آئين نامه طرز اجراي قانون اوزان و مقياسها

نظر بماده دوم قانون اوزان و مقياسها مصوب 18 ديماه 1311 هيئت وزيران در جلسه مورخ 13 /2/1331 بنا بپيشنهاد شماره 2360 /24165 _ 27 /11 /30 وزارت اقتصاد ملي آئين نامه طرز اجراي قانون اوزان و مقياسها را در تمام كشور بشرح زير تصويب نمودند.

كليه اوزان و مقياسها بايستي طبق اصول متري تهيه شود و بكار بردن اوزان و مقياسهائي كه بر خلاف اصول مزبور ساخته شده اند غير قانوني ميباشد.

اضعاف و اجزاء واحدهاي اوزان و مقياسها همان است كه در اصول متري معين شده جدول و صورت آنها را وزارت اقتصاد ملي تنظيم و باطلاع عامه خواهد رسانيد.

وزارت اقتصاد ملي مكلف است همين كه وسايل اجراي قانون مزبور و مقررات اين آئين نامه را در هر محل فراهم نمود مراتب را وسيله آگهي باطلاع اهالي آن محل برساند كه در ظرف مدت مقرر در آگهي مزبور اقدام باجراي قانون بنمايد.

وزارتخانه ها و ادارات دولتي و شهرداري ها و بنگاههاي تجارتي و صنعتي مكلفند در دفاتر و موءسسات و انتشارات خود ( آگهي – كاتالك – روزنامه – برچسب و امثال آن ) اسامي اوزان و مقياسهائي را بكار برند كه مطابق با اين آئين نامه مجاز باشد.

وزارت اقتصاد ملي موظف است كليه اوزان و مقياسهاي معموله در نواحي مختلف كشور را با اصول متري مقايسه نموده و با توضيحات لازم براي اطلاع عامه منتشر نمايد.

تهيه اوزان مقياسها

وزارت اقتصاد ملي موظف است جنس و اندازه اوزان و مقياسها و وسائل سنجش را كه لازم مياند معين كرده و نقشه آنها را نيز تهيه و در دسترس سازندگان بگذارد.

اشخاص يا موسسات ميتوانند با اجازه و طبق قرارداد و مقرراتي كه براي تهيه اوزان و مقياسها و وسائل سنجش از طرف وزارت اقتصاد ملي تنظيم شده اوزان و مقياسها و وسائل سنجش را در تحت نظر وزارت نامبرده بخرج خود تهيه نموده و پس از انگ گذاري بفروش برسانند وزارت نامبرده خود نيز ميتواند اوزان و مقياسها و وسائل سنجش را تهيه و بفروش برساند

روي كليه وزنه ها بايستي مقدار وزن آنها و روي كليه مقياسهامقدار اندازه و روي كليه وسائل سنجش سنجش ميزان سنجش مجاز آنها بايد بخط فارسي و بطور خوانا نقش شود ولي روي اوزان ومقياسهاي كوچك كه گنجايش تمام مشخصات مزبور را نداشته باشد فقط به نقش عدد اكتفا ميشود.

كليه سازندگان اوزان و مقياسها و وسائل سنجش بايستي نمونه مصنوعات خود را كه طبق مقررات فني وزارت اقتصاد ملي تهيه نموده اند بوزارت مزبور تحويل دهند كه مورد آزمايش قرار گرفته و در صورت تصديق صحت آنها از طرف وزارت اقتصاد ملي طبق قراردادي كه منعقد خواهند نمود اقدام بساخت آنها بنمايند.

سازندگان اوزان و مقياسها و وسائل سنجش بايستي هر يك داراي علامت مخصوصي بوده و نقشه و نمونه آنهرا باطلاع وزارت اقتصاد ملي رسانيده و علامت مزبور را روي كليه مصنوعات خود نقش نمايند.

وارد كنندگان اوزان و مقياسها و وسائل سنجش بايد قبلاً نمونه و يا مشخصات و نقشه هاي مربوط به اوزان و مقياسها و وسائل سنجش را كه ميتوانند وارد كنند بوزارت اقتصاد ملي ارائه دهند و در صورت تطبيق آنها با مشخصات مقرره اقدام بوارد كردن آن بنمايند.

وزارت اقتصاد ملي ميزان سهميه وارداتي اوزان و مقياسها و وسائل سنجش را در هر سال بايد با در نظر گرفتن ميزان توليد آنها در اخل كشور تعيين نمايد.

چنانچه اوزان و مقياسها و وسائل سنجش كه طبق نمونه ها يا مشخصات موجوده در وزارت اقتصاد ملي ساخته شده اند در ضمن آزمايشهاي سنواتي ملاحظه شود كه در عمل داراي معايبي ميگردند كه بايستي اصلاح شوند وزارت نامبرده از سازندگان و وارد كنندگان رفع آن نواقص و معايب را نسبت به نمونه هاي تحويلي و مصنوعات بعدي خواهد خواست.

