آيين نامه اجرايي ماده 26 اساسنامه سازمان پدافند غيرعامل كشور (ضوابط رسيدگي به استنكاف، تعلل و تخلف از اجراي الزامات و مقررات پدافند غيرعامل)

به استناد تبصره 1 قانون تشكيل سازمان پدافند غيرعامل كشور ـ مصوب مجلس شوراي اسلامي ـ نود و پنجمين جلسه كارگروه دائمي پدافند غيرعامل كشور در تاريخ 1404/01/26 تشكيل گرديد و در اجراي ماده 26 اساسنامه سازمان پدافند غيرعامل كشور پيشنهاد مشترك اين سازمان و قوه قضائيه و وزارت دادگستري با موضوع ضوابط رسيدگي به استنكاف، تعلل و تخلف از اجراي الزامات و مقررات پدافند غيرعامل را بررسي و به شرح زير تصويب نمود:

مقدمه به منظور اعمال نقش هدايتي، راهبري و نظارتي سازمان پدافند غيرعامل كشور در مراحل مختلف طراحي، تدوين و اجراي طرح ها، برنامه ها و اقدامات پدافند غيرعامل در كشور و جلوگيري از استنكاف در اجراي مقررات و مصوبات كارگروه (كميته) دائمي پدافند غيرعامل كشور و همچنين تشويق مديران موفق در اجراي اقدامات و ضوابط و مقررات اين حوزه، به استناد تبصره1 از ماده واحده قانون تشكيل سازمان پدافند غيرعامل كشور و تبصره ماده 26 اساسنامه آن سازمان ـ مصوب مقام معظم رهبري(مدظله العالي) ـ آيين نامه اجرايي ماده 26 اساسنامه سازمان پدافند غيرعامل كشور (ضوابط رسيدگي به استنكاف، تعلل و تخلف از اجراي الزامات و مقررات پدافند غيرعامل) با مشاركت و همكاري سازمان پدافند غيرعامل كشور، قوه قضائيه و وزارت دادگستري تهيه گرديد.

تعاريف، اصطلاحات و اختصارات مندرج در اين آيين نامه در معاني مشروح مربوط زير به كار مي رود:

قانون تشكيل: قانون تشكيل سازمان پدافند غيرعامل كشور،

اساسنامه: اساسنامه سازمان پدافند غيرعامل كشور مصوب مقام معظم رهبري(مدظله العالي) موضوع ابلاغيه شماره 95/127/1/2612 مورخ 1403/10/19 رئيس ستاد كل نيروهاي مسلح،

دستگاه اجرايي: كليه دستگاه هاي اجرايي موضوع مادة 5 قانون مديريت خدمات كشوري و مادة 29 قانون برنامة پنج ساله ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران

كارگروه دائمي: كارگروه (كميته) دائمي پدافند غيرعامل كشور

سازمان: سازمان پدافند غيرعامل كشور

الزامات و مقررات پدافند غيرعامل: تصميم ها و مصوبات كارگروه دائمي كه با ابلاغ رئيس ستاد كل نيروهاي مسلح براي دستگاه هاي اجرايي (كشوري و لشكري)، بخش دولتي و عمومي غيردولتي لازم الاجراست.

اشخاص مشمول: كليه روسا، مسئولان، مديران و كاركنان دستگاه هاي اجرايي و ساير اشخاص مشمول قانون تشكيل سازمان پدافند غيرعامل كشور و اساسنامه آن

استنكاف: هرگونه رفتاري اعم از فعل يا ترك فعل كه منجر به ايجاد مانع يا عدم اجراي الزامات و مقررات پدافند غيرعامل در كشور شود يا از اجراي آن ها جلوگيري كند.

تخلّف: عدم رعايت يا عدم اجراي كامل و يا نقض مقررات لازم الاجراي پدافند غيرعامل در كشور توسط اشخاص مشمول، كه با عناوين مقرر در قانون رسيدگي به تخلفات اداري (مصوب1372/9/7 با اصلاحات و الحاقات بعدي) منطبق باشد.

تعلل: هرگونه رفتار همراه با مسامحه، سهل انگاري، كم كاري، غفلت، تأخير و اقدام نابهنگام اشخاص مشمول در اجراي الزامات و مقررات پدافند غيرعامل در كشور كه با عناوين مقرر در قانون رسيدگي به تخلفات اداري (مصوب1372/9/7 با اصلاحات و الحاقات بعدي) و ضوابط انضباطي يا قوانين موضوعه كيفري از جمله ماده 145 قانون مجازات اسلامي منطبق باشد.

