آيين نامه اجراي قانون مطبوعات مصوب سوم دي ماه 1321

طبق ماده اول قانون مطبوعات مصوب سوم دي ماه 1321 هيچ‌كس حق ندارد خود را صاحب امتياز يا مدير يا سردبير روزنامه يا مجله‌اي معرفي كند كه پيش از تاريخ سوم دي ماه 1321 در تهران يا در شهرستانها منتشر مي‌شده يا مجاز بوده است كه منتشر شود مگر اينكه يكي از اين سمت‌ها را طبق مقررات اين آئين‌نامه از اين به بعد تحصيل نمايد.

صاحب امتياز و مدير و سردبير ممكن است شخص واحد و يا اشخاص جداگانه باشند. در هر صورت بايد شخص واحد يا اشخاص مختلف بودن آنها در تقاضانامه و در امتيازنامه قيد گردد و هرگونه تبديل و تغيير در مورد آنها موكول به اجازه و تصويب شورايعالي فرهنگ است. از حيث شايستگي اخلاقي و سرمايه علمي و تمكن مالي داراي شرايط زير باشد.

وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتي در صورتي كه بخواهند نشريه مرتبي داشته باشند بايد يك مدير و يك سردبير واجد شرايط معرفي كنند.

صاحب امتياز يا مدير يا سردبير روزنامه يا مجله يا هر نوع نشريه مرتب ديگر بايد علاوه بر تابعيت ايران و داشتن لااقل 30 سال و محكوم نبودن به جنحه و جنايت از حيث شايستگي اخلاقي و سرمايه علمي و تمكن مالي داراي شرايط زير باشد.

شايستگي اخلاق

صاحب امتياز يا مدير يا سردبير روزنامه و مجله و هر نوع نشريه مرتب بايد داراي سوء شهرت نبوده و از رذائل تقلب و كلاهبرداري و سابقه به اعمال خلاف وطن‌پرستي و هر نوع رفتار زائل‌كننده شرافت مبرا باشد.

سرمايه علمي

تقاضاكننده امتياز روزنامه يا مجله يا هرگونه نشريه مرتب بايد داراي گواهينامه دوره دوم متوسطه بوده يا از عهده امتحان مواد زير برآيد. 1ـ زبان و ادبيات فارسي در حدود سال 6 متوسطه ادبي. 2ـ تاريخ و جغرافياي ايران در حدود سه سال اول متوسطه. 3ـ تاريخ و جغرافياي مختصر عالم

مدير و سردبير هر كدام بايد داراي دانشنامه ليسانس يا معادل آن در ادبيات يا حقوق يا فلسفه و علوم اجتماعي يا داراي دانشنامه دكتري بوده يا از عهده امتحاني برآيد كه مواد آن عبارت خواهد بود از تاريخ و جغرافيا و كليات فلسفه و يك زبان خارجه و تاريخ ادبيات ايران و قرائت متون فارسي در حدود برنامه دانشكده ادبيات و نوشتن يك مقاله اجتماعي و يك مقاله ادبي قابل قبول در حضور هيئت ممتحنه. در مورد روزنامه‌ها و مجلات فني داشتن گواهينامه متوسطه كامل ادبي يا گذراندن امتحاني در حدود آن و داشتن دانشنامه ليسانس در آن فن يا گذراندن امتحان در حدود آن.

كساني كه به فضل و دانش مشهور هستند و از خود تا اين تاريخ تأليفاتي دارند كه به طبع رسيده مي‌توانند تأليفات خود را به شوراي عالي فرهنگ عرضه داشته تقاضاي معافيت از رعايت مواد 5 و 7 اين آئين‌نامه بنمايند. هيئت رسيدگي نظر خود را در اين خصوص به شوراي عالي فرهنگ اطلاع خواهد داد و رأي شورا قاطع خواهد بود.

