بخشنامه گمرك در خصوص تعيين ميزان تضمين براي كالاهاي عبور خارجي اظهار شده به وسيله شركتهاي حمل و نقل بين المللي

با سلام و احترام به منظور تسهيل،‌ تسريع و وحدت عمل در رويه عبور خارجي و ارائه تسهيلات لازم به خدمت گيرندگان و با اختيارات حاصله از قوانين و مقررات موضوعه و كنوانسيون هاي بين المللي،‌ دستورالعمل زير جهت اقدام لازم ابلاغ مي گردد:

تضامين: به استناد قانون امور گمركي و آئين نامه اجرايي آن و به ويژه مفاد ماده ۱۰ قانون امور گمركي و ماده ۹۸ آئين نامه اجرايي آن، ميزان تضمين براي كالاهاي عبور خارجي اظهار شده به وسيله شركت هاي حمل و نقل بين المللي داراي پروانه فعاليت از وزارت راه و شهرسازي كه فعاليت آنها از سوي دفتر ترانزيت اعلام مي گردد، معادل حقوق گمركي، سود بازرگاني، به علاوه وجوهي كه به موجب قانون، گمرك مسئول وصول آن است و به واردات قطعي كالا تعلق مي گيرد، تعيين مي گردد؛ ليكن به منظور تعيين صحيح و دقيق تضامين، به مشخصات كمي و كيفي كالا و تعرفه و ارزش آن توجه شود.

: گمركات مبدأ /ورودي، از صحت مفاد و مندرجات تضامين توديعي اطمينان حاصل نموده و از پذيرش تضامين بيمه اي شركتهاي بيمه گر كه تاريخ اعتبار قرارداد آنها با گمرك ايران به پايان رسيده است، خودداري نمايند. (قراردادهاي منعقده با شركت هاي بيمه گر از طريق معاونت توسعه مديريت و منابع ابلاغ مي گردد.)

نكته 1: براي كالاي وارده تحت صحابت كارنه تير،‌ نياز به اخذ تضمين جداگانه نبوده، ليكن چنانچه بر اساس مشخصات كمي و كيفي كالا، براي گمرك محرز شود كه ميزان تضمين كارنه تير، تكافوي وجوه مورد مطالبه گمرك را نمي دهد، بايد علاوه بر تضمين كارنه تير،‌ براي مابه التفاوت وجوه مورد مطالبه، تضمين جداگانه (تيرپلاس، سپرده نقدي با ضمانت نامه بانكي) اخذ گردد.

: گمركات مبدأ /ورودي ترانزيت، موظفند بلافاصله پس از اعلام كتبي گمركات طول مسير و مقصد مبني بر عدم وصول محموله عبوري، ناشي از قاچاق، سرقت يا از بين رفتن آن در اثر عذر موجه، سريعاً نسبت به پيگيري وصول وجوه مورد مطالبه گمرك از محل تضمين توديعي مبادرت و نتيجه را به دفتر ترانزيت، اداره كل امور مالي و گمركات خروجي مربوطه اعلام نمايند.

مجوزها:

: با توجه به بند ت ماده ۹۹ آئين نامه اجرايي قانون امور گمركي، گمركات مبدأ /ورودي، بايد در رويه عبور خارجي و پس از اظهار كالا، نسبت به اخذ مجوزهاي قانوني براي كالاهاي موضوع مواد ۷ و ۸ آئين نامه اجرايي قانون حمل و نقل و عبور كالاهاي خارجي از قلمرو جمهوري اسلامي ايران، كالاهاي مشمول و تحت كنترل مندرج در ضمائم كتاب مقررات صادرات و واردات و يا فهرست اصلاح شده اين كالاها كه از سوي سازمانهاي مربوطه اعلام مي گردد، مبادرت نمايند.

: هرگونه اقدامي در خصوص پيش سازهاي مواد مخدر، منوط به رعايت قوانين و مقررات موضوعه،‌ دستورالعمل ها و هماهنگي يا مركز مبارزه با جرائم سازمان يافته است. ضمناً براي اين قبيل كالاها كه به منظور ترخيص قطعي به مناطق آزاد و ويژه ترانزيت مي گردند، بايد به فهرست گمركات تخصصي ابلاغي از سوي دفتر واردات توجه شود.

2 : ارسال كالا به مقصد مناطق آزاد و ويژه مستلزم ارائه ثبت آماري يا ثبت سفارش (براي كالاهايي كه در مقصد ترخيص و وارد سرزمين اصلي مي شوند) مي باشد، بديهي است توجه گردد كه محموله با مشخصات اسناد ارائه شده مطابقت داشته باشد.

3 : مطابق ماده 33 آئين نامه اجرايي قانون حمل و نقل و عبور كالاهاي خارجي از قلمرو كشور، كالاهاي عبور خارجي نياز به اخذ نظر آزمايشگاه و مجوز استاندارد ندارند، ليكن با توجه به تبصره ذيل ماده مذكور، در موارد سوءظن قوي و يا جهت تعيين تعرفه و ارزش كالا (بنا به تشخيص گمرك) و مواد شيميايي (به جهت عدم پيش ساز بودن مواد مخدر) استعلام نظر آزمايشگاه بلامانع است.

