قوانین — بایگانی محلی مرورگر آفلاین دادهٔ دریافت‌شده از qavanin.ir
« بازگشت به فهرست

دستور شش ساله ابتدايي نسوان مصوب 1303

متن‌دار
تاریخ تصویب: 1303/06/16
مرجع تصویب: شوراي عالي معارف
مشاهدهٔ اصل سند در qavanin.ir ↗

اطلاعات پایه

اطلاعات پایه هنوز دریافت نشده.

متن قانون

راهنمای رنگ‌بندی: معتبراصلاحی / الحاقیمنسوخهتفسیر
پيشنهاد مدير كل معارف در جلسه 8 مورخ 16 برج سنبله 1303 معارف راجع به پروگرام مدارس نسوان مطرح گرديده و مواد آن براي شور اول مورد مذاكره قرار گرفت و تا سال آخر با بعضي اصلاحات قرائت شد. و بالاخره در جلسات 9 مورخ 23 سنبله 1303 و 10 مورخ 30 سنبله 1303 مواد پروگرام مورد بحث قرار گرفت و در خاتمه براي تمام مواد پروگرام شش ساله اخذ رأي گرديده، و تصويب شد:
دستور شش ساله ابتدايي نسوان مصوب 1303 مصوب 1303,06,16 با اصلاحات و الحاقات بعدي
سال اول
:
تبصره مهمه
تعليمات سال اول سواي فارسي كه كتاب الف و باء و قرائت لازم دارد باقي همه شفاهي است و نبايد از روي كتاب باشد. مواد مذكوره در پروگرام را معلمه بايد در ضمن مذاكرات و صحبت شفاهي به اطفال بياموزد و در موارد ضروري براي تفهيم مطالب از تصاوير و اشكال و نقشه­ها و كره و ساير آلات و ادوات مدرسه استمداد نمايد و كتاب را براي تذكر و استفاده خود تخصيص دهد.
فارسي
: قرائت: حروف مفرده – تركيبات دو حرفي – تركيبات سه حرفي – كلمات و عبارات بسيار سهل – حكايات ساده و مختصر اخلاقي – قطعات منظومه بسيار آسان كه معاني آن را بتوان به طفل فهمانيد.
شرعيات
: شفاهي: آداب نماز – اطاعت خدا و پيغمبر – ثواب و گناه.
علم الاشياء
: شفاهي: اطلاعات بسيار ساده راجع به بدن انسان – پوست – گوشت (عضله) – حواس خمسه و اعضاء آنها – دست و پا – انگشت و ناخن شناسايي راست و چپ – اسامي ايام هفته به فارسي – اسامي ماه­هاي قمري – اسامي فصول اربعه به فارسي – حيوانات عمده اهلي و فوايد آنها – نشان دادن اشجار ميوه دهنده غلات و حبوبات عمده – سبزيهاي خوردني.
حفظ الصحه
: شفاهي: نصايح ساده و مختصر در فوايد پاكيزگي – شستن دست و صورت و دهان – نظيف نگاهداشتن ناخن و مو و لباس – مضرات زياد خوردن و آشاميدن – مقدار خواب در بيست و چهار ساعت و بهترين اوقات آن.
اخلاق
: مكالمات اخلاقي – مذمت از دروغگويي – بيان مضرات بي­ادبي – وظيفه طفل نسبت به پدر و مادر و اعضاء خانواده و محبت نسبت به ايشان – تكليف طفل نسبت به اولياء مدرسه – محسنات راستي و درستي – و تنفر از تنبلي و بيكاري – بيان آداب معاشرت و اكل و شرب.
حساب اصول اوليه
شماره لفظي و خطي تا ده.
ورزش بدني
: بازيهاي منظم.
سال دوم
:
تبصره مهمه
: تعليمات سال دوم سواي قرآن و قرائت فارسي تماماً شفاهي است و كتاب لازم ندارد و معلمه بايد مواد پروگرام را در ضمن صحبت و مذكرات شفاهي و در موقع حاجت با استمداد از تصاوير و نقشه­ها و كره و ساير لوازم مدرسه بياموزد.
