لايحه قانوني اصلاح امور اجتماعي و عمران دهات

امور اجتماعي ده و بخش ‌

بمنظور ايجاد هم آهنگي در بهبود امور اجتماعي و عمران دهات و ترقي سطح زندگاني و رفاه كشاورزان و ساكنين دهات كشور از تاريخ‌ تصويب اين قانون امور اجتماعي و عمران دهات كشور بعهده انجمنهاي ده و بخش و شهرستان است كه تحت راهنمائي و نظارت بنگاه امور‌ اجتماعي و عمران دهات وظايف خود را انجام ميدهد. ‌

امور اجتماعي و عمراني كه اجراي آن بعهده انجمن ده خواهد بود بقرار زير است: ‌تهيه آب آشاميدني و قابل شرب كردن آن بوسيله ساختمان آب انبار يا حوض تصفيه يا لوله‌ كشي از دهانه قنات و غيره - باسواد كردن اشخاص بوسيله تأسيس آموزشگاه - اصلاح و توسعه معابر ده - احداث جاده بين دهات - ساختمان و مرمت حمام دوش - ساختمان مستراح مطابق بهداشت، غسالخانه، رختشويخانه - ساختمان و نگاهداري پلهاي ده - نظافت ده و سنگفرش يا اسفالت معابر - تشكيل صندوقهاي تعاوني و روستائي -‌ كمك دسته‌ جمعي بدفع آفات عمومي حيواني و نباتي - ساختمان و مرمت مسجد - كمك بعجزه و ايتام مستحق - تاسيس و ايجاد مراكز برق و‌ ترويج صنايع محلي

امور اجتماعي و تعاوني كه اجراي آن بعهده انجمن بخش است و از محل صدي 15 درآمد انجمنهاي ده و ساير درآمدها بعمل خواهد ‌آمد از اين قرار است :‌ ساختمان جاده بمنظور اتصال دهات بمركز بخش و پلهاي آن - ساختمان بيمارستان، دبيرستان، دبستان كشاورزي و حرفه‌ اي - تأسيس ‌كتابخانه هاي عمومي تأسيس داروخانه مركزي و آزمايشگاه و تأسيس شركت هاي تعاوني و ايجاد صندوقهاي روستائي و كمك مالي بدون سود يا با سود‌ كم بانجمنهاي دهاتيكه براي انجام امور محوله بخود درآمد كافي ندارند - استخدام ماما و پزشكيار و دامپزشك سيار بمنظور اعزام بدهات تابعه - راهنمايي انجمنهاي ده در امور عمراني و اجتماعي

وزارت فرهنگ و بهداري و راه و كشاورزي و سازمان برنامه و ساير مؤسسات دولتي علاوه بر مقررات فوق هر يك در حدود قانون‌ وظايف خاصه خود را انجام خواهند داد.

انجمن شهرستان مكلف است با تشكيل جلسات مرتب نسبت به انجام و پيشرفت عمليات تعاوني و اجتماعي آن شهرستان مراقبت كامل‌ نموده و در اجراي برنامه‌ هاي عمراني و اجتماعي انجمنهاي ده و بخش با تشخيص ضروريات و احتياجات اوليه و اوضاع و احوال محل اظهار نظر‌ نمايد.

سازمان

در هر ده انجمني بنام انجمن ده در هر دو سال از پنج نفر بشرح زير تشكيل ميشود: 1 - يكنفر از طرف مالك يا مالكين (‌در صورتي كه ده مشاع و داراي مالكين متعدد باشد. انتخاب نماينده مالكين مانند انتخاب كدخدا و طبق‌ همان مقررات خواهد بود.) 2 - كدخداي ده. 3 - يكنفر از زارعين ساكن ده كه اشتغال بامر زراعت داشته باشد بانتخاب اكثريت زارعين. 4 - دو نفر از زارعيني كه معتمد محل باشند با توافق مالك و زارع.

