اخذ رأي در محل ابنيه تاريخي، ممنوع مي باشد.

تعيين تعداد و محل استقرار شعب اخذ رأي مرحله دوم انتخابات، به تشخيص هيئت اجرايي و نظارت مربوط مي باشد.

فرمانداران مراكـز حـوزه هاي انتخابيه به محض تنظيم صورتجلسه تعيين شعب اخذ رأي از سوي هيئت اجرايي مركز حوزه انتخابيه، نسبت به انتشار آگهي انتخابات به ترتيبي اقدام مي نمايند كه موعد مقرر در ماده (46) قانون دقيقاً رعايت شده و (9) روز قبل از روز اخذ رأي، آگهي انتخابات در سراسر حوزه انتخابيه منتشر شده باشد.

فرمانداران تهران و اصفهان به عنوان فرمانداران مراكز حوزه هاي انتخابيه اقليت هاي ديني مي توانند وظيـفه انـتشار آگهي انـتخابات را به فرمانداران و بخشداران حوزه هاي فرعي اقليت هاي ديني محول نمايند.

فرمانداران و بخشداران براي الصاق آگهي انتخابـات در معابر عمومي و گذرگاه ها در سراسر حوزه انتخابيه با استفاده از امكانات فرماندهي انتظامي جمهوري اسلامي ايران (فراجا)، شهرداري ها و دهياري ها و ساير منابع محلي اقدام خواهند نمود.

فرمانداران و بخشداران جهت اطلاع رساني آگهي انتخابات در فضاي مجازي مي توانند از امكانات دستگاه هاي مذكور در ماده (5) قانون مديريت خدمات كشوري استفاده نمايند.

فرمانداران مراكز حوزه هاي انتخابيه موظفند در اجراي ماده (47) قـانـون نسـخـه اي از آگهي هاي منتشر شـده را از طريق سامانه بـه سـتاد انتـخابـات كشور ارسـال دارنـد. ستاد انتخابات كـشور يك نسخه از اين آگهي ها را به هـيئت مـركزي نظارت بر انتخابات ارسال مي كند.

هيئت هاي اجرايي مراكز حوزه هاي انتخابيه و حوزه هاي فرعي موظفند در اجراي ماده (48) قانون با مد نظر قرار دادن شرايط مندرج در ماده (41) قانون نسبت به تنظيم صورتجلسه تعيين (3) تا (5) نفر عضو براي هر شعبه اخذ رأي و در شعب پرتراكم (7) تا (9) نفر اقدام و مشخصات ايشان را در سامانه ثبت نمايند. در تهران مي توان حداكثر تا (11) نفر را به عنوان عضو شعبه تعيين كرد.

فرمانداران و بخشداران موظفند با توجه به صورتجلسه هيئت اجرايي مبني بر تعيين اعضاي شعب اخذ رأي نسبت به صـدور ابلاغ آنان اقدام و از ايشان يا نماينده فرماندار براي تحويل گرفتن صندوق و ملزومات شعب اخذ رأي و تجهيزات الكترونيكي دعوت به عمل آورده و مراتب را صورتجلسه نمايند.

فرمانداران و بخشداران پس از دعوت و حضور اعضاي شعب اخذ رأي در جلسه توجيهي، ضمن ارائه آموزش هاي لازم نسبت به فرايند برگزاري انتخابات در شعبه، ترتيبي اتخاذ خواهند نمود كه يك روز قبل از روز اخذ رأي، اعضاي شعب اخذ رأي در محـل شـعب حاضر و بـا انتـخاب هـيئت ريـيسـه، مـحل شـعـبه را آمـاده براي اخذ رأي نمايند.

فرمانداران و بخشداران موظفند با اطلاع هيئت نظارت به گونه اي برنامه ريزي نمايند كه در مناطق دورافتاده و صعب العبور حتي الامكان يك روز قبل از روز اخذ رأي، تعرفه و برگ هاي رأي و مهر انتخابات و ساير وسايل و لوازم انتخاباتي و تجهيزات الكترونيكي در اختيار اعضاي شعبه قرار گيرد. تحويل موارد فوق به اعضاي شعب اخذ رأي در شهرها بايد در همان روز اخذ رأي و چند ساعت قبل از آغاز رأي گيري انجام شود.

فرمانداران مراكز حوزه هاي انتخابيه موظفند در اجراي ماده (49) قانون نسبت به تعيين و صدور حكم نماينده خود اقدام و مشخصات آنان را در سامانه ثبت نمايند.

فرماندار مركز حوزه انتخابيه مي تواند اختيار تعيين نماينده را به فرماندار يا بخشدار حوزه هاي فرعي تفويض نمايد.

فرمانداران و بخشداران موظفند حداقل (5) روز قبل از روز اخذ رأي، وظايف نمايندگان را به نحو مقتضي به نامبردگان يادآوري كنند و آموزش هاي لازم را به آنان بدهند.

فـرمانداران و بخشداران براي تعيين نماينده خود در شعب اخذ رأي، حتي الامكان از كارمندان فرمانداري يا بخشداري و يا ساير ادارات دولتي استفاده خواهند كرد.

پس از تعيين و معرفي كتبي ناظر يا ناظران براي هر يك از شعب اخذ رأي حوزه انتخابيه از طرف هيئت نظارت مركز حوزه انتخابيه، فرمانداران و بخشداران نسبت به اعزام آنان به محل شعبه اخذ رأي اقدام مي نمايند.

فـرمـانـداران و بخـشداران مـوظفنـد بـراي حفاظت شعب اخذ رأي با همكاري فرماندهي انتظامي (فراجا)، به تعداد لازم از مأموران انتخاب و ضمن صدور ابلاغ نامبردگان، آنان را در معيت اعضاي شعبه و نماينده فرماندار يا بخشدار به محل اعزام نمايند.

