نظامنامه درشكه هاي عمومي

شرايط بكارانداختن درشكه

راه انداختن درشكه در شهرها بدون پروانه شهرباني ممنوع است.

هركس بخواهد يك يا چند دستگاه درشكه بكار بيندازد بايد قبلاً به موجب اظهارنامه از قصد خود شهرباني را آگاه سازد و در اظهارنامه نام. نام پدر. نام خانواده. سن. شماره شناسنامه. نشاني منزل خود و جايگاه درشكه را قيد و رونوشت مدرك مالكيت را در صورت امكان ضميمه نمايد. در صورتي كه مالكين اتباع خارجه باشند بايد بجاي شماره شناسنامه شماره گذرنامه و جواز اقامت و تابعيت آنها ذكر شود.

مالكين درشكه‌ها بايد درشكه و اسب خود را در شهرباني حاضر و با حضور مأمور رانندگي و دام‌پزشك و متخصصي كه شهرباني تعيين مي‌نمايد معاينه و در صورتي كه واجد شرايط مقرره در اين نظامنامه باشد پروانه بطور مجاني صادر و نمره خواهد شد.

پشت درشكه با عدد فارسي به طول 9 سانتيمتر و عرض 13ميليمتر نمره نوشته شده و ذيل نمره اسم آن شهر ذكر خواهد شد و در داخل درشكه نيز پشت‎نشيمن گاه راننده نمره درشكه در صفحه برنجي به طول 9 سانتي‎متر و عرض 6 سانتيمتر محكوك و نصب مي‌گردد و همچنين روي شيشه‌هاي سمت خارج چراغ درشكه داراي نمره با رنگ سياه خواهد بود.

نمره كليه درشكه‌ها و اسم آن شهر كه ذيل نمره نوشته مي‌شود به رنگ سفيد بايد باشد.

درشكه‌هاي شخصي هم بايد مانند درشكه‌هاي كرايه داراي نمره و اسم آن شهر به رنگ سفيد باشند ولي براي تشخيص دور نمره و اسم شهر بايد خطي بطور بيضي شكل به رنگ سفيد ترسيم شود و شيشه سمت خارج چراغ درشكه‌هاي فوق نيز داراي نمره با رنگ سياه خواهد بود.

درشكه و اسب و يراق آنها بايد داراي شرايط ذيل باشند:

درشكه بايد كاملاً نظيف بوده مخصوصاً اطاق و جايگاه مسافر آن نهايت درجه تميز و رويه تشك از چرم يا مخمل يا ماهوت متناسبي باشد.

درشكه بايد نهايت استحكام را داشته و چرخهاي آن رزين بوده و آهني نباشد.

رنگ قسمت خارج درشكه بايد هميشه شفاف بوده و كروك آن وصالي شده و پاره نباشد.

نشيمنگاه راننده بايد داراي دشكچه مطابق نمونه براي راننده بوده و محل نشمينگاه به قدري وسعت داشته باشد كه يك نفر ديگر بتواند پهلوي راننده بنشيند.

طرفين نشيمنگاه راننده بايد داراي چراغ باشد.

پهلوي راننده بايد بوق يا زنگ خبر نصب شود.

موقع بارندگي درشكه‌ها بايد داراي ليزپرده چرمي و آستر پارچه بوده و از طرفين نشيمنگاه مسافرين آويخته شود (آويختن پرده از كروك درشكه ممنوع است).

اسبهاي درشكه بايستي قوي و فربه بوده مبتلا به امراض مسريه و مجروح نباشند.

يراق و مهاري بايد ساده و تميز و در كمال استحكام بوده و نقاب چشم داشته باشد.

اسبها نبايد بدون نعل بوده و نعلبندي آنها نيز طوري باشد كه پاي اسبها نلغزيده و به زمين نخورند.

بستن اسبهاي تعليم نديده و بدخو به درشكه‌ها اكيداً ممنوع است.

وظايف مالكين درشكه‌ها

مالكين درشكه‌هاي عمومي بايد دفتري در درشكه خانه خود داشته باشند كه نام ـ نام پدر ـ نام خانواده ـ شماره شناسنامه ـ شماره گواهينامه ـ محل سكونت رانندگان را در دفتر مزبور ثبت و ساعات شروع به كار و خاتمه آن را نسبت به هر راننده ذكر نمايند (راننده اگر تبعه خارجه باشد به جاي شماره شناسنامه شماره گذرنامه و جواز اقامت و تابعيت او ذكر شود).

صاحبان درشكه‌هاي شخصي از اجراي ماده فوق معاف خواهند بود.

در موقع تغيير جايگاه شخصي و محل درشكه خانه بايد قبلاً شهرباني را مستحضر سازد.

در موقعي كه از شغل خود كناره‌گيري نمايد منتهي 3 روز بعد از كناره‌گيري بايد كتباً به شهرباني اطلاع دهد.

