آيين نامه اجرايي قانون ساماندهي پرنده هاي هدايت پذير از دور (پهپاد) غيرنظامي

هيئت وزيران در جلسه 1405/3/3 به پيشنهاد وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح با همكاري وزارتخانه هاي راه و شهرسازي، كشور، اطلاعات و صنعت، معدن و تجارت و تاييد ستاد كل نيروهاي مسلح و به استناد ماده (22) قانون ساماندهي پرنده هاي هدايت پذير از دور (پهپاد) غيرنظامي مصوب 1404 و اصل يكصد و سي و هشتم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران، آيين نامه اجرايي قانون ياد شده را به شرح زير تصويب كرد:

: كليات

در اين آيين نامه، اصطلاحات زير در معاني مشروح مربوط به كار مي روند:

شعام: شوراي عالي امنيت ملي.

ستاد كل: ستادكل نيروهاي مسلح.

شاك: شوراي امنيت كشور.

وزارت دفاع: وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح.

وزارت صمت: وزارت صنعت، معدن و تجارت.

وزارت عتف: وزارت علوم، تحقيقات و فناوري.

وزارت جهاد: وزارت جهاد كشاورزي.

معاونت علمي: معاونت علمي، فناوري و اقتصاد دانش بنيان رئيس جمهور.

فراجا: فرماندهي كل انتظامي جمهوري اسلامي ايران

قرارگاه پدافند: قرارگاه پدافند هوايي خاتم الانبياء (ص).

مركز پشتيباني پهپادي: مركز پشتيباني پهپادي غيرنظامي وابسته به وزارت دفاع.

سازمان: سازمان هواپيمايي كشوري.

شركت: شركت فرودگاه ها و ناوبري هوايي ايران.

گمرك: گمرك جمهوري اسلامي ايران

كارگروه: كارگروه موضوع تبصره ماده (3) قانون.

سازمان اطلاعات سپاه: سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامي.

قرارگاه ثارالله(ع): قرارگاه ثارالله (ع) سپاه پاسداران انقلاب اسلامي.

قانون: قانون ساماندهي پرنده هاي هدايت پذير از دور (پهپاد) غيرنظامي مصوب 1404.

پهپاد/ پهپاد غيرنظامي: هرگونه وسيله پرنده بدون سرنشين هدايت پذير از دور يا خودكار (برنامه ريزي شده) كه داراي كاربرد غيرنظامي است.

مالك: شخص حقيقي يا حقوقي كه سند رسمي مالكيت پهپاد غيرنظامي با رعايت مفاد قانون به نام وي صادر شده باشد.

بهره بردار: اشخاص حقيقي يا حقوقي كه براي به كارگيري پهپاد غيرنظامي و ارايه خدمات پروازي از سازمان مجوز بهره برداري دريافت كرده اند.

عمليات پروازي: مجموعه اقدامات و فرايند اجرايي كه قبل، حين و بعد از يك پرواز انجام مي گيرد و شامل برنامه ريزي، پيش بيني، اخذ مجوزهاي لازم، برآوردها و محاسبات و همچنين اجراي پرواز و سپس اقدامات پس از پرواز است.

بهره برداري: هرگونه استفاده مجاز از پهپاد غيرنظامي برابر مفاد قانون.

كاربر: شخص داراي گواهي نامه معتبر كه هدايت پهپاد را برعهده دارد، خواه مالك باشد يا نباشد.

ملاحظات دفاعي: الزامات فني و كاربردي كه عدم رعايت آن در طراحي، ساخت، توليد، واردات و به كارگيري پهپاد موجب اختلال يا آسيب به توان آفندي و پدافندي كشور مي شود و همچنين ايجاد ممنوعيت براي آن دسته از پهپادها كه امكان پايش(كنترل) و مهار فني يا مراقبت پروازي آنها ممكن نبوده و به توان دفاعي كشور آسيب وارد مي كند.

قطعات: كليه اجزاي موثر يا خاص كه منحصراً در ساخت و راه اندازي، هدايت و بهره برداري پهپاد كاربرد دارد از قبيل موتور، ملخ، برد، بدنه، سامانه ارتباطي كه فهرست آن در ضمن تعيين مصاديق پهپادهاي غيرنظامي به تصويب كارگروه مي رسد.

تجهيزات و ملحقات جانبي: لوازم و تجهيزات قابل نصب و به كارگيري در پهپاد كه براي كاربردها و بهره گيري هاي خاص از پهپاد استفاده مي شود از قبيل راديو كنترل، دوربين و حسگر(سنسور)ها، كه فهرست آن در ضمن تعيين مصاديق پهپادهاي غيرنظامي به تصويب كارگروه مي رسد.

سامانه درگاه تخصصي: سامانه اصلي رسيدگي به مجوزهاي مربوط به پهپادهاي غيرنظامي از قبيل درخواست توليد، واردات، مالكيت، بهره برداري، خدمات كاربران كه توسط سازمان با امكان دسترسي برخط ايجاد و حسب مورد به دستگاه هاي اجرايي داراي وظايف قانوني مرتبط در اين آيين نامه براي اقدام مقتضي ارجاع مي شود.

اطلاعات طرح پروازي: شامل اطلاعاتي از قبيل تعيين مبدا، مقصد، مسير پرواز، ارتفاع (ارتفاع متوسط) پرواز، ارتفاع متوسط منطقه، مشخص شدن ابعاد نمونه زميني تصويربرداري (GSD) و نوع، مشخصات و كاربري پهپاد بوده كه توسط شركت و سازمان تهيه و به تصويب كارگروه مي رسد.

