قانون بيمه‌هاي اجتماعي و بازنشستگي و تعاون افزارمندان كارگاه ها و كارخانجات ارتش

كليات

كارگراني كه در كارخانه‌ها و كارگاههاي ارتش و يا در محل‌هاي وابسته بآنها با دستمزد و يا كارمزد طبق آئين‌ نامه مربوطه بكار گمارده‌ شوند افزارمندان ارتش شناخته ميشوند.

افزارمندان ارتش از لحاظ انضباط و يا تعقيب جرائم مشمول مقررات يا قوانيني خواهند بود كه درباره مستخدمين ارتش مقرر شده و يا‌ميشود.

افزارمندان ارتش از لحاظ وضع استخدام - پايه‌ بندي - حقوق - مرخصي ساعات كار و ساير امور اداري و استخدامي تابع مقررات و ‌آئين ‌نامه‌هاي مربوطه كه بوسيله وزارت جنگ تهيه و بتصويب هيئت وزيران خواهد رسيد ميباشند و هيچيك از قوانين استخدامي كشوري و‌قوانين و مقررات ديگر ارتش شامل حال آنان نخواهد شد.

وزارت جنگ مكلف است در مدت 5 ماه از تاريخ تصويب اين قانون آئين‌ نامه‌هاي مربوط را تنظيم و پس از تصويب هيئت وزيران بمورد اجراء گذارد.

صندوق

براي اجراي مقررات بيمه‌هاي اجتماعي - بازنشستگي - وظيفه - مستمري و تعاون درباره كليه افزارمندان ارتشي صندوقي بنام(‌صندوق بيمه‌هاي اجتماعي و بازنشستگي و تعاون افزارمندان ارتش) با سرمايه زير در بانك سپه تشكيل خواهد شد.

از حقوق افزارمندان ارتش كه تا دو هزار ريال حقوق ميگيرند صدي شش و از دو هزار ريال ببالا تا چهار هزار ريال صدي هفت و از چهار‌هزار ريال ببالا صدي هشت همه ‌ماهه كسر و بصندوق بيمه‌هاي اجتماعي بازنشستگي و تعاون افزارمندان ارتش پرداخت خواهد شد.

علاوه بر وجوه مزبور كه در بند الف مقرر است وزارت جنگ كه قائم مقام كارفرما ميباشد معادل صدي 5 حقوق افزارمندان مشمولين اين ‌قانون را نقداً و لااقل معدل صدي 7 ديگر بصورت هزينه معالجات در بيمارستان و مؤسسات بهداري ارتش و ساير تعهداتي كه در اين قانون بعهده كارفرما واگذار گرديده است از بودجه وزارت جنگ بصندوق بيمه‌هاي اجتماعي پرداخت و منظور مينمايد.

حقوق ماه اول افزارمندان جديدالاستخدام.

تفاوت اضافه حقوق يكماه اول.

- حقوق يكماهه افزارمنداني كه در تاريخ تصويب مشمول خدمت بوده و مشمول اين قانون مي ‌باشند باقساط هفت ‌ساله بترتيبي كه در تبصره2 همين ماده ذكر شده است.

وجوه حاصله از جرائم اداري كليه افزارمندان.

در موارديكه كارخانه‌هاي ارتش بنابر ضرورت احتياج بافزارمندان موقت يا كارآموزان كمتر از نوزده سال پيدا ميكنند از حقوق آنان‌ معادل دو درصد كسر و معادل چهار درصد از طرف كارفرما بر آن افزوده و بصندوق مزبور پرداخت خواهد شد. اين قبيل افزارمندان فقط از كمك هاي ‌مربوطه بحوادث و بيماريها و از كار افتادگي و فوت (‌در صورتيكه بر اثر انجام وظيفه باشد) و از معالجه بيماريهاي غير ناشي از كار كه در مدت ‌اشتغال بكار مبتلا ميگردد استفاده خواهند كرد.