فرماندهي انتظامي (فراجا) مي تواند در صورت نياز با تصويب شوراي تأمين ذي ربط از نيروهاي نظامي نيز براي حفاظت از شعب اخذ رأي استفاده نمايد.

نامزدهاي انتخابات مجلس شوراي اسلامي با لحاظ ماده (68) قانون، مي توانند نماينده يا نمايندگان خود را جهت حضور در شعب اخذ رأي با ارائه فهرست مشخصات سجلي و يك قطعه عكس (4*3) به هيئت نظارت مركز حوزه انتخابيه معرفي نمايند. هيئت هاي مزبور موظفند ضمن صدور كارت ورود به شعبه براي نمايندگان نامزدها، ليست اسامي آنان را حداكثر تا (24) ساعت قبل از اخذ رأي به هيئت هاي اجرايي مربوطه ارسال نمايند.

نماينده نامزد در شعبه اخذ رأي حداقل پنج روز قبل از شروع اخذ رأي بايد معرفي گردد.

تأمين نيازهاي نماينده نامزد در روز اخذ رأي بر عهده ي نامزد مربوط است.

كارت نمايندگان نامزدها حداكثر (24) ساعت قبل از اخذ رأي بايد تحويل نامزد يا نماينده قانوني وي گردد.

نمايندگان نامزدها مي توانند مستند به تبصره (2) ماده (68) قانون، بدون دخالت در انجام وظايف ساير مسئولان شعبه، قبل از مهر و موم (پلمب) صندوق تا پايان زمان اخذ رأي، شمارش آراء و تنظيم صورتجلسه در شعبه حضور داشته باشند.

نمايندگان نامزدها در صورت مشاهده تخلف شخصاً يا از طريق نامزد مربوط بايد مراتب را به صورت كتبي به نماينده فرماندار يا بخشدار و يا ناظر شعبه و يا هيئت هاي اجرايي و نظارت اعلام نمايند.

پيش از شروع برنامه اخذ رأي و قراِئت آراء، اقدامات زير انجام مي پذيرد:

هرگونه نماد، آگهي و آثار تبليغاتي بايد قبل از شروع اخذ رأي، از محل شعبه ثبت نام و اخذ رأي و محيط پيرامون آن امحاء گردد و در طول ساعات رأي گيري نيز اين موارد در محل يا پيرامون شعبه نصب نشود. مسئوليت اين امر بر عهده رييس شعبه با همكاري اعضاي شعبه و عوامل انتظامي شعبه است. سپس اسامي هيئت رييسه، ناظران، نماينده فرماندار، بازرس وزارت كشور (در صورت حضور) در صدر كاربرگ (فرم) صورتجلسه نتيجه اخذ رأي شعبه ثبت مي شود و حاضران آن را امضا مي كنند. مشخصات افراد مذكور در سامانه نيز تكميل مي شود.

آگهي اسامي نامزدها بررسي شده و در صورت لزوم ، تغييرات احتمالي با هماهنگي رؤساي هيئت هاي اجرايي و نظارت مربوط، در صورتجلسه و سامانه ثبت مي شود.

صندوق اخذ رأي، بايد در حضور نماينده هيئت نظارت و نماينده فرماندار يا بـخشـدار و بـازرس وزارت كـشور (در صورت حضور) باز شود و پس از حصول اطمينان از خالي بودن صندوق، آن را با بست هاي انتخاباتي مخصوص اجرايي و نظارت (با همكاري ناظران) در محل هاي مشخص مهروموم (پلمب) نموده و نماينده هيئت نظارت موضوع را در صورتجلسه گواهي نمايد.

در صورت برگزاري انتخابات الكترونيكي، اعضاي شعب اخذ رأي مراحل زير را به ترتيب انجام مي دهند: 1 – راه اندازي دستگاه احراز هويت و صندوق اخذ رأي الكترونيكي از سوي مجري و ناظر شعبه. 2 - بازبيني (كنترل) اطلاعات اعضاي شعب و ثبت و ويرايش اطلاعات (در صورت نياز) در دستگاه احراز هويت. 3 - ثبت شماره بست هاي انتخاباتي مهر و موم (پلمب) جهت تنظيم صورتجلسه در دستگاه احراز هويت. 4 - تنظيم مرحله اول صورتجلسه شروع اخذ رأي و امضاي الكترونيكي آن توسط نماينده فرماندار و نماينده هيئت نظارت. 5 - حذف و اضافه نمودن نامزدها با رعايت بند (2) اين ماده. 6 – مهر و موم (پلمب) دستگاه احراز هويت و صندوق اخذ رأي الكترونيكي از سوي مجري و ناظر شعبه. 7 – راه اندازي صندوق اخذ رأي الكترونيكي.

بر اساس تبصره (8) ماده (10) قانون، در انتخابات الكترونيكي، مجريان و ناظران براي تأييد ارسال داده ها اعم از صورتجلسات، مكاتبات و ساير موارد مشابه ملزم به استفاده از امضاي الكترونيكي مي باشند.

فرآيند ثبت مشخصات رأي دهندگان در شعب اخذ رأي و احراز هويت آنان در كليه حوزه هاي انتخابيه سراسر كشور الكترونيكي خواهد بود.

برنامه اخذ رأي و قرائت آراء در شش مرحله به شرح زير انجام مي پذيرد:

مرحله مراجعه رأي دهندگان.

مرحله بازبيني (كنترل).

مرحله ثبت نام (ثبت مشخصات رأي دهنده)؛

مرحله اخذ رأي.

مرحله قرائت و شمارش آراء.

مرحله تنظيم و تكميل صورتجلسه.

براي انجام مرحله اول (مراجعه رأي دهندگان)، حتي الامكان محل اخذ رأي در محوطه و مكاني استقرار مي يابد كه داراي يك درب براي ورود و يك درب براي خروج رأي دهندگان باشد.