حريم هوايي پهپاد غيرنظامي: توسط كميته دايمي اداره امور فضاي كشور(مستقر در سازمان) و با حضور نمايندگان وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه مشخص و به كارگروه ارايه مي گردد.

فهرست مصاديق پهپاد غيرنظامي بر مبناي امكان پايش، مراقبت، رهگيري و مهار فني، موضوع بند (1) ماده (1) قانون، حداكثر ظرف دو ماه از تاريخ ابلاغ اين آيين نامه، توسط وزارت دفاع تهيه و براي تصويب به كارگروه ارائه مي شود.

كارگروه موظف است ظرف پانزده روز، مصاديق را بررسي و تصويب نمايد.

مصاديق مصوب كارگروه به صورت سالانه و يا حسب مورد به درخواست بهره برداران يا دستگاه هاي متقاضي، توسط وزارت دفاع بررسي و در صورت لزوم براي بازنگري در دستور كار قرار مي گيرد.

فهرست مصوب كارگروه، از سوي دبيرخانه كارگروه در روزنامه رسمي كشور منتشر و در سامانه درگاه تخصصي و سامانه هاي اختصاصي وزارتخانه هاي ورزش و جوانان، دفاع، صمت و سازمان و دبيرخانه كارگروه اطلاع رساني مي شود.

تعيين مصاديق پهپاد با كاربري صرفاً اسباب بازي و دستورالعمل چگونگي اعمال قانون و آيين نامه بر پهپاد با كاربرد اسباب بازي با پيشنهاد وزارت دفاع به تصويب كارگروه مي رسد.

شيوه نامه نحوه توليد، عرضه، واردات و بهره برداري از پهپاد اسباب بازي پس از تصويب مصاديق آن، توسط وزارت صمت با همكاري وزارتخانه هاي ورزش و جوانان، آموزش و پرورش، دفاع، فراجا، معاونت علمي و سازمان ظرف يك ماه تهيه و به تصويب كارگروه مي رسد.

ستادكل با همكاري وزارتخانه هاي اطلاعات و دفاع، سازمان اطلاعات سپاه و فراجا، دستورالعمل موضوع ماده (2) قانون را ظرف دو ماه از تاريخ ابلاغ اين آيين نامه تهيه و براي رسيدگي و تصويب به شعام ارائه مي كند.

: كارگروه

كارگروه با تركيب نمايندگان دستگاه هاي زير و به ترتيب مصرح در قانون تشكيل مي شود:

دبير شاك (رئيس كارگروه).

ستادكل.

وزارت راه و شهرسازي (سازمان و شركت).

وزارت صمت.

وزارت اطلاعات.

وزارت كشور.

وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات.

وزارت دفاع.

معاونت علمي.

سازمان اطلاعات سپاه.

فراجا.

قرارگاه پدافند هوايي خاتم الانبياء (ص).

قرارگاه ثارالله (ع)(در موضوعات مرتبط با استان هاي تهران و البرز).

دستورالعمل داخلي كارگروه مشتمل بر وظايف دبيرخانه، تعيين رئيس دبيرخانه، برگزاري جلسات و نحوه رسيدگي به موضوعات مربوط در كارگروه و تشكيل كارگروه هاي تخصصي ظرف پانزده روز به تصويب كارگروه مي رسد.

با تأييد رييس كارگروه از ساير دستگاه هاي مرتبط و افراد صاحب نظر بدون حق رأي، براي شركت در جلسات دعوت به عمل مي آيد.

به منظور بهره گيري از نظرات فعالان حوزه كسب و كارهاي پهپاد و حمايت از آنها، جلسات تخصصي، توسط سازمان و با عضويت وزارتخانه هاي جهاد، دفاع، صمت، عتف، ورزش و جوانان، معاونت علمي، نمايندگان صنفي (در صورت تشكيل) و تشكل هاي دانش بنيان پهپادهاي غيرنظامي تشكيل مي شود و جمع بندي موضوعات توسط سازمان براي رسيدگي به كارگروه ارائه مي گردد.

به منظور راهبري امور اجرائي، نظارت و پيگيري مصوبات و انجام وظايف، دبيرخانه كارگروه در معاونت امنيتي و انتظامي وزارت كشور (دبيرخانه شاك) با مجوز سازمان اداري و استخدامي كشور، در سطح اداره، تشكيل مي شود.

وظايف و اختيارات كارگروه در چهارچوب مقررات قانون و اين آيين نامه به شرح زير است:

تصويب فهرست مصاديق، قطعات و تجهيزات جانبي پهپاد.

تصويب فهرست مصاديق و شيوه نامه نحوه توليد، عرضه، واردات و بهره برداري از پهپاد اسباب بازي.

تصويب دستورالعمل داخلي كارگروه.

تصويب دستورالعمل چگونگي تأسيس آموزشگاه، تعميرگاه، خدمات بهره برداري، عرضه و فروش در چهارچوب قوانين و مقررات مربوط.

تصويب شاخص هاي سلامت كاربر هدايت كننده پهپاد.

تصويب چگونگي صدور مجوز فعاليت آموزشگاه هاي مجاز متناسب با نوع كاربري پهپاد.

تصويب نرخ سالانه عرضه خدمات آموزشي، بهره برداري و ساير خدمات موسسات غيردولتي ارائه دهنده خدمات به كاربران و بهره برداران پهپاد.

تصويب سازوكار تسهيل صادرات محصولات و خدمات توسعه يافته صنعت پهپاد.

پيشنهاد تعرفه هزينه هاي صدور سند رسمي مالكيت و ساير مجوزهاي موضوع قانون به وزارت كشور براي سير مراحل قانوني و درج در بودجه سنواتي.