4 : در خصوص عبور خارجي فرآورده هاي نفتي، بايد مطابق دستورالعمل اصلاح و بهبود (ساماندهي) فرآيندهاي صادرات، واردات و عبور (ترانزيت) و معاوضه (سوآپ) اقدام شود.

ممنوعيت در عبور خارجي: به استناد مفاد مواد ۱۲۴ و ۱۲۵ قانون امور گمركي و ۱۰۷ آئين نامه اجرايي آن و مصوبه مورخ ۲۱ /۹ /۱۳۷۵ هيئت محترم وزيران، ترانزيت خارجي كليه كالاهاي ممنوع الورود به استثناي اسلحه، مهمات، مواد محترقه و منفجره، مواد مخدر و روان گردان و كالاهايي كه ورود آن ها به موجب شرع مقدس اسلام ممنوع مي باشد، مجاز است.

تذكر ۱: كالاهاي محترقه و ناريه (فهرست ابلاغي تحت كنترل) كه مجوز عبور آن از سوي وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح صادر مي گردد، از شمول اين بند خارج است.

تذكر ۲: براي كالاهايي كه مقصد نهايي آن ها مناطق آزاد و ويژه مي باشد، مفاد ماده ۱۲۲ قانون امور گمركي و بخشنامه هاي دفتر واردات مدنظر قرار گيرد.

: از پذيرش درخواست و انجام تشريفات گمركي عبور كالاهايي كه در اسناد و يا بر روي كالا، متعلق به رژيم اشغالگر قدس بوده و يا از عبارات مجعول بجاي خليج فارس استفاده شده، خودداري گردد.

گمرك مبدأ /ورودي:

: بارگيري و حمل كالاهاي ترانزيتي از گمركات مبداء /ورودي، توسط محفظه هاي واجد شرايط مجاز مي باشد، لذا از بارگيري و ارسال محموله ها با محفظه هايي از قبيل: كانتينرهاي داراي لولاها، حلقه و دستگيره هاي غيراستاندارد و ... و همچنين كاميون هاي چادري داراي هرگونه پارگي و دوخت نامتعارف، سيم و حلقه هاي عبور غيراستاندارد و جوش خورده كه امكان دسترسي به داخل محفظه را ممكن مي سازد، خودداري نمايند.

تذكر: مأموران گمرك از يكپارچه بودن سيم دور چادر و تسمه، سلامت پرچ تسمه محل الصاق پلمب، عبور تسمه و سيم پلمب ها از تمامي حلقه ها و دستگيره اهرم قفل كننده چادرهاي كشويي، عدم گره زدن سيم، عدم پيچي بودن لولاها و محل نصب پلمب اطمينان حاصل نمايند.

: در زمان پذيرش كارنه تير در گمركات مبدأ /ورودي، مأموران گمرك نسبت به كنترل اعتبار كارنه (در صورت ضرورت مراتب از طريق سايت tir customs portal كنترل و حسب نياز مراتب با دفتر ترانزيت هماهنگ گردد) و مطابقت مشخصات محفظه حمل با مندرجات و تصاوير گواهي قبولي اقدام و در صورت هرگونه مغايرت، موضوع را جهت تعيين تكليف به مسئول ذيربط گزارش نمايند.

: با توجه به اهميت الصاق صحيح و مطمئن پلمب، كليه ارزيابان و بارشماران مكلفند در راستاي اجراي ماده ۹۶ آئين نامه اجرايي قانون امور گمركي، شخصاً نسبت به الصاق صحيح پلمب گمركي اقدام و مأموران درب خروج گمرك مبدأ /ورودي، هنگام خروج حامل كالا، نسبت به كنترل صحت الصاق پلمب مبادرت نمايند.

2 : چنانچه دارنده كارنه تير، شركتهاي حمل و نقل بين المللي ايراني باشد، بايد انجام تشريفات گمركي از سوي دارنده كارنه نيز صورت گيرد و گمركات موظفند از پذيرش تشريفات گمركي از سوي ساير شركتهاي حمل و نقل ايراني (تحت هر عنوان) خودداري نمايند.

3 : در صورتي كه اطلاعات مندرج در خانه شماره 10 وله كارنه تير به لحاظ كثرت اقلام كالاها،‌ فضاي كافي نداشته باشد، دارنده وفق بند c ماده 10 (قواعد استفاده از دفترچه تير مندرج در ظهر جلد كارنه تير) فهرست مابقي كالاها را با ذكر اوزان تفكيكي به تعداد وله هاي مورد استفاده تهيه و به آنها ضميمه و ممهور مي نمايد.

4 : در مبادي ورودي، به منظور جلوگيري از تأخير ناشي از پذيرش كارنه هاي تير كه مشخصات مانيفست كالا به زباني غير از انگليسي تهيه گرديده، طبق بند (B) ماده (10 – a) مقررات استفاده از كارنه تير (مندرج در ظهر جلد كارنه تير)، ترجمه هاي لازم (فارسي يا انگليسي) را در صورت درخواست گمرك بايد ارايه نمايند.

5 : گمركات از پذيرش كارنه هايي كه داراي اطلاعات ناقص و يا مخدوش بر روي جلد و وله ها بوده و يا با مداد پر شده باشد، اكيداً خودداري نمايند.