براي انجام مرحله دوم بازبيني (كنترل)، نمـاينـده فرماندار يا بخشدار يا رييس شعبه يا هر يك از منشي هاي شعبه اخذ رأي با اخذ شناسنامه، كارت ملي، گذرنامه، گواهينامه رانندگي يا كارت نظام وظيفه مراجعه كننده، موارد زير را مورد توجه قرار مي دهند:

در حوزه هاي انتخابيه اي كه انتخابات به صورت كاملاً برون خط (آفلاين) برگزار مي گردد شناسنامه به مهر انتخابات جاري مجلس شوراي اسلامي ممهور نشده باشد.

احراز هويت به نحوي كه شناسنامه، كارت ملي، گذرنامه، گواهينامه رانندگي يا كارت نظام وظيفه ارائه شده، متـعلق بـه شخـص مـراجعـه كننـده بوده و صاحب آن در روز اخذ رأي (18) سال تمام داشته باشد.

بر اساس تبصره (4) ماده (11) قانون، ملاك اخذ رأي از رأي دهندگان، احراز عدم ثبت شماره ملي رأي دهنده در دستگاه احراز هويت است.

نحوه اجراي مرحله سوم (ثبت مشخصات رأي دهنده) به شرح زير است:

شيوه دستي: پس از انجام بازبيني (كنترل) و حصول اطمينان از اينكه شناسنامه، كارت ملي، گذرنامه، گواهينامه رانندگي يا كارت نظام وظيفه متعلق به مراجعه كننده است، نسبت به استعلام از سامانه (دريافت شناسه (كد) استعلام) و تطبيق مشخصات و اطلاعات رأي دهنده با مندرجات مدرك شناسايي وي اقدام و يك نفر از منشي ها بر اساس مندرجات مدرك هويتي، مشخصات و اطلاعات رأي دهنده و شناسه (كد) استعلام از سامانه را روي برگ تعرفه ثبت نموده و آن را بـا قيد تـاريخ، با مهر انتخابات مجلس شوراي اسلامي ممهور و امضا مي نمايد.

شيوه الكترونيكي: پس از انجام بازبيني (كنترل) و حصول اطمينان از اينكه شناسنامه، كارت ملي، گذرنامه، گواهينامه رانندگي يا كارت نظام وظيفه متعلق به مراجعه كننده است، نسبت به استعلام از سامانه (دريافت شناسه (كد) استعلام) و تطبيق مشخصات و اطلاعات رأي دهنده با مندرجات مدرك شناسايي وي اقدام و پس از صدور امضاي الكترونيكي نماينده فرماندار و نماينده هيئت نظارت، كارتِ مجوز الكترونيكي رأي صادر و تحويل رأي دهنده مي گردد.

نحوه اجراي مرحله چهارم (اخذ رأي) به شرح زير است:

نماينده فرماندار يا بخشدار و اعضاي شعب اخذ رأي بايد ترتيبي اتخاذ نمايند كه رأي دادن و انتخاب نامزد يا نامزدها مخفي و به صورت كاملاً آزاد و بدون اعمال نفوذ شخص ديگري انجام گيرد و هيچ يـك از اعـضاي شعب و نماينده فرماندار يا بخشدار و مأموران انتظامي و نماينده هيئت نظارت و اصولاً كليه افرادي كه به نحوي از انحا در شعبه وظيفه اي به عهده دارند، حق نوشتن برگ رأي يا علامت زدن در مقابل نام نامزد يا نامزدها براي اشخاص را ندارند. در صورتي كه براي نوشتن يا علامت زدن در مقابل نام نامزد يا نامزدهاي مورد نظر بر روي برگ رأي نياز به فرد ديگري باشد، رأي دهنده بايد از وجود افراد خارج از شعبه كه مورد اعتماد وي هستند استفاده نمايد و اعضاي شعبه نيز كنترل نمايند تا عمل خلاف قانون انجام نگيرد.

نماينده هيئت نظارت در صورت مشاهده تخلف يا اعمال نفوذ موظف است مراتب را به اعضاي شعبه و نماينده فرماندار يا بخشدار تذكر دهد و آنان ضمن بررسي موضوع بايد فرد يا افراد خاطي را توسط مأموران انتظامي حاضر در شعبه، جلب و مراتب را صورتجلسه نمايند و همراه خاطي تحويل مقامات قضايي دهند.

نماينده ي فرماندار يا بخشدار و يا رييس شعبه اخذ رأي مراقبت خواهند نمود هيچ فرد مسلحي وارد شعبه اخذ رأي نشود. كنترل اين امر تـوسط مأموران فرماندهي نيروي انتظامي (فراجا) در جلوي درب ورودي شعبه انجام مي گيرد.

به استناد تبصره (5) ماده (68) قانون، به جز اعضاي هيئت هاي اجرايي و شعب اخذ رأي و اعضاي هيئت هاي نظارت و بازرسان و ناظران شوراي نگهبان، نمايندگان فرماندار و بخشدار، بازرسان وزارت كشور و نمايندگان نامزدها، حضور ديگر افراد در شعب اخذ رأي ممـنوع و جـرم اسـت و بـه جـز مسـئولان ياد شده، افراد ديگر فقط مي توانند به عنوان رأي دهنده در محل شعبه حضور يابند و مي بايست بلافاصله پس از دادن رأي، محل شعبه را ترك نمايند. رييس شعبه يا نماينده فرماندار يا بخشدار با همكاري مـأمـوران انتظامي موظفند از حضور افراد غيرمسئول در محل شعبه جلوگيري به عمل آورند.

در صورت تأييد رييس شعبه و نماينده هيئت نظارت يك نفر كارشناس فني مي تواند به منظور رفع اشكالات فني در شعبه حضور داشته باشد.

پس از پايان ساعت رأي گيري (اعلامي توسط وزير كشور)، تمام افرادي كه جهت دادن رأي، در محل شعبه اخذ رأي حضور دارند، به داخل شعبه هدايت شده و درب شعبه توسط عوامل انتظامي شعبه بسته مي گردد و مسئولان شعبه موظفند پس از بستن درب شعبه، رأي افراد مذكور را اخذ و از ورود ساير اشخاص به شعبه براي رأي گيري ممانعت به عمل آورند.