در موقع استخدام رانندگي كسي را بايد استخدام كند كه گواهينامه رانندگي معتبر از شهرباني داشته باشد.

پس از استخدام راننده بايد اقلاً در مدت 48 ساعت كتباً شهرباني را مطلع سازد.

براي هر درشكه بايد كيف چرمي مطابق نمونه تهيه نموده و در سمت راست درشكه پشت نشيمنگاه راننده آويخته تعرفه نرخ نظامنامه ـ ورقه معاينه ـ گواهينامه صحي راننده در آن موجود باشد.

درشكه‌هاي شخصي از اجراي ماده فوق معاف خواهند بود.

مالكين درشكه‌ها موظفند در آخر هر 3 ماه اسب و درشكه‌هاي خود را از معاينه متخصص و دام‌‌پزشك شهرباني گذرانده گواهينامه اخذ نمايند ولي در مواقعي كه شهرباني مقتضي و لازم بداند درشكه و يراق و اسب‌هاي درشكه‌هاي عمومي را معاينه خواهد كرد.

در موقع انتقال درشكه به شخص ديگر و يا اوراق كردن آن بايد مراتب را مالك درشكه منتهي در ظرف 3 روز به شهرباني اطلاع دهد.

رانندگي

شرايط رانندگي درشكه: 1ـ سن كمتر از 20 سال نباشد. 2ـ سوابق سوء و فساد اخلاق كه منافي با شغل رانندگي باشد نداشته باشد. 3ـ در صورت مشمول بودن بايد داراي ورقه خاتمه تحت‌السلاحي يا معافيت باشد. 4ـ دارابودن ورقه صحي از بهداشت شهرباني يا پزشك ديگر كه شهرباني تعيين خواهد نمود. 5 ـ دادن امتحان راننـدگي و يراق زدن و برداشتـن چرخ و رزين جاانداختن. 6ـ دادن امتحان نظامنامه درشكه‌ها و شناسائي خيابانها و نقاط معروف شهر.

حائزين شرايط فوق 3 قطعه عكس سربرهنه خود را با تقاضانامه به شهرباني تسليم نموده يا قطعه عكس او به گواهينامه الصاق و بطور مجاني صادر خواهد شد.

رانندگان بايد در موقع رانندگي مطابق نظامنامه مخصوص داراي لباس متحدالشكل نظيف بوده و نمره مخصوص رانندگي در سمت چپ سينه آنها نصب شده باشد.

رانندگان درشكه‌هاي شخصي از پوشيدن لباس متحدالشكل معاف بوده و فقط موقع رانندگي بايد داراي كلاه كاسكت و نمره سينه باشند.

رانندگان بايد اشياء و ابزار لازمه را هميشه در صندوق درشكه داشته باشند.

رانندگان بايد داراي شلاق بلند يك رشته زهي يا چرمي بوده و سرشلاق نبايد فنر يا گره داشته باشد.

رانندگان موقعي كه مسافر دارند در نشيمنگاه خود نمي‌توانند صرف غذا و چائي نموده و يا دخانيات استعمال نمايند و همچنين موقع توقف در ايستگاه صرف غذا و چائي در نشيمنگاه راننده و اطاق درشكه اكيداً ممنوع است.

رانندگان نسبت به مسافرين بايد احترام كنند.

رانندگان حق ندارند موقعي كه در ايستگاه متوقف هستند از قبول مسافر خودداري نمايند و بايد مسافر را به مقصد برسانند.

راننده در موقع رانندگي نبايد صرف نوشابه نموده باشد.

هر مسافري كه قبلاً به راننده مراجعه نموده سواركردن او مقدم خواهد بود مگر آنكه مسافر به رضايت خود به مسافر ديگر واگذار نمايد.

راننده حق ندارد احدي را بدون رضايت مسافر داخل درشكه يا پهلوي خود بنشاند.

رانندگان موظفند بعد از پياده شدن مسافر فوراً درشكه را بازرسي نموده هرگاه از مسافر اشيائي مانده باشد به صاحبش رد كرده اگر به واسطه دورشدن مسافر رد اشياء مقدور نباشد بايد منتهي در ظرف 24ساعت به نزديكترين كلانتري تحويل نمايد.

در ايستگاهها رانندگان كه به تدريج مي‌رسند بايد مطابق دستور مأمورين شهرباني يك يا دو صف يا به طرز ديگر پشت سر هم ايستاده منتظر مسافر باشند.

رانندگان در ايستگاهها بايد در نشيمنگاه خود نشسته يا پهلوي اسب نزديك مهاري بايستند.

رانندگان مجاز نيستند غير از نشستن در محل مخصوص راننده به طرز ديگر رانندگي كنند همچنين حق ندارند مسافر طلبيده و يا اين كه درشكه خود را به اشخاصي كه گواهينامه رانندگي ندارند ولو موقتاً واگذار كنند.

توقف درشكه‌ها در نقاطي كه از طرف اداره شهرباني ممنوع شده حائز نيست.