در صورتيكه بنا به تقاضاي سازنده يا وارد كننده اوزان و مقياسها و وسائل سنجش براي دقيق كاري و علامت گذاري در خارج از كارگاه هاي وزارت اقتصاد ملي انجام گردد. تهيه وسائل و يا پرداخت هزينه اياب و ذهاب مامورين بعهده تقاضا كننده خواهد بود.

آزمايشگاهها و محل نگاهداري نمونه هاي قانوني اصلي

وزارت اقتصاد ملي داراي آزمايشگاههائي بشرح زير خواهد بود. الف- آزمايشگاههاي ثابت كه در محل معيني تشكيل ميگردد. ب- آزمايشگاههاي سيار كه عبارت از دستگاههاي قابل انتقالي است كه داراي وسائل لازم بوده و اوزان و مقياسها و وسائل سنجش هر محل در آن ها آزمايش و دقيق كاري خواهد شد.

آزمايشگاههاي نامبرده بايستي داراي ابزار كار – نمونه هاي قانوني و انگ هاي لازم و وسائل ديگر آزمايش باشند.

وزارت اقتصاد ملي براي نگاهداري نمونه هاي قانوني اصلي محل مخصوص مطابق اصول و شرايط فني تهيه خواهد نمود.

نمونه هاي قانوني هر آزمايشگاه بايستي قبلاً با نمونه هاي قانوني اصلي تطبيق و صحت آنها تصديق شده باشد

آزمايش اوليه

كليه اوزان و مقياسها و وسائل سنجش نو يا تعمير شده بمنظور فروش – نمايش – كار – صادرات بايستي پس از آزمايش و انگ گذاري مورد استفاده واقع شود.

آزمايش اوليه كليه اوزان و مقياسها و وسائل سنجش بطور كلي در آزمايشگاههاي وزارت اقتصاد ملي انجام ميگردد باستثناء موارد زير كه آزمايش در خارج از آزمايشگاههاي نامبرده در بالا بر حسب تشخيص وزارت اقتصاد ملي انجام خواه شد. الف- وقتيكه آزمايش در غير از محل نصب ممكن نباشد ب- وقتيكه حمل و نقل اوزان و مقياسها و وسائل سنجش از جهت زيادي تعداد و يا سنگيني و يا صعوبت حمل و وضعيت مخصوص كه دارد مشكل باشد.

آزمايش سنواتي

كليه اوزان و مقياسها و وسائل سنجش كه در تمام كشور اعم از ادارات و موسسات عمومي و امثال آن مور استفاده عامه قرار ميگيرند باستثناء آنهائي كه براي مصرف فروش عرضه شده و يا اشخاص براي رفع احتياجات شخصي در خانه خود آنرا بكار ميبرند بايستي پس از هر مدت معيني يكمرتبه مورد آزمايش واقع شوند كه بعنوان آزمايش سنواتي ناميده ميشود.

شرايط آزمايش سنواتي بترتيب مقرر در آزمايش اوليه ميباشد.

بطور كلي آزمايش سنواتي در هر سال يك بار در تمام كشور انجام ميگردد ولي در بعضي موار نسبت بوضعيت برخي از مقياسها و وسائل سنجش ممكن است هر دو سال يك بار يا پس از مدت بيشتري بر حسب نظر وزارت اقتصاد ملي انجام شود.

آزمايش سنواتي حتي الامكان بايستي در شهرهاي بزرگ بوسيله آزمايشگاه سيار انجام گيرد و در شهرهاي كوچك مادامي كه آزمايشگاه سيار موجود نيست آزمايشگاههاي ثابت با مراعات بندهاي الف و ب و ماده ( 18 ) انجام ميشود.

عمليات آزمايش سنواتي و تاريخ آن در هر محل بوسيله وزارت اقتصاد ملي تنظيم و قبلاً باطلاع عامه ميرسد و ضمناً در صورت لزوم همكاري شهرداريها را نيز براي تسهيل كار جلب خواهد نمود.

دارندگان اوزان و مقياسها و وسائل سنجش مكلفند اوزان و مقياسها و وسائل سنجش خود را در روز و ساعت و در محل هاي معينه از طرف وزارت اقتصاد ملي كه باطلاع آنها رسانيده شده جهت آزمايش ببرند ولي دارندگان اوزان و مقياسها و وسائل سنجش كه آزمايش بايد در محل كار آنها انجام شود موظفند در روز و ساعت معين در محل كار خود آماده براي انجام آزمايش باشند.

انگ گذاري

كليه اوزان و مقياسها و وسائل سنجش كه در آزمايش اوليه و يا آزمايش سنواتي صحت آنها مورد تصديق مامورين وزارت اقتصاد ملي واقع ميشود بايستي از طرف مامورين مزبور پلمپ شده و يا انگ زده شود.

