مصوبه شوراي عالي انقلاب فرهنگي در خصوص سند ملي دانش بنيان امنيت غذايي

مصوبه «سند ملي دانش بنيان امنيت غذايي» كه در جلسه 881 مورخ 1402/02/12 شوراي عالي انقلاب فرهنگي و بر اساس مصوبه جلسات 166 و 167 مورخ 1401/06/15 و 1401/07/12 شوراي ستاد راهبري اجراي نقشـه جامع علمي كشـور به تصويب رسيده است، به شرح ذيل براي اجرا ابلاغ مي شود: -مقدمه امنيت غذايي زيربناي امنيت اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و سياسي كشور است و به عنوان يكي از مهم ترين حقوق فرد و جامعه محسوب مي شود. همچنين حقوق نسل هاي آينده از طريق حفاظت از منابع پايه توليد و بهره برداري پايدار از اين منابع مدنظر قرار مي گيرد. به علاوه؛ غذا كاركردهاي سياسي ـ امنيتي در قالبي نوين بر عهده گرفته است و نظم نوين جهاني و استيلاي حاكميتي، به غذا به عنوان عاملي مهم در مناسبات جهاني وابسته است. اركان امنيت غذايي شامل زنجيره به هم پيوسته اي از «فراهمي غذا»، «دسترسي به غذا»، «مصرف و سلامت غذا» و«تاب آوري (ثبات و پايداري)» است. در اين زنجيره؛ حركت به سمت حكمراني مردمي و مديريت جهادي بايد به عنوان يك سياست كلان در جهت دهي تمامي فرايندهاي زنجيره غذايي اتخاذ شود. اين مهم زماني به دست مي آيد كه همه مردم همواره به غذاي كافي، سالم، مغذي و حلال دسترسي فيزيكي و اقتصادي داشته باشند و اين غذا نيازهاي فرد براي يك زندگي سالم و فعال را فراهم سازد. فراهمي غذا متأثر از سه عامل: توليد، تجارت و ذخيره سازي است. توليد داخلي محصولات كشاورزي از كليدي ترين اجزاي امنيت غذايي است كه برآيند مؤلفه هايي چون منابع پايه توليد (آب و خاك)، سرمايه گذاري در بخش كشاورزي، پشتيباني و حمايت مؤثر از توليد، سرمايه انساني ماهر، كميت و كيفيت نهاده هاي توليد، نظام دانش، فناوري و اطلاعات، نظام مديريت توليد و فراوري محصولات كشاورزي و نگرش نظام مند به زنجيره ارزش است. از آنجا كه كشاورزي در بستر كنوني جهان علاوه بر وظيفه مهم تأمين امنيت غذايي، مسئوليت حفاظت از منابع طبيعي و پايه را نيز بر عهده دارد، يكي از مهم ترين راه هاي پاسخگويي به نيازهاي غذايي جمعيت كشور؛ «دانش بنيان شدن كشاورزي‎» و استفاده از ظرفيت هاي عظيم و مغفول علم و فناوري در سطوح ملي و جهاني است. در رويكرد كشاورزي دانش بنيان، افزون بر استفاده صحيح از ظرفيت هاي كشاورزي، موضوع مهم حفاظت و بهره برداري پايدار از منابع طبيعي و پايه و تأمين سلامت توليد در اولويت قرار دارد. در موضوع «دسترسي به غذا»، دسترسي فيزيكي و دسترسي اقتصادي از اهميت ويژه اي برخوردار است. بهبود دسترسي به غذا تحت تأثير عواملي چون دسترسي توليدكننده و مصرف كننده به بازار، قدرت خريد خانوار، ميزان درآمد و اشتغال و پشتيباني از اقشار آسيب پذير است كه در بين اين عوامل، قدرت خريد خانوار نقش بسيار مهم و تعيين كننده اي دارد. البته در اين مقوله «دانش بنيان شدن و تكميل زنجيره ارزش غذا» نيز بسيار حائز اهميت مي باشد و منجر به تسهيل دسترسي فيزيكي، كاهش تبعيض قيمتي، كاهش شكاف قيمتي بين توليدكننده و مصرف كننده، افزايش درآمد توليدكننده، توان مالي و قدرت خريد مصرف كننده، ارتقاء ارزش افزوده، كاهش تلفات و ضايعات و حفظ كيفيت و سلامت محصولات مي شود. ركن سوم امنيت غذايي، «مصرف و سلامت غذا» است كه به الگوي مصرف و ويژگي هاي اين الگو وابسته مي باشد. طراحي اين الگو بايد بر مبناي اصول علمي (تأمين مقادير كافي انرژي، پروتئين، ويتامين و ريزمغذي ها) و انطباق با ظرفيت هاي منابع آب و خاك، فرهنگ غني ايراني - اسلامي، قيمت تمام شده سبد غذايي، ارتقاي سلامت جامعه و تركيب جمعيت باشد. ساير عوامل اثرگذار بر اين ركن شامل: سلامت غذا، دانش غذا و تغذيه، سوء تغذيه، تنوع غذايي و كيفيت آب آشاميدني است. قابل ذكر است كه سلامت غذا در دو ركن فراهمي و دسترسي نيز بسيار حائز اهميت است و موضوع غذاي سالم بايد «از مزرعه تا سفره» مدنظر باشد. «ارتقاء آگاهي و دانش ذي نفعان زنجيره ارزش و به ويژه مصرف كنندگان و دانش بنيان كردن الگوي مصرف» از محورهاي اساسي اين ركن امنيت غذايي است. ركن چهارم امنيت غذايي «ثبات و پايداري (تاب آوري)» در سه ركن فراهمي، دسترسي و مصرف است. عوامل بي ثباتي و ناپايداري در ركن فراهمي غذا در كشور عمدتاً شامل سرمايه گذاري و حمايت ناكافي و غير هدفمند از توليد، بهره برداري غيراصولي و خارج از توان اكولوژيك منابع پايه و طبيعي (به ويژه آب و خاك)، تغيير اقليم و پيامدهاي ناشي از آن، بلاياي طبيعي، مخاطرات بيولوژيك و تكانه هاي سياسي است. عوامل بي ثباتي و ناپايداري در ركن دسترسي به غذا عمدتاً شامل نوسانات قيمتي، تغييرات مكرر سياست هاي اقتصادي، تكانه هاي سياسي و اجتماعي، تورم، كاهش قدرت خريد و ناپايداري منابع درآمدي و اشتغال است. عمده ترين عوامل بي ثباتي و ناپايداري در ركن مصرف غذا نيز نگراني از كيفيت، سلامت و تقلبات محصولات غذايي و تبليغات غيرواقعي در حوزه محصولات غذايي است. در مجموع، بديهي است كه امنيت غذايي و شاخص هاي كلان اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي، زيست محيطي و سياسي اثرات متقابل داشته و وظيفه حاكميت غذايي ايجاب مي كند كه كليه شاخص هاي مؤثر در ثبات و پايداري اركان امنيت غذايي را به صورت دانش بنيان سنجش، پايش و ارزيابي نموده و نسبت به مهار عوامل بي ثباتي و ناپايداري اقدام نمايد. با توجه به اهميت و جايگاه امنيت غذايي و فقدان برنامه راهبردي، جامع و كارآمد براي ساماندهي اين حوزه، نگارش سند ملي دانش بنيان امنيت غذايي كشور منطبق با ارزش هاي بنيادين، رويكرد جامع نگر و دانش بنيان امري ضروري و گريزناپذير است. اين سند مي بايست با توجه به شرايط پرتنش دهه هاي اخير مانند تغيير اقليم و گرمايش جهاني، كاهش تنوع زيستي، محدوديت هاي كمي و كيفي منابع آب و خاك و لزوم حصول اطمينان از امنيت آبي، همه گيري بيماري ها و تضادهاي سياسي بين كشورها، افزايش جهاني قيمت غذا و با اتكا به توانمندي هاي داخلي و توجه ويژه به شرايط محيط طبيعي و سپهر فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي كشور نگاشته شود. بي ترديد؛ تحقق اهداف سند ملي دانش بنيان امنيت غذايي با ساختار اجرايي مناسب و كارآمد و پايش و ارزيابي مستمر شاخص ها و بهره گيري از مشاركت آحاد مردم همراه با فرهنگ سازي بر پايه ارزش هاي بنيادين به ويژه عدالت محوري و دانش بنياني، موجبات اقتدار و اعتلاي بيش ازپيش كشور را فراهم مي نمايد و چنانچه اقدامات ملي اين سند به خوبي اجرايي شود، علاوه بر تأمين امنيت غذايي، زمينه ها و زيرساخت هاي لازم براي دستيابي به اقتدار غذايي در دهه دوم ايجاد خواهد شد.

تعاريف اختصاصي

: دسترسي فيزيكي، اقتصادي و عادلانه همه مردم در طول زندگي به غذاي كافي، سالم، مغذي و حلال جهت رفع نيازهاي يك رژيم تغذيه اي سازگار با سليقه ها و ترجيحات آن ها براي برخورداري از يك زندگي سالم و فعال، كه داراي چهار ركن «فراهمي»، «دسترسي»، «سلامت و مصرف»، «تاب آوري (ثبات و پايداري)» مي باشد.

: تأمين كمي و كيفي غذاي مورد نياز آحاد جامعه با بهره گيري از توليد داخل، خالص تجارت، ذخاير و كشت فراسرزميني

: داشتن قدرت خريد اقلام سبد غذايي مطلوب براي آحاد مردم

: عرضه كافي و توزيع مناسب و قابل دسترس اقلام سبد غذايي مطلوب

: حفظ و بهبود كميت و كيفيت منابع يك زيست بوم در طول زمان

: توانايي برگشت پذيري كميت و كيفيت منابع يك زيست بوم پس از وارد آمدن تكانه يا نوسان ناشي از عوامل داخلي يا خارجي

: توليد محصولات گياهي يا جانوري از طريق زراعت، باغباني، جنگل داري، مرتع داري و پرورش دام، طيور، آبزيان و زنبورعسل مبتني بر زنجيره ارزش، حفاظت از منابع پايه و تنوع زيستي و اصول و ضوابط سلامت و بهداشت

: يك نظام كشاورزي با مزيت اقتصادي پايدار مبتني بر سياست هاي كلان كشور، دانش نوين و بومي كشاورزان و بهره گيري بهينه از ظرفيت هاي منطقه اي با رعايت اصول توليد محصولات كشاورزي و حفاظت و بهره برداري پايدار از محيط زيست و منابع پايه.

