آيين نامه اجرايي ماده (8) قانون هواي پاك

هيأت وزيران در جلسه 9 /3 /1400 به پيشنهاد مشترك سازمان حفاظت محيط زيست، وزارت صنعت، معدن و تجارت، سازمان ملي استاندارد ايران و بيمه مركزي جمهوري اسلامي ايران و به استناد ماده (8) قانون هواي پاك - مصوب 1396- آيين نامه اجرايي ماده مذكور را به شرح زير تصويب كرد:

در اين آيين نامه، اصطلاحات زير در معاني مشروح مربوط به كار مي روند: 1- قانون: قانون هواي پاك - مصوب1396- 2- سازمان: سازمان حفاظت محيط زيست. 3- سن مرز فرسودگي: سني كه وسايل نقليه موتوري به علت طول عمر و ميزان كاركرد، دچار افت عملكردي و ايمني شده و نيازمند تعميرات و نگهداري فني بيشتر مي باشند. اين وسايل نقليه موتوري مشمول افزايش دفعات ساليانه معاينه فني مي شوند. 4- وسيله نقليه موتوري فرسوده: وسيله نقليه موتوري كه بدون توجه به حد سن مرز فرسودگي، پس از دو دوره متوالي مندرج در جدول موضوع ماده (2) اين آيين نامه، نتواند گواهي معاينه فني معتبر اخذ نمايد و مشمول محدوديت هاي ماده (8) قانون مي شود.

جدول سن مرز فرسودگي و تعداد دفعات انجام معاينه فني انواع وسايل نقليه موتوري به شرح زير تعيين مي‌ شود: رديف نوع وسيله نقليه، سوخت و مشخصات فني سن مرز فرسودگي (سال) تعداد دفعات معاينه فني پس از رسيدن به سن مرز فرسودگي در سال 1 خودروي شخصي: شامل سواري، استيشن (ون)، سواري كار 15 2 مرتبه (شش ماه يكبار) 2-1 خودروي عمومي شامل تاكسي سواري ، استيشن (ون)، سواري كار بنزيني و دوگانه سوز 8 4 مرتبه (سه ماه يكبار) 2-2 پايه گازسوز 10 3 مرتبه (4 ماه يكبار) 2-3 برقي 14 3 مرتبه (4 ماه يكبار) 3-1 وانت پايه گاز سوز 14 3 مرتبه (4 ماه يكبار) 3-2 بنزيني، دوگانه سوز و ديزلي 13 3 مرتبه (4 ماه يكبار) 4-1 اتوبوس درون شهري ديزلي 8 4 مرتبه (3 ماه يكبار) 4-2 پايه گازسوز 10 4 مرتبه (3 ماه يكبار) 4-3 برقي منوط به بازسازي با رعايت قانون رسيدگي به تخلفات رانندگي - مصوب 1389- 20 3 مرتبه (4 ماه يكبار) 5-1 ميني بوس و ميدل باس درون و برون شهري ديزلي 8 3 مرتبه (4 ماه يكبار) 5-2 پايه گازسوز 10 3 مرتبه (4 ماه يكبار) 5-3 برقي منوط به بازسازي با رعايت قانون رسيدگي به تخلفات رانندگي - مصوب 1389- 20 3 مرتبه (4 ماه يكبار) 6 اتوبوس برون شهري 10 3 مرتبه (4 ماه يكبار) 7 كشنده، كاميون و كاميونت 16 3 مرتبه (4 ماه يكبار) 8-1 موتورسيكلت بنزيني كاربراتوري 5 2 مرتبه (6 ماه يكبار) 8-2 بنزيني انژكتوري 6 2 مرتبه (6 ماه يكبار) 8-3 برقي 12 2 مرتبه (6 ماه يكبار) 9 سواري دولتي 13 3 مرتبه (4 ماه يكبار)

تعداد دفعات معاينه فني خودروهاي شخصي رديف (1) جدول موضوع اين ماده، پنج سال پس از گذشتن از سن مرز فرسودگي به سه مرتبه در سال (هر 4 ماه يكبار) افزايش مي يابد.

تردد وسايل نقليه رديف هاي (2-1) و (8-1) جدول (تاكسي و موتورسيكلت) با سامانه سوخت رساني كاربراتوري، در شهرهاي داراي اولويت آلايندگي طبق بند (3) ماده (1) آيين نامه فني در زمينه كنترل و كاهش آلودگي ها (موضوع ماده (2) قانون هواي پاك) از ابتداي سال 1401 ممنوع مي باشد و مشمول كليه محدوديت هاي خودرو فرسوده مندرج در ماده (8) قانون مي شوند.

تغيير پلاك انواع وسايل نقليه عمومي به شخصي به علت كاركرد بالاتر وسايل نقليه عمومي و افت عملكردي، ايمني و محيط زيستي آنها، ممنوع مي باشد.

در صورت بازسازي اساسي اتوبوس هاي حمل و نقل عمومي درون شهري طبق دستورالعمل مشترك وزارت كشور، وزارت صنعت، معدن و تجارت و سازمان حفاظت محيط زيست، پنج سال به سن مرز فرسودگي آنها اضافه مي شود.

تردد خودروهاي كاربراتوري در محدوده نواحي كم انتشار (LEZ) و ممنوعه وفق ماده (18) قانون رسيدگي به تخلفات رانندگي – مصوب 1389- در شهرهاي داراي اولويت آلايندگي (طبق بند (3) ماده (1) آيين نامه فني در زمينه كنترل و كاهش آلودگي ها (موضوع ماده (2) قانون هواي پاك)، از ابتداي سال 1401 ممنوع مي باشد.