خسارت: به هرگونه ضرر و زيان ناشي از استنكاف اشخاص مشمول مقررات لازم الاجراي پدافند غيرعامل اطلاق مي شود.

هيئت مركزي: هيئت رسيدگي به استنكاف، تخلف و تعلل از اجراي الزامات و مقررات پدافند غيرعامل كه در سطح ملي تشكيل مي شود.

سازمان مكلف است ضمن هدايت، راهبري و نظارت بر طراحي، تدوين و اجراي طرح ها، برنامه ها و اقدامات پدافند غيرعامل در دستگاه هاي اجرايي، گزارش استنكاف، تعلل و تخلف اشخاص مشمول را در اسرع وقت تهيه و براي رسيدگي قانوني، به مراجع قضايي و هيئت هاي رسيدگي به تخلفات اداري و هيات هاي انتظامي ذي صلاح ارائه كند.

موضوع اين ماده، نافي وظايف و اختيارات قانوني نهادهاي نظارتي و دستگاه هاي اجرايي و روسا، مسئولان، مديران و كاركنان آن ها و ساير اشخاص موضوع قانون ارتقاء سلامت نظام اداري و مقابله با فساد، در مقابله با استنكاف موضوع اين آيين نامه نيست و مي تواند برابر قوانين ذي ربط اقدام شود.

سازمان مكلف است ضمن شناسايي و مستندسازي هرگونه استنكاف، تعلل و تخلف از اجراي الزامات و مقررات پدافند غيرعامل در كشور و اشخاص مرتكب (اعم از حقيقي يا حقوقي) و ساير اشخاص داراي مسئوليت قانوني و ايجاد وحدت رويه در اين زمينه، پرونده هاي تشكيل شده در مراجع ذي صلاح قضايي و اداري را تا حصول نتيجه نهايي و اجراي مجازات يا تنبيه مقرر، راهبري و پيگيري كند.

به منظور اجراي قانون تشكيل، اساسنامه و الزامات و مقررات پدافند غيرعامل در كشور، سازمان مكلف است ضمن شناسايي كاستي ها، نارسايي ها و نقاط بحراني، ميزان انحراف دستگاه هاي اجرايي از اجراي تدابير، تصميم ها و مصوبات كارگروه دائمي، دلايل مستند، متقن و احتمالي بروز تخلفات و جرايم و عدم همكاري دستگاه هاي مشمول را بررسي و احصاء كرده و به دستگاه قضايي معرفي و مبتني بر نتايج آنها، سازوكارهاي صيانت از اهداف و مأموريت هاي مقرر در حوزه پدافند غيرعامل را به كارگروه دائمي پيشنهاد كرده و تحقق آن را پيگيري نمايد.

براي هدايت و راهبري بهينه و ايجاد وحدت رويه در انجام وظايف مقرر در مواد 3،2 و4 اين آيين نامه، هيئت هاي رسيدگي در دو سطح ملي و استاني تشكيل مي شود.

در سطح ملي، هيئت مركزي متشكل از چهار نفر عضو ثابت و دو نفر عضو غيرثابت تشكيل مي شود: - معاون حقوقي و بازرسي سازمان (رئيس هيئت)، - معاون حقوقي و امور مجلس وزارت دادگستري، - يك نفر از اعضاء هيات علمي دانشگاه ها در رشته حقوق به انتخاب رئيس سازمان، - يك نفر از متخصصان مرتبط با حوزه پدافند غيرعامل به انتخاب رئيس سازمان، - معاون دستگاهي ذي ربط سازمان (عضو غيرثابت)، - نماينده تام الاختيار رئيس دستگاه اجرايي، ترجيحاً مدير پدافند غيرعامل دستگاه اجرايي (عضو غيرثابت)،

احكام انتصاب اعضاي هيئت، به مدت دو سال توسط رئيس سازمان صادر مي شود.

به منظور هماهنگي امور اداري و اجرايي، پيگيري اُمور محول و تعيين اختيارات هيئت هاي استاني، دبيرخانه هيئت مركزي در سازمان تشكيل مي شود و زير نظر رئيس سازمان فعاليت مي كند. مكاتبات با خارج از سازمان، توسط رئيس سازمان و در صورت تفويض از طرف وي، با امضاي رئيس يا دبير هيئت انجام مي شود، ساير اعضاي هيئت، حق مكاتبه ندارند.