تبصره - هرگاه يكي از اعضاء انجمن از طرف مالك بر طبق مواد 33 و 35 قانون ازدياد سهم كشاورزان و يا قوانين ديگر از ده اخراج يا مستعفي و يا ‌فوت شده باشد و يا پنج جلسه متوالي بدون عذر موجه در انجمن حاضر نشود طبق مقررات اينماده ديگري بجاي او انتخاب خواهد شد.

انجمن امور اجتماعي بخش از اشخاص زير با حضور اكثريت حاضر در محل انجمن تشكيل مي ‌شود و عدم حضور بعضي از آنها در محل‌ مانع از تشكيل انجمن نخواهد بود. ‌بخشدار يا قائم‌ مقام او - رئيس كشاورزي يا نماينده وزارت كشاورزي - رئيس فرهنگ يا نماينده وزارت فرهنگ - رئيس بهداري يا نماينده وزارت بهداري- رئيس راه يا نماينده وزارت راه - رئيس يا نماينده بانك كشاورزي - نماينده بنگاه اصلاح امور اجتماعي و عمران دهات - هفت نفر از نمايندگان ‌انجمنهاي ده.

در اولين جلسه انجمن بخش هفت نفر مزبور بطور قرعه از بين رؤساي انجمن ده براي مدت دو سال انتخاب خواهد شد.

در موقع طرح برنامه اصلاحي و يا مسائل مربوط بهر ده دعوت نماينده اختصاصي انجمن آن ده براي استحضار و راهنمائي الزامي ‌است ولي عدم حضور اين نماينده مانع از رسيدگي و اتخاذ تصميم نيست.

انجمن امور اجتماعي شهرستان از اشخاص زير با حضور اكثريت حاضر در محل تشكيل ميشود: فرماندار. رئيس كشاورزي. رئيس‌فرهنك. رئيس بهداري. رئيس راه.رئيس بانك كشاورزي. نماينده بنگاه اصلاح امور اجتماعي و عمران دهات. ‌دو نفر از مالكين كشاورز آن شهرستان بانتخاب فرماندار براي دو سال. ‌نمايندگان انجمنهاي بخش بدينطريق كه در هر جلسه موضوعات مربوط بهر بخش كه مطرح است بانتخاب انجمن بخش دو نفر شركت خواهند ‌كرد.

هيأت مديره بنگاه امور اجتماعي دهات از سه نفر كه به پيشنهاد وزير كشور و تصويب هيأت وزيران براي مدت سه سال از بين كارمندان ‌رسمي دولت انتخاب ميشوند تشكيل و يكنفر از آنها رياست هيأت مديره و مديريت عامل بنگاه را عهده‌ دار خواهد بود.

اين هيأت داراي يكنفر عضو علي‌ البدل خواهد بود كه به كيفيت فوق انتخاب و در غياب هر يك از اعضاء هيأت مديره وظائف او را‌ عهده‌ دار خواهد شد. عضو علي‌ البدل سمت معاونت مديرعامل را خواهد داشت.

دو نفر بازرس بنا بر پيشنهاد وزارتين دارائي و كشور و بموجب تصويب نامه هيأت وزيران براي مدت دو سال انتخاب خواهند شد.

بنگاه اصلاح امور اجتماعي دهات داراي استقلال مالي و شخصيت حقوقي است.

براي هدايت و راهنمائي بنگاه اصلاح امور اجتماعي دهات هيأتي بنام شورايعالي اجتماعي دهات برياست وزير كشور يا معاون او‌ از اشخاص زير تشكيل ميشود: ‌معاونين وزارتخانه‌ هاي كشور - كشاورزي - فرهنگ - بهداري - راه و مدير عامل سازمان برنامه يا قائم‌ مقام او - مديرعامل بانك كشاورزي يا قائم ‌مقام ‌او - مديرعامل بنگاه اصلاح امور اجتماعي كه سمت دبير شورا را دارد و سه نفر از مطلعين در امور اجتماعي و عمراني دهات يا نماينده سازمانهاي‌ ملي يا بين‌ المللي و مانند آن بپيشنهاد هيأت مديره بنگاه اصلاح امور اجتماعي و عمران دهات و تصويب وزير كشور.