قرآن مجيد
: يك جزء آخر.
شرعيات
: شفاهي: 1- اصول: اصول دين و مذهب با معاني اجمالي آنها. 2- فروع: شماره عبادات از فروع دين – نجاسات – مطهرات – ترتيب وضو – مقدمات نماز و ترتيب بجا آوردن آن.
تبصره معلمه مكلف است عملاً هم وضو را تعليم نمايد
معلمه بايد در موقع تدريس نماز دقت نموده بجا آوردن نماز را به هر يك از شاگردان تعليم دهد.
اخلاق
: مواد سال قبل قدري مفصل­تر – تنفر از عيب­گو – عيب­جويي – فوايد عفو و اغماض – محسنات خوشرويي و خوشخلقي – مضرات تندي و درشتي و مردم آزاري – اذيت نكردن حيوانات بي­آزار (در ضمن قصص و حكايات ساده).
فارسي
:
قرائت
: قطعات نظم و نثر بسيار ساده با توجه به معاني آنها بطوري كه نزديك به فهم اطفال باشد.
كتابت
: عبارات و حكايات خوانده شده به طريق رونويسي و غيره – جمله­هاي ساده از خارج.
تمرين
: مشق صحت املاء – مشق تكلم بواسطه سؤالات از دروس خوانده شده – حفظ بعضي از قطعات خوانده شده.
مشق خط
: نستعليق درشت.
علم الاشياء
: مواد سال قبل قدري مفصل­تر – بعلاه: پوست – مو – دندان – خلل و فرج پوست – عرق – استخوان­بندي – سال و ماه فصول – اسامي ماه­هاي قمري – اسامي ماه­هاي شمسي به عربي و فارسي – لوازم تحصيل و تحرير شاگرد مدرسه – تشخيص حيوان و نبات و جماد به اختصار – فلزات از قبيل: آهن – مس – نقره – طلا – سرب – روي – نيكل.
حفظ الصحه
: شفاهي: مواد سال قبل قدري مفصل­تر – مضرات استعمال مسكرات و دخانيات مخصوصاً ترياك.
حساب
: اصول: شماره لفظي و خطي تا هزار تقسيم آن به آحاد و عشرات و مأت، جمع و تفريق در همان حدود – طريقه تشخيص ساعت – مسائل و تمرينات شفاهي و كتبي.
ورزش بدني
: بازيهاي منظم.
سال سوم
: در اين سال حساب بايد شفاهي تدريس شود و در مواد ديگر هم كه كتاب بكار مي­رود معلمه بايد احتراز كند از اينكه شاگردان عبارات كتاب را حفظ كنند بلكه بايد مطالب را به شاگردان بفهماند بطوري كه بتوانند از خارج به زبان خود بيان نمايند.
قرآن
: ده جزء آخر.
شرعيات
:
1
اصول دين و مذهب با بعضي ادله اجمالي كه در خور فهم اطفال باشد.
2
فروع: شماره عبادات از فروع دين با بيان اجمالي هر يك از آنها ذكر بعضي از معاصي كبيره از قبيل: قتل – سرقت – شرب خمر و ساير مسكرات – غيبت و نمّامي – دروغ و تهمت و توضيح قبح اين معاصي در ضمن بيانات و تمثيلات نزديك به فهم اطفال.
اخلاق
: وظايف انسان نسبت به خداي متعال – بزرگ­منشي – فرومايگي – حسن خلق، سوءخلق – شجاعت – جبن – تواضع – تكبر – صدق – كذب – قناعت – اسراف – عدل – ظلم – عفو – انتقال – امانت – خيانت – آداب معاشرت، فصايح اخلاقي درخصوص تربيت اولاد – آداب سخن گفتن در مجالس – حيا و حجاب – عفت و عصمت – اقتصاد در معيشت و امور زندگاني و تقبيح تجملات و تعليمات مزبوره بايد شفاهي و بطور مكالمه و قصه­سرايي و موعظه و تمثيلات باشد).