افزارمندان ارتش كه در تاريخ اجراي اين قانون داراي پيشينه خدمت بوده و از بودجه‌هاي مصوب و يا انتفاعي و اعتبارات قانوني ارتش‌ حقوق دريافت داشته‌اند چنانچه مايل باشند تمام يا قسمتي از سوابق خدمت قبلي آنان اعم از متوالي يا متناوب از لحاظ بازنشستگي منظور شود ‌بايستي علاوه بر كسور بازنشستگي زمان خدمت فعلي كسور بازنشستگي مدت خدمتي را كه مايل هستند حساب شود نيز تا تاريخ اجراي اين قانون باقساطي كه از هفت سال تجاوز ننمايد بشرح زير بصندوق بيمه‌هاي اجتماعي و بازنشستگي و تعاون افزارمندان ارتش پرداخت كنند نسبت بحقوقي كه قبل از شهريور ماه 1320 دريافت ميداشته‌اند صدي هفت و نسبت بحقوقي كه بعد از شهريور ماه 1320 تا تاريخ اجراي اين قانون سالانه دريافت‌ ميداشته‌اند مطابق مندرجات بند الف همين ماده.

كليه موجودي‌ها و مطالبات و ذخيره‌ها و تعهدات صندوق سابق بيمه و تعاون كارخانجات ارتش بصندوق بيمه‌هاي اجتماعي و‌بازنشستگي و تعاون افزارمندان ارتش منتقل خواهد شد.

حداقل سن افزارمندان(هنرآموزان) كارخانجات ارتش از تاريخ تصويب اين قانون 14 سال تمام خواهد بود.

صندوق بيمه‌هاي اجتماعي و بازنشستگي و تعاون افزارمندان ارتش وابستگي بصندوق بازنشستگي ارتش و ساير سازمانهاي مالي ندارد.

وزارت جنگ مكلف است آئين‌ نامه مخصوصي بمنظور تعيين طرز اداره صندوق و اجراي كليه مقررات اينقانون و طرز استفاده و بكار‌انداختن سرمايه و پرداخت مخارج و غيره از تاريخ تصويب حداكثر در ظرف پنجماه تهيه نموده و پس از تصويب هيئت وزيران بموقع اجراء گذارد.

بازنشستگي

افزارمندان ارتش كه سي سال متوالي و يا 35 سال متناوب خدمت داشته و سن آنها بشصت سال رسيده باشد ميتوانند تقاضاي‌ بازنشستگي نمايند.

وزارت جنگ ميتواند افزارمنداني را كه بيست سال خدمت متوالي يا 25 سال خدمت متناوب داشته باشند و يا افزارمنداني را كه سنين‌ خدمت متوالي و يا متناوب آنان بحد نصاب نرسيده ولي شصت سال داشته باشند بازنشسته كند.

در مورد افزارمنداني كه طبق تبصره 2 ماده 4 اقدام بپرداخت كسور بازنشستگي سوابق خدمت قبلي خود نموده ولي قبل از پايان 7‌سال مقرر در تبصره مزبور بسن 60 سال رسيده باشند و وزارت جنگ نخواهد بنا بمقتضيات آنانرا بازنشسته نمايد فقط بنسبت مدتي كه كسور‌بازنشستگي پرداخت نموده و يا قبل از ابلاغ بازنشستگي پرداخت نمايند جزو خدمت رسمي آنان منظور و ملاك احتساب حقوق بازنشستگي خواهد ‌شد.

تاريخ شروع بخدمت از اول سن 19 سالگي محسوب ميشود.

ايام محكوميت جزائي افزارمندان و ايامي كه كسور بازنشستگي نپرداخته‌اند جزء خدمت محسوب نميشود.

ايام تعطيل - غيبت - بيماري – مرخصي هاي استحقاقي و محكوميت‌هائي كه مطابق مقررات جاري مانع دريافت حقوق نباشد با پرداخت ‌كسور بازنشستگي جزو خدمت آنان محسوب خواهد شد.