تصويب نمونه كاربرگ ساخت ايران براي ثبت مشخصات پهپاد، قطعات و تجهيزات جانبي آن با تعيين شناسه مربوط ساخت و توليد داخل.

تصويب نمونه كاربرگ وارداتي براي ثبت مشخصات پهپاد، قطعات و تجهيزات جانبي آن با تعيين شناسه مبادي گمركي ورودي كشور.

تصويب شيوه نامه تغيير در مشخصات فني و نصب قطعات و تجهيزات جانبي فني پهپاد.

تصويب شيوه نامه چگونگي درخواست و صدور مجوز پرواز در چهارچوب قانون، آيين نامه و رعايت مقررات هوانوردي.

تصويب سازوكار اجرايي نظارت و مراقبت از محدوده هاي پروازي پهپاد با رعايت استانداردها و مقررات هوانوردي.

تعيين ارتفاع مجاز براي استفاده از پهپاد در اموري نظير برگزاري مراسم، فعاليت خبرنگاري و آزمايش فني توليد.

تصويب نمونه كاربرگ و شيوه نامه پهپاد تحقيقاتي.

مصوبات كارگروه براي اجرا، با امضاي رئيس شاك (وزير كشور) به اعضاي كارگروه و ساير دستگاه هاي اجرايي ذي ربط ابلاغ مي شود.

: طراحي، ساخت و توليد

دستورالعمل اجرايي تبصره (2) ماده (4) قانون مشتمل بر چگونگي حمايت از بومي سازي و انتقال فناوري هاي نوين در توليد پهپاد غيرنظامي و نيز تهيه سازوكار لازم براي تبادل دانش طراحي و توليد پهپاد ميان بخش نظامي و غيرنظامي و شركت هاي دانش بنيان توسط معاونت علمي با همكاري وزارتخانه هاي دفاع، صمت و جهاد، با رعايت سازوكار مصرح در قانون ظرف سه ماه تدوين و ابلاغ مي شود.

معاونت علمي با همكاري وزارت عتف، سازمان، مركز همكاري هاي تحول و پيشرفت رياست جمهوري و ساير دستگاه هاي ذي ربط و بهره گيري از ظرفيت هاي دانشگاه ها و مراكز علمي-پژوهشي، در راستاي توسعه كاربري ها و ابعاد اقتصادي، رويكرد دانش بنياني و خودكفايي ملي را در تدوين دستورالعمل اعمال مي كند.

صدور مجوز ساخت و توليد انواع پهپاد غيرنظامي توسط وزارت صمت مستلزم گواهي موارد زير است:

گواهي عدم سوءپيشينه كيفري موثر متقاضي از قوه قضاييه.

گواهي امنيتي متقاضي از وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه.

تأييديه ملاحظات دفاعي از وزارت دفاع.

اخذ مجوز رعايت ضوابط استقرار زيست محيطي محل ساخت و توليد از سازمان حفاظت محيط زيست.

تأييديه فني از سازمان.

حداكثر مهلت صدور گواهي و تأييديه هاي لازم از مبادي ذي ربط، مطابق مقررات مربوط مي باشد و دستگاه هاي مربوط مكلفند در اين مهلت نسبت به صدور گواهي يا تأييديه ها اقدام نمايند و عدم اقدام در مهلت مقرر تخلف از انجام وظايف قانوني بوده و بايد جهت رسيدگي به مراجع مربوط ارجاع شود.

وزارت دفاع براي اعمال ملاحظات دفاعي، سياست هاي ابلاغي شعام و ستاد كل را لحاظ مي كند.

وزارت صمت موظف است به منظور اجراي مفاد ماده (4) قانون، چگونگي رسيدگي به درخواست براي ساخت و توليد انواع پهپاد و صدور مجوز تأسيس واحد توليدي و انجام فرايند استعلام ها از قوه قضائيه، وزارت اطلاعات، سازمان اطلاعات سپاه، وزارت دفاع و سازمان حفاظت محيط زيست را در درگاه ملي صدور مجوزهاي كشور تعيين و اعلام نمايد.

وزارت صمت مكلف است با هماهنگي سازمان، امكان دسترسي به موضوع اين ماده را در سامانه درگاه تخصصي نيز فراهم نمايد.

وزارت صمت با احتساب مهلت صدور گواهي و تأييديه ها و ساير اقدامات، حداكثر ظرف دو ماه درخواست هاي موضوع اين ماده را رسيدگي و نتيجه را به متقاضي اعلام مي نمايد.

: سامانه، درگاه تخصصي و مجوزها

سازمان موظف است در چارچوب مقررات قانون و اين آيين نامه و مصوبات كارگروه، ظرف سه ماه، سامانه دريافت، ارجاع و رسيدگي به درخواست هاي ذيل را با مشاركت دستگاه هاي اجرايي ذي ربط، طبق وظايف قانوني مربوط در سامانه درگاه تخصصي، ارتقاء، تكميل و اطلاع رساني كند:

سند رسمي مالكيت

گواهينامه كاربر

مجوز بهره برداري

طرح پروازي

مجوز عمليات پروازي

مجوز عرضه و فروش

مجوز تأسيس مراكز ساخت و توليد

مجوز تأسيس آموزشگاه

مجوز ايجاد تعميرگاه

مجوز واردات

اخذ تأييديه ملاحظات دفاعي

سازمان، امكان دسترسي برخط دستگاه هاي ذي ربط و متقاضيان را از طريق درگاه ملي صدور مجوزهاي كشور با هماهنگي دستگاه هاي اجرايي ذي ربط فراهم مي نمايد.