: به منظور جلوگيري از توقف كاميون ها در گمركات مرز خروج /مقصد (مناطق آزاد و ويژه)، گمركات مبدأ /ورودي، قبل از خروج كالا از گمرك،‌ نسبت به كنترل موارد ذيل اقدام و از رعايت تشريفات قانوني اطمينان حاصل نمايند:

اطمينان از بارگزاري صحيح اسناد و از جمله اسناد موضوع ماده ۹۹ آئين نامه اجرايي قانون امور گمركي و تصاوير اسكن محموله ها.

تذكر ۱: در صورتي كه براي كالاهاي عبوري از كشور در اسناد ارائه شده، گيرنده كالا فرد ايراني و آدرس اعلامي يكي از شهرهاي داخلي باشد، هرگونه اقدامي در خصوص ترانزيت كالا منوط به هماهنگي با دفتر ترانزيت است.

تذكر ۲: تغيير مقصد و گيرنده كالا، قبل از خروج كالا از گمرك مبدأ /ورودي، منوط به درخواست صاحب كالا يا نماينده قانوني وي ارائه اسناد اصلاحي موضوع ماده ۹۹ آ.ا.ق.ا.گ به ويژه بند پ آن مي باشد. ضمناً در صورت خروج كالا از گمرك مبدأ /ورودي، هرگونه اتخاذ تصميم در اين خصوص منوط به موافقت دفتر ترانزيت مي باشد.

تذكر 3: به جهت جلوگيري از ادعاها و اختلافات شركت هاي حمل و نقل بين المللي در انجام تشريفات گمركي، ضمن توجه به اسناد ارائه شده، ارتباط اسناد مذكور با محموله و جايگاه قانوني اشخاص (بر اساس اظهار و اسناد ارائه شده)، بر اخذ و كنترل اسناد موضوع ماده 99 آ.ا.ق.ا.گ به ويژه ترخيصيه تأكيد مي گردد.

تذكر ۴: با توجه به اينكه پايش اسناد حمل در مرزهاي زميني بر عهده سازمان راهداري و حمل و نقل جاده اي است، در صورت هرگونه ابهام يا اختلاف، بدواً مراتب از پايانه مرزي استعلام شود.

اطمينان از مطابقت كالا با اسناد مربوطه و اطلاعات مندرج در سامانه بديهي است در صورت مشاهده هرگونه اختلاف و مغايرت در ميزان و مقدار كالا بر اساس اظهار، اسناد و سامانه، بايد قبل از صدور و خروج كالا نسبت به اصلاح و رفع مغايرت در سامانه مبادرت گردد تا امكان كنترل و اعلام وصول محموله در مقصد /مرز خروج فراهم گردد.

اطمينان از درج جامع و كامل گزارش ارزيابي براي موارديكه كالا ارزيابي فيزيكي شده است.

حصول اطمينان از مطابقت شماره پلمب الصاقي با شماره پلمب مندرج در سامانه.

حصول اطمينان از مطابقت شماره محفظه و وسيله حمل با اطلاعات درج شده در سامانه.

به منظور جلوگيري از هرگونه سوءاستفاده احتمالي، براي كالاهاي اظهاري كمتر از ده قلم، تعرفه بصورت دقيق و كامل ذكر و در اظهار بيش از ده قلم، از اظهار محموله ها بصورت كلي و تحت عنوان «ساير كالا» خودداري شود و كالاهاي با ريسك بالا (پارچه، لوازم خانگي، البسه، لوازم يدكي، مبلمان و ...) دقيقاً اظهار گردد. (بعضاً مشاهده مي شود كالاي با ارزش پايين اظهار و كالاهاي با ريسك بالا اظهار نمي گردند).

حصول اطمينان از مطابقت اطلاعات TIREPD با اطلاعات مندرج در دفترچه نيرو EPL و اسناد ضميمه به كارنه تير و بالأخص مقصد مندرج در اسناد مذكور.

كنترل وزن كاميون ها و اطمينان از صحت مشخصات كاميون ها يا اسناد گمركي (خروج موقت / ورود موقت).

7 – به منظور تسريع و تسهيل تشريفات گمركي و در راستاي اجراي ماده 96 آئين نامه اجرايي قانون امور گمركي، در گمركاتي كه مجهز به دستگاه X – RAY كاميوني مي باشند، بدواً نسبت به اسكن محموله ها مبادرت نموده و در صورت ظن قوي و مشاهده هرگونه مغايرت محموله با اسناد، اقدام به ارزيابي و كنترل فيزيكي كالا گردد، فلذا با توجه به اينكه مبناي ارزيابي فيزيكي كالا، ظن قوي و مشاهده مغايرت بر اساس اسكن محموله ها مي باشد، لازم است همكاران در اسكن محموله ها و آناليز تصاوير و كنترل اسناد دقت بيشتري را به عمل آورند. بديهي است گمركات فاقد تجهيزات مذكور، مي بايد مطابق مقررات و دستورالعمل هاي مربوطه اقدام نمايند.

8 - با توجه به مفاد مواد 95 آ.ا.ق.ا.گ و 10 قانون حمل و نقل و عبور كالاهاي خارجي از قلمرو كشور و ماده 4 آئين نامه اجرايي آن، در صورت ضرورت و وجود امكانات و شرايط لازم، گمركات بندري مي توانند نسبت به پذيرش درخواست استريپ و تراشيپمنت كالا با رعايت كامل مقررات اقدام نمايند.