مدت خدمت زير پرچم افزارمندان ارتش از لحاظ بازنشستگي جزو خدمت آنان محسوب خواهد شد مشروط بر اينكه اين قبيل اشخاص‌ كسور موضوع اين لايحه را بنسبت حقوقي كه بعد از خاتمه سربازي دارا ميباشند در مدت بيست چهار [بيست و چهار] ماه پرداخت نمايند.

ميزان حقوق بازنشستگي افزارمندان ارتش عبارت از يك سي ام آخرين حقوق دريافتي ضرب در سنين خدمت آنان - حقوق‌ بازنشستگي بهر تقدير از ميزان آخرين حقوق دريافتي نبايد تجاوز نمايد.

از وجوهي كه به عناوين ديگر در مدت خدمت به افزارمندان ارتش پرداخت ميشود (‌از قبيل پاداش اضافه‌كار و امثال آن) كسوري اخذ ‌نميشود و وجوه مزبور تأثيري در حقوق بازنشستگي و وظيفه مقرري نخواهد داشت.

افزارمندان ارتش كه حائز شرايط بازنشستگي نباشند چنانچه در حين انجام وظيفه بواسطه حادثه مجروح و يا معلول شده و طبق‌ تشخيص شوراي پزشكي نظامي قادر به انجام خدمت محوله نشوند و از كار كردن باز بمانند بدون رعايت مدت خدمت دو ثلث آخرين حقوق خدمت‌خود را مادام‌العمر بطور وظيفه دريافت ميدارند.

هر گاه اين قبيل اشخاص به سنين بازنشستگي رسيده باشند و حقوق بازنشستگي آن ها بيشتر از وظيفه مذكور در اين ماده باشد بازنشسته‌ خواهند شد.

درباره افزارمنداني كه در حين انجام وظيفه مصدوم ميشوند و صدمه وارده باعث از كار افتادن آن ها نشود طبق ماده 20 اين قانون با آنان ‌رفتار خواهد شد.

اشخاص زير از دريافت حقوق بازنشستگي و وظيفه محروم ميشوند. ‌الف - افزارمندانيكه پس از محاكمه بموجب حكم قطعي دادگاه باخراج از خدمت و يا انفصال دائم از خدمات دولتي محكوم شوند. ب - كسانيكه ترك تابعيت ايران را بنمايند.

حقوق بازنشستگي و مستمري در قبال محكوميت حقوقي يا عناوين ديگر قابل توقيف نيست مگر در موارد استيفاي ديون دولتي كه در‌صورت معيل بودن 1 چهارم و در غير اينصورت 1 سوم قابل توقيف و برداشت است.

هر گاه افزارمندان ارتش نظر بعدم احتياج و مقتضيات اداري اخراج شوند اگر مدت خدمت آنان ببيست سال متوالي و يا 25 سال ‌متناوب نرسيده باشد كليه كسور مدت خدمت كه از حقوقشان كسر شده باضافه معدل دو ماه آخرين حقوق دريافتي دفعتاً بآنها پرداخت خواهد شد و‌اگر سن اين قبيل افزارمندان بشصت رسيده باشد طبق تبصره ماده 7 بازنشسته خواهند شد.

افزارمندانيكه از حقوق بازنشستگي و يا وظيفه استفاده ميكنند اگر در ساير ادارات دولتي و يا در بنگاهها و شركتهاي وابسته بدولت ‌بهر نحو از انحاء مشغول كار شوند مادام كه در خدمت هستند از اخذ حقوق بازنشستگي و يا وظيفه محروم خواهند بود.

