نظر مشورتي 7/1400/868 مورخ 1400/10/28 اداره كل حقوقي قوه قضائيه در خصوص فرضي كه در نتيجه عدم پرداخت اقساط بانكي از سوي دريافت كننده تسهيلات، بانك از طريق اجراي ثبت مبادرت به تملك ملك راهن كرده است.

استعلام : شخص «الف» از بانكي وام دريافت مي دارد و شخص «ب» با وثيقه گذاري و ترهين ملك خود از شخص «الف» ضمانت مي كند؛ به جهت عدم پرداخت اقساط از سوي شخص «الف» به بانك مرتهن، بانك از طريق اجراي ثبت و طي فرايند قانوني مبادرت به تملك ملك شخص «ب» مي كند، آيا شخص «ب» كه در قرارداد تسهيلات بانكي فقط راهن بوده در قرارداد اصلي سمتي ندارد، مي تواند با طرح دعوي بطلان و ابطال قرارداد به جهت عدم رعايت قوانين و آيين نامه هاي بانك مركزي و شوراي پول و اعتبار را درخواست كند؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : در فرض سؤال كه در نتيجه عدم پرداخت اقساط بانكي از سوي دريافت كننده تسهيلات، بانك از طريق اجراي ثبت مبادرت به تملك ملك راهن كرده است؛ راهن هرچند طرف اصلي در قرارداد اعطاي تسهيلات نبوده است؛ اما به سبب تعهداتي كه در نتيجه ضمانت بر عهده گرفته است و به لحاظ ذي نفع بودن در اعلام بطلان شرط راجع به سود مازاد بر مصوبات بانك مركزي، مي تواند در حدود رأي وحدت رويه شماره 794 مورخ 21/5/1399 هيأت عمومي ديوان عالي كشور، دعواي اعلام بطلان سود مازاد بر مصوبات يادشده و استرداد مازاد دريافتي از خود را مطرح كند.