رانندگان در كليه خيابانها و معابر از سمت راست در حال يورتمه پشت سرهم حركت نموده و به همديگر سبقت نخواهند كرد مگر اينكه مسافري به واسطه مريض بودن يا علل ديگري تقاضاي آهسته راندن نموده باشد در اين صورت درشكه عقبي با بوق يا زنگ خبر درشكه جلوي را كه آهسته حركت مي‌كند مطلع نموده و عبور مي‌نمايد.

رانندگان در خيابانهاي سراشيب و كوچه‌هائي كه منتهي به‌خيابان ديگر مي‌شود بايد فوق‌العاده آهسته حركت نموده و در موقع ورود به خيابان بابوق يا زنگ خبر اطلاع دهند.

راننده در مواقعي كه مي‌خواهد درشكه را نگاه دارد بايد دست راست خود را با شلاق بلند كند تا راننده پشت سر او مطلع گردد.

پس از رسانيدن مسافر به مقصد راننده حق مطالبه كرايه را خواهد داشت هرگاه مسافر امتناع نمايد راننده بايد به پاسبان يا كلانتري مراجعه نمايد.

رانندگان فقط حق دارند معادل نرخ تعرفه كه به ‌پيشنهاد شهرباني هر محل مورد تصويب وزارت داخله مي‌شود از مسافر كرايه بگيرند و غير از آن به هيچ عنواني خواه انعام يا عنوان ديگر حق ندارند از مسافرين مطالبه وجهي نمايند و در صورت بروز اختلاف ميان مسافر و راننده به تقاضاي مسافر او را به نزديكترين كلانتري مي‌برد و در آنجا هرگاه محق بود علاوه بر حق خود كرايه تا كلانتري را نيز از مسافر اخذ خواهد كرد و اگر مسافر محق بود راننده حق كرايه از محل اختلاف تا كلانتري ندارد و در صورتي كه مسافر تقاضا كند بايد راننده او را تا محل اختلاف يا مقصد معاودت دهد.

راننده بايد برحسب تقاضاي مسافرين كروك درشكه را بالا برده يا پائين بياورد.

رانندگان مكلفند مسافرت خارج شهر را كه از 60 كيلومتر تجاوز نمايد از شهرباني تحصيل اجازه نموده و در موقع مراجعت نيز شهرباني را مستحضر سازند.

عبور درشكه‌ها از وسط ستونهاي دستجات نظامي و همچنين دستجات شاگردان مدارس و ساير دستجات از قبيل مشايعت‌ كنندگان جنازه و دستجات تشريفاتي كه در معابر حركت مي‌كنند ممنوع است.

رانندگان بايد در چهارراهها و سه‌راهها و سرپيچها و همچنين در مقابل درب مدارس و درب تآترها و نمايشگاهها و ساير امكنه اجتماعات و تفرجگاههاي عمومي فوق‌العاده آهسته حركت نموده و مطابق فرمان پاسبان عبور نمايد.

رانندگان موظفند موقع عبور وسائط نقليه آتش‌نشاني و اتومبيلهاي بهداري كه به محل حادثه مي‌روند درشكه خود را در كنار خيابان متوقف ساخته و راه عبور را براي آنها آزاد بگذارند.

رانندگان بايد هميشه علائم مخصوصه را كه در نقاط معينه نصب و آهسته راندن و خطر و امثال آن را نشان مي‌دهد در نظر گرفته و رعايت نمايند و از خيابانها و كوچه‌ها و ميدانها و معابري كه شهرباني مطابق لوحه مخصوص عبور وسائط نقليه را ممنوع كرده است نبايد عبور نمايند.

مقررات مخصوصه

حمل نعش به وسيله درشكه ممنوع است مگر موقعي كه مأمورين شهرباني حمل مفتول ـ مسموم ـ مغروق ـ يا مصلوب يا مجروح و امثال آن را به طور ضروري اجازه دهند.

رانندگان مجبور نيستند اشخاصي كه لباس آنها كثيف و يا حيوانات و بار همراه دارند و ممكن است باعث كثافت و خرابي درشكه شوند آنها را قبول و سوار نمايند.

در هر موقعي كه رانندگان و مالكين درشكه‌ها از طرف مأمورين شهرباني احضار شوند بايد بدون فوت وقت در ساعت مقرره حاضر و تخلف ننمايند مگر آنكه عذر موجه داشته باشند.

خوراك دادن به اسب‌هاي درشكه در ايستگاهها و معابر و خيابانها اكيداً ممنوع است.

كليه ايستگاههاي درشكه از طرف شهرباني تعيين و لوحه نصب خواهد شد.

ظرفيت درشكه‌ها

ظرفيت درشكه‌هاي يك اسبه دو نفر و دو اسبه به‌استثناي راننده چهار نفر است.

مسافر مي‌تواند 15 كيلوبار در درشكه حمل نمايد بيشتر از 15 كيلو موكول به رضايت طرفين است.