حقوق و مستمري

بوراث قانوني افزارمندانيكه فوت ميشوند با رعايت ماده 19 بشرح زير مستمري پرداخت خواهد شد. ‌الف - در مورد افزارمندانيكه بعلت انجام وظيفه تلف ميشوند بمأخذ آخرين حقوق ايام خدمت. ب - در مورد افزارمندانيكه بعلتي غير از انجام وظيفه فوت كنند اگر بازنشسته باشند بمأخذ حقوق بازنشستگي. ج - در مورد افزارمندانيكه بعلتي غير از انجام وظيفه فوت كنند و بسن بازنشستگي رسيده ولي بازنشسته نباشند بمأخذ حقوق بازنشستگي كه ‌در صورت بازنشسته شدن بآنان تعلق ميگرفت. ‌د - نسبت بافزارمندانيكه مشمول ماده 12 باشند بمأخذ دو ثلث وظيفه كه دريافت مي نمودند. هـ - در مورد افزارمندانيكه بعلتي غير از انجام وظيفه فوت كنند و بسن بازنشستگي نرسيده باشند معادل دو ثلث كسور بازنشستگي باضافه ‌معادل يك ماه آخرين حقوق دفعتاً بوارث آنان پرداخت خواهد شد.

مستمري بين وراث قانوني افزارمندان بترتيب زير تقسيم ميگردد 1 - به همسر متوفي كه شوهر اختيار نكرده باشد معادل 25 درصد. 2 - اولاد متوفي در صورتي كه اولاد منحصر بفرد باشد معادل 00 درصد. ‌در صورتيكه اولاد منحصر بدو نفر باشد مجموعاً معادل 30 درصد. ‌در صورتيكه اولاد منحصر بسه نفر باشد مجموعاً معادل 40 درصد. ‌چنانچه تعداد از چهار نفر ببالا باشد مجموعاً معادل 50 درصد. 3 - بپدر و مادر متوفي كه در تحت تكفل او بوده باشد ‌مادر ده درصد. ‌پدر پنج درصد. ‌در صورتي كه متوفي بدون اولاد باشد مادر معادل 20 درصد و پدر 10 درصد. 4 - ببرادر و خواهري كه عليل و در تحت تكفل متوفي بوده باشند مجموعاً معادل 10 درصد.

مستمري هر يك از وراث در صورت فوت و يا رسيدن بسن بلوغ (18 سال تمام براي ذكور) و يا اختيار شوهر قطع ميشود.

بيمه و تعاون

نسبت بحوادث و بيماريهاي ناشي از كار با افزارمندان بشرح زير رفتار خواهد شد

در موارديكه حادثه ناشي از كار موجب بستري شدن بيمار در بيمارستان و يا تحت معالجه قرار دادن او باشد در شش‌ ماهه اول بيماري تمام‌ حقوق و در ششماهه دوم 80% از محل بودجه مربوطه پرداخت خواهد شد و در صورتيكه در پايان سال بهبودي حاصل نكند بنا بتشخيص شوراي ‌پزشكي بر طبق ماده 12 با او رفتار خواهد شد.

در موارديكه حادثه ناشي از كار موجب نقص عضوي از اعضاء بوده ولي باعث از كار افتادگي دائمي افزارمندان نباشد بر طبق جدول زير بآنان غرامت از صندوق پرداخت خواهد شد. ‌فقدان يا از كار افتادن 1 - يك بازو از بالاي ارنج [آرنج] دستمزد 650 روز دستمزد 500 روز راست چپ 2 - يك بازو از زير آرنج دستمزد 420 روز دستمزد 320 روز 3 - يك ساق پا از بالاي زانو دستمزد 550 روز 4 - يك ساق پا از زير زانو دستمزد 420 روز 5 - قوه شنوائي دو گوش دستمزد 650 روز 6 - كوري يك چشم دستمزد 320 روز 7 - شصت دست دستمزد 220 روز دستمزد 170 روز 8 - انگشت سبابه دستمزد 175 روز دستمزد 135 روز 9 - يكي از انگشتهاي ديگر دستمزد 90 روز دستمزد 75 روز 10 - بند يكي از انگشتها دستمزد 35 روز دستمزد 25 روز 11 - شصت پا دستمزد 90 روز 12 - انگشت ديگر پا دستمزد 25 روز 13 - قوه شنوائي يك گوش دستمزد 175 روز

درباره افزارمندان چپ كار دست چپ بجاي دست راست و دست راست بجاي دست چپ محسوب ميشود.