در اجراي بند 5 ماده 26 اساسنامه [پاورقي 1]، سازمان بازرسي كل كشور و هيئت مركزي موضوع اين ماده، هماهنگي و تعامل لازم را با يكديگر براي همكاري مؤثر برقرار كرده و نتيجه اقدامات خود را هر شش ماه يك بار، به رئيس كارگروه دائمي و رئيس سازمان گزارش كنند.

پاورقي 1- سازمان بازرسي كل كشور ضمن انجام نظارت و بازرسي بر امور مطرح شده در اين ماده، جرائم و تخلفات لازم را از مراجع ذي ربط پيگيري مي نمايد.

در موارد ضروري و به تشخيص رئيس سازمان، هيئت استاني با تركيب زير تشكيل مي شود: - يكي از معاونان استاندار به انتخاب وي (به عنوان رئيس هيئت)، - معاون امور استان هاي سازمان، - معاون امور شهري سازمان، - يك نفر حقوقدان ذي صلاح بومي (به انتخاب استاندار)، - مديركل پدافند غيرعامل استان،

رئيس سازمان مي تواند برخي اختيارات و وظايف خود را در اجراي اين آيين نامه، به استاندار تفويض نمايد.

تدابير و دستورالعمل هاي سازمان در موضوع اين آيين نامه، براي هيئت هاي استاني لازم الاجراست.

تشخيص ابتدايي استنكاف، تعلل و تخلف از الزامات و مقررات پدافند غيرعامل توسط اشخاص مشمول، حسب مورد، بر عهده هيئت هاي مركزي و استاني است، گزارش هاي هيئت مركزي و استاني بايد مستند و مستدل باشد و گزارش هاي مربوط، پس از تحقق اين امر و پس از تأييد رئيس سازمان به مراجع قضايي و اداري و انتظامي ذي صلاح ارسال مي شود.

نصاب تصميم در هيئت مركزي با نظر مثبت چهار نفر از شش نفر و در هيئت استاني با نظر مثبت سه نفر از پنج نفر است.

بر اساس درخواست رئيس كارگروه دائمي يا رئيس سازمان، روساي هيئت هاي مركزي و استاني، بالاترين مقام دستگاه اجرايي يا مديركل پدافند غيرعامل دستگاه اجرايي مربوط و يا دريافت اطلاعات معتبر از ناحيه اشخاص موثق مبني بر وقوع استنكاف، تعلل و تخلّف، هيئت ذي ربط نسبت به بررسي و تشخيص ابتدايي استنكاف و ارائه گزارش به مرجع ذي صلاح قانوني و پيگيري پرونده، اقدام مي كند.

در موارد بروز اختلاف در تشخيص، از حيث ملي يا استاني بودن استنكاف، تعلل و تخلّف، نظر رئيس هيئت مركزي، مبناي اقدام است.

رسيدگي به استنكاف، تعلل و تخلف فرماندهان و مسئولان لشكري در حوزه هاي مشترك با سازمان و يا زيرساخت هاي خدمات رسان در اختيار نيروهاي مسلح با درخواست رئيس سازمان يا رئيس شوراي هماهنگي پدافند غيرعامل نيروهاي مسلح و موافقت و تائيد رئيس ستاد كل نيروهاي مسلح، در چارچوب آيين نامه اي كه به تصويب ستاد كل نيروهاي مسلح مي رسد و ساير مقررات مربوط از جمله ماده 615 قانون آيين دادرسي كيفري و دستورالعمل نحوه احضار و جلب آنها (مصوب 1397/12/21 فرمانده كلّ قوا) و قانون تشكيل هيئت هاي انضباطي رسيدگي به شكايات و تخلفات كاركنان نيروهاي مسلح مصوب 1395/12/24 انجام مي شود.

كليه دستگاه هاي اجرايي مكلفند ضمن همكاري با هيئت هاي مركزي و استاني، اطلاعات و مدارك موردنياز آنان را در مهلت مقرر ارائه نمايند، در مورد اسناد و اطلاعات طبقه بندي شده، رعايت مقررات و قوانين مربوط و ملاحظات حفاظتي الزامي است و بايد اقدام شود.

هيئت هاي مركزي يا استاني موظف هستند پس از انجام بررسي هاي لازم، موضوع استنكاف، تعلل و تخلّف را به طور كتبي به دستگاه اجرايي، ابلاغ نموده و پس از آن، براي مديران و كاركنان دستگاه هاي موضوع بند 1 ماده 26 اساسنامه، به مدت پنج روز و براي ساير دستگاه هاي موضوع اين ماده، به مدت ده روز، مهلت دفاع منظور كرده و سپس اظهارنظر كند. دستگاه مكلف است در مهلت مقرر، پاسخ كتبي خود را به هيئت ارسال كند.