تذكر جهت تسريع و تسهيل در انجام تشريفات گمركي و استفاده حداكثري از ظرفيت گمركات براي تردد كاميون ها، گمركات زميني از پذيرش موضوع بند ت – ۸ خودداري نمايند. بديهي است براي موارد ضروري و با وجود اماكن گمركي داراي شرايط لازم، كه پذيرش موضوع اختلالي در روند امور جاري و انجام تشريفات گمركي آن گمرك ايجاد نمي نمايد، انجام آن با موافقت بالاترين مقام اجرايي گمرك محل امكانپذير مي باشد.

گمركات مبدأ /ورودي، مي توانند در صورت ضرورت با اعمال روش هاي كنترلي ذيل نسبت به پذيرش درخواست موضوع تبصره ذيل ماده ۹۶ آ.ا.ق.ا.گ مبادرت نمايند:

درخواست كتبي مديرعامل با ساير اعضاء هيئت مديره كه حسب اساسنامه و روزنامه رسمي شركت،‌ مجاز به امضاء اسناد تعهدآور مي باشند، مبني بر پذيرش مسئوليت هاي ناشي از انجام آن.

ارزيابي كامل محموله و درج مشخصات كامل كالا در سامانه، تهيه عكس و بارگزاري در سامانه، عنداللزوم اعزام مأمور بدرقه، اخذ نمونه شاهد (براي موارديكه امكان نمونه برداري وجود دارد)، حسب مورد الصاق پلمب به محموله يا قسمتي كه كالا بر روي آن فرار مي گيرد و ساير اقدامات و كنترل ها،‌ به صورتي كه امكان ارزيابي كالا در گمرك مقصد /خروجي فراهم گردد و از هرگونه سوء استفاده احتمالي جلوگيري گردد.

تذكر پذيرش اين قبيل درخواست ها صرفاً براي كالاهايي است كه به لحاظ نوع، ايجاد و حجم آن، امكان بارگيري به محفظه هاي واجد شرايط را نداشته باشند.

10 : گمركات مبدأ /ورودي، موظفند جهت اعلام وصول محموله ها و تسويه سند ترانزيت،‌ مراتب را بصورت مستمر و بعد از اتمام مهلت موضوع تبصره يك ماده 95 آ.ا.ق.ا.گ از گمركات خروجي /مقصد پيگيري نمايند.

: جهت جلوگيري از تضييع حقوق دولت، موارد ذيل تأكيد مي گردد:

گمركات مبدأ /ورودي، بلافاصله بعد از اتمام مدت مهلت موضوع تبصره يك ماده ۹۵ آئين نامه اجرايي قانون امور گمركي و عدم ثبت اعلام وصول كالا از سوي گمرك مقصد در سامانه، ضمن صدور اخطاريه براي شركت حمل و نقل مربوطه مبني بر تعيين تكليف موضوع، مراتب عدم وصول محموله عبوري را به صورت كتبي از گمرك خروجي /مقصد پيگيري نمايند.

گمركات مبدأ /ورودي، پس از وصول پاسخ كتبي گمرك مقصد /خروجي و اعلام عدم وصول محموله، بلافاصله: الف) در خصوص وصول وجوه مورد مطالبه گمرك از محل تضمين توديعي اقدام و مراتب را تا حصول نتيجه پيگيري نمايند. ب) اقدامات قانوني و قضايي لازم را به عمل آورند. ج) نتيجه اقدامات صورت گرفته به صورت مستند به دفتر ترانزيت گزارش گردد.

گمركات مبدأ /ورودي، موظف اند به محض وصول اسناد و مدارك از گمرك طول مسير يا مقصد مبني بر عدم وصول كل يا قسمتي از كالا موضوع تبصره يك ذيل ماده ۵۷ قانون امور گمركي، بلافاصله جهت وصول وجوه مورد مطالبه گمرك از محل تضمين توديعي مبادرت نمايند.

تذكر بر اساس نامه شماره ۷۱۵۲ /۴۱۱۶۱ مورخ ۳۱ /۱ /۱۳۹۹ معاونت حقوقي رئيس جمهور و نامه شماره ۱۶۹۷۶ /۲۰۰ مورخ ۳۰ /۹ /۱۳۹۸ سازمان امور مالياتي منضم به بخشنامه شماره ۳۴۲۲۳۱ /۹۹ مورخ ۴ /۴ /۱۳۹۹ دفتر ترانزيت، به كالاي از بين رفته در اثر فورس ماژور و عذر موجه، ماليات بر ارزش افزوده تعلق نمي گيرد.

: با توجه به تبصره يك ماده ۹۵ آئين نامه اجرايي قانون امور گمركي، تبصره ۱ ماده ۲ آئين نامه روان سازي و سلامت ترانزيت خارجي كالا از كشور و بخشنامه شماره ۱۷۶۴۷۷ /۹۴ مورخ ۱۶ /۹ /۱۳۹۴ دفتر ترانزيت، زمان سفر براي حمل و نقل ريلي در هر شبانه روز ۱۵۰ كيلومتر و براي حمل و نقل جاده اي در هر شبانه روز ۵۰۰ كيلومتر مي باشد، لذا با توجه به اهميت وصول به موضوع محموله هاي عبوري لازم است مراتب با لحاظ مفاد ماده ۱۰۹ قانون امور گمركي مورد توجه قرار گيرد.