: مجموعه فعاليت هاي مستمر كه از تأمين ماده اوليه براي توليد يك محصول تا توليد و عرضه آن به مصرف كننده نهايي ايجاد ارزش مي كند.

: كفايت توليد در داخل مرزهاي جغرافياي سياسي يك كشور

: هرگونه فعاليت كشاورزي كه مبتني بر تحقيق و توسعه بوده و با به كارگيري محصول يا خدمات مبتني بر دانش، فناوري و نوآوري منجر به ايجاد ارزش افزوده، بهبود فرآيند و افزايش بهره وري شود به عنوان كشاورزي دانش بنيان تلقي مي شود.

: رهيافت نوين كاشت/توليد و بهره برداري از محصولات كشاورزي كه بر پاية فناوري ها و فرايندهاي خودكار، دورسنجي و هوشمند است كه پاسخ سريع، متناسب و جبراني به عوامل محيطي و تكانه هاي داخلي و بيروني دارد.

: نظام كشت و كاري است كه بر پايه حداقل تداخل در خاك (عمليات خاك ورزي)، حفظ پوشش دائمي روي سطح خاك و تنوع بخشيدن به گونه هاي گياهي استوار است تا از اين طريق تنوع زيستي و فرايندهاي زيستي طبيعي بالا و زير سطح خاك افزايش يافته، موجب افزايش كارايي مصرف آب و عناصر غذايي شده و توليد محصولات زراعي را به شيوه اي پايدار افزايش دهد.

: مجموعه اي هدفمند كه با استفاده از منابع طبيعي، نيروي انساني و امكانات در دسترس و با اتخاذ شيوه هاي معين، در جهت توليد محصولات كشاورزي تلاش منظم و سازمان يافته اي داشته باشد. از جمله بارزترين اين نظام ها خرد دهقاني، تعاوني، كشت و صنعت و سهامي زراعت مي باشد.

: محصولي است كه در آن باقيمانده سموم، آفت كش ها و عناصر سنگين و آلاينده از حد مجاز پايين تر است و از نظر تغذيه اي به اندازه كافي حاوي عناصر غذايي براي سلامت انسان و دام است.

: به محصولي گفته مي شود كه در درجه اول منشأ آن كاملاً طبيعي باشد و همچنين در كل فرآيند توليد آن از هيچ گونه ماده شيميايي، افزودني يا فرآيندي كه باعث تغيير ماهيت طبيعي مواد تشكيل دهنده آن مي شود، استفاده نشده باشد.

: مجموعه اي از فعاليت هاي كشاورزي است كه در داخل يا حاشيه شهرها انجام مي شود.

: نوعي از گردشگري كه محوريت آن بازديد گردشگران از فعاليت هاي كشاورزي و ساير فعاليت هاي روستايي و آداب و رسوم محلي مرتبط با آن و مشاركت در فعاليت هاي كشاورزي با اهداف تفريحي و آموزشي مي باشد.

: به مواد گياهي (ساقه، برگ، غلاف ، ميوه، دانه و ...) كه پس از برداشت گياه در مزرعه باقي مي ماند و همچنين زوائد حاصل از كشتار دام و آبزيان كه به مصرف غذايي مستقيم دام يا انسان نمي رسند، بقايا ناميده مي شود.

: به مقدار ازدست رفته ماده غذايي پس از مرحلة توليد در مزرعه در مراحل انتقال، انبارداري، فرآوري و توزيع در خرده فروشي، تلفات گفته مي شود.

: كاهش كميت و كيفيت مواد غذايي است كه از مرحلة خرده فروشي تا سفرة مصرف كننده نهايي رخ مي دهد و شامل مواد غذايي بلااستفاده يا دورريز يا مواد غذايي تاريخ مصرف گذشته مي شود. پسماند غذايي عمدتاً مشكلي ناشي از فرهنگ و الگوي مصرف نامناسب است.

: توليد محصولات كشاورزي كه هدف اصلي آن صادرات است. در توليد صادرات گرا از يارانه هاي اعطاشده به نهاده هاي محصولات توليدي براي بازار داخل استفاده نمي شود و در عوض محدوديت هاي صادراتي بر روي اين دسته از توليدات اعمال نمي شود.

: فرايند بررسي، خريد و مصرف مواد غذايي براي رفع نيازها يا برآوردن خواسته هاي غذايي متناسب با بوم، مزاج و نيازهاي انسان

: اصول و اقدامات لازم براي توليد، فرآوري، نگهداري، انبارداري، حمل و نقل، تبادل و مصرف مواد غذايي براي حفظ سلامت آن

: عدم تعادل در دريافت كميت يا كيفيت مطلوب غذا، اختلال در سلامت و ايمني غذا و يا برهم خوردن موازنه سبد غذايي مطلوب كه شامل هر دو حالت كمبود و زيادبود كمّي غذا و يا گروه هاي اصلي مواد غذايي است.

: كمينة درآمد يك خانوار براي تأمين كمينه نياز تغذيه اي

: تركيب اقلام غذايي كه يك فرد بايد روزانه براي حفظ سلامت و برخورداري از يك زندگي سالم و فعال مصرف كند.

: ظرفيت قابل تحمل و توان بازسازي زيست بوم

: نسبت آب مصرف شده توسط گياه زراعي به كل آب برداشت شده از منبع آبي

: مقدار محصول توليدشده (كيلوگرم) بر مقدار آب مصرفي كشاورزي (مترمكعب)

: پيشي گرفتن برداشت آب از منابع آبي زيرزميني نسبت به تجديد آن

: فراهمي آب مورد نياز براي آبياري محصولات كشاورزي بر اساس حجم آب مورد نياز با هدف كاهش تلفات و افزايش بهره وري آب كشاورزي

: پهنه اي است كه تمام روان آب ناشي از بارش وارد بر روي آن را يك رودخانه، آبرو، درياچه و يا يك آب انباشت دريافت مي نمايد.

: مديريت يكپارچه منابع يك حوضه آبخيز با هدف پايداري خاك و كنترل جريان آب

: آبخوان يا سفره آب زيرزميني يك لايه آبدار زيرزميني است كه در لايه هاي تحكيم نيافته (سنگريزه، ماسه و سيلت) يا در سنگ هاي داراي درز و شكاف و يا انحلال پذير ايجاد مي شود.

: مديريت مهار و نفوذ سيلاب در عرصه هاي آبخوان با استفاده از روش هاي مكانيكي و فيزيكي كه موجب احياي كمي و كيفي منابع آب و خاك، كاهش و حذف خسارت هاي مستقيم و غيرمستقيم روان آب ها و بهسازي محيط مي شود.

: سند ملي دانش بنيان امنيت غذايي

اصول و مباني ارزشي با توجه به مباني ارزشي سياست هاي كلي نظام در بخش هاي كشاورزي، محيط زيست، آب، سلامت، منابع طبيعي، الگوي مصرف، جمعيت و خانواده، اقتصاد مقاومتي، بيانيه گام دوم انقلاب، نقشه جامع علمي كشور، تأكيدات مقام معظم رهبري و چالش هاي اين حوزه، اصول راهبردي و مباني ارزشي سند ملي دانش بنيان امنيت غذايي عبارتند از:

1. افزايش اقتدار و استقلال كشور با عدم وابستگي در محصولات اساسي و راهبردي كشاورزي و دستيابي به امنيت غذايي از طريق توليد پايدار با تكيه بر منابع و ظرفيت هاي بالقوه و بالفعل داخلي

2. ايجاد هماهنگي در سياست گذاري هاي تأمين و توليد ، عرضه و مصرف غذاي حلال و سالم در كل زنجيره غذايي از پيش توليد، مزرعه تا سفره

3. تأمين حداقل انرژي و پروتئين مورد نياز بر مبناي سبد غذايي مطلوب براي يكايك مردم با توجه ويژه به اقشار آسيب پذير و كم درآمد

5. رعايت عدالت بين نسلي در توسعه بخش كشاورزي، حفاظت از منابع پايه، تعادل زيست بوم ها و مهار عوامل ناپايداري آن ها

11. ارتقاء سطح مشاركت هاي اجتماعي سازمان هاي مردم نهاد و تشكل هاي غيردولتي از پيش توليد، مزرعه تا سفره

اسلامي و ظرفيت هاي سرزميني

15. حركت به سمت مديريت جهادي و حكمراني مردمي، به حداكثر رسيدن مشاركت آحاد جامعه در همه بخش هاي زنجيره ارزش حوزه كشاورزي و امنيت غذايي و واگذاري عمده مسئوليت ها و اختيارات مناطق به نهادهاي محلي

چشم انداز ايران در سال 1411 كشوري است برخوردار از امنيت غذايي متكي بر ظرفيت ها و قابليت هاي مردم محور، با تكيه حداكثري به توليد داخل از طريق افزايش ضريب نفوذ دانش، ارتقاي بهره وري و اعتلاي فرهنگ كشاورزي، دسترسي فيزيكي و اقتصادي آحاد جامعه به غذاي كافي، سالم، ايمن، مغذي، با اصالت، حلال، طيب و با كيفيت بر مبناي الگوي مصرف بهينه مبتني بر سبد غذايي مطلوب، با حفظ پايداري منابع پايه آب و خاك و حفظ تنوع زيستي