انجمنهاي ده و بخش داراي شخصيت حقوقي ميباشند.

درآمد

از تاريخ تصويب اين قانون پنج درصد سهم مالكانه (تمام دهات كشور اعم از خالصه - موقوفه و غيره) از كليه محصول املاك مزروعي و‌ جريبانه و علفچر و عوايد مرتع و قلمستان و بيشه و جنگلهاي خصوصي و باغات ميوه و مال‌ الاجاره و آسيا و آبدنگ و دكان و يخچال و غيره در موقع‌ برداشت هر محصول از طرف مالك در مقابل رسيد بانجمن ده تحويل و بمصرف اجراء اين قانون خواهد رسيد.

پنج درصد بهره مالكانه موضوع اين قانون مشمول پرداخت مالياتهاي بر درآمد و مزروعي نميگردد.

علاوه بر مالكين دهات كه بشرح مندرج در ماده 12 صدي پنج درآمد خود را بمنظور اصلاح امور اجتماعي ده ميپردازند اشخاصيكه ‌در دهات داراي اعياني از هر قبيل باشند و عايدات اعياني آنها سالانه از سي هزار ريال تجاوز نمايد نسبت بمازاد سي هزار ريال صدي پنج بابت‌ مصارف اجراي اينقانون بايد بپردازند.

در قراء و قصباتي كه شهرداري داير شده و يا بشود از آنچه كه عوارض شهرداري بآن تعلق ميگيرد پنج درصد امور اجتماعي دريافت ‌نخواهد شد.

در اراضي كه بوسايل مكانيزه كشت و زرع بشود داراي زارع سهم بر نباشد صدي چهل از كل محصول بعنوان سهم مالكانه محسوب و ‌صدي پنج از اين صدي چهل كسر ميشود كه بر طبق مقررات اينقانون بمصرف امور اجتماعي كارگران در محل سكونت آنها خواهد رسيد.

در مورد ايجاد و احداث دهاتيكه سابقه كشت و زرع ندارد و يا در حال حاضر بكلي متروك و يا بر اثر حوادث فوق‌ العاده و پيشامدهاي ‌غير منتظره بكلي مسلوب ‌المنفعه شود چنانچه مالك يا مالكين تمام وسايل لازمه براي اسكان و رفاه زارعين را با اطلاع قبلي انجمن شهرستان فراهم و‌در نتيجه ده مسلوب ‌المنفعه آباد و واحد جديدي بدهات كشور اضافه نمايند مالك يا مالكين تا ده سال پس از بهره ‌برداري از پرداخت صدي پنج وجوه ‌مربوط بامور اجتماعي معاف خواهند بود. ‌كمكهاي فني هم كه بنگاه امور اجتماعي و عمران در اين قبيل موارد مينمايد برايگان خواهد بود.

در املاك مفروز بشرط آنكه قسمت مفروز كمتر از دو دانگ اصل ملك نباشد و مسكن زارعين هر قسمت در همان اراضي باشد ‌ميتوان بنابر تقاضاي مالك يك انجمن تشكيل داد و مالك ميتواند اين سهم مفروز را يك ده مستقل تلقي و نام آنرا بفرماندار مربوطه اطلاع دهد.

هر گاه عوايد ملكي كلاً يا جزئاً باجاره نقد و يا جنس و يا نقد و جنس توأماً واگذار شده باشد مستأجر موظف است بنمايندگي مالك ‌مقررات اينقانون را اجراء و معادل مقادير و مبالغي كه بنابر اينقانون بعهده مالك است بانجمن تسليم نموده و از مال‌ الاجاره كسر نمايد چنانچه پنج ‌درصد سهم انجمن از پنج درصد مال‌ الاجاره تجاوز كند پرداخت مازاد بر عهده مستأجر است. ‌در صورتيكه در سند رسمي اجاره نسبت بپرداخت سهم انجمن امور اجتماعي قراري گذارده شده باشد طبق آن رفتار خواهد شد.