شيوه دستي: پس از ثبت نام رأي دهنده، برگ رأي توسط متصدي ثبت نام و نماينده هيئت نظارت به مهر انتخابات و مهر نـظارت ممهور و پس از جدا شدن به رأي دهنده تحويل مي گردد. رأي دهـنده پس از اخذ برگ رأي، نام و نام خانوادگي و ساير مشخصه هاي نامزد يا نامزدهاي مورد نظر خود را بر روي آن مي نويسد و در صورتي كه نام و نام خانوادگي نامزدها قبلاً در برگ رأي چاپ شده باشد، در مقابل اسم نامزد يا نامزدهاي مورد نظر خود، علامت مي زند و پس از انداختن برگ رأي در صندوق اخذ رأي، مدرك شناسايي خود را دريافت و از درب خروجي شعبه خارج مي گردد. بديهي است تعرفه انتخاباتي پس از ممهورشدن تحت نظر مشترك اعضاي شعبه و ناظرين شوراي نگهبان نگهداري خواهد شد.

شيوه الكترونيكي: پس از ثبت مشخصات رأي دهنده، كارت الكترونيكي مجوز رأي با امضاي الكترونيكي نماينده فرماندار يا بخشدار و نماينده هيئت نظارت صادر و تحويل رأي دهنده مي شود. رأي دهنده در كنار صندوق الكترونيكي حاضر شده و كارت الكترونيكي مجوز رأي را در محل مخصوص روي صندوق الكترونيكي قرار مي دهد و بعد از وارد كردن شماره نامزد يا نامزدهاي مورد نظر خود و مشاهده عكس و مشخصات آنها، رأي خود را ثبت مي نمايد. دستگاه (صندوق اخذ رأي الكترونيكي) علاوه بر ثبت رأي در حافظه، نسخه چاپي رأي را نمايش مي دهد. سپس اين نسخه چاپي درون صندوق قرار مي گيرد. بعد از پايان عمليات، رأي دهنده كارت الكترونيكي مجوز رأي را به متصدي شعبه عودت و مدرك شناسايي خود را اخذ و از درب خروجي خارج مي گردد.

مشخصات رأي دهنده پس از تأييد نماينده فرماندار و نماينده هيئت نظارت در دستگاه احراز هويت ذخيره مي شود.

در صورتي كه رأي دهنده قادر به رأي دادن به صورت الكترونيكي نباشد مي تواند از يك نفر همراه مورد اعتماد خود براي رأي دادن استفاده نمايد.

نحوه اجراي مرحله پنجم (قرائت و شمارش آراء) به شرح زير است:

شيوه دستي:

اعضاي شعبه پـس از انقضاي مدت اخذ رأي در صورت حـصول اطمينان از اينكه كليه مراجعه كنندگان رأي خود را در صندوق هاي رأي انداخته اند، بلافاصله پس از شمارش تعرفه هاي مصرف شده و تعرفه و برگ رأي مصرف نشده باقي مانده، مراتب را در صورتجلسه درج خواهند كرد.

اعضاي شعبه با حضور نماينده هيئت نظارت و نماينده فرماندار يا بخشدار و بازرس وزارت كشور (در صورت حضور) شمارش و قرائت آراء را آغاز مي نمايند و موظفند ترتيبي اتخاذ نمايند كه كار قرائت و شمارش آراء همواره توسط حداقل دو نفر انجام شود تا در اين باره مراقبت هاي لازم به عمل آيد.

ترتيب شمارش و قرائت آراء به اين صورت است كه ابتدا رييس يا نائب رييس شعبه اخذ رأي با همكاري منشي ها، تعداد تعرفه هاي مصرف شده را شمارش مي كنند و ضمن تطبيق تعداد آن با تعداد تعرفه هاي مصرف نشده، تـعداد هـر دو قـسمت را به تفكيك در صورتجلسه درج مي نمايند. سپس بست هاي مهر و موم (پلمب) شده صندوق اخذ رأي را باز كـرده و آراي داخـل صنـدوق را بدون آنكه خوانده شوند، برگ شمـاري و به شرح زير اقدام مي نمايند: 1 - چنانچه «تعداد آراي داخل صندوق» نسبت به تعداد تعرفه هاي صادر شـده يـعني قسمت «ثبت مشخصات رأي دهنده» بيشتر باشد، به تعداد اضافي از مجموع برگ هاي آراء بدون آنكه خـوانـده شـود، به قيد قرعه برداشته و با رنگ قرمز، جمله «باطل شد» بـر روي آن درج و آن را باطل كرده و در صورتجلسه اخذ رأي نيز ثبت و در پايان، ضميمه صورتجلسه مي نمايند. 2 - چنانچه تعداد «برگ هاي رأي داخل صندوق» مساوي يا كمتر از تعداد «تعرفه مصرف شده يعني قسمت ثبت مشخصات رأي دهنده» باشد، اقدام خاصي صورت نمي گيرد و فقط تعداد برگ هاي رأي داخل صندوق شمارش و در صورتجلسه درج مي شود.

پس از اينكه برگ هاي رأي به ترتيب مذكور شمارش شد، قرائت آراء با رعايت مواد (22)، (23) و (24) قانون و بندها و تبصره هاي ذيل آنها و ماده (2) الحاقي به قانـون نظارت انـجام مـي شود.