اهداف رديف شاخص (واحد) وضعيت موجود (سال 1398) وضعيت مطلوب (سال 1411) فراهمي 1 كل توليدات كشاورزي (ميليون تن) 123 160 2 كل توليدات كشاورزي غيرگلخانه اي (ميليون تن 120 145 3 كل توليدات در گلخانه ها (ميليون تن) 3 15 4 ضريب خودكفايي انرژي كشور (درصد) 76 90 5 ضريب خودكفايي پروتئين كشور (درصد) 94 97 6 توليد سيب زميني، سبزي و صيفي، علوفه خشبي، گوشت مرغ، شير، تخم مرغ و عسل خودكفا حفظ خودكفايي پايدار 7 توليد گندم، شكر، حبوبات و جو دانه اي عدم خودكفايي خودكفايي پايدار 8 كل توليد آبزيان (ميليون تن) 1/3 2/6 9 سهم بذور هيبريدي توليد داخل از كل بذور هيبريدي مصرف شده (درصد) 5 30 10 ضريب خودكفايي در واكسن هاي طيور و آبزيان (درصد) 35 70 11 ضريب مكانيزاسيون كشاورزي hp/acre)) 1/86 3 12 نسبت ميزان تلفات/ضايعات از كل توليد محصولات داخل كشور (درصد) 30 15 13 سهم سرمايه‏ گذاري انجام شده در بخش كشاورزي به سرمايه‏ گذاري انجام شده در كل اقتصاد (درصد - به قيمت ثابت 1390) 3/6 حداقل 8 درصد 14 تعداد / فروش / تعداد كاركنان شركت هاي دانش بنيان بخش كشاورزي (سال 1400) 350 450 ميليارد تومان 8000 نفر 1000 10000 ميليارد تومان [پاورقي 1] 50000 نفر 15 نسبت محصولات فرآوري شده به توليد محصولات خام كشاورزي در ايران (درصد) 50 100 16 ميزان كشاورزي حفاظتي (درصد) 13 60 17 شاخص بهره وري كل بخش كشاورزي بر اساس ارزش افزوده (100=1390) 126/3 170 (با رشد سالانه 3/5 درصد) 18 برآورد ميزان توليد (بالفعل) صنايع غذايي (ميليون تن) 73 145 دسترسي 19 كاهش سهم هزينه مواد غذايي مصرفي در مخارج خانوار شهري و روستايي (درصد) 24/8 (شهري) 39/3 (روستايي) 20 مصرف و سلامت 20 نسبت افراد جامعه داراي اعتماد به ايمن بودن مواد غذايي 30 60 21 سهم پروتئين حيواني و گياهي از كل پروتئين مصرفي 38 و 62 43 و 57 22 شيوع سوء تغذيه در ايران (درصد) 4/7 2/5 23 مصرف سرانه غذايي شكر (گرم در روز) 66 (سال 92) 35 24 مصرف سرانه غذايي روغن (گرم در روز) 46 (سال 92) 35 25 نسبت مواد غذايي داراي باقيمانده سموم دفع آفات نباتي، كودهاي شيميايي و فلزات سنگين بالاتر از حد تعيين شده در ضوابط فني - بهداشتي و استانداردهاي ملي به ترتيب 14، 20، 15 صفر 26 درصد وزني محصولات خام كشاورزي پرمصرف گواهي شده به كل محصولات كشاورزي كشور 0 50 تاب آوري 27 بهره وري آب (كيلوگرم ماده خشك بر مترمكعب) 1/39 2/6 28 راندمان آبياري (%) 45 60 29 كل آب مصرفي در كشاورزي (ميليارد مترمكعب) 70 (نظر وزارت جهاد كشاورزي) 81 (نظر وزارت نيرو) 51 30 بيلان منفي آب هاي زيرزميني (ميليارد مترمكعب) 131 105 31 ميزان اراضي آبي برخوردار از سيستم هاي نوين آبياري (ميليون هكتار) 2/4 6 32 سطح كل عمليات مرتع داري (ميليون هكتار) 20 30 33 درصد خاك هاي داراي كمتر از 1% ماده آلي 60 30 34 ميزان فرسايش خاك (آبي و بادي) (تن در هكتار) 16 13

1- به قيمت ثابت سال 1400

اهداف كلان فاقد مقادير موجود و مقادير مطلوب لازم ظرف مدت سه ماه پس از ابلاغ سند، توسط دستگاه هاي ذي ربط جهت تأييد به شوراي عالي انقلاب فرهنگي ارائه مي شود. مقادير موجود و مطلوب ساير اهداف و شاخص هاي ارزيابي اين سند، شامل كل اراضي زير كشت آبي و ديم، كل اراضي تحت آيش، مساحت گلخانه مورداستفاده به منظور توليد سبزي و صيفي، ضريب خودكفايي شلتوك، روغن نباتي، كنجاله، ذرت دانه اي و معادل، كنسانتره، گوشت قرمز، ضريب خودكفايي بذر گياهان زراعي، سطح نشاكاري گياهان زراعي غير از برنج، ضريب خودكفايي اندام هاي تكثيري، توليد بذر گياهان گلخانه اي، ضريب خودكفايي كود ازته (به جز اوره) و كود پتاسه و فسفره، ضريب خودكفايي واكسن هاي دامي، ضريب خودكفايي داروهاي دامي، طيور و آبزيان، آفت كش هاي شيميايي (فرموله شده)، مواد معدني، پروبيوتيك، پري بيوتيك، محرك هاي رشد و ويتامين ها، اسيد آمينه و مواد معدني، ميزان توليد آفت كش زيستي، طبيعي و بيوشيميايي و هورمون هاي گياهي، ميانگين مصرف آفت كش - ماده مؤثره، ضريب خودكفايي تخم چشم زده ماهي قزل آلا، ضريب خودكفايي در توليد جوجه اجداد گوشتي، توسعه سيستم هاي هوشمند گلخانه، نرخ رشد ارزش‏ افزوده ي بخش كشاورزي، نسبت شاغلين بخش كشاورزي داراي گواهي صلاحيت حرفه اي، نسبت بهره برداران دهقاني خرد و سنتي از كل بهره برداران، نسبت درآمد خانوار كشاورزي به ساير مشاغل، تعداد ميادين و فروشگاه هاي عرضه مستقيم محصولات كشاورزي كل كشور، سهم مبادلات مجازي محصولات كشاورزي از كل مبادلات محصولات كشاورزي، مجموع مصرف ميوه و سبزي، درصد خانوارهايي كه كمتر از 90% انرژي مصرف مي كنند، درصد خانوارهايي كه كمتر از 90% پروتئين مصرف مي كنند، درصد آشنايي خانوار با گروه هاي غذايي اصلي، مصرف سرانه غذايي برنج، شيوع كم خوني در كودكان 6 تا 59 ماه در ايران، ميزان كوتاه قدي كودكان زير 5 سال، نسبت مراكز عرضه و توزيع مواد غذايي داراي شرايط فني- بهداشتي مورد نياز، سطح توليد محصولات گياهي ارگانيك (زيستي)، نسبت حجمي آفت كش هاي پرخطر مصرف شده به كل آفت كش ها، سطح كل عمليات آبخيزداري و آبخوان داري، ميزان استحصال آب از محل آب هاي غيرمتعارف (آب هاي شور، لب شور، بازچرخاني آب و...)، سطح جنگل هاي دست كاشت، سطح كل مراتع، سطح بيابان، سهم جمعيت روستايي و عشايري، ميانگين سن بهره برداران كشاورزي، گردش مالي گردشگري كشاورزي و ميزان يكپارچه سازي اراضي توسط متوليان اجرايي سازي سند تعيين و تصويب و گزارش سالانه آن ها براي شوراي عالي انقلاب فرهنگي ارسال مي گردد.

راهبردهاي ملي

: كاهش خلأ عملكرد و اجراي الگوي بهينه كشت به منظور ارتقاي ضريب خودكفايي انرژي و پروتئين با تأكيد بر ارتقاي دانش و فناوري، افزايش بهره وري آب و افزايش كيفيت و سلامت محصولات كشاورزي و غذايي

: توسعه ظرفيت هاي بومي و افزايش ضريب خودكفايي در حوزه نهاده هاي مورد نياز

: توسعه سرمايه گذاري با تأكيد بر جهش سرمايه گذاري بخش خصوصي در زنجيره ارزش كشاورزي و بخش دولتي در توسعه زيرساخت ها و اتخاذ سياست هاي حمايتي مؤثر و كارآمد در بخش كشاورزي

: بهبود مديريت كلان بخش كشاورزي با مشاركت تشكل هاي صنفي و تخصصي قانوني و فراگير، ارتقاي نظام آمار و اطلاعات و اصلاح نظام بهره برداري

: طبقه بندي مشاغل، تقويت نظام تعيين صلاحيت حرفه اي و توانمندسازي منابع انساني

: ارتقاء زيست بوم نوآوري حوزه امنيت غذايي به منظور افزايش اثربخشي نظام آموزش، پژوهش و فناوري اين حوزه با تأكيد بر بازتعريف نقش دولت و افزايش نقش بخش غيردولتي

: رصد، شناسايي و توسعه فناوري هاي نوظهور، تحول آفرين و آينده ساز در حوزه امنيت غذايي، آينده پژوهي تهديدات و فناوري هاي تهديدزا در بخش كشاورزي و غذا و توانمندسازي كشور به منظور مواجهه با تهديدات غذايي و ابرروندها

: كاهش تلفات و ضايعات و ايجاد ارزش افزوده بالاتر از بقاياي محصولات كشاورزي، توسعه نظام فرآوري (صنايع تبديلي و تكميلي) و توسعه كشت صنعتي با تكيه بر ارتقاء ضريب مكانيزاسيون كشاورزي

: ساماندهي تجارت نهاده ها و محصولات كشاورزي، بهبود ديپلماسي غذايي، رصد وضعيت امنيت غذايي و تحولات بازار غذايي كشورهاي همسايه، منطقه و جهان، كنترل قاچاق، تقويت ذخاير راهبردي و استفاده از ظرفيت هاي توليد فراسرزميني

: بهره مندي عادلانه آحاد مردم از سبد غذايي سالم، مطلوب و كافي، اصلاح و كارآمدسازي نظام توزيع و قيمت، بهبود دسترسي فيزيكي و اقتصادي به غذا و حمايت از اقشار آسيب پذير

: توسعه و تكميل زنجيره ارزش محصولات كشاورزي و غذايي به منظور ارتقاي بهره وري و توسعه نوآوري با تأكيد بر انتفاع عادلانه عوامل زنجيره ارزش

: اصلاح الگوي مصرف غذا متناسـب با اصول علمي تغذيه در جهت كاهش انواع سوء تغذيه، از طريق ارتقاي فرهنگ و سواد غذا و تغذيه در مصرف كنندگان، افزايش تنوع غذايي، توسعه مكمل ياري و غني سازي، توسعه مشاركت عمومي و ارتقاي فرهنگ عمومي مبتني بر سبك زندگي ايراني - اسلامي

: ارتقاء شاخص هاي كيفيت و سلامت غذا در طول زنجيره ارزش و بهبود كيفيت آب آشاميدني با تأكيد بر به كارگيري فناوري هاي نوين به منظور اصالت سنجي غذا و جلوگيري از تقلبات

»

: حكمراني كارآمد در حوزه آب، مديريت جامع حوضه هاي آبخيز، تعادل بخشي به سفره هاي آب زيرزميني و منابع آب سطحي، ساماندهي چاه هاي غيرمجاز، ارتقاي راندمان و بهره وري آب، استفاده از منابع نامتعارف آب و توسعه عمليات آبخيزداري و آبخوان داري

: حكمراني مناسب و مديريت جامع خاك به منظور ارتقاء ماده آلي و بهبود حاصلخيزي خاك و كاهش فرسايش خاك

: سازگاري با پديده تغيير اقليم و كاهش آثار آن و مديريت حوادث غيرمترقبه و شرايط اضطرار

: حفظ توان اكولوژيك و جلوگيري از تغيير كاربري جنگل ها و مراتع و جلوگيري از گسترش پديده بيابان زايي

: توجه به عمران و توسعه روستايي و ارتقاي زندگي عشاير با توجه به نقش حياتي روستائيان و عشاير به عنوان كانون توليد محصولات كشاورزي

: مديريت تنش هاي جمعيتي و مؤلفه هاي اجتماعي مؤثر در امنيت غذايي

اقدامات ملي

1 . برنامه ريزي لازم به منظور خودكفايي در محصولات راهبردي شامل خودكفايي پايدار در گندم و سيب زميني، تحقق خودكفايي در شكر و حبوبات و افزايش ضريب خودكفايي در برنج، پنبه و روغن خوراكي از طريق توسعه دانش و فناوري هاي بوم سازگار، ايمن و بي خطر در زنجيره ارزش كشاورزي و غذا از قبيل نهاده‎ ها و روش توليد، فرآوري، لجستيك، تجاري سازي و بازاريابي (1) (2) (8) (الف) [پاورقي 2]

2.اعداد داخل پرانتز نشان دهنده راهبرد مرتبط با هر اقدام است. همچنين اقدامات با توجه به اولويت در سه دسته (الف، ب و ج) اولويت بندي شده اند.