فارسي
:
قرائت
: قطعات نثر و نظم ساده با توجه به معاني لغات و فهم مقصود – آثار طبيعي از قبيل: رود – شط – دريا – كوه – دشت – جنگل – چمن و فوايد آنها – قصص و روايات ساده راجع به انبياء او الوالعزم و ائمه هدي – حكايات ساده از احوال بزرگان و حكماء و دانشمندان و سلاطين و ادباء كه حاوي نكات اخلاقي و درخور فهم اطفال باشد. كتابت: مطالب ساده از خارج و تصحيح آنها – انشاء موضوعات سهل.
تمرين
: مشق صحت املاء – مشق تكلم به توسط سؤالات از دروس خوانده شده – حفظ بعضي از قطعات خوانده شده.
مشق خط
: نستعليق درشت.
علم الاشياء
:
قرائت
: اطلاعات ساده از بدن انسان قدري مفصل­تر از سال قبل بعلاوه: قلب (دل) رگ­ها (شريان و وريد) – شش معده – روده­ها اقسام دندان – مضرات استعمال مسكرات و دخانيات مخصوصاً ترياك – روغن – پنير – ابريشم – عسل – موم – ميوه­جات خوراكي – قند – آرد – نشاسته – نان – هوا و فوايد آن – باد – باران برف – تگرگ – آب.
حفظ الصحه
: صحت – مرض – خواب – بيداري – حركت و سكون – هوا و آب – سرما و گرما – فصول اربعه – ساعات شبانه روز و تقسيم آن براي امور زندگاني – آب مشروب و فاسد – اغذيه و اشربه مفيده و لازمه – اغذيه و اشربه مضره – منزل و شرايط محل سكني.
جغرافيا
:
1
جغرافياي موضعي: فهمانيدن نقشه مدرسه – شكل و جهت امتداد كوچه و خيابان – چگونگي شهر و اطراف آن.
2
جغرافياي عمومي: زمين و تقسيم سطح آن فقط به آب و خاك – اصطلاحات عمده جغرافيايي از قبيل: رود – جوي – دريا – خليج – اقيانوس – جزيره – شبه جزيره – كوه – كوه آتش­فشان – جلگه – صحرا – جهات اصليه و طريقه يافتن آنها بعمل.
حساب
: شماره لفظي و خطي تا طبقه چهارم اعداد – چهار عمل اصلي صحاح (در تقسيم به حالت اول اكتفا شود) مسايل و تمرينات مخصوصاً بطور شفاهي.
رسم
: نقش اشياء ساده از قبيل: برگ و گل حيوانات اهلي روي كاغذ شطرنجي.
هنر يدي
: كارهاي سهل راجع بدوخت و برش و بافندگي (جوراب بافي – قالي بافي، توربافي – گيوه چيني.
سياق
: نوشتن ارقام نقدي و جنسي تا تومان و خروار و جمع و تفريق ارقام مذكوره. ورزش بدني.
سال چهارم
:
قرآن
: بتمامه.
شرعيات
:
اول
: اصول: مواد سال قبل به اضافه صفات ثبوتيه سلبيه با معاني اجمالي آنها.
دوم
: فروع: بيان مفصل­تر از سال قبل از فروع هشتگانه – شماره كاسب محلله و محرمه – قبح معاصي ذيل – قمار – تهمت – شهادت بدروغ – كتمان شهادت – فتنه­جويي – عيب­جويي.
اخلاق
: مواد سال قبل به اضافه بيان تعاون – اخوت – رعايت زيردستان – تنفر از شيادي و چاپلوسي – عفت و پرهيزكاري – حسد و بخل – كتمان سر – حفظ شرف و آبرو – وفاي بعهد – خلف وعده – حفظ قول و امضاء – فروتني و فرمان­برداري نسبت به بزرگتر خانواده – احتراز از خودپسندي – لئامت و خسّت – اتفاق نفاق – احسان – ترحم – اتهام – افتراء – فوايد شغل و كار مشروع – مضار تنبلي و بيكاري و يأس.
فارسي
:
قرائت
: قطعات نثر و نظم ادبي و اخلاقي با توجه به معاني لغات و فهم مقصود منشأت ساده و تحريرات مختلفه – متداوله – مطالب تاريخي و جغرافيايي از نوع مواد سال قبل – اطلاعات مفيده در امور راجعه به حفظ الصحه و خانه داري.