سازمان با همكاري دستگاه هاي اجرايي ذي ربط و با رويكرد مشاركت حداكثري شركت هاي دانش بنيان و بخش خصوصي، دستورالعمل چگونگي تأسيس و فعاليت آموزشگاه، تعميرگاه، خدمات بهره برداري، عرضه و فروش را در چهارچوب قوانين و مقررات مربوط تهيه و حداكثر ظرف دو ماه پس از تصويب كارگروه، در سامانه درگاه تخصصي اعلام مي نمايد.

سازمان موظف است ظرف يك ماه از تاريخ ابلاغ اين آيين نامه، شاخص هاي سلامت كاربر هدايت كننده پهپاد غيرنظامي را تهيه و پس از تصويب كارگروه، در سامانه درگاه تخصصي اعلام نمايد.

سازمان موظف است بر اساس شاخص هاي مصوب موضوع اين ماده، كاربر متقاضي را از طريق سامانه درگاه تخصصي به پزشك مورد وثوق و امين سازمان، با كمك سازمان نظام پزشكي و فراجا حسب امكان همكاري، در هر يك از شهرستان ها و مناطق شهري، براي تأييد سلامت جسمي و رواني متقاضي معرفي و گواهي پزشك را دريافت و احراز نمايد.

كاربران براي استفاده از پهپاد بايد آموزش هاي لازم به منظور هدايت پهپاد را در آموزشگاه هاي مجاز پهپاد بگذرانند و گواهي آموزش دريافت نمايند.

چگونگي صدور مجوز فعاليت آموزشگاه هاي مجاز متناسب با نوع كاربري پهپاد توسط سازمان، تدوين و به تصويب كارگروه مي رسد.

: تعرفه ها

دستگاه هاي اجرايي ذي ربط مكلفند تعرفه هزينه مربوط به موارد زير بر مبناي هزينه هاي كارشناسي(قيمت تمام شده) را حداكثر تا آبان ماه هرسال، تهيه و براي تصويب به كارگروه ارائه كنند:

تعرفه هزينه صدور سند رسمي مالكيت پهپاد توسط فراجا

تعرفه هزينه مجوز تأسيس آموزشگاه پهپاد توسط سازمان

تعرفه هزينه احراز سلامت كاربر هدايت كننده پهپاد توسط سازمان

تعرفه هزينه صدور گواهينامه كاربر پهپاد توسط سازمان

تعرفه هزينه صدور مجوز طرح و عمليات پروازي پهپاد توسط شركت

تعرفه هزينه تراشه و برد ردياب پهپاد توسط وزارت دفاع

تعرفه هزينه مجوز عرضه و فروش پهپاد توسط وزارت صمت

تعرفه هزينه مجوز ايجاد تعميرگاه و خدمات پهپاد توسط سازمان

تعرفه هزينه مجوز شركت هاي ارائه دهنده خدمات بهره برداري عملياتي پهپاد توسط سازمان

تعرفه هزينه مجوز واردات و صادرات توسط وزارت صمت

تعرفه هزينه هاي خدمات هر يك از دستگاه هاي اجرايي ذي ربط با پيشنهاد كارگروه از طريق وزارت كشور و پس از تأييد هيئت وزيران با درج در بودجه سنواتي به تصويب مجلس شوراي اسلامي مي رسد.

نرخ سالانه عرضه خدمات آموزشي، بهره برداري و ساير خدمات موسسات غيردولتي ارائه دهنده خدمات به كاربران و بهره برداران پهپادهاي غيرنظامي ظرف دو ماه با پيشنهاد سازمان به تصويب كارگروه مي رسد.

: صادرات و واردات

سازوكار صادرات پهپاد، قطعات و تجهيزات جانبي آن و نيز خدمات فني- مهندسي و ساير خدمات مربوط و چگونگي صدور مجوزهاي لازم و تسهيل در امر صادرات آنها، با رعايت قانون مقررات صادرات و واردات مصوب 1372 با اولويت بهره گيري از ظرفيت شركت هاي دانش بنيان و بخش خصوصي و ظرفيت هاي مازاد صنايع دفاعي، با رويكردهاي ذيل، به موجب دستورالعملي است كه توسط معاونت علمي با همكاري وزارت دفاع، سازمان و وزارت صمت، ظرف دو ماه پس از ابلاغ اين آيين نامه، تهيه و به تصويب كارگروه مي رسد:

ايجاد سازوكار تسهيلات صادراتي به موجب قوانين مربوط از قبيل ماده (19) قانون مقررات صادرات و واردات مصوب 1372 و ماده (48) قانون برنامه پنج ساله هفتم پيشرفت جمهوري اسلامي ايران مصوب 1403.

حمايت از سرمايه گذاري هاي داخلي در توليد پهپاد با هدف صادرات.

پيشنهاد مقررات زدايي جهت تسهيل صادرات و كاهش تشريفات زائد اداري به مراجع ذي صلاح.

بهره گيري از مشوق هاي مالياتي به موجب قوانين مربوط از جمله بند (الف) ماده (27) قانون برنامه پنج ساله هفتم پيشرفت جمهوري اسلامي ايران مصوب 1403 و قانون حمايت از شركتها و موسسات دانش بنيان و تجاري سازي نوآوري ها و اختراعات مصوب 1389.

تقويت خدمات و تسهيلات پس از فروش محصولات صادراتي.

در اجراي اين ماده، معاونت علمي (حسب مورد) نظرات وزارتخانه هاي اطلاعات، امور اقتصادي و دارايي، سازمان اطلاعات سپاه، بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران، صندوق نوآوري و شكوفايي و ساير دستگاه هاي ذي ربط را درخواست و دريافت مي نمايد.