مهلت هاي مذكور، به درخواست مدير يا مسئول دستگاه اجرايي مربوط و با موافقت رئيس هيئت، براي يك بار و به ترتيب به ميزان 2 و 5 روز قابل تمديد است. پس از اين مهلت، هيئت موارد استنكاف را بررسي و اقدام لازم را انجام مي دهد.

در صورت تشخيص هيئت ذي ربط يا درخواست اشخاص مشمول، بررسي در مورد استنكاف، تعلل و تخلّف با حضور وي انجام مي شود.

هيئت مي تواند به منظور تسريع در جمع آوري دلايل و تهيه و تكميل اطلاعات و مدارك، اقدام به تحقيق نمايد.

هيئت مي تواند از ظرفيت تخصصي نهادهاي كارشناسي مانند نهادهاي كارشناسي وابسته به قوه قضائيه يا انجمن هاي علمي استفاده نمايد.

گزارش هيئت، مبني بر استنكاف، تعلل و تخلّف و انتساب آن به مرتكب يا مرتكبان و ميزان مسئوليت قانوني آنها، موكول به خاتمه بررسي و ملاحظه كليه اطلاعات و اسناد و مدارك مربوط و توجه كامل به دفاعيات ارائه شده، تهيه شده و به رئيس سازمان ارائه مي شود تا توسط وي و در صورت تفويض اختيار، توسط رئيس هيئت مربوط حسب مورد، به مراجع ذي ربط براي تشكيل پرونده و رسيدگي ارسال شود.

در صورت احراز استنكاف نزد مراجع ذي صلاح، ميزان خسارت توسط سازمان تعيين مي شود.

حضور نماينده حقوقي سازمان در جلسات رسيدگي مراجع قضايي يا اداري يا انتظامي ذي صلاح، براي دفاع از گزارش و ارائه توضيحات لازم، بلامانع است.

مراجع قضايي يا اداري يا انتظامي ذي صلاح، در رسيدگي به گزارش هاي ناظر به استنكاف، تعلل و تخلّف از مقررات ابلاغي پدافند غيرعامل الزامات مقرر در تبصره 1 قانون تشكيل و بندهاي 2،1 و 3 ماده 26 اساسنامه را رعايت كنند.

اطلاعات متقني كه حاكي از مغايرت رفتار و اقدامات مراجع مذكور، با مفاد احكام قانوني و مقررات موضوع اين ماده باشد، توسط رئيس سازمان براي اتخاذ تدابير لازم و مؤثر، حسب مورد به رئيس جمهور يا رئيس قوه قضائيه گزارش مي شود.

در مواردي كه اشخاص مشمول، از مقامات سياسي (مانند وزرا) تحت نظارت مجلس شوراي اسلامي باشند، گزارش استنكاف، تعلل يا تخلف اين اشخاص از سوي رئيس سازمان به رئيس جمهور و رئيس مجلس شوراي اسلامي ارسال مي شود تا در چارچوب موازين قانوني مربوط، مورد رسيدگي قرار گيرد.

در صورتي كه استنكاف دستگاه اجرايي و وارد شدن خسارت به دليل استنكاف، به طور قطعي ثابت شود و دستگاه اجرايي از پرداخت خسارت خودداري كند، سازمان برنامه و بودجه كشور مكلف است ميزان نهايي خسارت را، از محل اعتبارات دستگاه كسر كند تا مبلغ فوق پس از تاييد سازمان، براي اجراي اصول و ضوابط پدافند غيرعامل در همان دستگاه هزينه شود. دستورالعمل اجرايي اين ماده، ظرف 6 ماه از تاريخ ابلاغ اين آيين نامه، توسط سازمان با همكاري سازمان برنامه و بودجه كشور تهيه مي شود و توسط سازمان ابلاغ مي گردد. در مورد ساير خسارت ها مطابق قوانين و مقررات مربوط عمل مي شود.

ابلاغيه هاي رئيس سازمان، در مقام پيش آگاهي و پيشگيري از استنكاف، تعلل و تخلّف از الزامات و مقررات پدافند غيرعامل در چارچوب اساسنامه و مصوبات كارگروه دائمي براي دستگاه هاي اجرايي مشمول قانون تشكيل، لازم الاجراست.