كتابت
: انشاء موضوعات ساده – عبارات مختلفه از خارج.
مشق خط
: مشق درشت و ريز نستعليق.
علم الاشياء
:
قرائت
: اطلاعات ساده از بدن انسان – استخوان بندي – جمجمه – بازوي ساعد – دست و انگشتان – ران – ساق – پا – مفصل – عضلات – دماغ (مخ) – اعصاب (پي ها) عمل هضم – بزاق (آب دهان) اقسام دندان – معده و امعاء – ريتين حنجره – قصبه­الريه – تنفس – خون – قلب – شريان و وريد – زمين و سيارات – هوا – ميزان­الحراره – ميزان­الهوا – تغييرات هوا – آتش – آب – ساختمان خانه و مصالح لازمه آن بخاري – ذغال چوب – ذغال سنگ – نمك – كتان – شاهدانه – پنبه – پارچه­بافي – چراغهاي معمولي – شمع گچي و پيچي – غلات – ادويه – شكلات – كاكائو، چاي – قهوه – ذكر اجمالي از فرش قالي و رنگهاي طبيعي و مصنوعي - بيان مضرات الوان جوهري.
حفظ الصحه
: مواد سال قبل قدري مفصل­تر – تأكيد در نظافت لباس و بدن و معابر و مجاري آبها.
جغرافيا
: جغرافياي عمومي: شكل زمين و دو حركت آن – اقيانوسها – پنج قطعه عالم اصطلاحات جغرافيايي مطابق سال قبل به اضافه تعريف مملكت و ايالت و ولايت و بلوك و شهر و قصه و دهكده – جغرافياي ايران مشتمل بر ذكر بزرگترين جبال و مهمترين رودها و معتبرترين شهرها و ايالايت و لايات – و محصولات طبيعي و مصنوعي به اختصار.
حساب
: تكرار مواد سال قبل و تكميل آنها به اضافه چهار عمل اعشار – مسائل و تمرينات شفاهي و كتبي.
طباخي
: قرائت: نظافت و پاكيزگي مطبخ و طباخي – جاروب كردن – پاك كردن شيشه­ها – شست­وشوي ظروف -–ظروف مس سفيد و قرمز – مضرات ظرف مس قرمز – احتياط از زنگ آهن و مس مجاور با نمك و ترشي – طريقه خيسانيدن برنج و كليه حبوبات مدتي در آب سرد قبل از طبخ – طريقه نگاهداشتن روغن – تخم­مرغ - كره – شير – پنير – ماست – گوشت – طبخ آبگوشت فوري – ساير اغذيه از قبيل: چلو – پلو – اقسام آشهاي ساده و ترشي­دار – خورشها اقسام شيريني­ها – عدم استعمال رنگهاي جوهري در شيريني آلات – ترشيها – مرباجات و غيره.
رسم و نقاشي
: رسم و نقاشي اشياء ساده كه در دسترس اطفال مي­باشد – تقسيم خط مستقيم به اجزاء متساويه – ترسيم صور عمده هندسي – تقسيم زوايا.
هنر يدي
: بافندگي و خياطي مثل سال قبل – دوخت و تزئين دستمال، حوله – پيراهن بچه­گانه و غيره.
سياق
: نوشتن ارقام نقدي و جنسي تا هزار تومان و هزار خروار – جمع و تفريق در ارقام مذكوره. ورزش بدني.
سال پنجم
:
قرآن.
شرعيات
:
1
اصول: مراجعه به اصول دين و مذهب با معاني و دلايل اجمالي آن كه در خور فهم اطفال باشد.
2
فروع: طهارت و لزوم آن – اقسام نمازهاي واجب و ترتيب بجا آوردن هر يك از آنها – شرايط وجوب محرم و صلوه و ذكوه و خمس و حج و امر به معروف و نهي از منكر – قبح معاصي كبيره ذيل: شرك به خدا – رياكاري – غيبت – تفريط مال يتيم – سوگند بدروغ.