درآمد صدي پنج درآمد مالكانه حاصل از فروش اجناس و صيفي و تره ‌بار و درآمدهاي غير زراعتي بايد منتهي در ظرف يكهفته پس از‌ وصول بحساب مخصوصي كه از طرف انجمن ده در نزديكترين شعبه يا نمايندگي بانك كشاورزي يا شعبه بانكملي ايران و يا هر بانك مجاز ديگري‌ باز شده ريخته شود اگر در حوزه‌ اي چنين شعباتي داير نباشد وجوه منظور بشخص معتمدي كه از طرف انجمن ده معرفي ميشود تحويل و ورقه ‌بستانكار بانجمن تسليم ميگردد تا آن وجوه در دفاتر مخصوصي كه براي اين منظور نگاهداري خواهد شد وارد و ثبت گردد.

تصرف غير قانوني در اموال و دارائي انجمنها مشمول مقررات ماده 152 قانون مجازات عمومي است.

منظور از مخارج كه در اين ماده ذكر شده مخارج حمل و نقل و عوارض ميدان‌ داري است.

وجوه انجمن و اموال منقول و مستحدثاتي كه از محل درآمدهاي اجتماعي ايجاد ميشود تحت نظارت و سرپرستي انجمن ده قرار داشته ‌افراد ده بهيچوجه حق شخصي نسبت باموال مذكور ندارند. تأسيساتي كه از محل وجوه مذكور احداث ميگردد بايد بمنظوري كه احداث شده ‌مورد استفاده قرار گيرند و درآمد حاصله از تأسيساتي كه در دهات بوسيله اين قانون تحصيل ميگردد بحساب درآمد انجمن همان ده گذارده خواهد ‌شد.

انجمن ده موظف است از مجموع درآمد خود صدي پانزده به انجمن بخش و صدي پنج به بنگاه اصلاح امور اجتماعي و عمران دهات‌ براي انجام وظايفي كه بعهده دارند پرداخت نمايد هشتاد درصد بقيه بايد بمصرف مقاصد منظور در اين قانون مربوط بهمان ده برسد.

بمنظور تسهيل انجام عمليات مورد نظر در اين قانون بانك كشاورزي ميتواند حداكثر تا پنج برابر درآمد عادي يكساله صندوق امور‌ اجتماعي بانجمنهاي ده و بخش با حداقل سود ممكنه و براي مدت تا ده سال وام بپردازد. ‌اعطاي اين وام به صندوق انجمن ده منوط بموافقت انجمن بخش و به انجمن بخش منوط بموافقت بنگاه امور اجتماعي و عمران دهات است كه‌ ضامن استرداد وام نيز خواهند بود.

سازمان برنامه در حدود برنامه مصوب خود براي اجراي امور مذكور در اينقانون كه با قانون برنامه هفت ‌ساله تطبيق كند كمكهاي مالي و‌فني لازم را بر طبق آئين ‌نامه مقررات مالي خود ببنگاه امور اجتماعي و عمران دهات خواهد نمود.

اگر مالك يا نماينده او يا مستأجر و يا متولي موقوفه از پرداخت پنج درصد اصلاح امور اجتماعي و عمران امتناع كند بخشدار بوسيله ‌دادگاه بخش اقدام بوصول خواهد نمود و دادگاه مكلف است موضوع را خارج از نوبت رسيدگي كرده حكم صادر و اجراء نمايد حكم دادگاه قطعي ‌است اين قبيل دادخواستها از هزينه دادرسي معاف ميباشند.

مواد متفرقه

تعهدات و موافقت نامه‌ هائي كه در حدود مقررات و قوانين كشور تاكنون در مورد امور عمراني و اجتماعي بين وزارت كشور و سازمان هاي ‌مختلف دولتي و ملي و خصوصي و بين‌ المللي و مانند آن منعقد گرديده و همچنين طرحها و موافقت نامه‌ هائيكه در جريان بوده يا بعداً تنظيم و منعقد ‌ميگردد بوسيله بنگاه اصلاح امور اجتماعي و عمران دهات تعقيب و اجراء خواهد شد.

