نظر مشورتي 7/1403/341 مورخ 1403/05/20 اداره كل حقوقي قوه قضائيه

استعلام : با توجه به صدر ماده 463 قانون مجازات اسلامي مصوب 1392، آيا مسؤوليت عاقله با لحاظ ماده 467 قانون مذكور بوده و صرفاً مسؤول پرداخت ديه جنايت‌هاي موضحه و بالاتر مي‌باشد و نسبت به جنايات كمتر از موضحه؛ حتي اگر جنايت با بينه يا قسامه يا علم قاضي ثابت شود، مسؤول نخواهد بود يا عاقله مسئول پرداخت تمامي ديات، حتي كمتر از موضحه مي‌باشد؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : با عنايت به ماده 463 قانون مجازات اسلامي مصوب 1392، براي تحقق مسؤوليت عاقله در پرداخت ديه، اولاً، جنايت ارتكابي بايد از نوع خطاي محض باشد؛ ثانياً، جنايت با بينه يا قسامه يا علم قاضي ثابت شود؛ ثالثاً، در صورت اقرار مرتكب به ارتكاب جنايت خطاي محض، عاقله اظهارات او را تصديق كند؛ رابعاً، با توجه به تصريح در ماده 467 قانون پيش‌گفته، عاقله مكلف به پرداخت ديه جنايت‌هاي خطاي محض كمتر از موضحه نيست. در واقع ماده مذكور، ماده 463 قانون مورد بحث را تخصيص زده است و عاقله قانوناً مسؤوليتي در پرداخت ديه جنايت‌هاي كمتر از موضحه ندارد؛ حتي اگر جنايت با بينه يا قسامه يا علم قاضي ثابت شود.