کلیات
در جهت تحقق اهداف مندرج در کلیات آییننامه تاسیس موسسات آموزش عالی غیردولتی غیرانتفاعی مصوب چهل و یکمین جلسه شورای عالی انقلاب فرهنگی، دانشگاه آزاد اسلامی که از این پس در این اساسنامه به اختصار « دانشگاه» نامیده میشود، تاسیس میگردد.
دانشگاه یک موسسه آموزشی و پژوهشی با تابعیت ایرانی است که برای مدت نامحدود تاسیس میگردد و مرکز آن در تهران است. تغییر این محل، با پیشنهاد هیئت موسس موضوع ماده 8 این اساسنامه و تصویب وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی امکانپذیر است.
۱ رأی مرتبط
حدود فعالیت آموزشی و پژوهشی دانشگاه از حیث مقطع و رشته تحصیلی و از حیث ایجاد واحدهای وابسته، به تناسب رشته با توجه به مجوز شوراهای گسترش آموزش عالی وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی تعیین میگردد.
دانشگاه از تاریخ صدور جواز تاسیس توسط شوراهای گسترش آموزش عالی وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی رسمیت مییابد و رئیس دانشگاه نماینده قانونی دانشگاه خواهد بود.
ماده 5اصلاحی ۱۳۸۹/۰۸/۱۱
: دانشگاه موسسهای غیرخصوصی و غیردولتی است و اعضای هیات موسس، هیات امنا و مدیران دانشگاه هیچگونه حق مالکیت و حق انتفاع شخصی از اموال موسسه فوق را ندارند و اموال و منافع مزبور منحصرا با رعایت مفاد این اساسنامه و مقررات حاکم و با رعایت مصلحت دانشگاه، صرف هزینهها و پیشرفت و توسعه فعالیتهای دانشگاه خواهد شد.
۱ رأی مرتبط
تبصره1الحاقی ۱۳۸۹/۰۸/۱۱
: در صورت انحلال دانشگاه با رعایت مفاد ماده 23 این اساسنامه و تبصره آن، کلیه اموال دراختیار ولی فقیه قرار میگیرد.
تبصره2الحاقی ۱۳۸۹/۰۸/۱۱
: تصرف در اموال دانشگاه با تصویب هیئت امنا و توسط رئیس دانشگاه در چارچوب آییننامهای که به تصویب هیئتامنا دانشگاه میرسد انجام میپذیرد. این بند در ذیل ماده 14 اساسنامه جدید دانشگاه آزاد اسلامی درخصوص اختیارات رئیس دانشگاه منظور میگردد.
دانشگاه تابع کلیه ضوابط و مقررات مربوط به موسسات آموزش عالی غیردولتی غیرانتفاعی مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی و اصلاحات بعدی آن و حسب مورد مقررات وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی خواهد بود.
ارکان دانشگاه
ارکان دانشگاه عبارتند از: 1 هیئت موسس. 2 هیئت امناء. 3 رئیس دانشگاه. 4 شورای دانشگاه.
هیئت موسس مرکب از 9 نفر شامل آقایان: اکبر هاشمی رفسنجانی، سیدعبدالکریم موسوی اردبیلی، عبدالله جاسبی، علیاکبر ولایتی، حسن حبیبی، سیدحسن خمینی، محسن قمی و حمید میرزاده میباشد و چنانچه اعضاء هیئت موسس به علل مختلف مانند فوت، استعفاء ، بیماری، برکناری، ناتوانی و یا هر علت دیگر به 6 نفر کاهش یابد، هیئت موسس میباید افراد جایگزین به تعداد مورد نیاز را ظرف مدت 3 ماه برای عضویت در هیئت موسس به شورای عالی انقلاب فرهنگی پیشنهاد نماید.
چنانچه هر یک از اعضای هیئت موسس در 3 جلسه متوالی یا 5 جلسه غیرمتوالی و بطور غیر موجه شرکت نکنند مستعفی تلقی میشوند و طبق مفاد ماده فوق جایگزین آنها تعیین میشود.
چنانچه هیئت موسس طبق حکم قسمت اخیر ماده فوق و ظرف مدت 3 ماه افراد جایگزین را برای عضویت در هیئت موسس به شورای عالی انقلاب فرهنگی پیشنهاد ندهد، شورا راسا اقدام به معرفی و تصویب افراد جایگزین خواهد نمود.
وظایف و اختیارات هیئت موسس:
کسب امتیاز تاسیس از وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و سایر مراجع ذیصلاح.
معرفی اعضاء پیشنهادی برای تکمیل هیئت موسس طبق ماده 8 فوق و براساس اکثریت دوسوم آراء اعضای باقیمانده از هیئت موسس.
ترکیب اعضای هیئت موسس باید در هر حال مشتمل بر تعداد دو سوم اعضاء یعنی 6 نفر باشد.
