بخشنامه هيئت مديره شركت راه آهن جمهوري اسلامي ايران در خصوص تصويب مقررات فني بازسازي واگن هاي باري با عمر بالاي سي (30) سال

درخواست شماره 340-1404 مورخ 1404/11/06 آن معاونت (طي نامه شماره 500/100471/ص مورخ 1404/11/19) درخصوص تصويب مقررات فني بازسازي واگن هاي باري با عمر بالاي سي سال در جلسه مورخ 1404/11/26 هيات مديره مطرح و به استناد مواد (2)، (4) و (10) قانون دسترسي آزاد به شبكه حمل و نقل ريلي به شرح زير تصويب شد: به منظور فراهم نمودن شرايط بهره برداري از واگن هاي باري با عمر بيش از سي (30) سال و همچنين افزايش قابليت اطمينان و ايمني سير واگن هاي مذكور، با تصويب "مقررات فني بازسازي واگن هاي باري با عمر بالاي سي (30) سال" به شرح پيوست (ممهور به مهر هيات مديره شركت راه آهن ج.ا.ا) موافقت مي شود. دستورالعمل هاي بازسازي و زمان بندي اجراي آن با مشاركت انجمن صنفي شركت هاي حمل و نقل ريلي و خدمات وابسته حداكثر تا تاريخ 1405/03/01 مي بايست تهيه و ابلاغ شود. در اجراي اين مصوبه رعايت كليه قوانين و مقررات مربوط الزامي است و مسئوليت نظارت بر حسن اجراي آن برعهده معاون ناوگان مي باشد.

رضا جلوه ئي مشاور و مدير كل دفتر مدير عامل و مديريت عملكرد

باسمه تعالي مقدمه : شركت هاي سازنده واگن باري دوره عمر معيني را براي بهره برداري از واگن ها تعريف مي نمايند ( حدود 30 سال براي واگن هاي متعارف ) بعد از اين مدت اگر شركت مالك به دلايلي مانند ملاحظات اقتصادي، كاركرد كمتر از معمول وضعيت فني مطلوب و ... تمايل به ادامه سير واگن ها داشته باشد. ضرورت دارد تا مقررات خاصي را پيروي و اجرا نمايد. هدف: مقررات حاضر به منظور فراهم نمودن امكان تمديد زمان بهره برداري واگن ها همراه با افزايش آماده به كاري قابليت اطمينان و ايمني سير در صورت اعمال شرايط مندرج تهيه و تنظيم گرديده است. به منظور نيل به اين اهداف واگن هاي باري پس از عمر 30 سال مورد بازرسي و بازسازي مطابق اين مقررات و دستورالعمل هاي مورد اشاره در اين مقررات قرار گرفته و در صورت تاييد شرايط فني، مجاز به ادامه سير و بهره برداري خواهند بود. دامنه كاربرد: مقررات اشاره شده در اين آئين نامه در راستاي رعايت ضوابط فني و ايمني در هنگام بازسازي واگن هاي باري مي باشد و لازم است توسط شركت مالك اجرا گردد. اين آئين نامه صرفاً براساس سطح عالي بازرسي و نظارت به لحاظ ايمني سير بوده و به جزييات بازسازي و بازرسي نمي پردازد. تعاريف: بازسازي: عمليات بازسازي واگن پس از گذشت 30 سال از زمان ساخت واگن هاي متعارف و سپس در دوره هاي ياد شده در زير بوده و مطابق مفاد اين مقررات صورت مي پذيرد. دستورالعمل تعميرات بازرسي و بازسازي، دستورالعملي است كه مطابق مفاد اين مقررات توسط مالك تهيه شده و به تاييد شركت راه آهن رسيده باشد. شركت داراي صلاحيت : شركتي كه اطلاعات آن در سامانه نظام فني و اجرايي نگهداري و تعميرات واگن هاي باري ثبت شده و از سوي شركت راه آهن در زمينه مربوطه مجاز به فعاليت است. مالك: شركت هاي حمل و نقل باري ريلي اختصارات: ر.