آئين‌نامه سرشماري

سرشماري كشور در هر موقع پس از صدور فرمان همايوني بعمل خواهد آمد.

نخستين سرشماري در كشور با رعايت فصول بطور قطعاتي انجام ميشود. شعاع و حدود هر قطعه سرشماري قبلا از طرف اداره كل آمار و ثبت احوال با نظر وزارت كشور تعيين و بسكنه آن قطعه ابلاغ ميگردد.

سرشماري هر يك از قطعات كشور در تاريخ معين و در مدتي كه از (24) ساعت تجاوز ننمايد انجام خواهد شد. روز سرشماري و مدت و طرز اجراي آن قبلا از طرف اداره كل آمار و ثبت احوال بوسايل مقتضي باطلاع عمومي ميرسد.

در هر قطعه روز سرشماري تعطيل عمومي خواهد بود و باستثناء مأمورين سرشماري و كسانيكه براي انجام امر فوري احتياج بخروج از مسكن خود دارند از قبيل پزشك ـ ماما و مريض و پرستاران و اشخاصي كه حافظ مريضند و غيره بقيه مردم در مساكن خود خواهند ماند.

طرز تحصيل اجازه خروج و مواردي را كه ممكن است از مساكن خارج گردد اداره كل آمار و ثبت احوال بانظر شوراي عالي آمار و سرشماري تعيين و قبل از سرشماري اعلام خواهد نمود.

براي انجام سرشماري در هر يك از قطعات كشور هيئتي مركب از فرماندار- فرمانده پادكان [پادگان]يا نماينده او- رئيس فرهنگ - شهردار يا بخشدار- رئيس شهرباني- رئيس امنيه- نماينده كل آمار تشكيل ميشود.

پرسشنامه ها و ساير برگها و دفاتر مربوط بسرشماري پس از تصويب شوراي عالي بطبع خواهد رسيد.

پرسشنامه‌هاي سرشماري لااقل يكروز قبل از موعد سرشماري بين سكنه قطعه مورد سرشماري توزيع ميشود.

هر يك از افراد ساكن حوزه سرشماري موظف اسـت پرسشنامه‌هاي نامبرده را در مدت معين از روي كمال دقت پركرده كه براي تحويل به مامور سرشماري حاضر باشد و مأمور سرشمار بنوبه[به نوبه] خود مكلف است توضيحات لازم را به هريك از آنها داده و هرگاه كسي نتواند برگهاي سرشماري را شخصاً تنظيم كند مأمور نامبرده مطابق اظهاركننده ستونهاي مربوطه برگها را پر خواهد نمود.

مسئول پركردن جواب پرسشهاي مندرج در برگهاي سئوال - ديوانگان و ساير محجورين و عجزه ولي يا سرپرست آنها خواهد بود كه شخصاً يا بوسيله مأمور سرشمار اين وظيفه را انجام ميدهد.

سرشماري نفوس مجتمعه مانند افراد ارتش مقيم سربازخانه‌ها و ملوانان و دانش‌آموزان دبيرستان و دبستان شبانه روزي و سكنه بنگاههاي فرهنگ و خيريه و بيمارستانها و زندانيان و سكنه نوانخانه و تيمارستان و دارالتأديب و پرورشگاه يتيمان و پانسيون و آسايشگاه و غيره بوسيله رؤساء بنگاههاي نامبرده انجام ميشود.

مسئول صحت تنظيم پرسشنامه‌هاي سرشماري در مورد افراد رئيس يا بزرگتر هر خانواده در مورد نفوس مجتمعه رئيس يا قائم‏مقام بنگاه هاي مربوطه خواهد بود و چنانچه كسي از افراد خانوار يا اشخاص وابسته به آن مانند كلفت ـ نوكر و غيره از تنظيم پرسشنامه خودداري نمايد رئيس خانوار فوراً مراتب را به مأمور سرشمار اطلاع دهد.

در موقع جمع‌آوري پرسشنامه‌هاي فردي مأمور هر سرشمار مكلف است در صفحه خلاصه ولادت شناسنامه كليه افراد برچسب مخصوص كه روي آن جملة (سرشماري شد) درج گرديده الصاق نمايند و همچنين پس از خاتمه سرشماري روي اظهارنامه ولادت اشخاصي كه سرشماري شده‌اند قيد خواهد شد كه صاحب ورقه سرشماري شده است

بكسانيكه در روز سرشماري شناسنامه نداشته باشند گواهينامه مخصوص داده خواهد شد كه شناسنامه تهيه كند.

در مورد سرشماري دهستانها كدخداي هر ده بايد در انجام امر سرشماري ده با مأمورين سرشمار همراهي لازم را بعمل آورده و مراقبت نمايد براي تمام ساكنين ده پرسشنامه تنظيم شود.

پس از پايان سرشماري از تاريخي كه اداره كل آمار و ثبت احوال آكهي خواهد داد كليه اداره‌هاي دولتي و دفترخانه‌هاي رسمي درخواست اشخاص را كه شناسنامه آنها برچسب سرشماري ندارد نخواهند پذيرفت.

آئين‏نامه مخصوص سرشماري اتباع دولت شاهنشاهي مقيمين خارجه را شوراي عالي سرشماري تنظيم و پس از تصويب هيئت وزيران بموقع اجراء گذارده خواهد شد.

متخلفين از مقررات اين آئين ‏نامه بكيفري كه طبق ماده 5 قانون سرشماري مصوب دهم خرداد 318[1318] تعيين مي گردد خواهد رسيد.

نخست وزير ـ دكترمتين دفتري