: زمان سفر كاميون هاي حامل كالاهاي ترافيكي تابع ضوابط خاص خود است.

گمرك طول مسير:

1 - در صورت اعلام حادثه از سوي شركت حمل و نقل بين المللي مبني بر واژگوني و تصادف حامل محموله هاي عبوري موضوع ماده 97 آ.ا.ق.ا.گ و ماده 41 كنوانسيون تير، گمرك طول مسير موظف است بلافاصله با در نظر گرفتن مفاد دستورالعمل شماره 1358022 مورخ 6 /2 /1396 دفتر ترانزيت نسبت به اعزام مأمورين (كارشناس /ارزياب و ...) به محل حادثه و ارزيابي دقيق كالا و تنظيم صورتجلسه از وضعيت كالا و چگونگي وقوع حادثه اقدام و كليه اسناد، مدارك، مستندات و تصاوير مربوط به محموله و حادثه را تهيه و با رعايت تبصره 1 ذيل ماده 57 قانون امور گمركي، چنانچه كل يا بخشي از كالاي عبوري از بين رفته باشد، نسبت به بارگزاري اسناد در سامانه جامع امور گمركي و اعلام مراتب به گمركات مبدأ و مقصد مبادرت نموده و در صورت عدم امكان بارگزاري اسناد در سامانه، نسبت به ارسال اسناد از طريق اتوماسيون اداري براي گمركات مبدأ و مقصد اقدام تا پيگيري لازم جهت وصول حقوق دولت صورت پذيرد.

تذكر 1: به جهت جلوگيري از سوء استفاده هاي احتمالي، گمركات طول مسير به هنگام بازديد و ارزيابي از صحنه وقوع حادثه و كالا،‌ تمامي جوانب امر را مدنظر قرار داده تا از فقدان عمد و سوء نيت حادثه اطمينان حاصل شود و در اين خصوص مشاهدات خود را به صورت شفاف و صريح در صورتجلسه قيد نمايند.

تذكر ۲: در صورتي كه حامل حادثه ديده قادر به ادامه مسير باشد، كالا در حضور مأموران گمرك كنترل و پس از انجام تشريفات لازم، پلمب جديد به محفظه حامل كالا الصاق مي گردد. بديهي است در صورت عدم امكان ادامه مسير حامل اوليه، كالا بايد به حامل واجد شرايط ديگري بارگيري شود و شرح حادثه با ذكر شماره كاميون و شماره پلمب جديد و قديم با تنظيم صورتجلسه به گمرك مبدأ و مقصد اعلام گردد.

تذكر ۳: گمرك طول مسير، مكلف است با جمع آوري داغي پلمب / پلمب هاي فك شده، مطابق دستورالعمل معاونت توسعه مديريت و منابع اقدام نمايد.

تذكر ۴: در صورتيكه حامل خارجي باشد، تمهيدات لازم جهت خروج حامل بعمل آمده و تسويه نهايي سند ترانزيت /كارنه تير مرتبط يا حامل، منوط به خروج حامل حادثه ديده از كشور است.

تذكر ۵: گمركات مبدأ /ورودي، بايد نسبت به وصول وجوه مورد مطالبه گمرك براي كالاي كسري مبادرت نمايند.

2 : گمرك طول مسير، مكلف است در صورت بروز حادثه و حمل كالا تحت حمايت كارنه تير با رعايت مفاد بندهاي اين قسمت، در صفحه حوادث دفترچه تير (صفحه زرد رنگ انتهاي كارنه تير) مراتب وقوع حادثه را ذكر و نسبت به درج شماره پلمب /پلمب ها اقدام و صفحه مزبور را ممهور به مهر گمرك نمايد و حسب مورد صورتجلسه پليس را نيز ضميمه نمايد.

: مطابق تبصره ذيل ماده ۵۵ قانون امور گمركي، در صورت ظن قوي به قاچاق كالا براي محموله هاي عبوري از سوي نيروي انتظامي، فك پلمب و كنترل كالا منوط به حضور نماينده گمرك و تنظيم صورتمجلس مي باشد. بديهي است در صورتيكه گمركات مشاهده نمايند نيروي انتظامي بدون هماهنگي گمرك نسبت به فك پلمب مبادرت نموده، مديران گمرك بايد ضمن مكاتبه با فرماندهي فراجا استان مربوطه و تشريح موضوع، مراتب را جهت اقدامات بعدي به دفتر ترانزيت اعلام نمايند، ضمناً هرگونه تصميم در خصوص ادامه تشريفات گمركي، منوط به رسيدگي موضوع و اعلام نظر دفتر مذكور است.

: مطابق مفاد ماده 103 آئين نامه اجرايي قانون امور گمركي، انجام عمليات بازرسي و پلمب مجدد محفظه حامل كالا كه در نهايت منجر به ادامه مسير حامل كالا مي گردد، نبايد از مدت 24 ساعت تجاوز نمايد.