اخلاق
: وظايف انسان نسبت به باري تعالي – تكاليف و وظايف نسبت بخود – تعليمات درخصوص رفتار طفل در خانواده – تكاليف والدين نسبت به اولاد – تكاليف متبادله برادران و خواهران – تكاليف نسبت به آموزگار – تكاليف نسبت به رفقاي مدرسه – وظايف راجعه به وطن و هيئت بشريه – تحصيل علم و لزوم مداومت آن – تعليمات درخصوص رفتار طفل نسبت بخدمه و زيردستان – پرهيزكاري سرپوش – شرافت – عدالت – نجابت – سخاوت – امانت – ترغيب و تحريض در حب وطن و ديانت در طي حكايات ساده – پرستاري مرضي و مجروحين.
فارسي
: قرائت: قطعات نظم و نثر ادبي و اخلاقي با توجه به معاني لغات و فهم مقصود – شرح حال مخترعين بزرگ دنيا و اختراعات عمده آنها چرخ خياطي و جوراب­بافي و غيره – ذكري از صنايع و هنرهاي يدي نسوان – مراسلات ساده – تحريرات مختلفه متداوله.
دستور زبان فارسي
: اقسام عمده كلمات از اسم و صفت و فعل و ضمير و غيره با تمرينات كتبي و شفاهي تجزيه كلمات. تمرين: مشق صحت املاء انشاء از قبيل ساده كردن حكايات و نوشتن مراسلات ساده و شرح بعضي موضوعات آسان حفظ بعضي از قطعات خوانده شده. مشق: مشق درشت و ريز (تحرير).
علم الاشياء
: صفات حيوان و نبات به اختصار – اطلاعات مختصري راجع به غلات و باغباني و گل­كاري.
حفظ الصحه
: وظايف خانه داري:
قرائت
: معني حفظ الصحه – هواي سالم – رطوبت و حرارت و برودت منازل – تنفس در هواي آزاد اثر اكسيژن و اسيد كربنيك – مدخليت آفتاب و نور در پرورش حيوانات و نباتات و سلامت منازل – اغذيه – كم خوري و پرخوري – هضم غذا – مضرات افراط ادويه تند – دستورالعمل حفظ­الصحه – دندانها و مضرات اشتراك مسواك و شانه – لزوم اكل اغذيه سريع­الهضم براي اشخاص ضعيف و كم بنيه – فايده تغذيه نمودن در اوقات معينه – شرح مختصري از مأكولات – آب چشمه آب گوارا – آب مقطر – امتحان آب به توسط پختن سبزي و كف صابون – آبهاي كثيف – ميكروب و مضار آن – مضرات استعمال دوا بدون تجويز طبيب – استحمام جلد بدن تنفس جلدي عرق – آب سرود آب گرم – شست­وشوي بدن اطفال با آب گرم تا سن پنج و شش – ناخن بلند و معايب آن – شستن سر و صورت با آب سرد – معايب حوض- نظيف نگاهداشتن مو – مضار استعمال مايعاتي كه براي رنگ كردن يا تقويت مو معمول است – كثافت و شپش – امراض مسريه از قبيل كچلي و سودا – محافظت گيسوان و دستورالعمل آن – جاي مزبله و مطبخ و طويله و مستراح در خانه – اطاق خواب و تشك و متكّي و لحاف و باد دادن در هواي آزاد بخصوص در آفتاب احتراز از سكونت در اطاقي كه مبتلايان به امراض مسريه در آنها بوده­اند – استعمال ضدعفوني – چراغ و مضرات نور شديد براي چشم – دود و نفت – مجراي بخاري براي تغيير هوا – بادگير – گهواره – هواي محبوس براي اطفال – ضرر چراغ در اطاق خواب – البسه – اقسام لباسها – لباس روز و لباس خواب – لباس ضيافت – و لباس خدمت – لباس ناراحت و تنگ – البسه زمستاني و تابستاني – كفش راحت و تنگ – منع استعمال كفشهاي پاشنه بلند – خاكه تنباكو و نفتالين و كافور براي رفع بيد از ملبوس پشمي و خز پارچه­هاي پشمي و كتاب و ابريشمي.
