آيين نامه شوراي عالي امور ايرانيان خارج از كشور

هيئت وزيران در جلسه 1403/9/14 به پيشنهاد وزارت امور خارجه (با همكاري سازمان برنامه و بودجه كشور) و به استناد اصل يكصد و سي و هشتم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران و بند (3) ماده (100) قانون برنامه پنج ساله هفتم پيشرفت جمهوري اسلامي ايران مصوب 1403، آيين نامه شوراي عالي امور ايرانيان خارج از كشور را به شرح زير تصويب كرد:

شوراي عالي امور ايرانيان خارج از كشور كه در اين آيين نامه به اختصار «شورا» ناميده مي شود، مرجع عالي سياست گذاري، تنظيم گري، خط مشي گذاري، تصميم گيري، هماهنگي و هدايت امور ايرانيان خارج از كشور در چهارچوب قوانين و مقررات مربوط محسوب مي شود.

تركيب اعضاي شوراي عالي امور ايرانيان خارج از كشور مطابق ماده (14) قانون حمايت از ايرانيان خارج از كشور مصوب 1404 مي باشد.

وزير امور خارجه، دبير شورا مي باشد و در غياب رئيس شورا، اداره جلسات شورا را بر عهده دارد.

ساختار سازماني دبيرخانه شورا به پيشنهاد دبير و تصويب شورا و تأييد سازمان اداري و استخدامي كشور، به تشكيلات سازماني وزارت امور خارجه در سقف ساختار موجود (تعداد پست هاي سازماني مصوب و مديريتي) و بدون توسعه تشكيلاتي و ايجاد بار مالي جديد براي دولت ملحق مي شود.

دبير شورا مي تواند حسب مورد و در صورت لزوم، از ساير وزراي ذي ربط، مديران دستگاه ها، كارشناسان و صاحب نظران در خصوص موضوعات در دستور شورا، براي حضور در جلسات شورا بدون حق رأي دعوت نمايد.

وظايف شورا در چارچوب قوانين به شرح زير است:

بررسي و تصويب سياست ها و برنامه هاي كلان در ارتباط با ايرانيان خارج از كشور.

ايجاد وحدت رويه، تنظيم گري و هماهنگي دستگاه هاي مختلف كشور از طريق:

حمايت و صيانت از حقوق، هويت و سرمايه اجتماعي ايرانيان خارج از كشور در چهارچوب منافع ملي و برنامه ريزي و اتخاذ تدابير لازم براي اين منظور.

تسهيل مشاركت ايرانيان خارج از كشور در فعاليت هاي اقتصادي، فرهنگي و علمي كشور.

تلاش براي استمرار ارتباط فرهنگي با سرزمين مادري از طريق تسهيل تردد آنها به داخل كشور.

بسترسازي براي دسترسي ايرانيان خارج از كشور به خدمات مشاوره اي حقوقي.

تسهيل گري در ايجاد زيرساخت هاي موردنياز براي تقويت حضور مؤثر ايرانيان خارج از كشور در عرصه هاي اقتصادي، علمي و سياسي و ارتقاي مشاركت آنها در پيشرفت كشور.

هماهنگي و بهينه سازي سياست هاي اجرايي دستگاه هاي مختلف در خصوص ارائه خدمات به ايرانيان خارج از كشور.

اتخاذ تدابير لازم براي توسعه دولت الكترونيك، پاسخگويي و تسهيل فرايندهاي اداري، ارتباطات و مراجعات ايرانيان خارج از كشور در دستگاه هاي مرتبط.

شورا مي تواند در صورت ضرورت، كارگروه هاي تخصصي مرتبط با وظايف خود را ايجاد نمايد.

جلسات شورا با حضور اكثريت اعضاي شورا رسميت مي يابد و مصوبات آن با رأي موافق اكثريت اعضاي حاضر در جلسه، معتبر است.

جلسات شورا حداقل هر سه ماه يك بار تشكيل مي شود.

جلسات فوق العاده شورا، به دعوت رئيس شورا يا به تقاضاي يك سوم اعضاي شورا تشكيل مي شود.

دبيرخانه شورا موظف است در چهارچوب «نظام نامه اطلاع رساني شورا» كه توسط اين شورا ابلاغ مي گردد، گزارشي از مصوبات فاقد طبقه بندي شورا را به همراه مباني و مستندات علمي و تخصصي مربوط، در پايگاه اطلاع رساني دبيرخانه شورا درج نموده و به طرق مقتضي ازجمله انتشار در خبرنامه، نشريه علمي تخصصي، برنامه هاي سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران، نشست ها و ميزگردهاي تخصصي، به آگاهي افكار عمومي داخل و نيز ايرانيان خارج از كشور برساند.