بنگاه امور اجتماعي و عمران دهات ميتواند كمكهاي مالي كه ممكن است از طرف اشخاص يا سازمانهاي مختلف ملي و بين‌ المللي و‌ مانند آن بمنظور كمك به پيشرفت اين قانون و بهبود وضع اجتماعي كشاورزان و بالا بردن سطح فرهنگ و بهداشت و زندگي آنان اهداء شود قبول‌ نموده و بر طبق مقررات و موافقت نامه‌ هائي كه بين اهداء كننده و وزارت كشور با بنگاه امور اجتماعي و عمران دهات امضاء ميشود بمصرف برساند.

وزارت دارائي مكلف است سهم عمراني دهات را كه جزو ماليات سال 1334 املاك مزروعي مطابق ماده 11 قانون ماليات بر درآمد‌ مصوب دهم 1مرداد 1334 كميسيون مشترك مجلسين وصول نموده و مينمايد سهم هر ده را ببانك كشاورزي محل خود بحساب انجمن همان ده كه ‌موافق اين قانون تشكيل ميگردد تسليم نمايد وجوه مزبور مطابق ماده 20 بمصرف خواهد رسيد.

مالكين مكلف هستند اراضي مورد احتياج براي جاده‌ هاي اصلي يا فرعي را مجاناً در اختيار دولت و يا انجمنها بگذارند. بهاي عادله‌ اعياني و مستحدثاتي كه در اثر ايجاد جاده‌ هاي اصلي از بين ميرود بايد بمالكين پرداخت گردد.

انجمنهائي كه بموجب اين قانون تشكيل ميشود قائم ‌مقام انجمن و شوراهاي سابق بوده و كليه دارائي و وجوه موجود در بانك و‌ سپرده نزد اشخاص خارج بانجمن فعلي منتقل خواهد شد.

در شهرستان هائي كه فاقد سازمان بخش است و چنين سازماني بوجود نيامده انجمن شهرستان قائم ‌مقام انجمن امور اجتماعي و عمران‌ بخش خواهد بود.

بنگاه امور اجتماعي و عمران كشور مكلف است آخر تير ماه هر سال گزارش كامل عمليات سال قبل را كه حاوي كليه اقدامات عمراني و‌ اجتماعي و آمار وصوليها و هزينه‌ هاي انجمن ها خواهد بود بوزارت كشور تسليم و براي استحضار عموم طبع و منتشر نمايد.

وزارت كشور مكلف است آئين ‌نامه‌ هاي اجرائي اين قانون را در ظرف شش ماه از تاريخ تصويب تقديم كميسيون هاي مربوطه مجلسين ‌نمايد اين آئين‌ نامه‌ ها تا تصويب كميسيون هاي مجلسين موقتاً قابل اجراء خواهد بود.

قانون بنگاه عمراني كشور مصوب 11 /5 /1334 كميسيون مشترك مجلسين و همچنين موادي كه در قانون سازمان عمراني كشور و ازدياد ‌سهم كشاورزان مصوب 5ر5ر1334 كميسيون مشترك مجلسين و يا قوانين ديگر كه با اين قانون مغايرت دارد از تاريخ تصويب اين قانون ملغي است.

قانون اصلاح امور اجتماعي و عمران دهات تا پايان سال 1337 بطور آزمايش اجراء خواهد شد.

وزارت كشور - دادگستري - فرهنگ - بهداري - كشاورزي مأمور اجراي اين قانون مي باشند.

قانون فوق كه مشتمل بر سي و سه ماده و يازده تبصره است در جلسه روز ‌سه شنبه بيست و ششم تير ماه يكهزار و سيصد و سي و پنج بتصويب ‌مجلس شوراي ملي رسيد.

رئيس مجلس شوراي ملي - رضا حكمت ‌

لايحه قانوني فوق كه مشتمل بر سي و سه ماده و ياده تبصره است در جلسه شنبه ششم مرداد ماه يكهزار و سيصد و سي و پنج بتصويب مجلس سنا رسيده است. نايب رئيس مجلس سنا - جواد بوشهري