نظر مشورتي 7/1402/364 مورخ 1402/09/15 اداره كل حقوقي قوه قضائيه

استعلام : به موجب ماده 38 قانون برنامه پنج ‌‌ساله ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران مصوب 1395 «دولت موظف است اقدامات زير را جهت حفاظت از محيط زيست به عمل آورد: الف - نظارت بر ارزيابي راهبردي محيط زيست (SEA) در سياست‌ها و برنامه‌هاي توسعه‌اي و ارزيابي اثرات زيست‌محيطي (EIA) طرح‌هاي بزرگ كليه دستگاه‌هاي اجرايي و بخش‌هاي خصوصي و تعاوني، ‌نهادهاي عمومي غير دولتي در پهنه سرزميني از جمله مناطق آزاد تجاري و صنعتي بر اساس شاخص‌ها، ضوابط و معيارهاي پايداري محيط‌زيست ... غ - سازمان حفاظت محيط زيست مكلف است نسبت به پاسخ استعلام‌هاي مربوط به طرح‌هاي عمراني دولتي و طرح‌هاي اقتصادي سرمايه‌گذاران حداكثر ظرف مدت دو ماه اقدام نمايد و در صورت رد گزارشها و درخواست‌هاي مذكور دلايل را كتباً به صورت شفاف مطابق قوانين و ضوابط فني مربوطه به ذي‌نفعان اعلام كند. عدم پاسخ سازمان حفاظت محيط زيست در مهلت مقرر، به منزله تأييد مي‌باشد.» بر اساس بند «غ» ماده 38 قانون يادشده، پاسخ سازمان حفاظت محيط زيست در مقابل استعلام‌ها يا درخواست مجري طرح سرمايه‌گذاري در قالب چند فرض متصور است: نخست، سازمان ظرف دو ماه به صورت قطعي با اجراي طرح مخالفت مي‌كند و گزارش و درخواست را به صورت شفاف رد مي‌كند؛ دوم، سازمان ظرف مهلت دو ماه با اجراي طرح موافقت مي‌كند؛ سوم، سازمان ظرف دو ماه از تاريخ استعلام يا درخواست هيچ پاسخي نمي‌دهد كه به حكم ذيل ماده به منزله تأييد طرح مي‌باشد و چهارم سازمان ظرف دو ماه پاسخ استعلام يا درخواست مجري را مي‌دهد؛ اما پاسخ بر تأييد طرح يا مخالفت صريح با آن دلالت ندارد؛ بلكه سازمان اعلام مي‌كند موضوع مستلزم بررسي بيشتر، ارائه گزارشات ديگر، ارائه ادله و غيره است؛ در اين صورت سازمان موضوع را بررسي مي‌كند و اظهار نظر روشن در خصوص تأييد يا رد طرح بيش از دو ماه به طول مي‌انجامد و پس از اين مدت نظر خود را داير بر تأييد يا رد گزارش اعلام مي‌نمايد. با عنايت به فرض چهارم پيش‌گفته، خواهشمند است اعلام فرماييد: آيا حكم بند «غ» ماده 38 قانون برنامه ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران مصوب 1395 مبني ‌بر اينكه «در صورت رد گزارش‌ها و درخواست‌هاي مذكور دلايل را كتباً به صورت شفاف و مطابق قوانين و ضوابط فني مربوطه به ذي‌نفعان اعلام كند»، محدود به مهلت دو ماه است؟ و چنانچه سازمان مذكور مخالف طرح باشد، آيا مكلف است ظرف دو ماه مراتب رد گزارش و درخواست را اعلام كند؟ همچنين عبارت «عدم پاسخ سازمان در مهلت مقرر به منزله تأييد مي‌باشد»، شامل هر نوع پاسخ از جمله پاسخ سازمان مبني بر رد و مخالفت نيز مي‌باشد و چنانچه سازمان ظرف دو ماه پاسخ منفي خود را اعلام نكند، آيا به منزله تأييد مي‌باشد؟ به عبارت ديگر، چنانچه اظهارنظر سازمان حفاظت محيط زيست مستلزم بررسي بيشتر موضوع باشد، آيا پس از سپري شدن دو ماه سازمان مي‌تواند مخالفت خود را با طرح اعلام كند و يا آنكه در هر صورت پس از سپري شدن مدت يادشده، چنانچه سازمان مخالفت خود را اعلام نكند، به معناي تأييد طرح بوده و مخالفت آن سازمان پس از مهلت فاقد اعتبار است؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : قانونگذار در بند «غ» ماده 38 قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران مصوب 1395، سازمان حفاظت محيط زيست را مكلف به ارائه پاسخ نسبت به استعلام‌هاي مربوط به طرح‌هاي عمراني دولتي و طرح‌هاي اقتصادي سرمايه‌گذاران در ظرف مدت دو ماه نموده است و در هر صورت سازمان مزبور مكلف است نفياً يا اثباتاً در موعد قانوني پاسخ خود را اعلام نمايد و در اين بند از ماده يادشده، عدم ارائه پاسخ منجز در مهلت به منزله تأييد سازمان مزبور محسوب شده است و لذا تقاضاي تمديد مهلت از سوي سازمان حفاظت محيط زيست يا اعلام مخالفت با طرح پس از سپري شدن مدت مزبور فاقد وجاهت قانوني و مؤثر در مقام نمي‌باشد.