2 .برنامه ريزي لازم به منظور خودكفايي در نهاده هاي راهبردي شامل تثبيت خودكفايي در منابع تأمين علوفه [پاورقي 3] و جو، افزايش خودكفايي در ذرت دانه اي و معادل آن [پاورقي 4] و كنجاله [پاورقي 5] (1) (2) (8) (الف)

3. با استفاده از يونجه، ذرت علوفه اي، سورگوم علوفه اي، شبدر، ارزن علوفه اي و ساير منابع توليد علوفه شامل بقايا و ضايعات محصولات كشاورزي

4 سورگوم، ارزن و تريتيكاله

5. كنجاله سويا، كلزا، آفتابگردان و پنبه

3 . توسعه شهرك ‎هاي كشاورزي گلخانه ‎اي و تكميل زنجيره ارزش براي انتقال حداكثري توليد محصولات سبزي و صيفي از مزرعه به گلخانه (1) (3) (الف)

4 . نيازسنجي، سامان دهي و حمايت هدفمند از توسعه گلخانه ها با استفاده از فناوري هاي نوين از قبيل هوشمندسازي گلخانه ها، كشت عمودي و كشت بدون خاك، گلخانه هاي دوجداره، استفاده از تحليل داده در بهينه سازي مصرف انرژي، مهندسي سازي فرم گلخانه (1) (3) (7) (ب)

5 . تنظيم توليد و عرضه محصولات سبزي و صيفي متناسب با تقاضا در طول سال و كاهش نوسانات توليد و قيمت با توليد و استفاده از داده هاي عرضه و تقاضا (1) (9) (10) (ب)

(8) (14) (ج)

7 . تسهيل مقررات بهره برداري از ظرفيت آب هاي ساحلي، سرزميني و بين المللي، توسعه سيستم هاي متراكم، فوق متراكم به ويژه پرورش آبزيان در نوار ساحلي و قفس و استفاده از ظرفيت هاي دانش و فناوري ملي و بين المللي در راستاي خودكفايي در تجهيزات موردنياز (1) (7) (14) (الف)

8 . حمايت از سرمايه گذاري، انتقال دانش و فناوري، ارتقاي بهره وري، ارزش افزايي، ايجاد و تكميل زنجيره ارزش آبزيان پرورشي مبتني بر آمايش سرزمين : شامل: الف- نظام تأمين تخم چشم زده، بچه ماهي (با اولويت توليد SRP + SRF) و بچه ميگو، ب- به نژادي آبزيان و تنوع بخشي به گونه هاي با عملكرد بالا و زودبازده و معرفي گونه هاي جديد، ج- تأمين خوراك آبزيان، د- توسعه مكانيزاسيون و حمل ونقل، ه- توسعه سردخانه ها، صنايع تبديلي و تكميلي، بسته بندي و كاهش تلفات و ضايعات، و- توسعه زيرساخت هاي لازم براي صادرات (1) (2) (7) (8) (الف)

9 . حفاظت از ذخاير ژنتيكي آبزيان، بازسازي منابع و احياء زيستگاه ها، توسعه زيستگاه هاي مصنوعي، حفاظت از مناطق تخم ريزي و نوزادگاهي و رهاسازي بچه ماهي در دريا (1) (2) (17) (الف)

10 . تعيين ذخاير انواع آبزيان در آب هاي ساحلي، سرزميني و بين المللي با استفاده از روش ها و فناوري هاي نوين و برنامه ريزي به منظور بهره برداري پايدار از ذخاير و تحقق صيد مسئولانه (1) (7) (17) (ب)

11 . توسعه بهره گيري از ظرفيت آب هاي داخلي (مخازن سدها، استخر هاي مربوط به چاه هاي آب، قنوات و چشمه ها، كانال هاي شبكه هاي آبياري و ...) براي پرورش ماهي با تأكيد بر سيستم هاي بهره ور مطابق با توان و ظرفيت اكولوژيك (1) (14) (ب)

12 . تقويت زيرساخت ها، بنادر، اسكله ها و ناوگان صيادي به منظور توسعه صيد مسئولانه در آب هاي ساحلي، سرزميني و آزاد (1) (3) (ج)

13 . به نژادي دام هاي سبك و سنگين، حفظ تنوع ژنتيكي دام هاي بومي و تنوع بخشي به نژادهاي اصلاح شده به منظور افزايش بهره وري توليد شير و گوشت (1) (2) (7) (الف)

براي توليد گوشت قرمز (1) (2) (8) (ب)

(2) (ب)

16 . كاهش ضريب تبديل خوراك طيور و كاهش هزينه تمام شده از طريق بهره گيري از فناوري هاي نوين از قبيل اصلاح نژاد طيور، هوشمندسازي مديريت توليد طيور، توسعه توليد اقتصادي ساير ماكيان، استفاده از مكمل هاي زيستي در جيره طيور، توسعه كاربرد اينترنت اشياء، تحليل داده و مدل سازي براي بهبود مديريت بهداشت و تغذيه طيور (1) (2) (7) (الف)

(8) (11) (ب)

(11) (ج)

(4) (11) (ج)

(12) (ج)

21 . اصلاح الگوي توسعه باغ هاي كشور متناسب با توان اكولوژيك سرزمين با تأكيد بر محصولات كم آب بر و خشكبار، صنايع مرتبط و بازارهاي داخلي و صادراتي (1) (17) (الف)

22 . بهبود مديريت باغ ها ازنظر تنش هاي زيستي و غيرزيستي، تغذيه، آبياري، مكانيزاسيون و برداشت با تأكيد بر بهره گيري از دانش و فناوري هاي نوين، افزايش عملكرد، بهره وري آب، ارتقاء كيفيت، سلامت و بازارپسندي محصولات باغي (1) (8) (14) (الف)

23 . نوسازي و مدرن سازي باغ هاي مسن و فرسوده با تأكيد بر بهره گيري از دانش و فناوري هاي نوين و ارتقاء كيفيت و سلامت، افزايش عملكرد، بهره وري آب، كيفيت و بازارپسندي محصولات باغي (1) (الف)

و كنجاله سويا از طريق جايگزين نمودن علوفه ها و كنجاله هاي كم آب بر (1) (2) (الف)

(18) (ج)

26 . ايجاد و تكميل زنجيره توليد و ارزش صنعت شير و فراورده هاي لبني با محوريت تشكل هاي منطقه اي و شركت هاي دانش بنيان (1) (4) (ج)

27 . توسعه فناوري هاي مؤثر در ارتقاء و رعايت استاندارد كيفي توليد و عرضه شير و فرآورده هاي لبني از قبيل كيت ها و آزمايشگاه‏ هاي تشخيص و فناوري هاي غيرحرارتي سالم سازي شير (پلاسما، فرا دما، فشار بالا، ميدان الكتريكي ارتعاشي، غشايي و ميكروفيلتراسيون) (1) (7) (ج)

28 . خودكفايي در توليد ملكه زنبور عسل، بهبود ژنتيكي و توسعه زنبور عسل ايراني و ارتقاء دانش و فناوري و تكميل زنجيره هاي ارزش به منظور ارتقاء عملكرد و توسعه كيفي صنعت زنبورداري با استفاده از فناوري هاي نوين و تقويت تشكل هاي مربوطه جهت مديريت زنجيره تأمين (1) (2) (7) (ج)

29 . جلوگيري از تقلب در توليد و عرضه عسل و محصولات جانبي با توسعه فناوري ‏هاي تشخيصي و سيستم‏ هاي رديابي، رتبه بندي و گواهي محصول (1) (7) (ج)

(9) (ج)

31 . كاهش وابستگي به بذور هيبريد وارداتي و ارتقاي توانمندي هاي توليد داخل به منظور تأمين ارقام داخلي مناسب براي توليد (2) (الف)

32 . بهره گيري از دانش و فناوري هاي نوين و حمايت از سرمايه گذاري در زيرساخت ها و توسعه نظام توليد بذر، و حمايت از صادرات بذر (2) (7) (9) (الف)

(الف)

(8) (الف)

و ساير دانه ها (مانند ارزن، سورگوم، تريتيكاله و...) براي جايگزيني بخشي از خوراك دام و طيور (2) (8) (الف)

36 . شناسايي، جمع آوري و استفاده از ذخاير ژنتيكي زراعي و باغي به منظور توليد ارقام جديد (به ويژه بذور هيبريد) براي اقليم هاي متفاوت و گلخانه (2) (ب)

37 . ارتقاي توانمندي توليد داخل بسترهاي كشت گلخانه اي و كاهش وابستگي به واردات در بسترهاي كشت گلخانه اي (2) (ب)

38 . توسعه ارقام باغي جديد و مناسب، ارتقاء نظام تأمين پايه، پيوندك و نهال گواهي شده و نظارت بر نهالستان ها، جلوگيري از توليد نهال هاي غيراستاندارد، توسعه صادرات نهال و تقويت خدمات قرنطينه اي با در نظر گرفتن وظايف حاكميت و اعطاي نقش حداكثري به بخش خصوصي (2) (الف)