4 : به منظور جلوگيري از بلاتكليفي و سرگرداني شركت هاي حمل نقل و رانندگان،‌ در اجراي ماده 97 آ.ا.ق.ت.گ و ماده 41 كنوانسيون تير در خصوص نزديك ترين گمرك محل حادثه در استان تهران، گمرك تهران (شهريار) به عنوان گمرك رسيدگي كننده به موارد مشمول حوادث موضوع اين دستورالعمل تعيين شود.

5 : در خصوص ادعاي سرقت كالاهاي عبور خارجي، نزديك ترين گمرك محل حادثه موظف است نسبت به بررسي و تنظيم صورت مجلس و مشخص نمودن ميزان و نوع كالاي كسري مبادرت نموده و مطابق مقررات و دستورالعمل هاي مركز مبارزه با جرائم سازمان يافته، گزارش وقوع جرم در خصوص كالاي كسري و فك پلمب را براي مراجع ذيصلاح قضايي و رسيدگي كننده ارسال نمايد. بديهي است هرگونه اقدام در خصوص تعيين تكليف و يا ادامه مسير مابقي محموله منوط به اعلام نظر مرجع رسيدگي كننده بوده و گمرك مربوطه بايد ضمن پيگيري و ارسال نظر مرجع صالح رسيدگي كننده، در خصوص ادامه مسير، نسبت به الصاق پلمب جديد به كاميون، و ارسال محموله به گمرك مقصد اقدام و مراتب را بصورت مشروح به گمركات مبدأ، مقصد و دفتر ترانزيت منعكس نمايد.

: گمركات مقصد /خروجي:

1 : گمركات مرز خروج / مقصد، موظفند به محض ورود حامل كالا نسبت به كنترل شماره حامل، محفظه كالا و شماره پلمب الصاقي مبادرت و ضمن مطابقت با اطلاعات سامانه، پس از حصول اطمينان از صحت و سلامت موارد مذكور، نسبت به انجام تشريفات قانوني براي ورود حامل كالاهاي عبور خارجي به داخل اماكن گمركي اقدام نمايند.

2 : در راستاي اجراي ماده 104 آئين نامه اجرايي قانون امور گمركي و به منظور تسريع و تسهيل در تشريفات گمركي،‌ گمركات مجهز به دستگاههاي X – RAY كاميوني، پس از انجام تشريفات بند د – 1 و توزيع حامل كالا، نسبت به اسكن محموله ها و مطابقت با تصاوير اسكن گمركات مبدأ مبادرت نموده و در صورت عدم مغايرت كالا با اسناد و دست كاري نشدن محفظه كالا و پلمب، نسبت به انجام تشريفات قانوني اقدام نمايند.

تذكر 1: در صورت مشاهده هرگونه مغايرت، دست كاري شدن محفظه كالا و پلمب و ظن قوي به تخلف بايد نسبت به فك پلمب و كنترل و ارزيابي كالا و اقدامات قانوني مبادرت نمايند بديهي است با توجه به اينكه مبناي ارزيابي فيزيكي كالا، احراز موارد مذكور مي باشد، مأمورين مربوطه بايد در كنترل محفظه، پلمب، توزين كالا، اسكن محموله و آناليز آن و مطابقت كالا با اظهار و استاد دقت لازم را به عمل آورند. در ضمن براي مواردي كه محموله هاي عبوري در گمركات مبدأ /ورودي اسكن گرديده اند، قبل از تخليه كالا بدواً نسبت به بررسي نحوه چيدمان كالا در تصاوير اسكن محموله توجه نموده و سريعاً با تهيه عكس نسبت به مستندسازي موضوع مبادرت نموده تا در صورت هرگونه مغايرت (اعم از تعويض و كسري و ...) وفق مقررات اقدام نمايند.

تذكر ۲: گمركات تا زمان اتصال سامانه جامع امور گمركي به سامانه X – RAY كاميوني، بايد نسبت به اخذ تصاوير از سامانه مديريت يكپارچه X – RAY مبادرت نموده و در صورت بروز هرگونه مشكل سريعاً مراتب را به دفاتر توسعه و تجهيز و ترانزيت منعكس نمايند.

تذكر ۳: جهت تسريع و تسهيل در انجام تشريفات گمركي و استفاده حداكثري از ظرفيت گمركات براي تردد كاميون ها، از تخليه ترانشيمنت كالاهاي عبوري در گمركات خروجي خودداري نمايند، بديهي است در موارد ضروري با وجود اماكن گمركي داراي شرايط لازم كه پذيرش موضوع اختلافي در روند جاري و انجام تشريفات گمركي آن گمرك ايجاد نمي نمايند، انجام آن با موافقت بالاترين مقام اجرايي گمرك محل امكان پذير مي باشد.

3: نظر به اهميت اعلام وصول به موقع محموله هاي ترانزيتي، ضروري است گمركات خروجي /مقصد، به محض وصول هر بخش از محموله بارگيري شده به كاميون،‌ واگن و ... نسبت به ثبت اعلام وصول محموله واصل شده در همان روز اقدام نمايند. بديهي است تسويه نهايي سند ترانزيتي، منوط به وصول كامل محموله پس از انجام تشريفات قانوني مربوطه مي باشد.

