رأي شماره 2846283 هيأت تخصصي فرهنگي، آموزشي و پزشكي ديوان عدالت اداري با موضوع: عدم ابطال 1 ـ ماده 2 با عنوان «شرايط عمومي ورود به دوره» از آيين ‌نامه دوره تكميلي تخصصي علوم آزمايشگاهي مصوب سال 1400 وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكي (موضوع ابلاغيه شماره 500/631/د مورخ 1400/2/12 معاون آموزشي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي) 2ـ فرازي (بند) اول ذيل قسمت «شرايط و نحوه پذيرش در دوره» از برنامه آموزشي دوره تكميلي تخصصي علوم آزمايشگاهي مصوب هفتاد و نهمين جلسه شوراي عالي برنامه ‌ريزي علوم پزشكي مورخ 1400/3/11

هيأت تخصصي فرهنگي، آموزشي و پزشكي * شماره پرونـده: هـ ت/ 0200099 *شماره دادنامه سيلور: 140231390002846283 تاريخ:1402/11/01 * شاكي: آقاي وحيد تمبرچي * طرف شكايت: وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي * موضوع شكايت و خواسته: ابطال 1 ـ ماده 2 با عنوان «شرايط عمومي ورود به دوره» از آيين ‌نامه دوره تكميلي تخصصي علوم آزمايشگاهي مصوب سال 1400 وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكي (موضوع ابلاغيه شماره 500/631/د مورخ 1400/2/12 معاون آموزشي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي) 2ـ فرازي (بند) اول ذيل قسمت «شرايط و نحوه پذيرش در دوره» از برنامه آموزشي دوره تكميلي تخصصي علوم آزمايشگاهي مصوب هفتاد و نهمين جلسه شوراي عالي برنامه ‌ريزي علوم پزشكي مورخ 1400/3/11 ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ * شاكي دادخواستي به طرفيت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي به خواسته فوق‌ الذكر به ديوان عدالت اداري تقديم كرده كه به هيأت عمومي ارجاع شده است متن مقرره مورد شكايت به قرار زير مي ‌باشد: آيين‌ نامه دوره تكميلي تخصصي علوم آزمايشگاهي سال 1400 (آيين ‌نامه نحوه اجراي تبصره 2 ماده 4 قانون اصلاح برخي از مواد قانون مربوط به مقررات امور پزشكي و دارويي و موارد خوردني و آشاميدني، مصوب 1367 مجلس شوراي اسلامي) ماده 2: شرايط عمومي ورود به دوره كليه افرادي كه در يكي از رشته‌ هاي علوم آزمايشگاهي پزشكي (ايمني ‌شناسي پزشكي، انگل‌ شناسي پزشكي، باكتري ‌شناسي، (ميكروب ‌شناسي) پزشكي، بيوشيمي باليني، ژنتيك پزشكي، قارچ ‌شناسي پزشكي، ويروس ‌شناسي پزشكي و هماتولوژي آزمايشگاهي و بانك خون) داراي دكتري تخصصي ( Ph.D ) و يا تخصص هستند، مجاز به شركت در آزمون ورودي اين دوره تكميلي مي ‌باشند. برنامه آموزشي دوره تكميلي تخصصي علوم آزمايشگاهي مصوب هفتاد و نهمين جلسه شوراي عالي برنامه‌ ريزي علوم پزشكي شرايط و نحوه پذيرش در دوره كليه افرادي كه در يكي از رشته‌ هاي علوم آزمايشگاهي پزشكي (ايمني‌ شناسي پزشكي، انگل ‌شناسي پزشكي، باكتري ‌شناسي (ميكروب‌شناسي) پزشكي، بيوشيمي باليني، ژنتيك پزشكي، قارچ ‌شناسي پزشكي، ويروس ‌شناسي پزشكي و هماتولوژي آزمايشگاهي و بانك خون) داراي دكتري تخصصي ( Ph.D ) و يا تخصص هستند، مجاز به شركت در آزمون ورودي اين دوره تكميلي مي ‌باشند. *دلايل شاكي براي ابطال مقرره مورد شكايت: مقنن در قانون امور پزشكي دارويي سال 1367 به خصوص تبصره 3 آن را به صراحت در خصوص رشته‌ هاي علوم پزشكي وزارت بهداشت اعلام كرده است. ورود رشته ‌ها و مدارك تحصيلي كارشناسي و كارشناسي ارشد غيرعلوم پزشكي وزارت علوم، خلاف كليات اين قانون است و افزودن رشته ‌هاي مذكور بسط حكم