: كسانيكه قبل از قانون مطبوعات مصوب سوم ديماه مقالات سودمندي در مجله يا روزنامه كه صاحب امتياز آن بوده اند در يكي از شهرستانها منتشر كرده باشند نيز ميتوانند تقاضاي معافيت از رعايت مواد 5و6 اين آئين نامه را بنمايند بشرط آنكه مجله يا روزنامه مزبور تا آذر ماه 1321 دائر بوده باشد اداره فرهنگ شهرستان نطنز شوراي فرهنگ محل را در صورتيكه شورا در محل نباشد نظر خود را بشوراي عالي فرهنگ خواهد فرستاد و رأي اين شورا قاطع خواهد بود. كسانيكه بطريق مذكور در اين تبصره صاحب امتياز يا مدير و سردبير شناخته شوند چنانچه بعداً بخواهند يكي از اين سمت ها را در روزنامه يا مجله اي كه در تهران منتشر ميشود حائز گردند رعايت مواد 5و6 اين آئين نامه درباره آنها نيز الزامي خواهد بود.

توانائي مالي

تقاضاكننده امتياز مكلف است در ضمن تقاضا توانائي مالي خود را به قرار زير تضمين كند: 1ـ براي نشر روزنامه مخارج 30 شماره به فرض اينكه هر شماره دوهزار نسخه چاپ شود. 2ـ براي نشر مجله مخارج 6 شماره به فرض اينكه هر شماره 500 نسخه چاپ شود.

هركس تقاضاي امتياز روزنامه يا مجله مي‌كند يا كسي را به سمت مديري يا سردبيري نشريه خود معرفي مي‌نمايد بايد تقاضانامه به ضميمه مدارك زير: 1ـ دو قطعه عكس. 2ـ دو رونوشت گواهي شده شناسنامه. 3ـ گواهينامه نداشتن پيشينه بد. 4 ـ مدارك اعتبار بانكي كه توانائي مالي تقاضاكننده را برساند (در مورد تقاضاي امتياز) 5 ـ مدارك علمي و غيره (در صورتي كه داشته باشد) در تهران به اداره كل نگارش وزارت فرهنگ و در شهرستانها به اداره فرهنگ محل تسليم نموده رسيد دريافت دارد.

تمام تقاضاهائي كه تا اين تاريخ به وزارت فرهنگ فرستاده شده خالي از اعتبار است و تقاضاها بايد با رعايت مواد اين آئين‌نامه تجديد شود.

تقاضاكننده امتياز بايد در تقاضانامه خود قيد كند كه روزنامه يا مجله‌اش در كدام شهر منتشر خواهد شد امتياز يا اجازه مديري و سردبيري كه از طرف شوراي‌عالي فرهنگ صادر مي‌شود فقط براي همان شهر و همان روزنامه يا مجله مورد تقاضا معتبر خواهد بود.

پرونده حاوي تقاضانامه و مدارك ضميمه آن از طرف اداره كل نگارش به هيئت رسيدگي مذكور در ماده 14 فرستاده مي‌شود و آن هيئت براي تحقيق و رسيدگي و اظهارنظر منتهي ده روز مهلت خواهند داشت.

براي تشخيص شايستگي اخلاقي و معلومات و توانائي مالي تقاضاكنندگان كه در موارد 4 تا 12 مقرر شده است در تهران هر دو ماه يك مرتبه در هفته اول ماه شورايعالي فرهنگ دو تن از كارمندان خود و يك تن از استادان دانشگاه انتخاب مي‌نمايد و آنها با رئيس يا نماينده اداره كل تبليغات و انتشارات و رئيس اداره كل نگارش وزارت فرهنگ هيئتي را به نام هيئت رسيدگي تشكيل خواهند داد. هيئت رسيدگي مي‌تواند در هر مورد مي‌تواند در هر مورد كه مقتضي بداند دو يا چهار نفر از كارشناسان و دانشمندان را نيز به خود ضميمه نمايد عده اعضاي هيئت هميشه بايد فرد باشد.

حق‌الزحمه عضويت هيئت رسيدگي از طرف هيئت‌ وزيران معين خواهد شد.

مراد از دو ثلث و سه ربع از اعضاي رسمي مندرج در ماده فوق اعضاي حاضر در طهران ميباشد.