نظارت مستمر بر فعالیتهای دانشگاه در جهت نیل به اهداف تعیین شده موضوع ماده 1 و ارائه گزارش سالیانه از نظارت و بازرسی خود به شورای عالی انقلاب فرهنگی.
تنظیم و تصویب آییننامه داخلی هیئت موسس با رعایت مفاد این اساسنامه.
یک نسخه از صورت جلسات هیات موسس، حسب مورد توسط رئیس دانشگاه به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه میشود.
ماده 10اصلاحی ۱۳۸۹/۱۱/۲۶
اعضاء هیئت امناء عبارتند از: 1 سه نفر از اعضاء هیئت علمی تمام وقت دانشگاهها در مرتبه دانشیاری و یا بالاتر که هیچگونه سمت مدیریتی و حکومتی از جمله عضویت در مجامع و شوراهای دولتی و حکومتی غیر از تدریس و پژوهش نداشته باشند به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی 2 سه نفر از اعضای هیئت موسس که حتما یک نفر از آنها روحانی باشد. 3 وزرای علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و یا نمایندگان آنها 4 رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاهها یا معاون وی 5 رئیس دانشگاه (دبیر هیئت امناء)
مدت عضویت هیئت امناء چهار سال بوده و در اولین جلسه از بین اعضاء یک نفر به ریاست هیئت انتخاب میشود.
در صورت استعفاء هر یک از اعضاء هیئت امناء یا فوت یا برکناری یا ناتوانی و یا هر علت دیگر، جایگزین او طبق مقررات این اساسنامه و برای باقیمانده مدت دوره انتخاب خواهد شد.
تبصره 3اصلاحی ۱۳۸۹/۱۱/۲۶
اعضای مصرح در بندهای 1 و 2 این ماده حداکثر تا دو هفته به شورای عالی پیشنهاد میشوند.
هیئت امناء حداقل هر دو ماه یک بار به دعوت رئیس هیئت تشکیل جلسه میدهد. جلسات با حضور اکثریت کل اعضاء رسمیت مییابد و تصمیمات با اکثریت آراء اعضای حاضر در جلسه معتبر خواهد بود.
در صورت لزوم به پیشنهاد رئیس دانشگاه یا نمایندگان وزارتخانههای علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و یا سه نفر از اعضاء، جلسه فوقالعاده هیئت امناء تشکیل میگردد.
اداره جلسات هیئت امناء طبق آئیننامهای خواهد بود که با رعایت مفاد این اساسنامه به تصویب هیئت امناء میرسد.
رئیس دانشگاه به عنوان دبیر هیئت امناء مکلف است یک نسخه از صورت جلسات را برای هر یک از اعضاء هیئت امناء ، هیئت موسس و شورای عالی انقلاب فرهنگی ارسال نماید.
چنانچه هر یک از اعضای هیئت امناء در 3 جلسه متوالی یا 5 جلسه غیرمتوالی و بطور غیرموجه شرکت نکنند مستعفی تلقی میشوند و طبق مفاد این اساسنامه جایگزین آنها تعیین میشود.
وظایف و اختیارات هیئت امناء :
تصویب سازمان و تشکیلات دانشگاه و آئیننامههای مالی و اداری که از طرف رئیس دانشگاه پیشنهاد میشود.
تصویب بودجه دانشگاه و پیشنهاد طرحهای توسعه آن به وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی.
تعیین خزانهدار دانشگاه و همچنین تعیین اشخاصی که حق گشایش حسابهای بانکی به نام دانشگاه و حق برداشت از حسابهای آن را دارند و تعیین حسابرس برای دانشگاه.
تایید و تصویب حسابها و ترازنامه سالانه دانشگاه با توجه به گزارش حسابرسی و سپس تقدیم گزارش به وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی.
) پیشنهاد رئیس دانشگاه به شورای عالی انقلاب فرهنگی و صدور حکم توسط رئیس هیئت امناء پس از تصویب توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی.
هیئت امناء پس از رسمیت یافتن طبق این اساسنامه، ظرف مدت یک ماه فرد پیشنهادی برای احراز ریاست دانشگاه را به شورای عالی انقلاب فرهنگی معرفی مینماید.
تبصرهالحاقی ۱۳۹۰/۱۱/۲۵
رئیس هیئت امنا موظف است پس از تصویب انتخاب رئیس دانشگاه آزاد اسلامی در شورای عالی انقلاب فرهنگی، حداکثر ظرف مدت یک ماه از تاریخ تصویب، حکم وی را صادر نماید و در صورتی که در مدت مقرر حکم رئیس دانشگاه از سوی رئیس هیئت امنا صادر نشود حکم مزبور توسط رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی و یا با حق تفویض به وزیر علوم، تحقیقات و فناوری صادر و ابلاغ میشود.