قانونگذار است. مصوبات مورد اعتراض خارج از حدود اختيارات شوراي عالي برنامه ‌ريزي و معاون آموزش وزارت بهداشت است. ضمناً متضمن تبعيض ناروا نيز مي ‌باشد. * در پاسخ به شكايت مذكور، مدير كل حقوقي، املاك و تنظيم مقررات به موجب لايحه شماره 107/3195 مورخ 1401/12/10 به طور خلاصه توضيح داده است كه: در تبصره 2 ماده 4 قانون اصلاح برخي از مواد قانون مربوط به مقررات امور پزشكي دارويي و مواد خوراكي و آشاميدني هيچ استثناء و ممنوعيتي براي دارندگان مدرك PH.D در يكي از رشته‌ هاي علوم آزمايشگاهي پزشكي كه داراي پايه كارشناسي و يا كارشناسي ارشد غير علوم ازمايشگاهي باشند مشاهده نگرديد و بنابراين در صورتي كه دارندگان مدرك با پايه كارشناسي غير علوم آزمايشگاهي مجاز به شركت در آزمون مقطع كارشناسي ارشد رشته‌ هاي علوم آزمايشگاهي و دكتراي اين رشته‌ ها، باشند وفق، قانون مجاز به شركت در دوره تكميلي ياد شده نيز خواهند بود و اين وزارتخانه مجاز به تفسير قانون و يا اقدام برخلاف نص صريح قانون نيست. كليه شركت ‌كنندگان اين دوره دانش آموختگان رشته ‌هاي علوم آزمايشگاهي پزشكي بوده و با تخصص خود مجاز به فعاليت در حوزه علوم آزمايشگاهي پزشكي مي ‌باشند و پس از گذراندن اين دوره، از مهارت و توانمنديهاي خود جهت خدمات مختلف آموزشي، پژوهشي، پيشگيري، تشخيصي، مشاوره‌ هاي مديريتي براي ارتقاء سطح سلامت جامعه استفاده خواهند نمود. اين موضوع در مقدمه و تعريف رشته برنامه آموزشي پيوست درج شده است. پرونده شماره هـ ت / 0200099 مبني بر درخواست ابطال 1. ماده (2) با عنوان «شرايط عمومي ورود به دوره» از آيين ‌نامه دوره تكميلي تخصصي علوم آزمايشگاهي مصوب سال 1400 وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكي (موضوع ابلاغيه 500/631/د مورخ 1400/2/12 معاون آموزشي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي) و 2. فراز (بند) اول ذيل قسمت «شرايط و نحوه پذيرش در دوره» از برنامه آموزشي دوره تكميلي تخصصي علوم آزمايشگاهي مصوب هفتاد و نهمين جلسه شوراي عالي برنامه‌ ريزي علوم پزشكي مورخ 1400/3/11، در جلسه مورخ 1402/5/1 هيأت تخصصي فرهنگي، آموزشي و پزشكي مورد رسيدگي قرار گرفت و اعضاء به اتفاق آراء به شرح ذيل مبادرت به صدور رأي نمودند: رأي هيأت تخصصي فرهنگي، آموزشي و پزشكي اولاً: براساس بند 20 مصوبه جلسات 429 و 430 مورخ 1377/7/21 و 1377/8/5 و نامه شماره 4229/دش مورخ 1377/11/25 شوراي عالي انقلاب فرهنگي و مواد 2 و 7 قانون تشكيل وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي مصوب سال 1364 و بندهاي 1، 4 و 16 ماده 1 قانون تشكيلات و وظايف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي مصوب سال 1367، تشكيل شوراي عالي برنامه‌ ريزي علوم پزشكي به منظور تحقق سياست ‌ها و خط‌ مشي ‌ها و اجراي مصوبات شوراي عالي انقلاب فرهنگي در امر برنامه ‌ريزي و تدوين و تصويب آيين ‌نامه ‌ها و مقررات آموزشي تجويز شده است. ثانياً: از جمله وظايف شوراي مذكور به موجب مستندات ياد شده، برنامه ‌ريزي آموزشي و پژوهشي در سطح آموزش عالي گروه پزشكي در مورد خط‌ مشي كلي و سياست ‌هاي آموزشي و پژوهشي و برنامه ‌ريزي درسي تمام مقاطع تحصيلي و رشته‌ هاي مختلف دانشگاهي و اصلاح، تغيير و بازنگري برنامه‌ هاي مصوب و تصويب نهايي برنامه ‌ريزي آموزشي، پژوهشي و درسي دوره‌ هاي تخصصي علوم پزشكي، تعيين نوع مدرك تحصيلي، ‌جنسيت قابل پذيرش و درصد