وزارت صمت در اجراي ماده (5) قانون، به منظور صدور مجوز واردات پهپاد غيرنظامي، قطعات و تجهيزات جانبي آن براي وارد كننده، اقدامات زير را انجام مي دهد:

گواهي استعلام عدم سوء پيشينه كيفري موثر از قوه قضاييه.

گواهي استعلام امنيتي از وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه .

تأييديه ملاحظات دفاعي از وزارت دفاع .

تشخيص و انطباق معيارها و ضوابط ايمني با همكاري سازمان و مركز استاندارد دفاعي.

وزارت صمت با رعايت مفاد ماده (5) قانون و ساير قوانين و مقررات مربوط به واردات كالاهاي اهدايي و عرضه در نمايشگاه هاي داخلي و نيز استفاده در رويدادهاي صنعتي، علمي، ورزشي، فرهنگي و آموزشي پس از تأييد دستگاه هاي اجرايي ذي صلاح، مجوز واردات پهپاد را صادر مي نمايد.

وزارت صمت شيوه نامه واردات موضوع اين ماده و محصولات صادراتي مرجوعي را با اخذ نظرات سازمان، وزارت دفاع و معاونت علمي و وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه، گمرك و قرارگاه ثارالله (ع) ظرف دو ماه تدوين و ابلاغ مي نمايد.

گمرك، امور مربوط به واردات و صادرات پهپاد و اجراي وظايف مقرر در ماده (3) قانون امور گمركي مصوب 1390 در اين حوزه را بر عهده دارد.

: پهپادهاي غيرمجاز

توقيف، ضبط و نگهداري هر نوع پهپاد و قطعات و تجهيزات جانبي آن تا تعيين تكليف نهايي در هر يك از وضعيت هاي غيرمجاز توسط ضابطين و يا كاشفين با رعايت ماده (147) قانون آيين دادرسي كيفري و آيين نامه اجرايي آن، طبق ترتيبات زير انجام مي شود:

موارد تحويل موقت به فراجا:

عدم صلاحيت مالكين نسبت به شرايط تبصره (1) ماده (4) و تبصره (2) ماده (12) قانون.

مالكين فاقد سند رسمي مالكيت تبصره (1) ماده (12) قانون.

معامله، بهره برداري، توزيع، حمل، نگهداري، عرضه غير مجاز طبق ماده (12) قانون.

توليد و ساخت غيرمجاز در اجراي تبصره (4) ماده (4) قانون.

سرقت و مفقودي و يا وقوع حادثه منجر به انهدام و عدم قابليت بهره برداري در اجراي ماده (17) قانون

واردات، صادرات، توليد، توزيع، تعمير، تجهيز، حمل، نگهداري، معامله يا عمل حقوقي مفيد انتقال مالكيت يا منافع پهپاد توسط اتباع خارجي در اجراي ماده (21) قانون پس از رسيدگي اوليه توسط گمرك يا ضابطين دادگستري يا كاشفين.

تحويل موقت به وزارت دفاع:

توقيف موقت واردات غيرمجاز به كشور در اجراي مواد (5) و (10) قانون، پس از رسيدگي توسط گمرك.

پرواز پهپاد در حريم هوايي كشور در اجراي ماده (13) قانون (حسب مورد) از طريق فرودگاه ها و يا هر يك از سازمان هاي نيروهاي مسلح و سازمان هاي امنيتي و اطلاعاتي.

هر نوع معامله، توليد، واردات، حمل، نگهداري و توزيع هر نوع پهپاد با هدف كاربري نظامي يا ارتكاب جرائم عليه امنيت داخلي و خارجي در اجراي ماده (14) قانون.

پرواز پهپاد در مناطق و حرائم ممنوعه در اجراي ماده (15) قانون (حسب مورد) از طريق هر يك از سازمان هاي نيروهاي مسلح و سازمان هاي امنيتي و اطلاعاتي.

تحويل موقت به سازمان هاي اطلاعاتي و امنيتي:

پرواز پهپاد بدون مجوز در استان هاي تهران و البرز در اجراي ماده (16) قانون (حسب مورد) پس از رسيدگي هاي اوليه توسط ضابطين دادگستري، با امكان دسترسي به واحدهاي نزديك تر براي تحويل به قرارگاه ثارالله (ع).

پرواز پهپاد بدون مجوز در غير از استان هاي تهران و البرز در اجراي ماده (16) قانون (حسب مورد) پس از رسيدگي توسط ضابطين دادگستري، با امكان دسترسي به واحدهاي نزديك تر براي تحويل به سازمان اطلاعات سپاه يا ادارات اطلاعات .

ضابطين دادگستري موظفند توقيف پهپاد ، قطعات و تجهيزات جانبي آن موضوع ماده (19) اين آيين نامه را با تشكيل پرونده به مقامات ذي صلاح قضايي (حسب مورد) براي رسيدگي قانوني ارجاع دهند.

پهپاد، قطعات و تجهيزات جانبي غيرمجاز، پس از رسيدگي هاي انتظامي، امنيتي و قضايي و صدور حكم قطعي مصادره، براي بهره برداري هاي مورد نياز در هر يك از سازمان هاي نظامي، انتظامي، امنيتي و ساير دستگاه هاي اجرايي كشوري يا واگذاري قانوني به متقاضيان ذي صلاح از قبيل دانشگاه ها و مراكز علمي و پژوهشي، شركت هاي دانش بنيان و ساير كاربران مجاز و يا صادرات در چهارچوب قوانين و مقررات مربوط در اختيار وزارت دفاع قرار مي گيرد.