39 . سالم سازي هسته هاي اوليه ارقام تجاري باغي بومي، تأمين ارقام و اندام تكثيري سالم و اصيل و احداث باغ هاي مادري (2) (الف)

40 . دانش بنيان كردن توليد اندام هاي تكثيري و بهره گيري از فناوري هاي نوين، تأمين ارقام و مواد گياهي اصيل و سالم و سرمايه گذاري، حمايت و ارائه مشوق هاي لازم براي توليد اندام تكثيري گياهان زينتي در داخل (2) (ب)

41 . سامان دهي صدور مجوز توليدات كشت بافتي، كنترل كيفيت اين توليدات و تأمين مواد اوليه تكثيري و شيميايي در واحدهاي كشت بافتي (2) (ب)

(الف)

43 . حمايت از شركت هاي دانش بنيان به منظور بومي سازي توليد و ارتقاي كيفيت انواع كودهاي كشاورزي و محرك رشد گياهي از طريق توسعه دانش فني يا انتقال فناوري (2) (7) (الف)

(5) (الف)

45 . شناسايي و تأمين مواد اوليه مورد نياز توليد كود و محرك هاي رشد به منظور كاهش وابستگي به واردات كود و محرك هاي رشد (2) (الف)

(الف)

47 . تقويت نظارت بر كاربرد آفت كش ها از طريق استقرار كامل نظام نسخه نويسي الكترونيك آفت كش ها و ارتقاء دانش و مهارت در حوزه مصرف صحيح آن ها (2) (5) (الف)

(5) (الف)

49 . سامان دهي و هوشمندسازي توزيع كود با بهره گيري از ظرفيت بخش هاي غيردولتي و راه اندازي كارگزاري هاي تشكل محور در تأمين كود (2) (4) (ب)

50 . توسعه آزمايشگاه هاي تجزيه خاك و گياه، حمايت از ارزيابي دوره اي عناصر غذايي خاك و ارتقاء دانش بهره برداران در مصرف علمي و كارشناسي كود (2) (15) (ب)

51 . حمايت از توليد و مصرف آفت كش ها و كودهاي كم خطر زيستي به منظور افزايش كيفيت، ارتقاء شاخص هاي سلامت محصول و توليد محصولات گواهي شده در گلخانه و فضاي باز (2) (13) (ب)

با تأكيد بر استقرار سيستم رديابي محصول (2) (9) (ب)

(8) (ب)

(9) (الف)

55 . تهيه و تدوين فارماكوپه داروهاي دامي، توسعه نظام نظارت بر واكسن و داروهاي دامي، جلوگيري از ورود غيرمجاز دارو و واكسن و استقرار نظام نسخه نويسي الكترونيكي دارو (2) (13) (الف)

56 . كاهش وابستگي به واردات مواد اوليه توليد دارو، سموم، اسيدهاي آمينه، ويتامين ها و ديگر ريزمغذي ها از طريق ارتقاي توان توليد كنندگان داخلي (2) (الف)

و ايجاد بانك بذر واكسن و تسهيل واگذاري بذر واكسن به شركت هاي دانش بنيان (2) (6) (7) (الف)

58 . توليد مكمل هاي خوراك دام، طيور و آبزيان مبتني بر ظرفيت داخل با حمايت از شركت هاي دانش بنيان بخش خصوصي (2) (الف)

59 . توسعه توليد مرغ لاين قابل رقابت با نژادهاي وارداتي و ارتقاء ضريب خودكفايي در توليد جوجه اجداد گوشتي و حفاظت و بهره برداري بيشتر از نژادهاي بومي (2) (7) (الف)

60 . تحول در نظام بيمه تخصصي بخش كشاورزي با تأكيد بر تحول در ارزيابي ريسك و ضرر و زيان و كاهش مخاطرات اخلاقي و انتخاب نامناسب به منظور مديريت ريسك سرمايه گذاري در بخش كشاورزي (3) (الف)

61 . تسهيل و حمايت از ورود بخش خصوصي و تعاوني ها به خدمات بيمه اي بخش كشاورزي از طريق بهبود فضاي رقابتي، ايجاد نظام آمار و اطلاعات و ايجاد مشوق ها و نظام يارانه اي براي بيمه محصولات راهبردي (3) (ب)

(5) (الف)

63 . افزايش استفاده از ظرفيت بورس كالا و بازارهاي سلف در محصولات و نهاده هاي كشاورزي از طريق منوط شدن بخشي از حمايت هاي دولتي به حضور در بورس كالا و افزايش حضور شركت هاي دولتي و خريداران عمده در بورس (3) (9) (الف)

64 . استفاده حداكثري از ظرفيت صندوق توسعه ملي براي افزايش سرمايه گذاري در بخش از طريق ارائه طرح هاي سرمايه گذاري زيرساختي و بزرگ مقياس داراي توجيه اقتصادي (3) (الف)

65 . توسعه صندوق حمايت از سرمايه گذاري در بخش كشاورزي از محل تعرفه گمركي محصولات كشاورزي به منظور افزايش سرمايه گذاري در توسعه زيرساخت هاي بخش از قبيل توسعه روش هاي آبياري نوين، يكپارچه سازي اراضي، توسعه مكانيزاسيون، توسعه كشاورزي حفاظتي، بهبود خاك، توسعه نيروي انساني، توسعه فعاليت هاي آبخيزداري، توسعه باغ ها، صنايع فرآوري (3) (الف)

(4) (ب)

67 . رفع محدوديت هاي توسعه سرمايه گذاري خطرپذير و سرمايه گذاري خصوصي در بخش كشاورزي و استفاده بيشتر از ظرفيت بورس و فرابورس (3) (6) (ب)

68 . شفاف سازي و منطقي كردن حمايت هاي قيمتي و غيرقيمتي بخش كشاورزي به تفكيك حمايت از توليدكننده و حمايت از مصرف كننده (3) (ب)

69 . حمايت از توسعه نظام هاي بهره برداري كشاورزي دانش بنيان با تأكيد بر يكپارچه سازي مديريت فعاليت هاي كشاورزي و تقويت كشاورزي خانوادگي (4) (الف)

70 . ايجاد، تكميل، سازماندهي و توانمندسازي تشكل هاي صنفي و تخصصي و شركت هاي تعاوني بخش و ارتقاء نقش و جايگاه آن ها در تجارت محصولات كشاورزي (4) (9) (الف)

71 . چابك سازي دولت در بخش كشاورزي با تمركز بر امور تولي گري، بهره گيري از خدمات الكترونيك، برون سپاري حداكثري امور تصدي گري باقيمانده (از قبيل تأمين نهاده ها) و مشاركت جويي نظام مند از تشكل هاي فراگير و ملي بخش در برنامه ريزي (4) (الف)

72 . تنقيح قوانين و مقررات بخش كشاورزي به منظور رفع موانع توليد و ايجاد يكپارچگي و انسجام در برنامه ريزي و مديريت بخش كشاورزي (4) (الف)

73 . ايجاد نظام جامع آمار و اطلاعات بخش كشاورزي با تأكيد بر تجميع داده هاي توليد شده در بخش هاي مختلف، به منظور ارتقاي شفافيت و تسهيل دسترسي به داده هاي صحيح و دقيق و استفاده از ظرفيت كلان داده ها (4) (الف)

74 . ايجاد نسخه پشتيبان براي بانك هاي ژن مرتبط با حوزه امنيت غذايي مشتمل بر بانك هاي ژن گياهي، جانوري و ميكروارگانيسم ها و راه اندازي سامانه هاي مرتبط (4) (17) (الف)

(13) (ب)

76 . تجهيز و هم افزا كردن يگان هاي حفاظت، نظارت و ساماندهي صيد و كنترل شناورهاي صيادي فاقد هويت و صيد غيرقانوني و غيرمجاز (4) (17) (ج)

77 . طبقه بندي مشاغل كشاورزي، شناسنامه دار كردن كشاورزان و منابع تحت مديريت آن ها از قبيل سنددار كردن زمين هاي كشاورزي و تعيين حق آبه ها (5) (14) (15) (الف)

78 . ايجاد نظام تعيين صلاحيت هاي شغلي بهره برداران بخش، توانمندسازي و ارتقاء مستمر مهارت هاي شغلي آن ها به منظور دانش بنيان نمودن فرآيندهاي توليد از طريق روش هاي نوين (5) (الف)

79 . ايجاد نظام تربيت نيروي انساني موردنياز بخش كشاورزي از طريق تحول در نظام آموزش عالي و هنرستان ها و تقويت آموزش هاي مهارتي، با تأكيد بر ساماندهي كارآموزي و كارورزي دانش آموزان و دانشجويان، اصلاح و به روزرساني سرفصل دروس، برگزاري دوره هاي مهارت آموزي كوتاه مدت براي تمام متقاضيان در مناطق داراي ظرفيت كشاورزي و اصلاح ساز و كارهاي هدايت تحصيلي در اين مناطق (5) (الف)

80 . افزايش سهم انواع برنامه هاي ترويجي حوزه كشاورزي در شبكه هاي اصلي رسانه ملي با رويكرد اميدآفريني و افزايش انگيزه (5) (12) (ب)

81 . تبيين نقش ممتاز كشاورزي و كشاورزان در استقلال، اقتدار و پيشرفت كشور و تكريم كشاورزان در جامعه (5) (18) (ب)

82 . تدقيق حوزه فعاليت و مصاديق تحقيقات دولتي در جهت افزايش تحقيقات پايه و طرح هاي داراي بازده بلندمدت (6) (الف)

83 . زمينه سازي به منظور افزايش نقش بخش خصوصي در تحقيقات داراي توجيه اقتصادي و افزايش نقش شركت هاي دانش بنيان در تحقيقات حوزه فناوري هاي پيشرفته بخش كشاورزي (6) (7) (الف)

84 . حمايت از افزايش تحقيق و توسعه و تجاري سازي فناوري در بخش خصوصي، شركت هاي دانش بنيان و استارتاپ ها، پارك هاي علم و فناوري و مراكز رشد، از طريق خريد تضميني فناوري ها و محصولات راهبردي و موردنياز بخش (6) (3) (الف)

85 . ساماندهي تحقيقات دولتي و برون سپاري حداكثري تحقيقات دولتي به ويژه به دانشگاه ها، مؤسسات پژوهشي غيردولتي و شركت هاي دانش بنيان و ارزيابي دقيق و رتبه بندي مجريان با توجه به سوابق فعاليت هاي آن ها (6) (4) (الف)