شيوه الكترونيكي: اعضاي شعبه پس از پايان مدت اخذ رأي با حضور نماينده هيئت نظارت و نماينده فرماندار يا بخشدار و بازرس وزارت كشور (در صورت حضور) كار شمارش آراء را به شرح زير انجام مي دهند: نماينده فرماندار يا بخشدار و نماينده هيئت نظارت، مجوز الكترونيكي تخليه و شمارش مكانيزه صندوق را با امضاي الكترونيكي خود صادر مي كنند. شمارش صندوق اخذ رأي الكترونيكي به صورت خودكار انجام مي شود و بر روي حافظه انتقال اطلاعات، انتقال مي يابد و پس از آن كه به امضاي الكترونيكي نماينده فرماندار يا بخشدار و نماينده هيئت نظارت رسيد به دستگاه احراز هويت انتقال مي يابد.

نحوه اجراي مرحله ششم (تنظيم صورتجلسه قرائت و شمارش آراء) به شرح زير است:

شيوه دستي: پس از خاتمه شمارش و قرائت آراء، صورتجلسه اخذ رأي شعبه تكميل و ضمن ثبت نتيجه آراء در سامانه، (3) نسخه از آن تنظيم و تعداد رأي هر يك از دارندگان رأي حتي اگر صفر باشد در صورتجلسه نوشته مي شود. آنگاه صورتجلسه به امضاي نماينده فرمـاندار يـا بخـشدار و اعـضاي شعبه اخذ رأي و نماينده هيئت نظارت و بازرس وزارت كشور مي رسد. سپس اقدامات زير انجام مي گردد: نسخه الكترونيك صورتجلسه با امضاي مشترك نماينده فرماندار يا بخشدار و نماينده هيئت نظارت از طريق سامانه به فرماندار و يا بخشدار حوزه انتخابيه مربوط ارسال مي گردد. پس از دريافت شناسه (كد) تأييد از سامانه و درج در همه نسخه هاي صورتجلسه، يك نسخه از صورتجلسه همراه با كليه تعرفه هاي مصرف شده و برگ هاي رأي قـرائت شـده داخـل صنـدوق رأي قـرار داده مي شود. علاوه بر آنها، كليه تعرفه ها و برگ هاي رأي مصرف نشده به وسيله دستگاه سوراخ كن (پانچ)، سوراخ و باطل شده و درون صندوق رأي قرار مي گيرد. صندوق دوباره به وسيله بست هاي اجرايي و نظارت مهر و موم (پلمب) مي شود. قبل از مهر و موم (پلمب)، شماره بست ها بايد در صورتجلسه درج گردد. يك نسخه از صورتجلسه به نماينده فرماندار يا بخشدار تحويل مي شود. ايشان همراه با اعضاي شعبه اخذ رأي در معـيت مأموران انتظامي، صندوق رأي را به همراه صورتجلسه و ساير لوازم و مدارك رسماً تحويل هـيئت اجـرايـي يـا نـماينده آن مي دهد. يك نسخه از صورتجلسه نيز به نماينده هيئت نظارت تحويل مي گردد. اگر در روز اخذ رأي اشكالات و ايراداتي پديد آمده باشد، بايد در صورتجلسه ذكر گردد و به امضاي اعضاي شعبه و نماينده فرمانـدار يا بخشدار و نماينده هيئت نـظارت و بازرس وزارت كشور (در صورت حضور) برسد.

شيوه الكترونيكي: پس از خاتمه شمارش ماشيني (مكانيزه) آراي صندوق الكترونيكي، صورتجلسه الكترونيكي نتيجه آراي شعبه شامل تعداد رأي هر يك از دارندگان رأي، حتي اگر صفر باشد تنظيم و به امضاي الكترونيكي نماينده فرماندار يا بخشدار و نماينده هيئت نظارت مي رسد و بلافاصله به ستاد انتخابات كشور و هيئت مركزي نظارت به صورت برخط (آنلاين) ارسال مي گردد. صورتجلسه در (3) نسخه تهيه و توسط نماينده فرماندار يا بخشدار و نماينده هيئت نظارت، اعضاي شعبه و بازرس وزارت كشور (در صورت حضور) امضاي الكترونيك مي شود. سپس برگه هاي رأي داخل صندوق هاي رأي الكترونيك (نسخه هاي چاپي)، در پاكت مخصوص قرار داده شده و همراه با (1) نسخه از صورتجلسه در داخل جعبه صندوق الكترونيكي رأي قرار داده مي شود و مهر و موم (پلمب) مي گردد، علاوه بر آن، يك نسخه به نماينده فرماندار يا بخشدار جهت ارائه به هيئت اجرايي و يك نسخه به نماينده هيئت نظارت جهت ارائه به هيئت نظارت تحويل مي شود. پس از مهر و موم (پلمب) مجدد صندوق اخذ رأي الكترونيكي و دستگاه هاي احراز هويت توسط بست هاي اجرايي و نظارت، نماينده فرماندار يا بخشدار به اتفاق اعضاي شعبه اخذ رأي و در معيت مأموران فرماندهي نيروي انتظامي (فراجا)، صندوق رأي الكترونيكي و دستگاه هاي احراز هويت را به همراه يك نسخه از صورتجلسه شعبه اخذ رأي و ساير لوازم و مدارك رسماً تحويل هيئت اجرايي يا نماينده آن مي دهند.

مراحل ثبت مشخصات رأي دهنده، اخذ رأي و قرائت و شمارش آراء در مرحله‌ دوم انتخابات، مشابه‌ مرحله‌ اول انتخابات در خصوص ثبت نام، اخذ رأي، قرائت و شمارش آراء با رعايت موارد زير است:

پاسخ استعلام الكترونيكي رأي دهنده بايد مربوط به همان حوزه‌ انتخابيه اي باشد كه در مرحله‌ دوم مراجعه كرده است.

چنانچه رأي دهـنده در مرحـله‌ اول بـه هيچ يك از حوزه هاي انتخابيه مراجعه نكرده باشد و پاسخ استعلام الكترونيكي آن نيز تأييدكننده‌ عدم مراجعه‌ وي در مرحله‌ اول به هيچ يك از حوزه‌ هاي انتخابيه باشد، مي تواند در انتخابات شركت كند.