: نصب تراشه و سند رسمي مالكيت

نمونه كاربرگ ساخت ايران براي ثبت مشخصات پهپاد، قطعات و تجهيزات جانبي آن با تعيين شناسه مربوط كه در داخل ساخت و توليد مي شود، توسط وزارت صمت با همكاري سازمان و وزارت دفاع تهيه و به تصويب كارگروه مي رسد. مشخصات مندرج دركاربرگ ساخت ايران با تأييد سازنده براي انطباق و استناد در صدور سند رسمي مالكيت موضوع ماده (6) قانون به فراجا ارائه مي شود.

نمونه كاربرگ وارداتي براي ثبت مشخصات پهپاد، قطعات و تجهيزات جانبي آن با تعيين شناسه مربوط كه از طريق مبادي گمركي وارد كشور مي شود، توسط گمرك با همكاري سازمان و وزارتخانه هاي صمت و دفاع تهيه و به تصويب كارگروه مي رسد. مشخصات مندرج در كاربرگ وارداتي با تأييد گمرك، براي انطباق و استناد در صدور سند رسمي مالكيت موضوع ماده (6) قانون به فراجا ارائه مي شود.

در فرايند صدور سند رسمي مالكيت براي پهپادهاي غيرنظامي، ارائه مستندات زير به فراجا ضروري است:

كاربرگ و شناسه ساخت ايران و يا واردات طبق مواد (22) و (23) اين آيين نامه توسط متقاضي

تأييديه مشخصات فني و نوع كاربري توسط سازمان

تأييديه نصب برد يا تراشه ردياب توسط مركز پشتيباني پهپادي

گواهي عدم سوءپيشينه كيفري موثر واردكننده از قوه قضاييه

گواهي امنيتي واردكننده از وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه

تأييديه ملاحظات دفاعي از وزارت دفاع

خريداران پهپاد داراي سند رسمي مالكيت پس از استعلام بندهاي (4) و (5) اين ماده مي توانند از طريق فراجا براي انتقال مالكيت اقدام نمايند.

فراجا به منظور انجام فرايند صدور سند رسمي مالكيت و لزوم حمل و جا به جايي پهپاد، قطعات و تجهيزات و ملحقات جانبي آن به استان ها، مجوز موقت، مسير و محدوده، زمان و مكان مشخص جهت مسير حمل با تعيين زمان صادر مي نمايد.

شركت هاي توليدكننده يا واردكننده پهپاد مي توانند اقدامات مربوط به فرايند صدور كاربرگ را پس از اخذ استعلام هاي امنيتي، به نمايندگي از خريدار يا بهره بردار نهايي انجام دهند.

پس از صدور سند رسمي مالكيت، فراجا موظف است اطلاعات مربوط به سند رسمي مالكيت صادره پهپاد را در سامانه درگاه تخصصي بارگذاري نموده تا در اختيار وزارت اطلاعات، سازمان اطلاعات سپاه و قرارگاه ثارالله (ع) قرار گيرد.

فوت يا جنون مالك داراي سند رسمي پهپاد، موجب ابطال سند مزبور نبوده و در خصوص فوت، وراث بايد نسبت به صدور سند جديد مالكيت براي خود، با توجه به اطلاعات سند مالك متوفي مراحل لازم (حسب مورد) در اين ماده و تبصره (1) ماده (4) قانون، اقدامات لازم را انجام دهند.

كليه فروشندگان مجاز پهپادها مكلف به رعايت شرايط مقرر در اين فصل در فرآيند صدور سند رسمي مالكيت بوده و مدارك مندرج در ماده (24) اين آيين نامه و سجلي از خريدار دريافت و به همراه مشخصات پهپاد خريداري شده به فراجا اعلام و پس از صدور سند رسمي مالكيت، پهپاد را به خريدار تحويل مي نمايند.

وزارت دفاع مكلف است طرح سامانه هاي رهگيري (برد ردياب يا تراشه) و مهار (كنترل) و دريافت داده پهپاد غيرنظامي (برد ردياب يا تراشه) اعم از توليدي و وارداتي را تهيه و براي رسيدگي و تأييد مقتضي به سازمان، شركت و ستادكل ارايه كند. ستادكل تا قبل از پايان مهلت مقرر در ماده (10) قانون، سياست گذاري اجرايي و تأييد سامانه را ابلاغ مي كند.

مديريت سامانه هاي رهگيري و مهار و دريافت داده، با رعايت ماده (10) قانون، برعهده شركت با مشاركت مركز پشتيباني پهپادي مي باشد و قرارگاه پدافند و دستگاه هاي امنيتي، نظامي و انتظامي و سازمان، دسترسي برخط براي بهره برداري از داده هاي سامانه را داشته و موظفند اطلاعات را در اختيار نهادهاي مذكور قرار دهند.

مركز پشتيباني پهپادي، در زمان ترخيص پهپاد از كارخانه يا كارگاه ساخت و همچنين در مبادي ورودي به كشور، برد يا تراشه ردياب را بر روي پهپاد از طريق نمايندگي و يا شركت هاي مجاز طرف قرارداد اين مركز، نصب نموده و مشخصات پهپاد و شناسه مربوط را براي صدور سند به فراجا و سازمان اعلام نموده و دسترسي شركت، قرارگاه پدافند، وزارت اطلاعات، سازمان اطلاعات سپاه و قرارگاه ثارالله (ع) را به سامانه هاي موضوع ماده (10) قانون فراهم مي نمايد.

