قانون اجازه مبادله عهدنامه حكميت بين دولت عليه ايران و جمهوري اتازوني

مجلس شوراي ملي بدولت اجازه ميدهد عهدنامه حكميت منعقده بين دولت عليه ايران و دولت جمهوري اتازوني مورخه هشتم ‌ربيع‌الاول 1333 كه مشتمل بر چهار ماده و منضم باين لايحه است مبادله نمايد.

متن عهدنامه ‌چون اعليحضرت همايوني پادشاه ايران و رئيس جمهوري آمريكا به تشييد روابط وداديه كه اسباب اتحاد ايشان گرديده است مايل ميباشند و نيز براي ‌پيشرفت كار صلح اهتمامي دارند مصمم گرديده‌اند كه براي اين مقصود معاهده منعقد دارند و براي اينكار نمايندگان خود را از اين قرار معين داشته‌اند از‌طرف اعليحضرت همايوني پادشاه ايران جناب ميرزا حسن خان وثوق‌الدوله وزير امور خارجه آن دولت و از طرف رئيس جمهوري اتازوني مستر‌ چارلس ولز رسل وزير مختار و ايلچي مخصوص آن دولت در دربار ايران مشاراليهما بعد از اينكه وكالت‌نامه‌هاي خود را مبادله كرده و شرايط صحت را‌در آن يافتند فصول ذيل را مقرر داشتند:

طرفين متعاهدتين معظم تقبل مي‌نمايند كه كليه اختلافات حاصله بين خود را از هر قبيل كه باشد در صورتيكه وسايل ديپلماتيكي به حل ‌آنها موفق نگردد براي تحقيق و تهيه راپورت بكميسيون بين‌المللي كه بطريق مذكور در ماده بعد بايد تشكيل شود رجوع نمايند و نيز متعهد ميشوند ‌در مدتي كه كميسيون مشغول تحقيق و تهيه راپورت است اعلان جنگ ننموده آغاز مخاصمت نكنند.

كميسيون بين‌المللي بايد مركب از پنج عضو باشد كه بطريق ذيل انتخاب خواهند گرديد هر يك از دولتين يك عضو از مملكت خود معين ‌نموده و يك عضو نيز از مملكت ثالثي تعيين خواهد كرد عضو پنجم بموافقت مشتركه دولتين انتخاب خواهد شد مخارج كميسيون را دولتين ‌لدي‌الاقتضا بطور متساوي خواهند پرداخت كميسيون بين‌الملل بايد در ظرف چهار ماه پس از مبادله تصديق‌نامه‌هاي اين معاهده تشكيل شود و هر گاه‌ بجهتي يكي از اعضاء كميسيون از ميان برود تكميل اعضاء بطريق انتخاب اصلي بعمل خواهد آمد.

در صورتي كه طرفين متعاهدتين معظم نتوانند بطريق ديپلوماتيكي حل اختلاف نمايند بايد بلا تأخير اختلاف مزبوره را براي تحقيق و تهيه ‌راپورت بكميسيون بين‌الملل رجوع نمايند كميسيون بين‌الملل نيز ميتواند متبادراً اقدام نمايد و در اينصورت بايد به دولتين اطلاع داده و معاضدت ‌آنها را در اين تحقيقات درخواست كند. ‌راپورت كميسيون بين‌الملل در ظرف يك سال پس از تاريخي كه كميسيون شروع تحقيقات خود را اعلام نموده است بايد تهيه و تدارك شود مگر اينكه‌ طرفين متعاهدتين معظم بالاتفاق مدت مزبوره را توسعه دهند. ‌راپورت مزبوره بايد در سه نسخه تهيه شود يك نسخه از آن بايد بهر يك از دولتين تقديم گرديده و نسخه سيم را خود كميسيون براي دفتر خويش‌حفظ خواهد نمود. ‌طرفين متعاهدتين به خويشتن حق ميدهند كه پس از تقديم راپرت كميسيون در مسئله مختلف‌فيها هر يك موافق نظريات شخصي خود رفتار نمايند.

اين معاهده بايد از طرف اعليحضرت همايوني پادشاه ايران با تصويب مجلس ملي و از طرف رئيس جمهوري اتازوني با موافقت و‌تصويب سناي آن مملكت تصديق و امضاء شده تصديق‌نامه‌هاي راجعه بآن هر چه زودتر مبادله گردد اين معاهده بلافاصله پس از مبادله تصديق‌نامه‌ها اعتبار پيدا نموده تا مدت پنج سال باعتبار خود باقي خواهد بود و بعد از انقضاء مدت پنج سال هر گاه يكي از طرفين متعاهدتين بطرف ديگر اعلام‌ نمايد كه ميخواهد باين معاهده خاتمه دهد از تاريخ اين اعلام تا مدت دوازده ماه ديگر باز معاهده باعتبار خود باقي خواهد بود تصديقاً لما قيل ‌نمايندگان اين معاهده را امضاء نموده و بمهر خود ممهور ساختند.

در طهران در هشتم ماه ربيع‌الاول 1332 هجري مطابق با چهارم فوريه 1914 مسيحي در دو نسخه نوشته شد.

امضاء وثوق‌الدوله مهر وثوق‌الدوله ‌-امضاء شارل ولزرسل مهر شارل ولزرسل