آن، نوع و ميزان نقص عضو موثر، مواد امتحاني و ضرايب آن، ضوابط گزينش علمي و شرايط اختصاصي در آزمون ‌هاي ورودي دانشگاهها و موسسات آموزش عالي پزشكي و همچنين تعيين عناوين رشته‌ ها و مقاطع تحصيلي گروه پزشكي (كارداني،‌كارشناسي، كارشناسي ارشد و دكتري عمومي، تخصصي، فوق تخصصي، Ph.D و فلوشيپ) مي ‌باشد. ثالثاً: بر مبناي تبصره (2) ماده (6) قانون مربوط به مقررات امور پزشكي و دارويي و مواد خوردني و آشاميدني (اصلاحي مصوب 1367/01/23) مقرر شده است كه: «افرادي كه داراي دكتراي گروه پزشكي در رشته ‌هاي پزشكي، داروسازي و دامپزشكي بوده و مدرك آن ‌ها مورد تأييد وزارت بهداشت، درمان و‌ آموزش پزشكي مي ‌باشد و داراي تخصص در يك رشته آزمايشگاهي يا افرادي كه داراي پي.اچ.دي در يكي از رشته‌ هاي علوم آزمايشگاهي باليني بوده‌ و فاقد تخصص در بقيه رشته‌ هاي آزمايشگاهي باليني هستند رشته‌ هاي كمبود را در كلاس‌ هايي كه در دانشگاه علوم پزشكي تهران و ساير دانشگاه‌‌ هاي علوم پزشكي كه امكان دارند مي ‌گذرانند و پس از انجام كارآموزي بيمارستاني و قبول شدن در آزمون تخصصي مجاز به تصدي فني آزمايشگاه تشخيص‌ طبي خواهند بود. آيين ‌نامه كلاس‌ ها و كارآموزي و نحوه تأمين بودجه آن را وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي معين مي ‌كند.» و بر اساس اطلاق تبصره مزبور، دارندگان مدرك ( Ph.D ) در يكي از رشته‌ هاي علوم آزمايشگاهي حتي در صورتي كه داراي پايه كارشناسي و يا كارشناسي ارشد غير علوم آزمايشگاهي باشند، مجاز به شركت در آزمون دوره تكميلي تخصصي علوم آزمايشگاهي خواهند بود. مضافاً اينكه مفاد آراي صادره از هيأت تخصصي فرهنگي، آموزشي و پزشكي به شماره دادنامه‌هاي 927 مورخ 1398/11/15 و 888 مورخ 1401/11/3 در خصوص تأييد جواز شركت مدارك كارشناسي زيست ‌شناسي (كليه گرايش‌ ها) در آزمون كارشناسي ارشد رشته ‌هاي مجموعه علوم آزمايشگاهي (رشته ‌هاي بيوشيمي باليني، زيست فن‌ آوري باليني، ژنتيك انساني، ايمني ‌شناسي پزشكي، خون ‌شناسي آزمايشگاهي و بانك خون (هماتولوژي)، ويروس ‌شناسي پزشكي و انگل ‌شناسي پزشكي با توجه به تجويز شوراي عالي برنامه ‌ريزي علوم پزشكي مندرج در برنامه آموزشي دوره‌ كارشناسي ارشد رشته ‌هاي مذكور) مؤيد همين استنباط مي‌ باشد. بنا به مراتب فوق، ماده (2) با عنوان «شرايط عمومي ورود به دوره» از آيين ‌نامه دوره تكميلي تخصصي علوم آزمايشگاهي مصوب سال 1400 وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكي (موضوع ابلاغيه 500/631/د مورخ 1400/2/12 معاون آموزشي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي) و فراز (بند) اول ذيل قسمت «شرايط و نحوه پذيرش در دوره» از برنامه آموزشي دوره تكميلي تخصصي علوم آزمايشگاهي مصوب هفتاد و نهمين جلسه شوراي عالي برنامه‌ريزي علوم پزشكي مورخ 1400/3/11 در حدود اختيارات مرجع تصويب ‌كننده آن بوده و مغايرتي با قوانين و مقررات مذكور نداشته و قابل ابطال نمي‌باشد. اين رأي به استناد بند «ب» ماده (84) قانون ديوان عدالت اداري (اصلاحي مصوب 1402/2/10) ظرف مهلت بيست روز از تاريخ صدور از جانب رئيس محترم ديوان عدالت اداري يا 10 نفر از قضات محترم ديوان عدالت اداري قابل اعتراض بوده و پس از قطعيت، بر اساس ماده (93) قانون مذكور در رسيدگي و تصميم ‌گيري مراجع قضايي و اداري معتبر و ملاك عمل است. رئيس هيأت تخصصي فرهنگي، آموزشي و پزشكي ديوان عدالت اداري مهدي فرد محمديان