مالكين و بهره برداراني كه قبل از تصويب قانون، پهپاد داشته اند، بايد نسبت به درخواست نصب برد يا تراشه از طريق مركز پشتيباني پهپادي يا نمايندگي هاي مجاز طرف قرارداد، حداكثر ظرف شش ماه اقدام كنند. مركز پشتيباني پهپادي و نمايندگي مجاز موظفند از زمان درخواست ظرف يك ماه پس از تأييد سامانه موضوع ماده (25) اين آيين نامه نسبت به نصب تراشه اقدام كنند.

مركز پشتيباني پهپادي مي تواند براي اجراي وظايف مقرر در اين ماده از ظرفيت هاي شركت هاي دانش بنيان معتمد مجاز و داراي صلاحيت فني استفاده نمايد.

كليه وظايف اجرايي وزارت دفاع مقرر در قانون و اين آيين نامه از طريق مركز پشتيباني پهپادي انجام مي گيرد.

تغيير در مشخصات فني و نصب تجهيزات جانبي پهپاد در اجراي ماده (7) قانون، طبق شيوه نامه اي خواهد بود كه به پيشنهاد فراجا و با همكاري سازمان و وزارت دفاع، به تصويب كارگروه مي رسد.

كليه اسناد مالكيت صادره سازمان براي دارندگان پهپاد تا قبل از تصويب قانون، حداكثر تا يك سال معتبر بوده و قبل از اتمام اين مهلت، بايد نسبت به درخواست سند رسمي مالكيت طبق مقررات قانون و اين آيين نامه از فراجا اقدام شود.

سازمان مكلف است اطلاعات مربوط به اسناد مالكيت موضوع اين ماده را در اختيار وزارت اطلاعات، سازمان اطلاعات سپاه و در استان هاي تهران و البرز در اختيار قرارگاه ثارالله (ع) قرار دهد. چنانچه در بررسي سازمان هاي امنيتي، مظنونين يا متهمين و يا مجرمين داراي سابقه كيفري موثر باشند، با اعلام به سازمان و فراجا طبق تبصره (2) ماده (12) و تبصره (1) ماده (4) قانون عمل مي شود.

: حمل، نگهداري، بهره برداري و نظارت

شرايط لازم براي صدور مجوز پرواز به شرح زير است:

داشتن سند رسمي مالكيت

دارا بودن گواهينامه كاربر

تأييديه نصب تراشه يا ردياب در پهپادهاي موضوع ماده (26) اين آيين نامه

ثبت و تأييد طرح پروازي در سامانه شركت

مجوز امنيتي قرارگاه ثارالله (ع) در استان هاي تهران و البرز

ارائه بيمه نامه اخذ شده از شركت هاي معتبر بيمه در اجراي تكليف ماده (19) قانون

شركت موظف است براي صدور مجوز پرواز، ضمن رعايت مصوبات شوراي تامين استان ها و شاك، ملاحظات امنيتي وزارت اطلاعات، سازمان اطلاعات سپاه و قرارگاه ثارالله (ع) و قرارگاه پدافند و ملاحظات زيست محيطي سازمان حفاظت محيط زيست، موضوع بند (الف) ماده (3) قانون حفاظت و بهسازي محيط زيست مصوب 1353 را اخذ نمايد.

با فوت يا جنون شخص دارنده مجوز پرواز، مجوز مزبور باطل شده و در خصوص فوت، وراث بايد نسبت به دريافت مجدد مجوز پرواز اقدام نمايند.

شركت با رعايت قانون و اين آيين نامه و مقررات هوانوردي، به جز در محدوده هايي كه كميته دايمي اداره امور فضاي كشور ممنوع نموده است، مي تواند مجوز طرح پروازي صادر نمايد.

شركت حسب درخواست كاربران امور خدماتي براي استفاده از پهپاد در اموري نظير برگزاري مراسم، فعاليت خبرنگاري و آزمايش فني توليد، امور كشاورزي در ارتفاع مجاز در مناطق خاص، در محدوده زماني و مكاني و با رعايت ملاحظات امنيتي و دفاعي در چهارچوب شيوه نامه اي كه توسط كارگروه تعيين مي شود و با رعايت مفاد ماده (31) اين آيين نامه، مجوز پرواز دوره اي صادر مي كند.

بهره برداري از پهپاد داراي سند رسمي مالكيت در مكان و فضاي مسقف، با رعايت قوانين و مقررات عمومي كشور، نياز به اخذ مجوز طرح پروازي ندارد.

شركت در صورت هرگونه اختلال در سامانه موضوع تبصره (1) ماده (8) قانون، مشروط به رعايت مفاد قانون و امكان نظارت هاي قانوني بر طرح پروازي از طريق ساير سامانه هاي مربوط، نسبت به صدور مجوز مربوط اقدام مي نمايد.

شركت موظف است ثبت اطلاعات طرح پروازي را متناسب با نوع پهپاد و كاربري تقاضا شده طبق كاربرگ مخصوص و مقررات اين آيين نامه و با اعلام به مبادي ذي ربط انجام دهد.

شيوه نامه چگونگي درخواست و صدور مجوز پرواز در چهارچوب قانون و آيين نامه و رعايت مقررات هوانوردي توسط سازمان با همكاري شركت و قرارگاه پدافند تهيه و به تصويب كارگروه مي رسد.

محدوه حريم هوايي مجاز پهپاد و تغيير آن با رعايت قانون و اين آيين نامه، مقررات هوانوردي و ملاحظات امنيتي- دفاعي، به پيشنهاد سازمان و شركت در كميته دايمي اداره امور فضاي كشور و با حضور نمايندگان وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه و قرارگاه ثارالله (ع) تعيين و اعلام مي شود.