ج.ا.ا: راه آهن جمهوري اسلامي ايران NDT : تست غير مخرب WPS : مشخصات رويه جوشكاري PQR : دستورالعمل كنترل كيفيت جوش VT : تست بازديد چشمي PT : تست غير مخرب مايعات نافذ MT : تست غير مخرب ذرات مغناطيسي UT : تست غير مخرب آلتراسونيك RT : تست غير مخرب راديو گرافي مقررات مرتبط با زمان انجام بازسازي واگن هاي باري: 1-اولين عمليات بازسازي واگن مي بايست پس از پايان عمر 30 سال انجام پذيرد. 2-در واگن هايي كه در پايان عمر 30 سال اولين بازسازي روي آنها انجام شده است، پس از سير پانصد هزار كيلومتر با گذشت 15 سال ( هر كدام زودتر فرا برسد) عمليات بازسازي مي بايست تكرار شود. 3-سومين بازسازي پس از سير سيصد هزار كيلومتر يا گذشت 9 سال از بازسازي دوم ( هر كدام زودتر فرابرسد) مي باست انجام شود. 4-چهارمين بازسازي پس از سير دويست هزار كيلومتر با گذشت 6 سال از بازسازي سوم ( هر كدام زودتر فرا برسد) مي بايست انجام شود و پس از آن به ازاي هر دويست هزار كيلومتر سير يا گذشت 6 سال زمان ( هر كدام زودتر فرا برسد) بازسازي مي بايست انجام شود. تبصره : در صورتي كه عمر واگن در اولين عمليات بازسازي بيشتر از 30 سال باشد، به ازاي هر ده سال تاخير در انجام اولين بازسازي، يكصدهزار كيلومتر (يا سه سال) از فاصله با بازسازي هاي بعدي كسر خواهد شد. به عنوان مثال واگني كه در 40 سالگي اولين عمليات بازسازي بر روي آن انجام شده است، پس از سير چهارصد هزار كيلومتر يا گذشت 12 سال ( هر كدام زودتر فرا برسد) مي بايست دومين بازسازي بر روي آن انجام شود و بازسازي سوم با گذشت دويست هزار كيلومتر يا گذشت 6 سال از بازسازي دوم ( هر كدام زودتر فرا برسد) مي بايست انجام شود در اجراي اين تبصره عمر وگن گرد مي گردد بدين معنا كه با واگن 30 تا 35 ساله مانند واگن 30 ساله و با واگن بيشتر از 35 سال و كمتر از 40 سال نيز مانند واگن 40 ساله برخورد مي شود. 5-عمليات بازسازي، جايگزين تعميرات اساسي واگن در همان مرحله مي باشد. نكات: 1-عمر صنعتي واگن هاي خاص مانند واگن هاي حمل اسيد و حمل گاز مطابق اعلام سازنده بوده و زمان بندي بازديدها و تعميرات ذكر شده در اين مقررات به همين نسبت براي واگن هاي فوق تنظيم مي گردد. 2-دستورالعمل تعميرات بازسازي و بازرسي واگن ها كه توسط شركت مالك واگن تهيه و ارائه مي شود بايد پوشش دهنده اين مقررات بوده و به تاييد راه آهن رسانده شود. 3-شركت هاي مجري و بازرس بايد توسط شركت مالك و از بين شركت هاي صلاحيت دار و ثبت شده در سامانه نظام فني و اجرايي نگهداري و تعميرات واگن هاي باري انتخاب شوند. در روند عمليات بازسازي، شركت بازرس بايد در همه مراحل نظارت كامل داشته باشد و تاييديه نهايي را صادر نمايد. 