مبتني بر احكام مقرر در قانون تشكيل و اساسنامه، بالاترين مقام دستگاه اجرايي مكلف است بر اجراي كامل اصول و ضوابط و الزامات پدافند غيـرعامل در دستگاه متبوع خود، از جمله اجراي دستورالعمل ها و مقررات مصوب كارگروه دائمي و ابلاغيه هاي سازمان كه در چارچوب آنها وضع مي شود، نظارت كرده و از تمام ظرفيت ها و سازوكارهاي در اختيار براي پيشگيري يا پيگيري استنكاف، تعلل و تخلّف از الزامات و مقررات پدافند غيرعامل استفاده نمايد.

به منظور پيش آگاهي و پيشگيري از استنكاف، تعلل و تخلّف از الزامات و مقررات پدافند غيرعامل، دستگاه هاي اجرايي مكلفند دوره هاي آموزشي و توانمندسازي مناسب اين موضوع را با هماهنگي سازمان برگزار كنند.

گزارش سالانه هيئت مركزي، مشتمل بر فهرست مستنكفان در دستگاه هاي اجرايي و نيز گزارش اشخاصي كه ضوابط و مقررات پدافند غيرعامل را به بهترين شيوه اجرايي كنند، از سوي رئيس هيئت به رئيس سازمان ارسال مي شود تا آن را در جلسه كارگروه دائمي ارائه نمايد. اين گزارش پس از تاييد كارگروه دائمي، حسب مورد به روساي قوا و نيز ساير مقامات بالاتر دستگاه هاي اجرايي ارسال مي گردد و در ارزيابي مديران دستگاه هاي اجرايي مورد توجه قرار مي گيرد.

رئيس سازمان با رعايت مصالح كشور و ساير ملاحظات مربوط و هماهنگي با رئيس كارگروه دائمي مي تواند در رسانه هاي عمومي داخلي گزارش اجراي اين آيين نامه را منتشر نمايد.

در صورت لزوم، قوه قضائيه در خصوص ابلاغ دستورالعمل چگونگي رسيدگي به پرونده هاي موضوع اين آيين نامه در آن قوه، از جمله تعيين شعب تخصصي رسيدگي اقدام مي نمايد.

رسيدگي به استنكاف، تعلل و تخلف از الزامات و مقررات پدافند غيرعامل در غير از دستگاه هاي اجرايي بر اساس دستورالعملي است كه ظرف شش ماه از تاريخ ابلاغ اين آيين نامه در چارچوب «دستورالعمل نحوه اعمال الزامات و ملاحظات پدافند غيرعامل در زيرساخت ها با اهميت بالاي بخش غيردولتي مصوبه شماره 1/3050 /ك 160 مورخ 1403/10/1 كميته دائمي» توسط سازمان با همكاري قوه قضائيه و وزارت دادگستري درچارچوب اين آيين نامه تهيه و براي اجرا به دستگاه هاي اجرايي ابلاغ مي شود.

در صورت هرگونه اختلاف ميان سازمان با دستگاه ها و يا دستگاه ها با يكديگر در تفسير يا اجراي اين آيين نامه، نظر رئيس سازمان پس از تائيد كارگروه دائمي، ملاكِ عمل است.

هرگونه اصلاح در اين آيين نامه منوط به پيشنهاد هر يك از اعضاي كارگروه دائمي و يا رئيس سازمان و تصويب در كارگروه دائمي مي باشد.

سازمان بر حسن اجراي اين مصوبه، نظارت و اجراي آن را به صورت فصلي به كارگروه دائمي گزارش كند.

اين آيين نامه مشتمل بر بيست و پنج ماده و هفده تبصره در نود و پنجمين جلسه كارگروه دائمي به تاريخ بيست و ششم فروردين ماه سـال يكـهزار و چهـارصد و چهار هجـري شمسـي به تصويب رسيد و از تاريخ ابلاغ، لازم الاجراست.

آيين نامه اجرايي ماده 26 اساسنامه سازمان پدافند غيرعامل كشور (ضوابط رسيدگي به استنكاف، تعلل و تخلّف از اجراي الزامات و مقررات پدافند غيرعامل) مشتمل بر بيست و پنج ماده و هفده تبصره كه در تاريخ 1404/01/26 در نود و پنجمين جلسه كارگروه (كميته) دائمي پدافند غيرعامل كشور به تصويب رسيد، به استناد تبصره 1 قانون تشكيل سازمان پدافند غيرعامل كشور براي اجرا ابلاغ مي گردد.

رئيس ستاد كل نيروهاي مسلح و كميته دائمي پدافند غيرعامل كشور سرلشكر پاسدار محمد باقري