از فناوري هاي نوين در واحدهاي منتخب و تسهيل به كارگيري موارد اثبات شده توسط بهره برداران از طريق ايجاد و توسعه صندوق هاي پژوهش و فناوري تخصصي، صندوق هاي سرمايه گذاري خطرپذير (VC)، صندوق هاي خطرپذير شركتي (CVC) و صندوق هاي سرمايه گذاري بورسي (PE) در حوزه دانش بنيان امنيت غذايي (6) (3) (7) (الف)

87 . تدوين و استقرار تقسيم كار ملي پژوهش در بخش كشاورزي و تعيين سهم پژوهش هاي بنيادي، كاربردي و توسعه اي از پژوهش هاي اين بخش به منظور جهت دهي به پژوهش هاي دانشگاهي و پايان نامه ها و حمايت از آن ها در جهت حل مسائل بخش كشاورزي (6) (الف)

88 . تسهيل شرايط انتقال تجربه و دانش فني و انجام فعاليت‎هاي تحقيق و توسعه مشترك ميان مراكز تحقيقاتي و دانشگاهي و شركت هاي دانش بنيان (6) (الف)

89 . اصلاح آيين نامه ارتقاء و ترفيع اعضاي هيأت علمي دانشكده هاي كشاورزي و ساير رشته هاي مرتبط، در راستاي ارتقاي نقش آفريني اعضاي هيأت علمي در دستيابي به اهداف كشور در امنيت غذايي (6) (ب)

90 . ايجاد شبكه تجهيزات و زيرساخت هاي آزمايشگاهي متشكل از آزمايشگاه هاي مورد تأييد سراسر كشور و ارائه سرويس باكيفيت و قيمت مناسب (6) (ب)

91 . توسعه ارتباطات بين المللي جهت تهيه، تعمير و ارتقاي تجهيزات آزمايشگاه ها و اعتباربخشي بين المللي (6) (ب)

92 . توسعه كشاورزي هوشمند و ديجيتال از طريق افزايش به كارگيري فناوري هاي نوين از قبيل هوش مصنوعي، حسگرهاي هوشمند، رباتيك، كلان داده ها و اينترنت اشياء در كليه مراحل توليد (7) (8) (الف)

(1) (الف)

94 . امكان سازي توليد گوشت مصنوعي، توليد پروتئين هاي ميكروبي، شبه كازئين هاي ميكروبي (جايگزين لبنيات) و غيره با رعايت ملاحظات مربوط به سلامت غذا و محيط زيست (7) (1) (الف)

(16) (الف)

96 . مصونيت بخشي و اجتناب از غافلگيري راهبردي در مواجهه با تهديدات از طريق اعلام هشدار به موقع، رديابي، پيگيري و تشخيص منشأ و نوع تهديد غذايي عليه كشور (7) (ب)

97 . مديريت و سياست گذاري يكپارچه در صنايع تبديلي و تكميلي به منظور تدوين نقشه راه توسعه صنايع غذايي متناسب با نياز و رعايت اصول آمايش سرزمين، ساماندهي و توسعه واحدهاي فرآوري و بسته بندي پيشرفته و تعيين و تكليف طرح هاي نيمه تمام، با هدف كاهش سهم خام فروشي محصولات كشاورزي (8) (4) (الف)

98 . حمايت هدفمند و اعطاي تسهيلات مناسب به منظور نوسازي ماشين آلات و تجهيزات صنايع تبديلي و تكميلي با تأكيد بر استفاده از ظرفيت شركت هاي داخلي توليد كننده ماشين آلات و تجهيزات و ارتقاي توانمندي هاي فناورانه آن ها (8) (ب)

(9) (ب)

100 . حمايت از توسعه فناوري نوين به منظور توليد و استفاده از مواد افزودني مفيد و بي خطر و كاهش مواد مضر و آلاينده هاي ناشي از فرآوري (8) (7) (13) (ب)

(ب)

(9) (13) (ج)

(12) (ج)

104 .حمايت مؤثر از ارتقاء ضريب مكانيزاسيون به منظور به كارگيري ماشين آلات به روز در كليه مراحل توليد محصولات زراعي، باغي، دامي و شيلاتي و جايگزيني ماشين آلات فرسوده با ماشين آلات به روز (8) (1) (الف)

موردنياز براي هوشمندسازي كشاورزي (8) (7) (الف)

106 . تدوين و به روزرساني دوره اي گزارش نيازسنجي مكانيزاسيون در زنجيره ارزش محصولات زراعي، باغي، دامي و شيلاتي با توجه به شرايط اقليمي و جغرافيايي (8) (الف)

107 . حمايت از تشكيل و تقويت تعاوني ها، تشكل ها و شركت هاي غيردولتي ارائه خدمات مكانيزاسيون كشاورزي (8) (4) (الف)

108 . به روزرساني امكانات، تجهيزات و آزمايشگاه ها براي آزمون و استانداردسازي ماشين هاي كشاورزي و انحصارزدايي از مراكز آزمون و صدور گواهي استاندارد (8) (ب)

109 . تعيين نقاط بحراني، ارزش افزايي و توليد فرآورده هاي با ارزش افزوده بالا از بقايا، تلفات و ضايعات از طريق ايجاد نظام جامع اطلاعاتي هوشمند (8) (الف)

110 . مديريت يكپارچه بقايا، تلفات و ضايعات محصولات كشاورزي و غذا و ارائه گزارش سالانه از ميزان كاهش بقايا، تلفات و ضايعات توسط نهاد متولي (8) (4) (ب)

(7) (ب)

112 . توسعه ديپلماسي غذايي به ويژه با كشورهاي همسايه و انعقاد موافقت نامه هاي تجاري دو و چندجانبه لازم (از قبيل موافقت نامه هاي بهداشت گياهي و دامي) به منظور افزايش سهم همسايگان از تعاملات تجاري محصولات كشاورزي و غذايي (9) (الف)

113 . شناسايي حوزه هاي متأثر از تحريم در اركان امنيت غذايي و اقدامات لازم براي خنثي سازي و كم اثر كردن تحريم‏ها (9) (الف)

از توليد براي بازار داخلي و سياست گذاري مناسب به منظور توسعه توليد صادرات گرا و پرهيز از اعمال ناگهاني ممنوعيت ها و محدوديت هاي تجاري ضمن رعايت عدم آسيب پذيري دسترسي و سلامت آحاد مردم از صادرات (9) (4) (الف)

115 . توسعه كشاورزي و دامداري فراسرزميني به منظور تأمين كمبود محصولات راهبردي كشور با تأكيد بر ذرت، دانه هاي روغني و گوشت قرمز (9) (1) (الف)

116 . تدوين برنامه هاي اجرايي كشاورزي فراسرزميني، انعقاد تفاهم نامه مابين دولت جمهوري اسلامي ايران و كشورهاي هدف و ساماندهي فعالان حقيقي و حقوقي در عرصه كشاورزي فراسرزميني كشور (9) (ب)

قرنطينه اي در مرزها و مبادي كشور، استقرار گمركات تخصصي و تجهيز گمركات به منظور كنترل دقيق عوامل بيماري زا و تهديدات زيستي و غذايي با تأكيد بر كاهش مدت زمان ترخيص كالا (9) (13) (الف)

تجاري منطقه با استفاده از ظرفيت هاي خالي سيلو ها، انبارها، مخازن، سردخانه هاي ذخيره سازي محصولات غذايي و كارخانه هاي صنايع غذايي و توسعه معاملات پاياپاي (سوآپ) محصولات كشاورزي (9) (8) (ب)

119 . مهندسي مجدد و پوياي نظام تعرفه اي در راستاي حمايت از توليدات داخل و ارتقاي سطح فناوري و نوآوري (9) (3) (ب)

(7) (ب)

121 . ارتقاء كمي و كيفي آزمايشگاه هاي كنترل كيفيت نهاده ها و محصولات وارداتي به منظور پاسخگويي دقيق و سريع با تأكيد بر تقويت بخش خصوصي (9) (13) (ب)

122 . رصد و پايش شاخص ها، تحولات و بازار غذايي در سطح جهان و اتخاذ تصميمات به هنگام با هدف مديريت تكانه هاي جهاني (9) (4) (ب)

123 . مديريت ظرفيت، زمان و ميزان آزادسازي ذخاير راهبردي و ايجاد هماهنگي بين دستگاه هاي ذيربط و استفاده از ظرفيت هاي داخلي در تأمين ذخاير راهبردي (9) (ب)

124 . تدقيق آمايش و آمار تعداد و ظرفيت سيلو ها، انبارها، مخازن و سردخانه هاي ذخيره سازي محصولات غذايي به منظور نيازسنجي، بهينه سازي و توسعه سيلو، مخازن، سردخانه ها و انبارها با تأكيد بر فناوري هاي نوين (9) (7) (ج)

(ج)

126 . تقويت ساختار وزارت جهاد كشاورزي و وزارت امور خارجه در موضوعات ديپلماسي غذايي و تجارت محصولات كشاورزي (9) (4) (ج)

127 . ساماندهي بازار محصولات به منظور دستيابي به قيمت تعادلي و حذف واسطه هاي غيرضرور با تأكيد بر ايجاد بازارهاي عرضه مستقيم و تقويت سهم بازارهاي مجازي خريد و فروش محصولات كشاورزي (10) (11) (الف)

128 . مديريت هوشمند توزيع محصولات كشاورزي از طريق تقويت ساز و كار بازار و شفافيت با ايجاد نظام آمار و اطلاعات با تأكيد بر اطلاعات زمان و مكان عرضه محصولات (10) (4) (الف)

129 . ارتقاء كارآمدي نظام تأمين و توزيع محصولات غذايي در مواجهه با تكانه هاي اجتماعي، مخاطرات اقليمي و حوادث غيرمترقبه (10) (16) (19) (الف)

130 . متعادل سازي سهم هزينه غذا از هزينه خانوارها و افزايش سرانه دريافت انرژي، پروتئين و ريزمغذي ها در اقشار زير خط فقر غذايي و اقشار آسيب پذير تغذيه اي (مادران باردار، شيرده، كودكان زير 5 سال، نوجوانان و سالمندان)، حداقل به ميزان كمينه نياز غذايي از طريق ساماندهي و حمايت از نهادهاي دولتي و غيردولتي متولي اين اقشار و اعطاي يارانه و كمك هاي غذايي (10) (12) (الف)

131 . ايجاد و تقويت گروه هاي خوديار و هميار محلي به منظور بهبود دسترسي اقتصادي در خانواده هاي كم بضاعت (10) (12) (19) (ب)