4-اين مقررات عيناً براي تمامي بوژي ها و مجموعه قلاب ها نيز بايد اجرا گردد و در صورتي كه قلاب يا بوژي هايي با عمرهاي ذكر شده بالا در هر واگن ديگري قرار داشته باشد بايد در تعميرات اساسي شناسايي شده و اين مقررات براي انها اجرا گردد. مقررات تهيه دستورالعمل بازسازي : در زمان تعميرات بازسازي، واگن تا حد رسيدن به اسكلت (سازه اصلي واگن) دمونتاژ و تخليه مي گردد. تذكر 1) طرح زمان بندي شده مربوط به عمليات بازسازي و جزييات مربوطه بايد تهيه و قبل از آغاز عمليات بازسازي به تاييد راه آهن رسانه شود. ضمناً مدارك مستند كنترل كيفي و بازسازي نيز در تمامي مراحل، بايد قابل ارائه باشد. تذكر 2) كليه عمليات بازسازي و بازرسي مرتبط با جوشكاري بايستي با استفاده از جيگ و فيكسچرهاي مناسب و تهيه WPS ( و در صورت نياز PQR ) و دستورالعمل بازرسي و توسط پرسنل با گواهي نامه هاي معتبر و براساس استانداردهاي مرتبط بين المللي نظير AWS و IIW و ISO 3834 انجام پذيرد. تذكر 3) در صورتي كه در عمليات تعميرات بازسازي، قطعات يا مجموعه هاي اصلي با نو جايگزين گردند، بايد تامين اين قطعات از شركت هاي معتبر ثبت شده در سامانه نظام فني و اجرايي نگهداري و تعميرات واگن هاي باري صورت گيرد. تذكر 4) سري استاندارهاي (2012) BS EN 13775 و (2003) DIN 25043 ( و يا گوست معادل براي واگن هاي مدل روسي ) براي كنترل ابعاد هندسي واگن و معيار پذيرش مورد استناد مي باشد. تذكر 5) جوش تمام نقاط حساس در واگن و بوژي بايد با روش مناسب تست و كنترل گردد. تعيين نقاط حساس و روش كنترل بايد به تاييد راه آهن برسد. تذكر 6) پس از اتمام عمليات تعميرات بازسازي، وزن نهايي واگن نبايد بيش از 3 درصد تغيير نمايد. در هر حال توزيع وزن واگن بايد مطابق استاندارد EN 50215 يا IEC 61133 باشد. تذكر 7) پس از اتمام عمليات تعميرات بازسازي، كليه تنظيمات واگن ( تنظيم ارتفاع و لقي هاي بوژي و بدنه) مطابق دستورالعمل، كنترل گردد. 1-شاسي و بدنه: شاسي و بدنه شامل بخش هاي سازه و شاسي، ديواره هاي جانبي و سقف و كف، جايگاه مجموعه قلاب و تامپون، درب هاي جانبي و انتهايي، دريچه ها و سيستم بارگيري و تخليه و مخزن واگن هاي مخزندار مي باشد. در اين بخش فرض بر بدنه از جنس فولاد كربني مي باشد. شرايط زير براي كسب مجوز سير پس از بازسازي ضروري است: 1-1-سازه و شاسي (Chassis and structure ): 1-1-1-وجود بيش از سه مورد ترك يا شكستگي اعم از ترك قديمي ترميم شده يا ترك جديد در قسمت هاي سازه اصلي واگن با مجموع طول 40 سانتي متر (تيرهاي طولي و عرضي ) باعث اسقاط كل شاسي مي گردد و در نتيجه واگن مربوطه خارج از رده مي گردد. 1-1-2-وجود خوردگي يا پوسيدگي در صورت امكان بايد با جنس معادل جايگزين گردد ( منظور از جنس معادل به لحاظ مقاومت تسليم و نهايي شكل پذيري (Ductility ) و خواص شيميايي است) اين عمل نبايد باعث دو تكه شدن هر يك از اجزاي شاسي گردد و در صورت عدم امكان شاسي اسقاط مي گردد. 1-1-3- انجام NDT در كليه قسمت هاي سازه و شاسي ضروري است در خصوص نقاط حساس مانند محل اتصال غير عرضي اصلي واگن به تير طولي، اطراف كاسه سقفي، كانال قلاب و همچنين محل هايي كه در بازرسي چشمي مشكوك به نظر مي رسد بايد روش مناسب تست NDT مشخص شود، در صورت وجود ترك بايد طبق دستورالعمل مربوطه بازرسي يا اسقاط گردد. 1-1-4-شاسي واگن مطابق دستورالعمل از نظر هر گونه دفرمگي، پيچيدگي و تابيدگي