دبيرخانه شورا، مسئوليت نگهداري و حفاظت از كليه اسناد و مدارك موضوع اين ماده را بر عهده دارد.

مصوبات فاقد طبقه بندي شورا در روزنامه رسمي جمهوري اسلامي ايران و پايگاه ملي اطلاع رساني قوانين و مقررات كشور منتشر مي گردد.

مديريت برگزاري جلسات و ترتيب مذاكرات جلسات شورا، مطابق مفاد اين آيين نامه، بر عهده دبير شورا است.

اعضاي شورا موظفند در تمام جلسات شورا شركت نمايند و چنانچه به دلايل موجه، امكان شركت در جلسه براي آنها فراهم نباشد، مي بايست حداقل (24) ساعت قبل از تشكيل جلسه شورا، مراتب را به صورت كتبي به دبير شورا اطلاع دهند.

وظايف و اختيارات دبير شورا، علاوه بر ساير امور محوله به موجب اين آيين نامه، به شرح زير است:

تهيه دستور جلسات شورا.

ابلاغ مصوبات شورا.

پيگيري اجراي مصوبات شورا و اتخاذ تدابير لازم براي اجرايي شدن آنها.

رئيس شورا مي تواند به تشخيص خود، موضوعاتي را مستقيماً در شورا مطرح و يا براي بررسي به دبيرخانه شورا ارجاع نمايد.

دستور جلسات شورا بر اساس برنامه هاي مصوب بلند مدت و ساليانه و طرح ها و پيشنهادهاي واصله از كميسيون هاي شورا توسط دبير شورا تنظيم و پس از تأييد رئيس شورا، يك هفته و در موارد استثنايي سه روز پيش از تشكيل هر جلسه به اطلاع اعضا مي رسد.

با تصويب اكثريت اعضاي حاضر در جلسه شورا، مي توان موضوعي را از دستور كار جلسه خارج كرد.

بررسي موضوعات فوري در جلسه، به پيشنهاد هر يك از اعضا و تأييد دو سوم اعضاي حاضر در همان جلسه، امكان پذير است.

تفسير مصوبات شورا بر عهده اين شورا خواهد بود.

دبيرخانه شورا در وزارت امور خارجه مستقر بوده و تحت نظر دبير شورا فعاليت مي كند و علاوه بر وظايف قانوني و اداري، امور زير را در چهارچوب قوانين و مقررات مربوط، بر عهده دارد:

تنظيم موضوعات، محتواي موردنياز شورا و دستور جلسات شورا.

انعكاس مصوبات و سياست هاي شورا به دستگاه هاي ذي ربط و پيگيري اجراي آنها.

تهيه برنامه سالانه و برآورد اعتبارات موردنياز شورا، دبيرخانه و كميسيون هاي شورا با تأييد سازمان برنامه و بودجه كشور.

تلفيق مطالعات بين بخشي انجام شده در كميسيون ها و ارائه گزارش به شورا.

ساماندهي بانك هاي اطلاعاتي موردنياز اعضا و كميسيون هاي شورا.

تهيه پيش نويس لوايح و مقررات موردنياز براي حصول به اهداف موردنظر و ارائه آن به دولت پس از تأييد شورا از طريق وزارت امور خارجه.

پشتيباني از فعاليت ها و وظايف كميسيون هاي شورا، تشكيل منظم جلسات، كميسيون ها و نظارت و هماهنگي بين آنها و دريافت گزارش هاي مربوط.

نظارت بر حسن اجراي مصوبات شورا توسط دستگاه هاي ذي ربط و ارائه گزارش ها و ارزيابي هاي مرتبط به شورا.

استفاده از ظرفيت هاي مطالعاتي و آينده پژوهي، جمع بندي علمي و تخصصي چالش ها و نظام مسائل ايرانيان مقيم خارج از كشور و تدوين طرح هاي مناسب براي حمايت و حل مسائل آنها.

تدوين برنامه ملي مربوط به اقدامات دستگاه هاي اجرايي ذي ربط در حوزه مسائل مرتبط با ايرانيان خارج از كشور و پيشنهاد آن به شورا.

تدوين سياست ها و راهبردهاي مرتبط با ايرانيان خارج از كشور و پيشنهاد آنها به شورا.

برنامه ريزي به منظور استفاده از توان فكري ايرانيان خارج از كشور در جهت پيشبرد اهداف و وظايف شورا.

استفاده از مطالعات تطبيقي و تجارب ساير كشورها در زمينه سياست گذاري، ارائه خدمات و نحوه تعامل با اتباع مقيم خارج از كشور.

انجام ساير امور ارجاعي از سوي رئيس و يا دبير شورا.

دبيرخانه شورا موظف است برنامـه هاي سنواتي و پنج سـاله مربوط به تحقق وظايف شورا را تهيه و براي تصويب به شورا ارائه نمايد.