با رعايت مفاد بندهاي ياد شده در صورتي كه شعبه كاملاً برون خط (آفلاين) باشد، شناسنامه‌ رأي دهنده به مهر مرحله‌ دوم انتخابات جاري ممهور گردد.

هيئت هاي اجرايي بخش ها (به استثناي بخش هاي مركزي) پس از دريافت كليه صندوق هاي رأي و مدارك و صورتجلسات شعب (الكترونيكي يا چاپي) بخش، نسبت به تنظيم صورتجلسه تجميع آراي شعب بخش در حضور اعضاي هيئت نظارت اقدام مي نمايد و مدارك، لوازم و صندوق ها را براي ارسال به مركز حوزه انتخابيه تحويل بخشدار مي دهند. براي تسريع در تجميع نتايج، با امضاي الكترونيكي بخشدار، صورتجلسه مذكور در سامانه انتخابات ثبت مي شود.

بخـشداران سراسر كـشور (به استثناي بخش‌ هاي مركزي) موظفند بلافاصله پس از دريافت «صورتجلسه‌ تجميع نتايج اخذ آراي بخش از هيئت اجرايي» و نيز «فرم‌ هاي نتايج آراي هر يك از شعبه‌ هاي اخذ رأي از طريق سامانه‌ انتخابات يا به صورت دستي»، كليه‌ مدارك و لوازم و نيز دستگاه‌ هاي اخذ رأي الكترونيكي و صندوق‌ هاي اخذ رأي، به انضمام يك نسخه از صورتجلسه‌ نتايج اخذ رأي بخش را بـه فـرمـانـدار مـتبـوع خـود ارسـال كنند تـا از آن طـريق بـه هيئت اجـرايي مركز حوزه‌ انتخابيه تحويل شود.

در بخش هايي كه تابعيت تقسيماتي و تابعيت انتخاباتي آنها متفاوت است، بخشداران موظفند صورتجلسه‌ مربوط و ساير مدارك انتخاباتي را مستقيماً به مركز حوزه‌ انتخابيه‌ ذي ربط ارسال نمايند.

فرمانداران حوزه هاي فرعي موظفند بلافاصله پس از دريافت كليه مدارك، لوازم، دستگاه هاي اخذ رأي الكترونيكي و صندوق هاي اخذ رأي و صورتجلسات بخش هاي تابعه، نـسبت بـه تشكيل جلسه هيئت اجرايي فرعي در حضور هيئت نظارت اقدام و نتيجه كلي انتخابات مركز شهرستان و بخش هاي تابعه را در قالب صورتجلسه، تنظيم و براي تسريع در تجميع نتايج، با امضاي الكترونيكي در سامانه انتخابات ثبت نمايند.

فرمانداران حوزه هاي فرعي موظفند بلافاصله كـليه مدارك و لوازم و دستگاه هاي اخذ رأي الكترونيكي و صندوق هاي اخذ رأي، به انضمام يك نسخه از صورتجلسه هيئت اجرايي فرعي شـهرستان را جهت تحويل به هيئت اجرايي مركز حوزه انتخابيه، به فرمانداري مركز حوزه انتخابيه ارسال نمايند.

فرمانداران مراكز حوزه هاي انتخابيه پس از دريافت صورتجلسات نتايج آراي همه حوزه هاي فرعي، كليه مدارك و لوازم و دستگاه هاي اخذ رأي الكترونيكي و صندوق هاي مربوط به آنها را در اسرع وقت به هيئت اجرايي مركز حوزه انتخابيه تحويل نموده و هيئت اجرايي مركز حوزه با حضور هيئت نظارت پس از تطبيق نتايج، سريعاً نسبت به تنظيم صورتجلسه مشترك نتيجه انتخابات حوزه انتخابيه اقدام مي نمايد. پس از پايان انتخابات، بلافاصله صورتجلسه الكترونيكي نتيجه انتخابات با امضاي الكترونيكي هيئت اجرايي مركز حوزه انتخابيه و هيئت نظارت بر انتخابات مربوطه تهيه و پنج نسخه از آن چاپ مي شود كه يك نسخه نزد هيئت اجرايي مركز حوزه انتخابيه نگهداري مي شود و بقيه براي هيئت نظارت بر انتخابات مزبور و وزارت كشور (دو نسخه) و هيئت مركزي نظارت بر انتخابات ارسال مي شود.

فرمانداران مراكز حوزه هاي انتخابيه موظفند كليه تعرفه و برگهاي رأي مصرف نشده باقي مانده را كه از حوزه هاي فرعي تحويل گرفته اند، همراه با آنچه كه در مركز حوزه انتخابيه باقي مانده است، تا زمان صدور دستور امحا از طرف وزارت كشور در محل امن نگهداري و حفاظت نمايند.

فرمانداران مراكز حوزه هاي انتخابيه پس از دريافت صورتجلسه نتيجه انتخابات موضوع ماده (94) اين آيين نامه، براي تسريع در اعلام نتايج، آن را با امضاي الكترونيكي در سامانه انتخابات ثبت و سـپس نـسبت بـه انتـشار آگهـي نتـيجه انـتخابات در سراسر حوزه انتخابيه اقدام مي نمايند.

هيئت هاي اجرايي حوزه هاي فرعي انتخابات اقليت هاي ديني، بلافاصله پس از دريافت صنـدوق هاي آراء و مـدارك و صـورتجـلسات شـعب اخذ رأي، با حـضور اعضاي هيئت نظارت نسبت به تنظيم صورتجلسه تجميع آراي شعب فرمانداري يا بخشداري مربوط در سامانه اقدام نموده و مدارك، لوازم، دستگاه هاي اخذ رأي الكترونيك و صندوق ها و صورتجلسه تنـظيمـي و تعرفه و برگ هاي رأي مصرف نشده باقي مانده را جهت اعلام نتيجه به فـرماندار مركز حوزه انتخابيه تحويل فرماندار يا بخشدار مربوط مي نمايند.