عزل رئیس دانشگاه.
جلب کمکهای مالی و امکانات.
تصویب مقررات مربوط به اعضاء هیئت علمی و کارکنان اداری دانشگاه و تعرفه حقوق و دستمزد و مزایا.
۱ رأی مرتبط
مقررات ناظر بر جذب و تبدیل وضعیت هیئت علمی دانشگاه، تابع حکم مقرر در ماده 19 این اساسنامه خواهد بود.
پیشنهاد هر نوع تاسیس، توسعه یا انحلال واحدهای دانشگاه به وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان آموزش پزشکی.
تنظیم آئیننامه مالی و معاملاتی و ارائه آن به وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی موضوع ماده 15 کلیات آئیننامه تاسیس موسسات آموزش عالی غیردولتی غیرانتفاعی.
پیشنهاد میزان شهریه دانشجویان و آییننامه چگونگی دریافت آن جهت تصویب حسب مورد به وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی.
تنظیم و تصویب آییننامه داخلی هیئت امناء .
تصویب اخذ وام.
تعیین نحوه اداره واحدهای تولیدی دانشگاه
تصویب آئیننامه تشکیل شورای دانشگاه.
تصویب ظرفیت پذیرش دانشجویان که از طرف رئیس دانشگاه پیشنهاد میگردد.
یاصلاحی ۱۳۹۱/۰۸/۱۷
انتخاب رئیس بزرگ ترین واحد مرکز استان به پیشنهاد رئیس دانشگاه آزاد اسلامی و تصویب شورای عالی فرهنگی و انتخاب رئیس واحدهای دیگر استان به پیشنهاد رئیس دانشگاه آزاد اسلامی و تایید هیات امنای استان میباشد.
هر نوع توسعه، ایجاد رشته جدید، ایجاد ظرفیت و سایر موارد مربوط با پیشنهاد هیات امناء و طبق ماده 3 این اساسنامه با تایید وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی میباشد.
هیئت امناء در انجام وظایف خود، مقررات و ضوابط قانونی کشور و به ویژه مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی را رعایت خواهد کرد.
به منظور ارتقاء خلاقیت و مدیریت کیفی دانشگاه، در هر یک از استانهای کشور هیات امنای استانی دانشگاه آزاد اسلامی برای انجام ماموریتهای محوله تشکیل میشود. نحوه تشکیل، ترکیب اعضاء و شرح وظایف این هیاتها، توسط هیات امناء مرکزی دانشگاه تهیه و به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی خواهد رسید.
رئیس دانشگاه: اداره امور دانشگاه با رئیس دانشگاه است که به پیشنهاد هیئت امناء و تایید شورای عالی انقلاب فرهنگی و حکم رئیس هیئت امناء برای مدت 4 سال منصوب میشود.
پذیرش استعفا و یا عزل رئیس دانشگاه پس از تصویب هیئت امناء با حکم رئیس هیئت امناء خواهد بود.
پس از استعفا و یا عزل رئیس دانشگاه هیات امناء موظف است ضمن تعیین سرپرست برای دانشگاه، طی یک مهلت سه ماهه نسبت به معرفی گزینه پیشنهادی برای احراز ریاست دانشگاه به شورای عالی انقلاب فرهنگی اقدام نماید. در صورت انقضاء مهلت سه ماهه، شورای عالی انقلاب فرهنگی راسا نسبت به تعیین سرپرست دانشگاه اقدام نموده تا زمانی که هیات امناء، گزینه پیشنهادی را معرفی نماید.
در صورتی که بیش از دوسوم اعضای شورایعالی انقلاب فرهنگی، قائل به فقدان صلاحیت رئیس دانشگاه باشند، هیات امناء مکلف به عزل وی و معرفی فرد جایگزین میباشد.
وظایف و اختیارات رئیس دانشگاه:
اجرای مفاد اساسنامه، مقررات و ضوابط و سیاستهای شورایعالی انقلاب فرهنگی و مقررات و آئیننامههای مصوب وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی.
نظارت بر حسن اجرای کلیه امور دانشگاه و ایجاد هماهنگی میان مسوولان آموزشی و پژوهشی و دانشجویی و سایر واحدهای تحت مدیریت و ارسال گزارش سالانه به وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و شورای عالی انقلاب فرهنگی.
شرکت در جلسات هیئت امناء به عنوان دبیر.
نصب و عزل روسای واحدها و مسوولانی که مستقیما زیر نظر رئیس دانشگاه انجام وظیفه مینمایند.
نصب روسای واحدهای مراکز استان و واحدهایی که دارای 5000 دانشجو به بالا میباشد طبق مفاد بند ی ماده 12 این اساسنامه خواهد بود.