132 . تكميل ضوابط و مقررات حمل و نقل محصولات كشاورزي و تكميل زيرساخت هاي مربوطه به منظور تسهيل توسعه ناوگان حمل و نقل اختصاصي متناسب با نوع محصولات با محوريت بخش خصوصي (10) (ب)

مجازي، شفاف سازي عرضه و تقاضا و توسعه زيرساخت هاي عرضه مستقيم محصولات (11) (10) (الف)

(1) (الف)

مديريت زنجيره تأمين براي جمع آوري، درجه بندي، بسته بندي، برچسب گذاري، بهبود حمل و نقل، انبارداري، ايجاد صنايع تبديلي و تكميلي با هدف ارزش افزايي و ارتقاء كيفيت، سلامت و بازارپسندي و كاهش تلفات و ضايعات محصولات كشاورزي (11) (8) (13) (ب)

(ب)

137 . تقويت نظام هوشمند پايش و ارزيابي مستمر الگوي مصرف مبتني بر كلان داده و انتشار گزارش رسمي الگوي مصرف به صورت دوره اي با توجه به سطوح دسترسي (12) (الف)

اسلامي مبتني بر توان سرزميني، اقتصاد توليدات، سلامت افراد و فرهنگ غني ايراني - اسلامي در تعامل دو جانبه وزارت جهاد كشاورزي و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي با تأكيد بر متناسب سازي تدريجي سبد غذايي با سبد غذايي ايراني - اسلامي، كاهش سهم اقلام آب بر در سبد غذايي و متناسب سازي سهم پروتئين هاي حيواني و گياهي (12) (الف)

(4) (الف)

140 . پايش دوره اي وضعيت آگاهي و سواد غذا و تغذيه اي جامعه، ارتقاء سطح فرهنگ و سواد تغذيه اي در كشور با بهره گيري هماهنگ از نتايج تحقيقات نوين تغذيه اي و توصيه هاي طب ايراني و ارتقاء ابعاد شناختي، گرايشي و رفتاري جامعه در امر انتخاب، خريد و طبخ غذا (12) (الف)

141 . بهبود كيفيت زنجيره گندم، آرد و نان با تأكيد بر معرفي ارقام گندم با درصد پروتئين بالا، خاصيت نانوايي بالاتر و قدرت جذب بالاي عناصر ريزمغذي، غني سازي آرد با عناصر ريزمغذي، كاهش درصد سبوس گيري و جنين گيري از گندم، استفاده از افزودني هاي متناسب با نياز بيماري هاي شايع و ارتقاي فناوري پخت و افزايش تنوع نان صنعتي (12) (13) (8) (1) (الف)

142 . آموزش جامع و همگاني و فرهنگ سازي در خصوص ابعاد مختلف امنيت غذايي به ويژه در زمينه هاي مرتبط با كيفيت و سلامت غذا، دانش بنيان نمودن توليد، حفظ منابع پايه، الگوي مصرف، حلال و طيب بودن غذا، پرهيز از اسراف و تبذير، عدالت توزيعي و دسترسي همگاني به غذا، تكميل زنجيره هاي ارزش و ارتقاء بهره وري مبتني بر فرهنگ ايراني - اسلامي و روحيه مديريت جهادي با همكاري رسانه ملي، دستگاه هاي تخصصي مرتبط و ظرفيت هاي مردمي (12) (10) (11) (13) (الف)

143 . ارتقاء دانش، نگرش و ارزش هاي جامعه در راستاي امنيت غذايي پايدار با استفاده از ابزارهاي مختلف ارتباط جمعي و رويدادهاي اجتماعي مختلف به منظور مطالبه گري براي غذاي باكيفيت و سالم و استفاده از ظرفيت تشكل ها و سازمان هاي مردم نهاد و نهادهاي عمومي براي ارتقاي فرهنگ غذايي (12) (4) (ب)

144 . فرهنگ سازي اهميت امنيت غذايي، ارتقاي دانش و مهارت هاي روز در سياست گذاران و مديران به منظور لحاظ اين مقوله در سياست ها، راهبردها و برنامه ريزي هاي كلان كشور و ثبات در تصميمات و اجتناب از تغييرات مكرر سياست ها و مديريت ها به عنوان يكي از اركان مهم توسعه و حكمراني كشور (12) (4) (ج)

145 . فرهنگ سازي، ترويج و گفتمان سازي برنامه هاي كلان كشور در حوزه امنيت غذايي به منظور مشاركت حداكثري كنشگران زنجيره ارزش شامل تأمين و توزيع كنندگان نهاده ها، فرآوري كنندگان و فروشندگان از عمده فروشي تا خرده فروشي در تحقق آن برنامه ها (12) (4) (ب)

146 . فرهنگ سازي در خصوص تأمين، توليد و توزيع نهاده هاي سالم در توليد محصولات كشاورزي و غذايي، ارتقاي فرهنگ توليد محصول سالم، حلال و طيب، مطابق با سليقه مصرف كنندگان (12) (1) (2) (ج)

147 . همكاري رسانه ملي در ترويج سبد غذايي مطلوب، اقتصادي و كم آب بر و آگاهي بخشي درباره خريد و مصرف مواد غذايي مفيد از طريق اختصاص زمان پخش به پويانمايي هاي آموزشي و ساير برنامه هاي عامه پسند (12) (الف)

(1) (ب)

149 . ترويج كشاورزي شهري به منظور استفاده از فضاهاي عمومي با تأكيد بر كاشت درختان مثمر و مشاركت عموم مردم در توليد محصولات كشاورزي به ويژه در توليد سبزي و صيفي (12) (1) (11) (ب)

اوره تغذيـه از طريق كمك به توسعه سكوهاي (پلتفرم هاي) مشاوره تغذيه و ارتقاي ظرفيت شـبكه هـاي بهداشـت و درمان كشور خصوصاً در روستاها (12) (18) (ب)

151 . حمايت از به كارگيري مؤلفه هاي فرهنگي بومي در بسته بندي محصولات غذايي به ويژه محصولات صادراتي (12) (ب)

اقي) و بيماري هاي غيرواگير مرتبط با تغذيه (ديابت، قلبي و عروقي، انواع سرطان ها و پوكي استخوان) (12) (ج)

از طريق اصلاح الگوي مصرف و تقويت شير مدرسه، غني سازي محصولات غذايي و مكمل ياري غذايي (12) (8) (ج)

154 . انجام پژوهش هاي كاربردي و بين رشته اي در زمينه توسعه فرهنگ غذايي سالم و ايمن و گنجاندن مباحث امنيت غذايي در دروس دانش آموزان و دانشجويان رشته ها و مقاطع مختلف تحصيلي (12) (6) (ب)

سنتي و توسعه فرهنگ و دانش مصرف غذاهاي بومي - سنتي، تبادل فرهنگي در غذاي سالم و كاهش آسيب پذيري هاي ناشي از گسترش فرهنگ غذايي بيگانه ي ناسالم و جلوگيري از تغيير هدفمند ذائقه مصرفي مردم (12) (ج)

156 . ممنوعيت تبليغات محصولات غذايي تهديدكننده سلامت در رسانه هاي جمعي و تبليغ محصولات جايگزين منطبق با ذائقه مصرف كننده (12) (ج)

157 . تدوين معيارها و ضوابط بهداشتي و تعيين ميزان حداكثر مجاز مخاطرات و باقيمانده ها بر اساس سبد غذايي و مطالعات ارزيابي خطر (13) (الف)

158 . ايجاد نظام هوشمند پايش و ارزيابي مستمر مخاطرات بهداشتي در محصولات گياهي، دامي و مواد غذايي فرآوري شده و انتشار گزارش رسمي مخاطرات بهداشتي به صورت دوره اي با توجه به سطوح دسترسي (13) (8) (الف)

159 . ساماندهي نظام عرضه داروهاي دامپزشكي و آفت كش ها بر مبناي نسخه نويسي علمي و فرهنگ سازي مصرف دارو و آفت كش بر اساس نسخه به منظور جلوگيري از گسترش مقاومت به اين مواد (13) (2) (5) (الف)

160 . تدوين و به روزرساني استانداردهاي ملي سلامت محصولات كشاورزي خام و فراوري شده، ارتقاء نظام كنترل و مديريت كيفيت فرايند توليد محصولات كشاورزي گواهي شده و ارگانيك (زيستي) و توسعه عرضه محصولات گواهي شده و داراي برچسب (13) (8) (9) (الف)

161 . ارتقاي استانداردهاي بهداشتي كشتارگاه ها و ساماندهي كشتار به منظور ارتقاء وضعيت بهداشت و سلامت توليد گوشت قرمز (13) (1) (الف)

162 . ايجاد و تقويت ساختارهاي لازم براي پايش و ارتقاء سلامت محصولات خام گياهي در وزارت جهاد كشاورزي (13) (4) (الف)

(ب)

164 . سياست گذاري و برنامه ريزي يكپارچه و متمركز و شفاف سازي وظايف دستگاه هاي مسئول سلامت و بهداشت غذا در زنجيره ارزش (13) (4) (ب)

165 . ايجاد و تقويت نظام ثبت، گزارش و هشدار سريع بيماري هاي غذا زاد، بيوتروريسم، طغيان هاي با منشأ مواد غذايي و مصون سازي محصولات غذايي در برابر انواع تهديدات (13) (7) (ب)

166 . تدوين و به روزرساني معيارها و ضوابط بهداشتي در مراكز توليد، استحصال، فراوري و بسته بندي، حمل و نقل، نگهداري و عرضه محصولات خام گياهي، فرآورده هاي خام دامي و محصولات غذايي و آموزش بهره برداران به منظور اجرايي كردن معيارها و ضوابط بهداشتي (13) (5) (8) (ب)

167 . ايجاد نظام ملي كنترل كيفيت مواد اوليه و خام و مواد افزودني و نگهدارنده مورد استفاده در صنايع غذايي و محصولات غذايي فرآوري شده (13) (8) (ب)

(2) (ب)

(8) (ب)

(ب)

171 . توسعه نظام رتبه بندي كيفيت و سلامت محصولات كشاورزي و غذايي با استفاده از توان بخش خصوصي و شركت هاي دانش بنيان (13) (12) (ب)

(ب)

173 . تأمين كامل آب آشاميدني سالم و بهداشتي و ارتقاي كيفيت آن مشتمل بر مديريت ايمني و ريسك سامانه هاي آب رساني از حوضه آبريز تا نقطه مصرف (13) (ب)

174 . اصلاح قوانين و مقررات به منظور تعيين مجازات هاي بازدارنده در خصوص توليد و عرضه محصولات غذايي غيرمجاز، قاچاق و تقلبي تهديدكننده سلامت عمومي جامعه (13) (ب)

175 . تقويت و توسعه برنامه پايش، نظارت و كنترل دائمي محصولات و مواد غذايي تراريخته، با رعايت استانداردهاي ملي ايران و حصول اطمينان از سلامت، ايمني و تهديدزا نبودن آن ها و كاهش تدريجي واردات محصولات تراريخت [پاورقي 6] (13) (9) (ج)

6. سياست گذاري ساماندهي تأمين، توليد و مصرف محصولات تراريخت در چارچوب «سند ملي زيست فناوري» مي باشد.