فرمانداران و بخشداراني كه انتخابات اقليت هاي ديني را به عنوان حوزه فرعي برگزار مي كنند، موظفند بلافاصله پس از دريافت صورتجـلسه نتيـجه اخـذ رأي از هـيئت اجـرايي فـرعي اقـليت ديني مربوط، صورتجلسات مذكور را به فرماندار مركز حوزه انتـخابيه مربوطه (تهران يا اصفهان) ارسال نمايند.

ارسـال دستگاه هاي اخذ رأي الكترونيك و صـندوق هاي رأي و سـاير مـدارك انـتخـابـاتي مـربـوط به اقليت هاي ديـني بـه مـركـز حوزه انتخابيه (تهران يا اصفهان) لـزومي نـدارد و در فرمـانداري ها يا بـخشـداري هاي حوزه فـرعي بـاقي مي ماند. بـديهي است در صورت نيازِ هيئت هاي اجرايي مراكز حوزه هاي انتخابيه اقليت هاي ديني به صندوق هاي اخذ رأي و ساير مدارك، فرمانداران و بخشداران حوزه هاي فرعي اقليت هاي ديني موظفند سريعاً با اعزام پيك ويژه، موارد درخواستي را در اختيار هيئت هاي مذكور قرار دهند.

فرمانداران تهران و اصفهان (مراكز حوزه هاي انتخابيه اقليت هاي ديني كشور) بلافاصله پس از وصول نتايج اخذ رأي انتخابات حوزه هاي فرعي اقليت هاي ديني، براي اين حوزه ها نيز عيناً مواد (94) و (95) اين آيين نامه را به اجرا مي گذارند.

فرمانداران تهران و اصفهان (مراكز حوزه هاي انتخابيه اقليت هاي ديني كشور) پس از تـنظيم آگهي نتيجه انتخابات مربوط به اقليت هاي ديني، بلافاصله ضمن انتشار آگهي مزبور در مركز حوزه انتخابيه، متن آن را به مـنظور انـتشـار در حـوزه هـاي فـرعي به فرمانداران و بخشداران حـوزه هاي فرعي اقليت مربوط ارسال مي نمايند.

فرمانداران و بخشداران حوزه هاي فرعي اقليت هاي ديني، بلافاصله پس از وصول متن آگهي نتيجه انتخابات از فرمانداران مراكز حوزه هاي انتخابيه اقليت هاي ديني، به منظور اطلاع اقليت ديني مربوطه نسبت به انتشار آن در مهلت مقرر در حوزه هاي فرعي شهرستان يا بخش اقدام خواهند نمود.

در صـورتي كه در پايان مـهلت قانوني ((2) روز پس از اعلام نتيجه اخذ رأي) هيچ گونه شكايتي واصل نگرديد، هـيئت اجـرايي مركز حوزه انتخابيه با حضور اعضاي هيئت نظارت تشكيل جلسه داده و مراتب عدم وصول شـكايـت و اظـهار نـظر در خـصوص چگونگي بـرگزاري انتـخابات را صورتجلسه و در سامانه ثبت مي نمايند.

در صورت وصول شكايت در مهلت قانوني ((2) روز پس از اعلام نتيجه اخذ رأي) به هيئت اجرايي مركز حوزه انتخابيه، حداكثر ظرف (7) روز از تاريخ دريافت شكايات واصل شده با توجه به مواد (86) و (88) قانون، مورد رسيدگي قرار گرفته و نتيجه صورتجلسه و در سامانه ثبت مي گردد.

هيئت اجرايي پس از بررسي شكايات و گزارش ها، چنانچه تشخيص دهد كه امور انتخابات در يك يا چند شعبه از جريان عادي خارج شده و صحيح انجام نگرفته است، بر اساس ماده (88) قانون و با تأييد هيئت نظارت، انتخابات يك يا چند شعبه مزبور را در صورتي كه در سرنوشت انتخابات مؤثر نباشد، باطل اعلام و در سامانه ثبت مي نمايد.

فرمانداران مراكز حوزه هاي انتخابيه بلافاصله صورتجلسه رسيدگي به شـكايـات دريافتـي از هـيئت اجـرايي مـركز حـوزه انتخابيه را به صورت الكترونيكي يك نسخه به ستاد انتخابات كشور و يك نسخه به هيئت نظارت مركز حوزه انتخابيه ارسال مي كنند.

ستاد انتخابات كشور نسخه اي از صورتجلسات واصل شده را به هيئت مركزي نظارت بر انتخابات جهت بررسي و اعلام نظر شوراي نگهبان ارسال مي دارد.

شوراي نگهبان نظر خود را در مورد انتخابات هر يك از حوزه‌ هاي انتخابيه با رعايت تبصره‌ ذيل ماده‌ (90) قانون به ستاد انتخابات كشور اعلام مي نمايد.

ستاد انتخابات كشور موظف است نظر شوراي نگهبان را پس از وصول، بلافاصله به منظور اقدام قانوني به فرماندار مركز حوزه انتخابيه ابلاغ نمايد.

فرمانداران مراكز حوزه هاي انتخابيه موظفند پس از وصول نظر شوراي نگهبان در خصوص برگزاري مرحله اول انتخابات كه از طريق ستاد انتخابات كشور به آنان ابلاغ شده است، حداكثر ظرف مدت (48) ساعت نسبت به تـشكيل جـلسه مشـترك هـيئت اجرايي و هيئت نظارت مركز حوزه انتخابيه اقدام و نتيجه نهايي و پايان برنامه مرحله اول انتخابات را صورتجلسه و در سامانه ثبت نمايند. در صورت داشتن منتخب يا منتخبان در اين مـرحله از انتخابات، با هماهنگي و دستور ستاد انتخابات كشور نسبت به صدور اعتبارنامه آنان اقدام مي نمايند.