چنانچه بر اثر حوادث يا بيماريهاي ناشي از كار عضوي غير از اعضاء مذكور در فوق دچار از كار افتادگي يا نقص بشود درجه نقص و‌ميزان غرامت مربوطه بنحوي كه متناسب با درجات نقص مشروح در فوق باشد توسط كميسيون پزشكي تعيين خواهد شد.

تشخيص موارد مندرجه در بند ب اين ماده وسيله گواهي رؤساء كارخانه و شعبه پزشك نظامي بهداري مربوط انجام خواهد شد.

علاوه بر كمكهاي مذكور در بالا كمكهاي زير درباره افزارمندان ارتش بعمل خواهد آمد.

از بودجه قسمت مربوطه ‌الف - بافزارمندانيكه با مواد سمي تماس دارند طبق تجويز پزشك كارخانه مربوطه روزانه بمقدار معين شير داده خواهد شد. ب - براي حفاظت از خطرات احتمالي لباس كار مخصوص از قبيل كفش - عينك ماسك و ساير لوازم مربوطه بكار افزارمندان داده ميشود.

از صندوق بيمه‌هاي اجتماعي و بازنشستگي ‌الف - بهر افزارمندي براي اولين ازدواج معادل يكماه دستمزد. ب - در مواقع وضع حمل بزن افزارمند و يا افزارمند زن مبلغ دو هزار ريال بابت لباس نوزاد و ساير احتياجات پرداخت خواهد شد. ‌د - هزينه تهيه دندان مصنوعي و دست و پا و چشم مصنوعي و عينك طبي براي يكبار بافزارمندان پرداخت خواهد شد. هـ - بابت هزينه كفن و دفن و ترحيم افزارمند متوفي مبلغ هفت هزار ريال.

بافزارمنداني كه مسلول ميشوند طبق قانون مربوط بحمايت كارمندان مسلول و پيش‌ گيري بيماري سل مصوب 18 بهمن ماه 33 و‌نهم ديماه 1333 رفتار خواهد شد.

تلقيح واكسن ضد سل براي كليه اطفال و خانواده افزارمندان و افسران و كليه افراد ارتش اجباري است.

در مواردي كه بيماري افزارمندان ارتش بمناسبت انجام وظيفه نباشد بيمار تحت معالجه قرار داده شده و دستمزد او بشرح زير پرداخت ‌ميشود.

ظرف چهار روز اول بيماري در صورت بستري شدن در بيمارستان 50 درصد و در صورت بستري نشدن 60 درصد دستمزد.

از روز پنجم ببعد در صورت بستري بودن در بيمارستان 80 درصد و در صورت بستري نبودن 90 درصد دستمزد تا پايان ششماه از تاريخ ‌شروع بيماري.

از اول ماه هفتم تا پايان يكسال از تاريخ بيماري در صورت بستري شدن در بيمارستان 50 درصد و در صورت بستري نشدن 60 درصد ‌دستمزد.

اگر افزارمند در مدت يكسال از تاريخ شروع بيماري بهبودي حاصل نكند طبق گواهي كميسيون پزشكي از كار افتاده تشخيص شده و بشرح ‌زير عمل خواهد شد. ‌اگر بسن بازنشستگي رسيده باشد بازنشسته خواهد شد و اگر بسن بازنشستگي نرسيده باشد در صورتيكه مدت خدمت او كمتر از پنج سال تمام ‌باشد كليه كسور بازنشستگي كه در مدت خدمت از حقوق او كسر شده مسترد و بخدمت او خاتمه داده خواهد شد و اگر مدت خدمت بطور متوالي‌ يا متناوب از پنج سال متجاوز باشد تا ده سال تمام 20 درصد و از ده سال تا پانزده سال 25 درصد و از پانزده تا 19 سال خدمت متوالي يا 24 سال ‌متناوب 30 درصد آخرين دستمزد خود را مادام‌العمر دريافت خواهد داشت.