(ج)

»

177 . مديريت دانش بنيان، كارامد و يكپارچه منابع آب بر اساس آمايش سرزمين و حوضه هاي آبخيز، توزيع و تحويل حجمي آب به بخش كشاورزي و كشاورزان و ارتقاء بهره وري آب در حوضه آبخيز، انتقال و مزرعه (14) (4) (الف)

(1) (15) (17) (الف)

(الف)

(الف)

181 . تعادل بخشي به سفره هاي آب زيرزميني و منابع آب سطحي و مسلوب المنفعه نمودن چاه هاي غيرمجاز به منظور كاهش برداشت از سفره هاي آب زيرزميني و جلوگيري از فرونشست زمين (14) (15) (الف)

(الف)

(1) (15) (الف)

(ب)

185 . احياء و نوسازي قنات ها با تأكيد بر توسعه و به كارگيري روش هاي نوين، نوآورانه و كم هزينه به منظور رقابت پذير شدن اين شيوه در مقايسه با ساير روش هاي ذخيره سازي آب (14) (ب)

(19) (ب)

187 . جايگزيني توليد برق از منابع آبي و استفاده از ساير انرژي ها با به كارگيري فناوري هاي نوين و مشاركت بخش خصوصي (14) (ب)

188 . سياست گذاري تشويقي و پيش بيني پذير به منظور ساماندهي صادرات و واردات آب مجازي با در نظرگرفتن اولويت ها و مديريت ريسك (14) (9) (ج)

189 . بازنگري در احداث و بهره برداري از سدهاي كشور اعم از ساخته شده، درحال ساخت، در حال مطالعه با هدف تقويت سفره هاي آب زيرزميني و روان آب ها در چارچوب مديريت جامع و يكپارچه حوضه هاي آبخيز (14) (ج)

(17) (ج)

(17) (ج)

192 . جلوگيري از خرد شدن و تغيير كاربري اراضي زراعي و باغي با تأكيد بر خاك هاي كلاس يك، دو و سه (15) (4) (الف)

193 . توسعه كشاورزي حفاظتي به منظور افزايش و نگهداري مواد آلي خاك، جلوگيري از فرسايش و شور شدن خاك هاي زراعي (15) (7) (17) (الف)

(2) (الف)

:1)، پايش خاك هاي كشور و كاهش شوري و آلودگي هاي فيزيكي، شيميايي و زيستي خاك (15) (ب)

196 . افزايش ضريب نفوذ دانش و فناوري، تجهيز زيرساخت هاي هواشناسي و اطلاع رساني هوشمند به بهره برداران بخش كشاورزي (16) (5) (7) (الف)

197 . ايجاد سامانه جامع پيش بيني، پيش آگاهي و هشدار مخاطرات اقليمي و حوادث غيرمترقبه در بخش كشاورزي و اطلاع رساني به موقع در مناطق پرخطر و آسيب پذير به منظور انجام اقدامات پيشگيرانه و جبران خسارات (16) (ب)

198 . ارائه گزارش هاي دوره اي به منظور پيش بيني موارد آسيب پذيري بخش كشاورزي و غذا از تغيير اقليم و اتخاذ راهكارهاي فناورانه و نوآورانه سازگاري و مقابله با تغيير اقليم و نوسانات آب و هوايي در بخش كشاورزي و غذا (16) (7) (ب)

199 . تقويت سيستم ها و امكانات تشخيصي قرنطينه اي و مرزباني زيستي منطبق با اصول نوين پدافند غيرعامل (16) (17) (ب)

200 . تعيين ميزان وابستگي توليد محصولات كشاورزي به اقليم و برنامه ريزي به منظور كاهش اثرات و سازگاري با تغيير اقليم با همكاري ساير كشورها، سازمان ها و مراكز علمي بين المللي (16) (17) (ج)

در قالب طرح هاي جنگل داري، مرتع داري و بيابان زدايي (17) (الف)

در حساب هاي ملي (17) (الف)

203 . غني سازي مراتع با تأكيد بر ارتقاء دانش و فناوري و توسعه زيرساخت ها و تجهيزات مورد نياز از قبيل فرآوري و پوشش دهي بذر، استفاده از پهپاد براي توزيع بذر و ساير نهاده ها در مراتع، فناوري‎ هاي ارتقاء آبخوان داري، استفاده از تصاوير ماهواره و پردازش تصوير جهت مديريت مراتع (17) (1) (7) (8) (ب)

204 . هوشمندسازي نظام سنجش، پايش و ارزيابي منابع طبيعي و ارزيابي اثربخشي طرح ها و فعاليت هاي اجرايي در اين حوزه با بهره گيري از فناوري هايي مانند ماهواره هاي سنجش از دور، وسايل هوايي و زميني بدون سرنشين و حسگرهاي تشخيص و اندازه گيري نوري (17) (7) (ب)

205 . تمهيد مشاركت واقعي بهره برداران در حفاظت، احياء و بهره برداري مسئولانه از منابع طبيعي و تدوين و اجراي قوانين و مقررات لازم (17) (4) (ب)

206 . مهار عوامل ناپايداري منابع طبيعي و بيابان زا و كنترل كانون هاي توليد گردوغبار و فرسايش خاك با همكاري ساير كشورها، سازمان ها و مراكز علمي بين المللي (17) (15) (ج)

207 . تبديل حفاظت از منابع طبيعي به فرهنگ عمومي با استفاده از ظرفيت هاي آموزش و پرورش، آموزش عالي و رسانه ملي، رسانه هاي جمعي و سازمان هاي مردم نهاد (17) (5) (12) (ج)

208 . ارتقاي فرهنگ مديريت دانش بنيان توليد و امانت مداري در بهره برداري از منابع پايه توليد شامل آب، خاك و تنوع زيستي در بهره برداران از طريق برگزاري انواع برنامه هاي آموزشي ترويجي انفرادي، گروهي و انبوهي (17) (12) (ج)

(ج)

210 . استعداديابي و شناسايي اراضي مستعد براي توسعه زراعت چوب و تأمين زيرساخت هاي موردنياز (از جمله تأمين منابع آبي) براي زراعت چوب در اين اراضي (17) (ج)

(4) (الف)

212 . طراحي الگوي مناسب توسعه روستايي و عشايري توليد محور متناسب با الگوي توسعه كشاورزي با تأكيد بر حفظ روستاها و عشاير توليدي و جلوگيري از يكجانشيني عشاير و تبديل روستا به شهر (18) (19) (الف)

213 . كاهش فاصله برخورداري مناطق روستايي و عشايري با مناطق شهري و جلوگيري از رها كردن شغل كشاورزي و مهاجرت بي رويه از طريق به صرفه شدن ارائه خدمات عمومي در اين مناطق (18) (19) (الف)

گردشگري و توانمندسازي روستائيان و عشاير، با تأكيد بر امنيت زيستي و رعايت قوانين عرصه هاي كشاورزي (18) (11) (12) (الف)

215 . ارائه فرصت هاي سرمايه گذاري سودآور به روستائيان، حمايت از سرمايه گذاري و اعطاي تسهيلات مناسب براي افزايش فرصت هاي شغلي و تنوع ‏بخشي به مشاغل روستايي و عشايري (18) (3) (ب)

216 . توسعه نظام ترويج روستايي در بخش كشاورزي با تأكيد بر استفاده حداكثري از ظرفيت هاي محلي و ارائه خدمات ترويجي و مشاوره توسط بخش خصوصي (18) (5) (ب)

(12) (ب)

218 . شناسايي و احياء دانش هاي بومي و ميراث غني كشاورزي ايران و تلفيق آن ها با دانش هاي نوين به منظور توسعه كشاورزي، روستايي و عشايري و توسعه زنجيره ارزش (18) (11) (ج)

219 . آينده پژوهي و رصد تغييرات جمعيتي و برآورد نيازهاي تغذيه اي جامعه ي ايراني مرتبط با اين تغييرات (19) (ب)

(14) (17) (ج)

221 . باز توزيع فضايي و جغرافيايي جمعيت به منظور حفظ و جذب جمعيت در سواحل خليج فارس و درياي عمان متناسب با ظرفيت زيستي (19) (ج)

سازوكار اجرايي نمودن و نظارت بر اجراي سند

1 - شوراي عالي انقلاب فرهنگي وظيفه سياست گذاري كلان، هماهنگي كلان و نظارت كلان بر اجراي اين سند را بر عهده دارد.

2 - ستاد راهبري اجراي نقشه جامع علمي كشور وظيفه رصد اجراي اين سند را بر عهده داشته و بازنگري هاي لازم در سند و گزارش كلان مربوطه را در فواصل زماني مشخص به شوراي عالي انقلاب فرهنگي ارائه خواهد نمود.

3 - تصميم گيري و تدبير ساختار و ساز و كار اجرايي به منظور برنامه ريزي، هماهنگي، انسجام بخشي، تقسيم كار نهادي، تدوين و اجراي نقشه راه و برنامه هاي عملياتي، نظارت و پايش اقدامات و شاخص ها و تسهيل اجراي سند و همچنين به كارگيري همه ظرفيت هاي نهادي، مالي، انساني، اجرايي و قانوني كشور به منظور اجرايي سازي اين سند در جهت نيل به امنيت غذايي بر عهده رئيس جمهور است.

اين سند مشتمل بر يك مقدمه، 8 ماده و يك تبصره در جلسه 881 مورخ 1402 /2/12 شوراي عالي انقلاب فرهنگي و بر اساس مصوبه جلسات 166 و 167 مورخ 1401/6/15 و 1401/7/12 شوراي سـتاد راهبري اجراي نقشـه جامع علمي كشـور به تصويب رسيده است و از تاريخ ابلاغ؛ لازم الاجرا است.

سيد ابراهيم رئيسي رئيس جمهور و رئيس شوراي عالي انقلاب فرهنگي