: به محض وصول حامل و محموله حادثه ديده به گمرك مقصد /مرز خروج، نسبت به ارزيابي و مطابقت حامل و محموله با اظهارنامه، اسناد و گزارش هاي واصل شده در خصوص حادثه از سوي گمرك طول مسير اقدام و با رعايت قوانين و مقررات، مراتب را با ذكر ميزان دقيق كالاي واصل نشده جهت پيگيري وصول وجوه مورد مطالبه گمرك از محل تضمين توديعي به گمرك مبدأ /ورودي اعلام نمايند، بديهي است تسويه نهايي سند ترانزيت منوط به وصول وجود مورد مطالبه گمرك به ميزان كالاي از بين رفته از سوي گمرك مبدأ /ورودي مي باشد.

: در رابطه با تبصره يك ذيل ماده 57 قانون امور گمركي و به استناد نامه شماره 197550 /93 مورخ 28 /10 /1393 دفتر حقوقي و تبصره 6 ماده 2 مكرر قانون مبارزه با قاچاق كالا و ارز مصوب سال 1400، موارد قوه قهريه (فورس ماژور) شامل موارد غيرقابل پيش بيني و غيرقابل دفتر از قبيل سيل، زلزله، آتشفشان، رعد و برق و جنگ كه ذينفع در آن نقشي نداشته باشد، ميگردد.

: در خصوص محموله حادثه ديده تحت صحابت كارنه تير (غير موارد فورس ماژور)، مشمول ماده ۴۹ كنوانسيون تير با توجه به نظريه دفتر حقوقي به شماره ۵۸۸۹۹ مورخه ۲ /۴ /۱۳۹۴ مبني بر شمول اخذ حقوقي ورودي براي كالاي از بين رفته موضوع ماده فوق الذكر، گمرك خروجي /مقصد به محض وصول حامل و محموله كارنه تير بايد نسبت به پيگيري وصول وجوه مورد مطالبه گمرك به ميزان كالاي از بين رفته،‌ از دارنده كارنه تير با نماينده قانوني آن اقدام و سپس نسبت به انجام تشريفات خروج كالا اقدام لازم را معمول دارند.

نكته ۱: در صورت عدم وصول بخشي از كالاي عبوري، موضوع تبصره ۱ ماده ۵۷ (از بين رفتن بر اثر عذر موجه) و تبصره ذيل ماده ۱۴ آئين نامه روان سازي و سلامت ترانزيت (كه كسري كالا بر اثر احكام قطعيت يافته از مرجع رسيدگي كننده مشمول قاچاق نشده است) به شرط پرداخت وجوه مورد مطالبه گمرك و به ميزان كالاي كسري با درج توضيحات لازم در سامانه نسبت به تسويه نهايي سند ترانزيت اقدام نمايند.

نكته ۲: گمركات، در خصوص پرونده هاي قاچاق كه منجر به صدور حكم قطعي مرجع رسيدگي كننده گرديده است، پس از دريافت وجوه مورد مطالبه گمرك با درج توضيحات لازم نسبت به تسويه نهايي سند ترانزيت در سامانه اقدام نمايند.

: پس از وصول محموله هاي عبوري حمل شده، تحت صحابت كارنه تير، به گمرك مقصد و انجام تشريفات قانوني، نسبت به تسويه كامل يا مشروط كارنه تير(با درج مهر R) طبق مقررات مربوطه اقدام گردد.

تذكر ۱: در صورت وجود كسري در محموله هاي تحت صحابت كارنه تير، نسبت به تسويه مشروط كارنه تير و انجام تشريفات مربوط به صدور اخطاريه و مطالبه نامه اقدام نمايند.

تذكر ۲: پس از اطمينان از عدم وصول يا كسر كالا يا احراز تسويه متقلبانه و نادرست، با رعايت مواد ۱۰ و ۱۱ كنوانسيون تير به منظور وصول وجوه مورد مطالبه گمرك (موضوع ماده ۸ كنوانسيون تير)، گمركات مكلف اند نسبت به موارد ذيل اقدام نمايند:

۱- صدور اخطاريه براي دارنده كارنه تير طبق فرم هاي ارسالي دفتر ترانزيت و با ارسال تصوير وله فرد (نزد گمرك ورودي) و تعيين مهلت ۱۰ روزه جهت دريافت پاسخ لازم.

توجه: در اعلام تسويه متقلبانه، اجراي اين بند با ارسال وله شماره زوج توسط گمرك مقصد /خروجي صورت گيرد. در موارد تسويه متقلبانه صدور اخطاريه ها و گزارش به مراجع رسيدگي كننده با هماهنگي دفتر ترانزيت انجام شود.

۲- صدور مطالبه نامه براي دارنده كارنه تير پس از سپري شدن مهلت مقرر در اخطاريه موضوع بند ۱ و طبق فرم هاي ارسالي دفتر ترانزيت.

تذكر ارسال اخطاريه و مطالبه نامه صرفاً از طريق پست سفارشي صورت گيرد و تصوير قبض صادره از سوي اداره پست جهت ضميمه نمودن به اخطاريه اتاق بازرگاني نگهداري شود.

۳- صدور اخطاريه براي اتاق بازرگاني، صنايع، معادن و كشاورزي ايران طبق فرم هاي ارسال دفتر ترانزيت بلافاصله پس از عدم حصول نتيجه مطابق اقدامات موضوع بندهاي ۱ و ۲ فوق الذكر و ضرورت پيگيري وصول وجوه مورد مطالبه گمرك از مؤسسه ضامن با ذكر دلايل و ارسال اقدامات و مستندات موضوع بندهاي ۱ و ۲ فوق الذكر.