وزارت جنك [جنگ] نسبت بافزارمندان معلول كارخانجات ارتش كه فعلا از كارخانجات ارتش حقوق دريافت ميدارند و سوابق خدمتي آنان از‌پنجسال ببالا ميباشد معادل يك سي ام حقوق آنها ضرب در سنين خدمت از محل بودجه قسمت مربوطه مادام‌الحيوة بنام وظيفه بآنان پرداخت‌ مينمايد و قسمت هاي مربوطه موظف هستند همه‌ساله مبلغ فوق را در بودجه خود منظور نمايند و بعلاوه معادل سه ماه آخرين حقوق بآنها دفعتاً از‌صندوق پرداخت خواهد شد.

افزارمندان مشمول اين ماده نميتوانند از مقررات تبصره 2 ماده 4 استفاده نمايند.

وزارت جنك [جنگ] مكلف است بوسيله كميسيون پزشكي در مدت شش ماه افزارمندان معلول را تعيين نموده و مدلول اين ماده را درباره ‌آنها اجراء نمايد.

هزينه داوري افزارمندان بيمار از محل بودجه وزارت جنك [جنگ] پرداخت خواهد شد.

هزينه معالجه عيال و اولاد افزارمندان كه بطور سرپائي در بهداري هاي كارخانه‌ها معالجه ميشوند از بودجه وزارت جنك [جنگ] تأمين خواهد‌شد.

وجوه صندوق بيمه‌هاي اجتماعي و بازنشستگي و تعاون افزارمندان ارتش و همچنين كليه وجوهي كه طبق مقررات اين قانون بافزارمندان يا بوراث آنان تأديه ميشود از پرداخت ماليات معاف ميباشد.

هر گاه افزارمندان بازنشسته و يا وظيفه‌ بگير كارخانجات ارتش بخواهند از مزاياي بهداشت از قبيل دارو و معالجه مجاني طبق مقررات اين ‌قانون استفاده نمايند بايد ماهيانه معادل شش درصد حقوق بازنشستگي و يا وظيفه را كه دريافت مي ‌دارند بصندوق بيمه‌هاي اجتماعي و بازنشستگي ‌و تعاون افزارمندان كارخانجات ارتش پرداخت نمايند و هزينه مذكوره از صندوق تعاون بازنشستگي تأديه خواهد شد.

احكام تغيير سن براي استفاده از حقوق بازنشستگي و مستمري مؤثر نخواهد بود.

هزينه معالجه افزارمندان بيمار كه بنا به تشخيص شوراي عالي پزشكي نظامي بيمه به خارج كشور اعزام ميگردند از «‌صندوق‌ بيمه‌هاي اجتماعي و بازنشستگي و تعاون افزارمندان ارتش» و هزينه مسافرت آنان از بودجه وزارت جنگ تأمين و پرداخت خواهد شد.

وزارت جنگ مجاز است در صورت احتياج افزارمندان بازنشسته مشمول قانون بيمه‌هاي اجتماعي و بازنشستگي و تعاون ‌افزارمندان كارگاهها و كارخانجات ارتش را با رعايت ضوابطي كه در آئين‌نامه اجرائي اين ماده تعيين خواهد شد بطور موقت و با حفظ وضع ‌بازنشستگي بكار گمارده و علاوه بر حقوق بازنشستگي كه دريافت ميدارند حق‌الزحمه مناسبي نيز به آنان پرداخت نمايد. آئيننامه اجراي اين ماده بوسيله وزارت جنگ تهيه و پس از تصويب كميسيونهاي مربوط مجلسين بموقع اجرا گذارده خواهد شد.

وزارت جنك [جنگ] و وزارت دارائي مأمور اجراء اين قانون ميباشند.

قانون بالا كه مشتمل بر بيست و نه ماده و هيجده تبصره است در جلسه يكشنبه هفدهم آذر ماه يكهزار و سيصد و سي و چهار بتصويب مجلس ‌شورايملي رسيد.

رئيس مجلس شوراي ملي - رضا حكمت

قانون بالا در جلسه روز شنبه 29 ارديبهشت ماه 1335 بتصويب مجلس سنا رسيده است.