سازمان با همكاري ستادكل، شركت و قرارگاه ثارالله (ع) در استان هاي تهران و البرز، سازوكار نظارت و مراقبت از محدوده هاي پروازي پهپاد را ظرف يك ماه پس از ابلاغ اين آيين نامه، تهيه و پس از تاييد كميته دايمي اداره امور فضاي كشور براي تصويب به كارگروه ارايه مي كند.

وزارت ورزش و جوانان مكلف است با تأييد سازمان ظرف دو ماه پس از ابلاغ اين آيين نامه، در هر يك از شهرستان ها، با رعايت قانون تعيين حريم حفاظتي- امنيتي اماكن و تأسيسات كشور مصوب1393 و آيين نامه اجرايي آن، منطقه يا مناطق مناسب براي بهره برداري از پهپاد تفريحي–ورزشي را پس از اخذ تأييديه سازمان تعيين و اعلام نمايد.

سازمان براي تأييد منطقه يا مناطق موضوع اين ماده استعلام هاي زير را انجام مي دهد:

استعلام رعايت مقررات زيست محيطي از سازمان حفاظت محيط زيست

استعلام رعايت محدوده هاي پدافند هوايي از قرارگاه پدافند

استعلام امنيتي از وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه

استعلام رعايت عرصه هاي طبيعي از سازمان منابع طبيعي و آبخيزداري كشور

استعلام امنيتي از قرارگاه ثارالله (ع)در تهران و البرز

بهره بردار مكلف است قبل از انجام عمليات داده برداري هوايي به وسيله پهپاد غيرنظامي، به منظور اخذ و برداشت اطلاعات مكاني از جمله نقشه برداري، تصوير سنجي (فتوگرامتري) هوايي، فيزيك زمين (ژئوفيزيك) هوايي، پرتوسنجي (راديومتري)، مغناطيس سنجي، پايش طيفي، گراني سنجي، نور(ليزر)سنجي و مادون قرمز، الكترومغناطيس هوا پايه (ليدار و رادار)، درخواست خود را براي اخذ مجوز امنيتي از سازمان جغرافيايي نيروهاي مسلح با رعايت ماده (11) قانون از طريق سامانه درگاه تخصصي ثبت نمايد.

حمل و نگهداري پهپاد فقط در يكي از موارد زير مجاز است:

دارا بودن سند رسمي مالكيت

مجوز واردات، صرفاً در مبادي گمركي كشور

مجوز توليد، صرفاً در محل كارخانه يا كارگاه مجاز

مجوز موقت حمل از فراجا

فروشندگان و عرضه كنندگان مجاز با ارائه اسناد قانوني پهپاد

دانشگاه ها، شركت هاي دانش بنيان و ساير مراكز علمي و تحقيقاتي مجاز براي فعاليت هاي تحقيقاتي و ساخت نمونه محصول فعال در حوزه پهپاد با تأييد رعايت ملاحظات دفاعي از سوي وزارت دفاع

مراكز ارائه دهنده خدمات فني و تعميرگاه هاي مجاز

: تكاليف عمومي، محدويت ها و ممنوعيت ها

به منظور پيشگيري از جرائم و اقدامات غيرمجاز، هر يك از دستگاه هاي اجرايي ذي ربط موظفند به طور مستمر و به نحو مقتضي از طريق سامانه اختصاصي خود و همچنين سامانه درگاه تخصصي، اطلاع رساني عمومي در خصوص امور مربوط به پهپاد غيرنظامي را به شرح زير انجام دهند:

چگونگي صدور مجوز ساخت و توليد توسط وزارت صمت

چگونگي صدور مجوز نگهداري و حمل توسط فراجا

چگونگي صدور مجوز واردات و صادرات توسط گمرك و وزارت صمت

چگونگي صدور گواهينامه و مجوز بهره برداري و كاربري توسط سازمان

چگونگي صدور مجوز طرح پروازي توسط شركت

چگونگي صدور سند رسمي مالكيت توسط فراجا

چگونگي صدور مجوز تأسيس آموزشگاه و تعميرگاه توسط سازمان

فراجا موظف است با دريافت گزارش از اشخاص حقيقي يا حقوقي و يا به محض مشاهده و كشف ساخت، حمل، نگهداري و بهره برداري غيرمجاز پهپاد، بلافاصله موضوع را رسيدگي و همزمان به وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه اعلام نمايد.

كليه مقررات، شيوه نامه ها و دستورالعمل هاي مندرج در اين آيين نامه و مصوبات كارگروه، براي تمامي دستگاه هاي اجرايي كشور موضوع ماده (5) قانون مديريت خدمات كشوري مصوب 1386 با اصلاحات بعدي و ماده (29) قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران لازم الاجراء بوده و دستگاه هاي مذكور مكلفند از مقررات، شيوه نامه ها و دستورالعمل هاي مندرج در اين آيين نامه و مصوبات كارگروه تبعيت نمايند. كارگروه گزارش عملكرد و موارد عدم رعايت و انجام تكاليف موضوع قانون و اين آيين نامه در دستگاه هاي اجرايي را به بالاترين مقام دستگاه و ساير مراجع ذي ربط گزارش مي دهد.

شركت، در صورت شناسايي پهپاد غيرمجاز و يا پرواز غيرمجاز پهپاد، بلافاصله در اجراي ماده (16) قانون، گزارش آن را به ضابطين دادگستري ارائه مي كند.

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران با همكاري وزاتخانه هاي دفاع و اطلاعات، سازمان و شركت به منظور آشنايي و فرهنگ سازي در استفاده از پهپادهاي غيرنظامي با توجه به قانون و اين آيين نامه، براي عموم مردم، اقدامات لازم را انجام مي دهند.

محمدرضا عارف معاون اول رئيس جمهور