نظر مشورتي 7/1402/1057 مورخ 1403/02/23 اداره كل حقوقي قوه قضائيه

استعلام : در برخي دادخواست‌هاي تقديم شده در مراحل نخستين، تجديدنظر و يا فرجام، حسب مورد خواهان، تجديدنظرخواه و يا فرجام‌خواه نشاني محل اقامت خود و خوانده، تجديدنظر خوانده و يا فرجام‌خوانده را درج نمي‌كند و صرفاً نام شهر و يا عبارت «به شرح مندرج در سامانه ثنا» را قيد مي‌كند. با توجه به حكم مقرر در ماده 655 قانون آيين دادرسي كيفري مصوب 1392 با اصلاحات و الحاقات بعدي و نيز مقررات آيين‌نامه نحوه استفاده از سامانه‌هاي رايانه‌اي يا مخابراتي مصوب 24/5/1395؛ بويژه مقررات ماده 13 آن، آيا در مواردي كه اصحاب دعوا داراي حساب كاربري در سامانه ابلاغ هستند، مقررات مندرج در بندهاي 1 و 2 ماده 54 و تبصره 1 آن، بند 2 ماده 53، ماده 54، ماده 340، بندهاي 1 و 2 ماده 341 و ماده 345، بندهاي 1 و 2 ماده 380 و ماده 383 قانون آيين دادرسي دادگاه‌هاي عمومي و انقلاب در امور مدني مصوب 1379 نسخ (اعم از ضمني يا صريح) شده است و ديگر نيازي به رعايت مقررات اخير از قانون يادشده درباره عدم درج نشاني اصحاب دعوا در دادخواست‌ نيست و يا آنكه بر فرض داشتن حساب كاربري براي خواهان، تجديد نظرخواه يا فرجام‌خواه و خوانده، تجديد نظرخوانده يا فرجام‌خوانده در سامانه ابلاغ (ثنا) اين امر نافي انجام تكاليف مقرر در بندهاي 1 و 2 مواد 54، 341 و 380 قانون آيين دادرسي يادشده نيست؛ زيرا همواره امكان اختلال و قطعي در سامانه ابلاغ وجود دارد كه در اين صورت امر ابلاغ اوراق بايد به صورت نيمه‌الكترونيك و فيزيكي و سنتي از طريق ضابطان دادگستري و مأموران ابلاغ انجام شود و در هر صورت، درج نشاني و اقامتگاه اصحاب دعوا؛ اعم از اينكه داراي حساب كاربري در سامانه ابلاغ (ثنا) باشند يا نباشند، امري الزامي است و مواد يادشده مذكور از قانون آيين دادرسي اخيرالذكر به قوت و اعتبار خود باقي است؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : ماده 655 قانون آيين دادرسي كيفري مصوب 1392 با اصلاحات و الحاقات بعدي متضمن حكم كلي كافي دانستن صورت الكترونيكي يا محتواي الكترونيكي سند، مدرك، نوشته و ... براي ابلاغ اوراق قضايي است؛ هم‌چنانكه ماده 13 آيين‌نامه نحوه استفاده از سامانه‌هاي رايانه‌اي يا مخابراتي مصوب 24/5/1395 وصول الكترونيكي اوراق قضايي به حساب كاربري مخاطب در سامانه ابلاغ را ابلاغ تلقي كرده است؛‌ اما اين مواد نافي احكام آمره راجع به ضرورت درج اقامتگاه (نشاني) به شرح مندرج در بندهاي اول و دوم مواد 51، 341 و 380 قانون آيين دادرسي دادگاه‌هاي عمومي و انقلاب در امور مدني مصوب 1379 نيست و صرف درج اين نشاني‌ها در سامانه ابلاغ الكترونيكي (ثنا)، خواهان، تجديدنظرخواه و فرجام‌خواه را از درج آن در دادخواست بي‌نياز نمي‌كند.