تاريخ
: سلسله كيان به اختصار – سيروس – داريوش – اردشير درازدست – اسكندر – ظهور دين مسيح – سلسله ساسانيان به اختصار: اردشير بابكان – يزدگرد اول – شاپور دوم – قباد – انوشيروان – يزدگرد سوم – اسلام – ظهور اسلام و مختصري از سيره نبويه (ص) ابوبكر – عمر – عثمان – حضرت اميرعلي بن ابي­طالب عليه­السلام – معايه – عمر بن عبدالعزيز – هارون­الرشيد – مأمون.
جغرافيا
: ممالك مهم اروپا با ذكر پايتختهاي آنها – ممالك مهم آفريقا با ذكر پايتختهاي آنها – ممالك مهم آسيا با ذكر پايتختهاي آنها – ممالك مهم آمريكا با ذكر پايتختهاي آنها – از اقيانوسيه فقط به ذكر استراليا و پايتخت آن اكتفا شود.
حساب
: مراجعه چهار عمل اصلي در اعداد صحاح و اعشار – تعريف كسر متعارفي – تحويل كسور به مخرج مشترك به عمل ضرب – اجزاء چهار عمل اصلي در كسور – تحويل كسر متعارفي به اعشاري بدون ذكر تناوب و اقسام آن – تعريف نسبت و تناسب عددي و هندسي بدون ذكر خواص آنها – اربعه­ي متناسبه بقاعده تحويل به واحد مقياسات ايران (و سلسله مطري حل مسائل فكري – تمرينات شفاهي و كتبي مخصوصاً در مقياسات نگاهداري دفتر مخارج يوميه.
هندسه
: اصطلاحات عمده به اختصار – تعريف اشكال هندسي ذيل: مثلث – مربع – مربع مستطيل – متوازي­الاضلاع – ذوذنقه – لوزي – كثيرالاضلاع – دايره – بيضي – تمرينات.
رسم و نقاشي
: مراجعه و تكميل مواد سال قبل.
هنر يدي
: مواد سال قبل قدري مفصل­تر – شروع به گلدوزي­هاي مهم و سهل.
سياق
: ارقام نقدي و جنسي تا ده هزار تومان و ده هزار خروار – جمع و تفريق.
ورزش بدني.
سال ششم
:
قرآن.
شرعيات
:
اول
: اصول: مراجعه به مواد سال قبل.
دوم
: فروع: مراجعه به مواد سال قبل – اشاره اجمالي به حكمت هر يك از عبادات خاصه امر به معروف و نهي از منكر – قبح معاصي كبيره از قبيل: يأس از رحمت خداي متعال – قتل نفس – كذب – عاق والدين – غصب مال غيرقطع رحم – كم­فروشي – اعانت به ظالم در ظلم – ترك عبادات واجبه – هجو كردن مردمان – سرقت – ترك عفت – فتنه.
اخلاق
: مواد سال قبل به اضافه معني تكليف و تعلق آن بشخص عاقل – ادب و احترام نسبت به بزرگان – رحم و شفقت نسبت به زيردستان – حفظ ناموس و شرف – احتراز از ياوه گويي و خرافات – بردباري و تحمل در زحمات و مشقات خانه داري – اهتمام كامل در پرستاري اطفال – غيبت و نمّامي – مذمّت كيد و مكر – معايب خدعه و تزوير – بطلان اقوال فالگيران و رمالان – تحريض و ترغيب به استقامت رأي و صحت قول و صدق و جد و ثبات عزم – مضرات ترديد رأي – احتراز از همنشن و مصاحب بد – تشويق به معاشرت و مجالست با نيكان و اهل تقوي.
فارسي
:
قرائت
: نظم و نثر ادبي و اخلاقي با توجه به معاني لغات و فهم مقصود – ساير مواد سال قبل قدري مفصل تر به اضافه ذكر مشاهير رجال و نسوان عالم به اختصار.
دستور زبان فارسي
: اقسام كلمات از اسم و صفت و كتايات و عدد و فعل و غيره – متعدي و لازم – معلوم و مجهول – وجوه صنيع افعال ازمنه – جهل و اجزاء آن – تمرينات كتبي و شفاهي، تجزيه و تركيب جمل و عبارات.