هزينه انگ گذاري و يا پلمپ اوزان و مقياسها و وسائل سنجش كه مورد تصديق واقع شده از صاحبان آنها بتشخيص وزارت اقتصاد ملي طبق تصويبنامه هيئت وزيران دريافت ميشود.

اوزان و مقياسها و وسائل سنجش كه در آزمايش سنواتي مورد تصديق مامورين مربوطه واقع نگردد در صوت لزوم علامت رد بآنها زده ميشود و چنانچه اوزان و مقياسها و وسائل سنجش مردوده اصلاح گردد انگ گذاري خواهد شد

وظائف دارندگان اوزان و مقياسها و وسائل سنجش

هيچيك از دارندگان اوزان و مقياسها و وسائل سنجش اجازه ندارند اوزان و مقياسها و وسائل سنجش بدون انگ آزمايش اوليه يا سنواتي را بكار برند.

كليه دارندگان اوزان و مقياسها و وسائل سنجش موظفند اوزان و مقياسها و وسائل سنجش خو را مطلبق با نوع كار و عمليات خود تهيه نموده و آنها را طبق اصول فني مربوطه بكاربرند.

دارندگان و سازندگان اوزان و مقياسها و وسائل سنجش بايستيدر موقع مراجعه بازرسان وزارت اقتصاد ملي جهت انجام عمليات بازرسي از ايجاد هر گونه مانعي خودداري نمايند.

بازرسي و تنظيم صورت مجلس

بازرسان اوزان و مقياسهاي وزارت اقتصاد ملي باي داراي معرفي نامه مخصوص باشد.

در موقعي كه بازرسان وزارت نامبرده اوزان و مقياسها و وسائل سنجش بر خلاف قوانين و مقررات و آئين نامه هاي مربوطه مشاهده كردند بايستي صورت مجلسي كه شامل متخلف – موضوع – مورد تخلف و مشخصات ديگر با شد با امضاي متخلف و در صورت استنكاف با امضاي يكي از مامورين انتظامي تنظيم و تسليم وزارت نامبرده نموده اوزان و مقياسها و وسائل سنجش غير قانوني و يا قلب و تقلبي را نيز جمع آوري و توقيف نمايند. اوزان و مقياسها و وسائل سنجش جمع آوري و توقيف شده ممكن است بوزارت نامبرده حمل و در آنجا نگاهداري شود و يا در حفاظت صاحبان آنها قرار بگيرند و در مورد اخير بايستي آنها را لاك و مهر كنند كه مورد استعمال يا تعويض واقع نشوند و صاحبان آنها مجبور به حفاظت آن اشياء لاك و مهر آنها ميباشند تا از طرف وزارت اقتصاد ملي تكليف آنها معين گرد.

بازرسان اوزان و مقياسهاي وزارت اقتصاد ملي مكلفند صورت مجلس تهيه شده را در اولين روز بعد اداري تحويل وزارت نامبرده نمايند وزارت نامبرده نيز موظف است در ظرف يكهفته صورتمجلس هاي تنظيمي را براي رسيدگي بدادگاههاي صالحه بفرستد.

مامورين اوزان و مقياسهاي وزارت اقتصاد ملي مجازند در نقاطي كه قانون اوزان و مقياسها اجرا شده و اوزان و مقياسها بقدر كفايت در دسترس كسبه و فروشندگان گذارده شده اوزان و مقياسها و وسائل سنجش تقلبي و غير قانوني را كه نزد كسبه و فروشندگان و دارندگان و سازندگان مشاهده ميكنند جمع آوري و ضبط كرده سپس صورت مجلس كشف را بر حسب مورد بدادگاههاي بخش يا خلاف براي تعيين كيفر مرتكب بفرستند. وزارت اقتصاد ملي ميتواند طبق مقررات اوزان و مقياسها وسائل سنجش جمع آوري شده را نگاهداري و يا با دادن تغيير شكل بطوريكه نتوان از آن استفاده اوليه را نمود به نفع خود بمصرف فروش برساند.

متفرقه

اوزان و مقياسها و وسائل سنجشي كه مقررات قانوني و آئين نامه ها درباره آنها رعايت گرديده ولي نسبت بآنها طوري عمل شده كه استفاده حقيقي از استعمال آنها نميشود ( مثل اينكه وزن يا اندازه آنها كمتر شده باشد ) قلب و تقلبي ميباشد.

اوزان و مقياسها و وسائل سنجشي كه مطابق اصول متري ساخته شده و يا ساخته نشده باشد و ميزان وزن و اندازه آنها حقيقي باشد ولي مقررات اين آئين نامه درباره آنها انجام نگرديده غير قانوني ميباشد.

اين آئين نامه بجاي آئين نامه اجراي قانون اوزان و مقياسها مصوب 17 اسفند 1311 خواهد بود و مقررات ديگري كه مغاير با اين آئين نامه باشد از اين تاريخ ملغي است.

ازطرف نخست وزير