ه ( تهیه و تنظیم بودجه سالانه دانشگاه و واحدهای تابعه و ارائه آن به هیئت امناء برای تصویب.
ارائه پیشنهادهای مربوط به تاسیس، توسعه، انحلال و ادغام واحدها و موسسات تابعه به هیئت امناء.
تهیه و تنظیم سازمان و تشکیلات دانشگاه و آییننامههای مربوط و ارائه آن بههیئت امناء برای تصویب.
ایجاد هماهنگی لازم در بهرهوری از امکانات علمی، آموزشی، پژوهشی و فنی و جذب نیروهای مورد نیاز برای نیل به اهداف دانشگاه.
رئیس دانشگاه میتواند به مسوولیت خود قسمتی از اختیارات خود را بهقائم مقام و یا هر یک از معاونان و روسای واحدهای تابعه تفویض نماید.
شوراها و کمیسیونها: تشکیل شورای دانشگاه و شورای دانشکدهها و کمیسیونهای آموزشی، پژوهشی و دانشجویی حسب مورد طبق ضوابط معمول در دانشگاهها و موسسات آموزش عالی تابع وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی خواهد بود.
سایر مقررات
ایجاد دانشکدهها منوط به احراز شرایط و ضوابط تعیین شده حسب مورد توسط شوراهای گسترش آموزش عالی وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری یا بهداشت، درمان و آموزش پزشکی میباشد.
ظرفیت پذیرش دانشجویان برای هر سال تحصیلی موضوع بند ن ماده 12 این اساسنامه باید براساس نیازهای کشور و حسب مورد به تصویب نهائی وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی برسد.
گزینش عمومی دانشجویان این دانشگاه براساس ضوابط معمول در سایر دانشگاهها و موسسات آموزش عالی و با نظارت هیئتهای مرکزی گزینش انجام شود.
جذب اعضاء هیئت علمی دانشگاه براساس ضوابط معمول در کلیه دانشگاههای کشور و با نظارت هیئت عالی جذب هیات علمی و حسب مورد در هیاتهای مرکزی جذب وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی انجام شود.
استفاده از عناوین مرتبههای دانشگاهی مشتمل بر مربی آموزشیار، مربی، استادیار، دانشیار و استاد باید مطابق ضوابط به تصویب هیاتهای ممیزه دانشگاه برسد. چارچوب فعالیت و ترکیب هیاتهای مزبور حسب مورد به تایید هیئت ممیزه مرکزی وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و یا بهداشت، درمان و آموزش پزشکی خواهد رسید.
ماده 21اصلاحی ۱۳۹۱/۰۸/۱۷
عضویت در هیات موسس و هیات امناء دانشگاه قائم به شخص است و قابل واگذاری به غیر نیست.
در کلیه موارد مندرج در این اساسنامه که هر یک از ارکان دانشگاه موظف به ارائه گزارش به شورای عالی انقلاب فرهنگی و وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی میباشند، گزارش مزبور بایستی در چارچوب محورها و موضوعات مورد نظر شورای عالی و وزارتین مزبور ارائه شود.
انحلال دانشگاه به پیشنهاد دوسوم اعضای هیئت موسس و تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی امکانپذیر خواهد بود. پس از تصویب انحلال دانشگاه، هیئت تصفیهای مرکب از 9 نفر (دو نفر به انتخاب هیئت موسس و دو نفر نماینده وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و پنج نفر نماینده شورای عالی انقلاب فرهنگی) با رعایت مقررات قانونی امر تصفیه را برعهده خواهند داشت.
در صورت تصویب انحلال، هیئت تصفیه موظف است کلیه تعهدات مربوط به دانشجویان موجود را تا اتمام دوره تحصیلات آنان به نحو مطلوب به انجام رساند. این امر در مورد واحدهای تابعه به عهده تشکیلات مرکزی دانشگاه خواهد بود.
هرگونه تغییر و اصلاح این اساسنامه مطابق راهکارهای ذیل انجام میشود: 1 بنا به پیشنهاد هر یک از هیاتهای موسس و امناء دانشگاه و حسب مورد تایید شورای گسترش آموزش عالی وزارتین علوم، تحقیقات و فناوری و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی. 2 بنا به پیشنهاد و تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی.
این اساسنامه در 25 ماده و 22 تبصره در جلسات 597، 636، 651، 652، 654، 656 و 660 مورخ 19/10/1385، 5/9/1387، 5/8/1388، 19/8/1388، 17/9/1388، 29/10/1388 و 24/1/1389 شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید و اساسنامه قبلی مصوب 12/8/1366 شورای عالی انقلاب فرهنگی و همچنین سایر مقررات مغایر با آن، منسوخ میباشد.
رئیس جمهور و رئیس شورای عالی انقلاب فرهنگی - محمود احمدی نژاد