به منظور تقسيم كار تخصصي امور مربوط به ايرانيان خارج از كشور و اخذ نظرات كارشناسي و هماهنگي و مشاركت مؤثر همه دستگاه هاي مسئول در امور ايرانيان خارج از كشور و تصميم گيري در خصوص موضوعات مرتبط، كميسيون هاي شورا به شرح زير با استفاده از ظرفيت موجود و بدون توسعه تشكيلاتي، نمايندگان تام الاختيار بالاترين مقام دستگاه هاي عضو هر كميسيون ايجاد مي شوند:

كميسيون سرمايه گذاري و بازرگاني وزارت خانه هاي امور خارجه، صنعت، معدن و تجارت، امور اقتصادي و دارايي، اطلاعات، جهاد كشاورزي، دادگستري، دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح، راه و شهرسازي و ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي، بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران، اتاق بازرگاني، صنايع، معادن و كشاورزي ايران و يك نفر نماينده كميسيون اقتصادي مجلس شوراي اسلامي (به عنوان عضو ناظر)

كميسيون فرهنگي، آموزشي و فناوري وزارتخانه هاي امور خارجه، اطلاعات، آموزش و پرورش، ارتباطات و فناوري اطلاعات، بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح، علوم، تحقيقات و فناوري، فرهنگ و ارشاد اسلامي، ورزش و جوانان و ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي، معاونت رئيس جمهور در امور زنان و خانواده، سازمان انرژي اتمي ايران، معاونت علمي، فناوري و اقتصاد دانش بنيان رئيس جمهور، سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي، مديريت حوزه هاي علميه كشور و يك نفر نماينده كميسيون فرهنگي مجلس شوراي اسلامي (به عنوان عضو ناظر)

كميسيون كنسولي، حقوقي و قضايي وزارتخانه هاي امور خارجه، اطلاعات، كشور، دادگستري و تعاون، كار و رفاه اجتماعي، معاونت حقوقي رئيس جمهور، دادستاني كل كشور، ستاد كل نيروهاي مسلح، سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامي، كميته امداد امام خميني (ره) و يك نفر نماينده كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس شوراي اسلامي (به عنوان عضو ناظر).

كميسيون گردشگري و ايران شناسي وزارتخانه هاي امور خارجه، اطلاعات، ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي، بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، فرهنگ و ارشاد اسلامي و امور اقتصادي و دارايي، سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران، سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامي، بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران، بيمه مركزي جمهوري اسلامي ايران و بنياد ايران شناسي.

هرگونه تغيير در عنوان و يا تركيب اعضاي كميسيون ها، به پيشنهاد كميسيون و تصويب اكثريت وزراي عضو شورا و تأييد رئيس جمهور امكان پذير است. مصوبات موضوع اين تبصره مطابق ماده (19) آيين نامه داخلي هيئت دولت ابلاغ مي شود.

هر يك از كميسيون هاي موضوع ماده (13) اين آيين نامه، داراي يك رئيس و يك نائب رئيس از ميان بالاترين مقام دستگاه هاي عضو خواهد بود كه توسط اعضاي كميسيون، در سطح بالاترين مقام مسئول، در اولين جلسه براي دو سال انتخاب مي شوند.

حضور نمايندگان تام الاختيار بالاترين مقام دستگاه هاي عضو در جلسات كميسيون، به نمايندگي از بالاترين مقام مسئول، با حق رأي، بلامانع است.

هر كميسيون يك دبير خواهد داشت كه دبير شورا وي را از ميان كارشناسان آگاه به امور مربوط به كميسيون انتخاب مي كند.

جلسات اصلي كميسيون به رياست رييس يا نائب رييس كميسيون تشكيل مي شود و برگزاري جلسات فرعي به رياست دبير كميسيون بلامانع است.

جلسات كميسيون هاي شورا در صورت داشتن موضوع در دستور، حداقل هر ماه يك بار تشكيل مي شود و با حضور دو سوم اعضاي كميسيون رسميت مي يابد.

محل برگزاري جلسات كميسيون ها، دبيرخانه شورا است.

مصوبات كميسيون ها، توسط دبير شورا جهت تصميم گيري نهايي در شورا ارائه مي شود.

شرح وظايف كميسيون هاي موضوع ماده (13) اين آيين نامه توسط شورا تصويب خواهد شد.

دبير شورا مسئول حسن اجراي مقررات مربوط به كميسيون هاي شورا بوده و موظف است به صورت فصلي، وضعيت تشكيل كميسيون ها و موضوعاتي را كه در دستور آنها بوده است و همچنين وضعيت حضور اعضاي كميسيون ها را به رئيس شورا گزارش نمايد.

معاون اول رئيس جمهور - محمدرضا عارف