تذكر: مطابق بند 1 ماده 11 كنوانسيون تير حداكثر زمان صدور اخطاريه براي اتاق بازرگاني، صنايع، معادن و كشاورزي ايران يكسال از تاريخ پذيرش كارنه و درج بر روي وله فرد (پذيرش در گمرك ورودي) و دو سال از تاريخ پذيرش كارنه تير و درج بر روي وله فرد (پذيرش در گمرك ورودي) براي تسويه متقلبانه و نادرست مي باشد.

۴- صدور مطالبه نامه براي اتاق بازرگاني، صنايع، معادن و كشاورزي ايران طبق فرم هاي ارسالي دفتر ترانزيت و بلافاصله پس از سه ماه از تاريخ صدور اخطاريه موضوع بند ۳.

تذكر ۱: گمركات راساً نسبت به صدور مطالبه نامه با درج ريز محاسبات مبلغ مورد مطالبه به ريال و معادل آن به يورو بدون در نظر گرفتن جريمه با رعايت سقف تضمينات كارنه تير و تير پلاس با ذكر شماره كارنه، مشخصات دارنده و دلايل درخواست وجه با توجه به عدم پرداخت توسط دارنده كارنه و به استناد بند ۴ ماده ۱۱ كنوانسيون تير اقدام، و ضمن پيگيري مراتب از اتاق بازرگاني، صنايع،‌ معادن و كشاورزي ايران يك نسخه از مطالبه نامه را به دفتر ترانزيت ارسال نمايند. ضمناً حداكثر زمان مطالبه وجه از تاريخ اخطاريه به اتاق بازرگاني، صنايع، معادن و كشاورزي ايران دو سال مي باشد.

: هرگونه اتخاذ تصميم در خصوص ممنوعيت فعاليت شركت هاي حمل و نقل بين المللي، منوط به صدور احكام مراجع صلاحيت دار رسيدگي كننده، سازمان هاي صادركننده مجوز فعاليت آنها (سازمان راهداري و حمل و نقل جاده اي و ...) و هماهنگي با دفتر ترانزيت مي باشد. لذا از صدور هرگونه بخشنامه مربوط به ممنوعيت فعاليت شركت هاي حمل و نقل بين المللي بر اساس تصميمات گمركات اجرايي جداً خودداري گردد و در صورت اعلام صريح مرجع قضايي مبني بر ممنوع نمودن فعاليت شركت حمل و نقل بين المللي،‌ نسبت به اجراي دستور مرجع قضايي در آن گمرك اقدام و براي اجرا در ساير گمركات، مراتب جهت اقدام بعدي به دفتر ترانزيت اعلام گردد.

: كانتينرهاي حامل كالاهاي عبور خارجي كه داراي پروانه ورود موقت بوده تا زمان اعتبار پروانه آن ها، نياز به اظهار جداگانه نداشته و گمركات ورودي و خروجي بايد نسبت به ثبت ورود و خروج آن ها مبادرت نمايند.

: با توجه به مفاد ماده ۲۳ قانون حمل و نقل و عبور كالاهاي خارجي از قلمرو كشور، تبصره ذيل ماده ۱۸ آئين نامه اجرائي قانون مذكور، مواد ۳، ۶ و ۷ آئين نامه روان سازي و سلامت ترانزيت خارجي كالا و ماده ۶ قانون مبارزه با قاچاق كالا و ارز و برنامه هاي ستاد مركزي مبارزه با قاچاق كالا و ارز و حسب پيگيري هاي صورت گرفته و نهايتاً مصوبات نشست ۲۲۲ شورايعالي هماهنگي ترابري كشور، مقرر گرديد سازمان راهداري و حمل و نقل جاده اي در خصوص تجهيز كاميون هاي حامل محموله هاي عبوري به دستگاه GPS آنلاين و با قابليت دسترسي براي گمرك و نيروي انتظامي مبادرت نمايند،‌ لذا گمركات اجرايي موظف اند در خصوص اختصاص دسترسي و انجام كنترل هاي لازم مراتب را تا حصول نتيجه به صورت مستمر از طريق پايانه هاي مرزي پيگيري و نتيجه را به دفتر ترانزيت منعكس نمايند.

: انتقال پرسنل شاغل در واحد ترانزيت به واحدهاي ديگر، منوط به تعيين تكليف امور در اختيار آن ها و بالاخص تعيين تكليف اعلام وصول محموله هاي عبوري مرتبط با وظايف محموله قبلي آن ها است.

: در خصوص عبور خارجي كالا به مقصد مناطق آزاد و ويژه بايد حسب نوع كالا، به دستورالعمل هاي صادره از سوي دفاتر تخصصي ذيربط توجه شود.

: موضوع تفويض اختيار دستورالعمل شماره ۱۳۵۸۰۲۲ مورخ ۶ /۲ /۱۳۹۶ دفتر ترانزيت به ناظرين و مديران كل گمركات مستقل استان ها به قوت خود باقي است.

مسئوليت حسن اجراي مفاد اين دستورالعمل به عهده ناظرين،‌ مديران كل گمركات استان ها و مديران گمركات اجرايي مي باشد.

فريده زبيدي - معاون حقوقي و نظارت