با روش مناسب كنترل و در صورت وجود عيب اصلاح يا اسقاط گردد. خيز شاسي بايد مطابق نقشه ساخت اصلاح گردد و در صورت عدم امكان اسقاط گردد. 1-3-بدنه: 1-3-1-حد تعويض كليه ورق هاي بدنه كاهش 3/1 (يك سوم) ضخامت اوليه مي باشد و سطح تعويض تا جايي كه هيچ پوسيدگي وجود نداشته باشد ادامه مي يابد. 1-3-2- كليه درب ها و دريچه هاي تخليه انواع واگن بايد از لحاظ وجود ترك، تابيدگي، شكستگي و پوسيدگي و همچنين به لحاظ آب بندي و روان بودن، كنترل و اصلاح و در صورت لزوم تعويض گردد. 1-3-3-كليه اهرم بندي هاي واگن (ترمز، سيستم تخليه و غيره) دمونتاژ شده و از نظر هرگونه ترك، دفرمگي و سايش، كنترل و در صورت وجود عيب تعويض گردد. كليه بوش و واليك ها نيز تعويض مي گردد. در مورد بدنه واگن هاي مخزندار: 1-3-4- واگن ها قبل از اعزام به تعميرگاه بايد به طور كامل تميز و شسته شود به طوري كه هيچ گونه آلودگي در هيچ قسمتي از واگن ديده نشود. 1-3-5- در صورت وجود بيش از سه مورد ترك يا شكستگي اعم از ترك قديمي ترميم شده يا ترك جديد در قسمت زين مخزن با طول جوش بيش از 30 سانتي متر، بايد زين به طور كامل با زين نو جايگزين گردد. 1-3-6-تمامي شير آلات تخليه و بارگيري و بخار و به خصوص سوپاپ هاي اطمينان وگن هاي مخزندار بايد كنترل و تست گردد و در صورت نياز با قطعات نو تعويض گردد. 1-3-7- مخزن بايد تست نشتي شود هيچگونه نشتي و پوسيدگي و دفرمگي در مخازن واگن هاي مخزندار مجاز نمي باشد و تمامي جوشكاري ها وصله هاي غير اصولي قبلي بايد اصلاح گردد. وجود وصله يا وصله هايي با مجموع سطح بيش از 0.15 مترمربع در بدنه مخزن مجاز نبوده و مخزن اسقاط مي گردد. 1-3-8-تمامي لوله هاي بخار بايد تست نشتي شوند. وجود وصله يا جوش با مجموع طول بيش از 30 سانتي متر در هر لوله بخار باعث تعويض كامل لوله مي گردد. 2-مجموعه قلاب (Draw gears) مجموعه ضربه گيرهاي پليمري و تركيبي (مانند ضربه گيرهاي ماينر) با عمر بيش ازسي سال بايد با مجموعه هاي نو جايگزين گردد. همچنين تمامي انواع قلاب با بيش از 45 سال عمر بايد با قلاب نو جايگزين شود. 3-بوژي (Bogie) 3-1-تمامي بوژي ها مطابق دستورالعمل به طور كامل دمونتاژ شده و با استناد به EN 13775-4 يا گوست معادل و با استفاده از ميز اندازه گيري كنترل و اصلاح و يا اسقاط گردد. 3-2- وجود بيش ازسه مورد ترك يا شكستگي اعم از ترك قديمي ترميم شده يا ترك جديد در قسمت هاي سازه اصلي بوژي با مجموع طول بيش از 20 سانتي متر باعث اسقاط كامل فريم بوژي مي گردد. 3-3-تمام جوش هاي صورت گرفته روي بوژي بايد با زوش بايد با روش مناسب كنترل گردد، اعم از جوش هاي جديد و جوش هاي اصلاحي كه قبلا روي بوژي انجام گرفته است و در صورت لزوم اصلاح گردد. 3-4-كليه اهرم بندي ها بايد به لحاظ ابعادي و عيوب احتمالي ديگر كنترل و اصلاح يا تعويض گردد. 3-5-كليه بوش ها و واليك ها بايد تعويض و نو گردند. 4-مجموعه چرخ و محور (wgeelset ) سيستم تعليق و تامپون : مطابق دستورالعمل تعميرات اساسي 5- مجموعه سيستم ترمز: مطابق دستورالعمل تعميرات اساسي