نظر هيئت رسيدگي اعم از رد يا قبول در جلسه رسمي شوراي عالي فرهنگ مطرح گرديده و پس از مطالعه لازم به اكثريت آراء نصف به علاوه يك همه كارمندان رسمي شوراي‌عالي كه در اين مورد رأي مخفي خواهند داد رد يا تأييد خواهند شد هرگاه شوراي‌عالي فرهنگ تحقيقات هيئت رسيدگي را كافي نداند پرونده تقاضاكننده را فقط براي يك بار براي تجديدنظر به آن هيئت اعاده مي‌دهد و رأي قطعي خود را به بعد از وصول نظري كه دوباره از طرف هيئت رسيدگي اظهار خواهد شد موكول مي‌دارد.

تقاضاهائي كه در شهرستانها به ادارات فرهنگ مي‌رسد در شعب شوراي‌عالي فرهنگ مورد بررسي ابتدائي قرارگرفته و نظر آن شعب در صورتي كه مثبت باشد با پرونده كامل تقاضاكننده به تهران فرستاده مي‌شود و در شوراي‌عالي فرهنگ درباره آن به طريق مذكور در ماده 13 رأي گرفته خواهد شد چگونگي رسيدگي ابتدائي مذكور فوق طبق آئين‌نامه مصوب شوراي عالي فرهنگ خواهد بود.

در شهرستانهائي كه شعبه شوراي‌عالي فرهنگ نيست اداره فرهنگ تقاضانامه و مدارك ضميمه آن را عيناًبراي رسيدگي به اداره كل نگارش وزارت فرهنگ خواهد فرستاد.

تمكن مالي و صلاحيت علمي و اخلاقي صاحب امتياز و مدير و سردبير بايد در تمام مدتي كه روزنامه يا مجله آنها منتشر مي‌شود باقي و برقرار باشد و با زوال يكي از آنها صلاحيتها امتياز يا اجازه مديري يا سردبيري به خودي خود لغو مي‌شود. در صورت فوت صاحب امتياز نام آن روزنامه براي ورثه مذكور بلافصل قانوني او محفوظ مي‌ماند و امتياز آن به يكي از آنها يا كسي كه از طرف آنها معرفي شود در صورتي كه واجد شرايط باشند داده خواهد شد.

دولت با تحصيل مدارك و دلائلي ‌كه زوال يكي از صلاحيتهاي صاحب امتياز يا مدير يا سردبيري را برساند هر موقع مي‌تواند از شوراي فرهنگ تقاضاي تجديدنظر در امتياز يا اجازه صادره را بنمايد. صاحب امتياز نيز مكلف است كه در صورت زوال صلاحيت مدير يا سردبير نشريه خود مراتب را به شوراي‌عالي فرهنگ اعلام و براي جانشين آنها كسب اجازه نمايد.

امتياز روزنامه‌ها و مجلاتي را كه تاكنون منتشر مي‌شده‌اند از اين تاريخ تا مدت 5 سال فقط دارندگان سابق آنها و يا كساني كه از طرف آنها مأذون مي‌باشند مي‌توانند به شرط دارابودن صلاحيتهاي مندرج در اين آئين‌نامه با تصويب شوراي عالي فرهنگ تجديد يا تحصيل نمايند.

شوراي عالي فرهنگ اسامي نامناسب را رد خواهد كرد.

مدت اعتبار امتياز براي انتشار نخستين شماره روزنامه يا مجله يكسال است. چنانچه در اين مدت مجله يا روزنامه منتشر نشد امتياز خود به خود لغو مي‌شود.

صاحب امتياز و مدير و سردبير روزنامه يا مجله در مورد جرائم مطبوعاتي و موارد مندرج در ماده دوم قانون مطبوعات مصوب سوم دي ماه 1321 مسئوليت مشترك دارند.

آئين‌نامه فوق مشتمل بر 20 ماده كه شوراي‌عالي فرهنگ تنظيم و پيشنهاد نموده در جلسه چهاردهم ديماه 1321 به تصويب هيئت ‌وزيران رسيده و مقرر گرديد فوري به موقع اجرا گذارده شود.