براي خودروهاي سنگين و نيمه سنگين، سبك و موتورسيكلت با قواي محركه تركيبي (هيبريدي) سن مرز فرسودگي بر اساس قوه محركه احتراقي بوده و نسبت به وسايل نقليه داراي قواي محركه صرفاً احتراقي، دو سال به سن مرز فرسودگي آنها اضافه مي شود.

در موارد زير، دو سال به سن مرز فرسودگي موضوع جدول موضوع ماده (2) اين آيين‌ نامه اضافه مي شود: 1- كليه خودروهاي ديزلي در صورت نصب پالايش گر (فيلتر) دوده استاندارد حداقل يك قبل از رسيدن به سن مرز فرسودگي جدول موضوع ماده (2) اين آيين نامه. 2- تعويض واكنش ساز (كاتاليست) استاندارد و سامانه (سيستم) آلايندگي اگزوز براي تاكسي هاي رديف (2-1) و (2 ـ 2) جدول موضوع ماده (2) اين آيين نامه.

ساز و كار اجرايي اين ماده توسط وزارت كشور با همكاري سازمان حفاظت محيط زيست و نيروي انتظامي جمهوري اسلامي ايران ظرف سه ماه تدوين و ابلاغ مي‌ شود.

وزارت كشور موظف به تشديد نظارت بر عملكرد مراكز معاينه فني كلانشهرها با افزايش بازرسي سرزده و حضور نيروي ناظر مقيم از طريق شهرداري ها مي باشد. دستورالعمل نحوه تشديد نظارت، ظرف سه ماه پس از ابلاغ اين آيين نامه توسط وزارت كشور و با همكاري سازمان حفاظت محيط زيست تهيه و ابلاغ مي شود.

وزارت كشور و نيروي انتظامي جمهوري اسلامي ايران موظفند ساز و كار لازم را از طريق سامانه يكپارچه معاينه فني كشور به نحوي فراهم نمايند كه پس از انجام آزمون هاي برخط معاينه فني، نتيجه فرايند آزمون وسيله نقليه شامل غير فرسوده، سن مرز فرسودگي، وسيله نقليه فرسوده و تعداد دفعات متوالي مردودي وسيله نقليه در سامانه و برگ معاينه فني مربوط به مالك وسيله نقليه درج شود.

به جهت حفظ سطح ايمني و آلايندگي خودروها در محورهاي مواصلاتي كشور، وزارت راه و شهرسازي و نيروي انتظامي جمهوري اسلامي ايران موظفند ظرف يك ماه پس از ابلاغ اين آيين نامه نسبت به تخصيص شماره (كد) جريمه فاقد گواهي معاينه فني و خودروهاي فرسوده به كليه دوربين هاي نظارتي در محورهاي جاده اي برون شهري اقدام نمايند.

نيروي انتظامي جمهوري اسلامي ايران موظف است برابر تبصره (1) ماده (6) و ماده (۸) قانون، نسبت به اعمال جريمه تردد خودروهاي فاقد گواهي معاينه فني و خودروهاي فرسوده مندرج در جدول جريمه هاي تخلفات مربوط به حمل و نقل و عبور و مرور در كليه نقاط كشور و مناطق آزاد تجاري ـ صنعتي و ويژه اقتصادي اقدام نمايد.

آن دسته از خودروهاي ناوگان حمل و نقل عمومي بار و مسافر كه در طرح هاي نوسازي اعلام شده توسط دولت ثبت نام نموده اند، تا زمان تحويل خودروي جديد از مقررات مربوط به خودروهاي فرسوده موضوع ماده (۸) قانون مستثني مي باشند.

در صورتي كه خودروهاي جديد موضوع طرح هاي مذكور در اين ماده آماده تحويل باشند و مالكان خودروهاي مربوط از انجام اقدامات تكميلي و يا پرداخت مبالغ مربوط به خريد خودروي جديد در موعد مقرر استنكاف نمايند، استثناي موضوع اين ماده در خصوص خودروهاي مذكور از تاريخ پايان فرصت اقدام مالكان آنها لغو مي شود. دستورالعمل اجرايي اين ماده توسط وزارتخانه هاي كشور و راه و شهرسازي با همكاري سازمان حفاظت محيط زيست و نيروي انتظامي جمهوري اسلامي ايران تهيه و ابلاغ مي شود.

خودروهاي مربوط به آيين نامه شناسايي و صيانت از وسيله هاي نقليه تاريخي موضوع تصويب نامه شماره۷۳۶۷۱ /ت۵۰۲43هـ مورخ 17 /6 /1395، از شمول اين آيين نامه مستثني مي باشند.

از تاريـخ ابلاغ اين آيين نامه، بند (4) تصـويب نامه شمـاره 92308 /ت40587ك مورخ 7 /6 /1387، بند (1) تصويب نامه 212326 /ت46320هـ مورخ 16 /12 /1390، ماده (5) تصويب نامه شماره 120671 /ت50891هـ مورخ 14 /10 /1393 و تصويب نامه شماره 95200 /ت55074هـ مورخ 18 /7 /1397 لغو مي شوند.

معاون اول رئيس جمهور - اسحاق جهانگيري