نظر مشورتي 7/1401/740 مورخ 1401/09/23 اداره كل حقوقي قوه قضائيه در خصوص غيرقابل اعمال بودن مقررات تبصره ماده 547 قانون مجازات اسلامي (تعزيرات) مصوب 1375 مبني بر فرار از زندان در صورت عدم بازگشت زنداني رأي باز يا زنداني كه با قرار تعويق اجراي مجازات از

استعلام : با عنايت به اينكه تبصره ماده 547 قانون مجازات اسلامي (تعزيرات) مصوب 1375، عدم بازگشت زنداني به زندان پس از پايان مرخصي را تحت عنوان فرار از زندان جرم انگاري كرده است و با عنايت به اينكه شرايط اعطاي مرخصي به زنداني در ماده 520 قانون آيين دادرسي كيفري و مواد 194 تا 209 آيين‌نامه اجرايي سازمان زندان‌ها و اقدامات تأميني و تربيتي كشور مصوب 1400 رياست محترم قوه قضاييه بيان شده است و با در نظر قرار دادن اين موضوع كه در حال حاضر مستند به آيين‌نامه فوق‌الذكر (ماده 175) برخي از محكومين به حبس با عنوان رأي باز و با سپردن تأمين، در خارج از زندان مشغول به كار مي‌‌شوند و يا برخي با تعويق اجراي حكم (ماده 502 قانون آيين دادرسي كيفري) از زندان خارج مي‌شوند و سپس از حضور در محل كار يا بازگشت به زندان خودداري مي‌كنند و سازمان زندان‌ها افراد فوق را با عنوان فراري به دادسرا معرفي مي‌كند، آيا عدم بازگشت زنداني رأي باز يا زنداني كه با تعويق اجراي حكم از زندان آزاد شده است، مستند به ماده 547 پيش‌گفته تحت عنوان فرار از زندان قابل مجازات است؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : به موجب تبصره ماده 547 قانون مجازات اسلامي (تعزيرات) زندانياني كه مطابق آيين‌نامه سازمان زندان‌ها به مرخصي رفته و خود را در موعد مقرر بدون عذر موجه معرفي ننمايند فراري محسوب مي‌شوند. مقررات مربوط به مرخصي محكومان نيز در ماده 520 قانون آيين دادرسي كيفري و مواد 192 تا 209 آيين‌نامه اجرايي سازمان زندان‌ها و اقدامات تأميني و تربيتي كشور مصوب 1400 پيش‌بيني شده است؛ بنابراين توسعه رفتار مجرمانه مذكور در تبصره ماده 547 يادشده نسبت به محكوماني كه در اجراي شق 6 بند «ب» ماده يك آيين‌نامه پيش‌گفته در مراكز حرفه‌آموزي، تحصيل علوم و فنون و اشتغال يا زندان باز، با سپردن تأمين و خارج از زندان اشتغال به‌كار داشته و پس از اتمام ساعت كار، از بازگشت به ندامتگاه خودداري مي‌كنند؛ همچنين نسبت به محكومان به حبسي كه با احراز شرايط مقرر در ماده 502 قانون پيش‌گفته، قرار تعويق اجراي مجازات آنها صادر شده است و پس از بهبودي، از بازگشت به ندامتگاه خودداري مي‌كنند به دليل آنكه در چنين وضعيتي محكوم در حال تحمل حبس و يا در حال مرخصي نيست؛ با عنايت به اصل تفسير مضيق و منع قياس در امور كيفري، موجه نيست. قابل ذكر است عبارت ذيل ماده 182 آيين‌نامه سازمان زندان‌ها و اقدامات تأميني و تربيتي كشور مصوب 1400 در مقام تعيين مصاديق مجرمانه نيست و صرفاً ناظر به اعمال تخلفات انضباطي محكومان است.