ستاد انتخابات كشور مي تواند نمونه يكساني از اعتبارنامه را تهيه و براي دسترسي فرمانداران مراكز حوزه هاي انتخابيه در سامانه بارگذاري كند.

فرمانداران مراكز حوزه هاي انتخابيه موظفند بلافاصله پس از دريافت صورتجلسه مربوطه از هيئت اجرايي و بر اساس تبصره (2) ماده (9) و ماده (91) قانون، براي منتخبان مرحله اول انتخابات در هر حوزه انتخابيه، (5) نسخه اعتبارنامه با امضاي اعضاي هيئت اجرايي و هيئت نظارت صـادر و به ترتيب زير اقدام نمايند:

يك نسخه از اعتبارنامه تكميل شده را به شخص منتخب يا نماينده وي كه به طور كتبي معرفي شده باشد تسليم مي نمايد.

سـه نسخـه از اعتبارنامه تكميل شده را بـه ستاد انتخابات كشور ارسال مي كند. ستاد انتخابات كشور يك نسخه از اعتبارنامه را به شوراي نگهبان و يك نسخه از اعتبارنامه را به مجلس شوراي اسلامي ارسال مي دارد. علاوه بر آن، متعاقباً نتيجه نهايي انتخابات را نيز به ستاد انتخابات كشور اعلام مي نمايد.

نسخه باقي مانده از اعتبارنامه و يك نسخه از صورتجلسه در پرونده حوزه ي انتخابيه نگهداري مي شود.

يك نسخه از صـورتجلسـه به هيئت نظارت مركز حوزه انتخابيه، ستاد انتخابات كشور و شوراي نگهبان ارسال مي شود.

عكس منتخب بايد در كلـيه نـسخ اعتـبارنـامه الـصاق و به مهر فـرمانداري مركز حوزه انتخابيه ممهور گردد.

در اجراي تبصره ذيل ماده (92) قانون، در صورتي كه اعضاي هيئت هاي اجرايي و نظارت پس از اعلام نظر شوراي نگهبان از امضاي اعتبارنامه خودداري كنند، فرماندار مركز حوزه انتخابيه موظف است به وسيله پيك مطمئن كليه نسخ اعتبارنامه را براي امضاي وزير كشور و رييس هيئت مركزي نظارت سريعاً به ستاد انتخابات كشور تحويل نمايد.

كليه مراحل اجرايي پس از اظهار نظر شوراي نگهبان در مرحله اول، عيناً در مرحله دوم تكرار خواهد شد.

در حوزه هاي انتخابيه اي كه اعتبارنامه اي براي هيچ يك از نامزدهاي انتخاباتي مرحله اول صادر نمي گردد، فرمانداران مراكز اين حوزه هاي انتخابيه موظفند بلافاصله پس از وصول هر يك از صورتجلسات نتايج قطعي مرحله اول انتخابات، نسخه اي از آن را به هيئت نظارت مركز حوزه انتخابيه و ستـاد انـتخـابات كشور ارسال و نسخه باقي مانده را در پرونده حوزه انتخابيه نگهداري نمايند.

ستاد انتخابات كشور موظف است پس از اتمام رسيدگي به اعتبارنامه هاي نمايندگي كليه منتخبان در مجلس شوراي اسلامي و اخذ موافقت شوراي نگهبان، دستور امحاي تعرفه و برگ هاي رأي مصرف شده و مصرف نشده و اطلاعات و داده‌ هاي داخل صندوق هاي رأي و تمامي مهرهاي انتخاباتي كـليه حوزه هاي انتخابيه را به فرمانداران مراكز حوزه هاي انتخابيه صادر نمايد.

فرمانداران مراكز حوزه هاي انتخابيه موظفند پس از وصول دستور وزارت كشور مبنـي بـر امحاي تعرفـه و برگ هاي رأي مصرف شده و مصرف نشده و اطلاعات و داده‌ هاي انتخابات مجلس شوراي اسلامي، با حضور نمايندگان هيئت اجرايي و هيئت نظارت مركز حوزه انتخابيه نسبت به امحاي تعرفه و برگ هاي رأي مصرف شده و مصرف نشده و اطلاعات و داده هاي انتخابات سراسر حوزه انتخابيه به نحو مقتضي اقدام و مراتب را صورتجلسه و در سامانه ثبت نمايند.

در انتخابات الكترونيكي، تخليه الكترونيكي صندوق اخذ رأي و امحا آراي داخل محفظه آن، مطابق دستورالعملي است كه وزارت كشور ابلاغ مي نمايد.

نظر به اينكه بر اساس تبصره ماده (97) اين آيين نامه، صندوق هاي رأي حـوزه هاي فرعي انتخابات اقليت هاي ديني در محل حوزه فرعي نگهداري شده و به مركز حوزه انـتخابيـه ارسال نمي گردد، فرمانداران تهران و اصفهان به عنوان مراكز حوزه هاي انتخابيه اقليت هاي ديني موظفند پس از وصول دستور وزارت كشور، مراتب را به حوزه هاي فرعي ذي ربط ابلاغ نمايند تا حوزه هاي فرعي رأساً در اين خصوص اقـدام و نسخه اي از صورتجـلسه مربوط را به مركز حوزه انتخابيه ارسال نمايند. ايـن صـورتجلسه همراه بـا يـك نسـخه از صـورتجلسه مربوط به مركز حوزه انتخابيه توسط فرمـانداران تهران و اصفهان به ستاد انتخـابات كـشور از طريق سامانه ارسال خواهد شد.

دستورالعمل و كاربرگ (فرم) هاي مربوط بـه مـواد بخـش اجـرايي اين آيين نامه با تصويب وزير كشور قابل اجرا مي باشد.

تصويب نامه شماره 51143 /ت22220هـ مورخ 23 /9 /1378 و اصلاحات بعدي آن لغو مي ‌شود.

محمد مخبر معاون اول رييس جمهور