مشق خط
: مطابق سال قبل.
علم الاشياء
: هوا و بادها – آب و اشكال مختلفه آن – ابرها – باران – برف – چشمه­ها، رودخانه­ها – دريا و سواحل – جبال آتش­فشان – ميزان­الحراره – ميزان­الهوا – حرارت و الكتريسيته به اختصار – ماشين بخار برق­گير – تلگراف تلفن – فلزات و املاح معمولي از قبيل نمك طعام – جوش شيرين و سولفات دوسود.
حفظ الصحه
: قرائت: حفظ­الصحه امراض مسريه – احتياط و پرهيز – ميكروبهاي غيرمرئي، اجتناب و دفع حشرات موذيه از قبيل كپك و ساس و شپش كه اخيراً معلوم شده است اسباب سرايت و توليد بعضي از اقسام تبها و حصبه مي شود. ممانعت از شستن لباسهاي مريض در آبهاي جاري بخصوص در سرچشمه و قنوات – لزوم جوشانيدن لباسهاي اشخاص مبتلا به امراض مسريه – آبله و آبله كوبي – مخملك و سرخچه – ديفتيري – تب حصبه – وبا – سل – و غيره – آداب پرستاري مريض – طبيب حاذق – لباس خادم مريض دوا – غذا – تعيين درجه – حرارت بدن – سوختگي و اقسام آن – گزيدن جانوران موذيه – مار عقرب – زنبور و غيره – تبهاي نوبه و پشه – معالجه غريق – عقل معاش صرفه­جويي در امور زندگاني – تعادل خرج و دخل – قناعت – دفتر مخارج يوميه دخل و خرج ماهانه و ساليانه – رخت­شويي و اطوكشي – لكه­گيري بچه­داري – تعيين اوقات براي شير دادن به اطفال – ناخوشي اطفال در موقع بيرون آوردن دندان – منع از ترسانيدن بچه ها هنگام طفوليت – مفاسد و مضار طبابت جاهلانه زنان.
تاريخ
: صفاريان، يعقوب ليث – سامانيان – اسماعيل – ذكر رودكي و فارابي – غزنويان: سلطان محمود سبكتكين – فرودسي – عنصري – فرخي – عسجدي ديالمه: عمادالدوله – عضدالدوله – سلاجقه: الب ارسلان – جلال­الدين ملكشاه – نظام­الملك و عمر خيام – چنگيزخان و تيمورخان – چنگيزخان و كارهاي عمده او و نتايج آن – هلاكوخان و خواجه نصيرالدين طوسي – امير تيمور و مدت سلطنت او. صفويه: شاه اسماعيل وقايع مهم زمان او شاه عباس كبير – شاه سلطان حسين و انقراض آن سلسله – افشاريه – زنديه نادرشاه و ذكر اجمالي از فتوحات او – كريمخان زند – قاجاريه: شرح حال آغامحمد خان و كارهاي او – فتحعلي شاه – محمد شاه – ناصرالدين شاه – ميرزا تقي خان اميركبير – مظفرالدين شاه – مشروطيت ايران.
جغرافيا
: مراجعه و تكميل جغرافياي عمومي و ايران سالهاي قبل، ترسيم اجمالي از كليات 5 قطعه و مملكت ايران.
حساب
: مواجعه و تكميل مواد سال قبل به اضافه عنصري از تناسبات و ربح مفرد حل مسائل فكري و تمرينات شفاهي و كتبي.
هندسه
: مراجعه و تكميل مواد خوانده شده با مساحت اشكال مذكوره در سال قبل مسايل و تمرينات شفاهي و كتبي.
رسم و نقاشي
: تكرار عمليات سال قبل، مشق سياه قلم و رنگ­آميزي اشياء ساده.
هنر يدي
: تكميل برش و دوخت – اقسام گلدوزي و ساير صنايع يدي سنوات قبل.
سياق
: مراجعه و تكميل مواد مذكوره در سال پنجم.
ورزش بدني.