رأي شماره 3128232 هيأت تخصصي صنايع و بازرگاني ديوان عدالت اداري با موضوع: رد شكايت ابطال بند (3) ماده (2) و پيوست (2) دستورالعمل شماره 401/3 صدور پروانه واحد طراحي و مونتاژ آسانسور مصوب 1393/10/22

هيأت تخصصي صنايع و بازرگاني * شماره پرونـده: هـ ت/ 0200166 شماره دادنامه سيلور: 140231390003128232 - تاريخ:1402/11/29 * شاكي: آقاي حامد شاهرخ * طرف شكايت: وزارت صنعت، معدن و تجارت * موضوع شكايت و خواسته: ابطال بند 3 ماده 2 و پيوست 2 دستورالعمل شماره 4016/3 صدور پروانه واحد طراحي و مونتاژ آسانسور مصوب 1393/10/22 ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ * شاكي دادخواستي به طرفيت وزارت صنعت، معدن و تجارت به خواسته فوق ‌الذكر به ديوان عدالت اداري تقديم كرده كه به هيأت عمومي ارجاع شده است متن مقرره مورد شكايت به قرار زير مي‌ باشد: ماده 2 ـ شرايط مورد لزوم جهت درخواست صدور پروانه واحد طراحي و مونتاژ آسانسور به شرح زير مي ‌باشد: ... 3 ـ دارا بودن حداقل يك نفر مدير طراحي و مهندسي و دو نفر نيروي فني تمام وقت احراز صلاحيت شده طبق شرايط مندرج در پيوست شماره 2 اين شيوه ‌نامه (پس از تأييد صلاحيت مدير طراحي و مهندسي و تكنسينها، شركت مي ‌بايد نسبت به ارائه گواهي پرداخت بيمه اين افراد اقدام نمايد.) رديف شرح شرايط حداكثر امتياز توضيحات 1 مدير طراحي و مهندسي (وجود و معرفي حداقل يك نفر با شرايط اين جدول الزامي مي ‌باشد.) دكتري با حداقل 2 سال سابقه كار مرتبط و رشته تحصيلي مرتبط (42 امتياز) كارشناسي ارشد با حداقل 2 سال سابقه كار مرتبط و رشته تحصيلي مرتبط (40 امتياز) كارشناسي با حداقل 3 سال سابقه كار مرتبط و رشته تحصيلي مرتبط (38 امتياز) كارداني با حداقل 10 سال سابقه كار مرتبط و رشته تحصيلي مرتبط مشروط به معرفي همزمان يك نيروي با مدرك كارشناسي مرتبط (36 امتياز) تذكر: كلّيه شركتهايي كه قبلاً داراي پروانه بوده ‌اند مي‌ بايد براي تمديد پروانه، داراي مدير طراحي و مهندسي با حداقل شرايط مندرج در اين جدول باشند. 42 رشته‌هاي مهندسي (مكانيك، برق، صنايع، متالوژي، عمران و آسانسور) و كلّيه رشته‌ هايي كه دروس استاتيك، مقاومت مصالح و مباني مهندسي برق را به عنوان واحد درسي مي ‌گذرانند، مرتبط تلقّي مي ‌گردند. سابقه كار افراد در شركتهاي آسانسوري مي‌ بايد با ارائه گواهي پرداخت بيمه تأمين اجتماعي باشد. مدت تحصيل دانش آموختگان در هنرستانها و مراكز علمي ـ كاربردي مرتبط با آسانسور، به عنوان سابقه كار محاسبه مي‌ گردد. زمان اخذ آخرين مدرك تحصيلي، شروع سابقه در نظر گرفته مي‌ شود. (با رعايت بند قبل) ارائه گواهي تأييد صلاحيت مدير طراحي و مهندسي و كاركنان فني از مراجع ذيصلاح (به تشخيص سازمان استان) الزامي است . 2 پرسنل فني (وجود و معرفي حداقل 2 نفر با شرايط مندرج در اين جدول الزامي مي ‌باشد.) دارا بودن حداقل 3 سال سابقه كار مرتبط در هريك از موارد زير الزامي است: هر نفر با مدرك بالاتر از كارداني مرتبط (12 امتياز) هر نفر با مدرك كارداني مرتبط (10 امتياز) هر نفر با مدرك ديپلم فني (8 امتياز) نفر سوم به بعد براي هر نفر با مدرك مرتبط بالاتر از كارداني تا سقف 5 امتياز و هر نفر كارداني تا سقف 4 امتياز و هر نفر ديپلم فني تا سقف 3 امتياز محاسبه مي ‌گردد. براي دانش آموختگان رشته‌ هاي تخصصي آسانسور ـ در كلّيه مقاطع ـ جهت تصدي اين شغل، 2 سال سابقه كار محسوب مي‌ گردد. 24 رشته‌ هاي مهندسي (مكانيك، برق، صنايع، متالوژي، عمران و آسانسور) و كلّيه رشته ‌هايي كه دروس استاتيك، مقاومت مصالح و مباني مهندسي برق را به عنوان واحد درسي مي‌ گذرانند، مرتبط تلقّي مي‌ گردند. سابقه كار افراد در شركتهاي آسانسوري مي‌بايد با ارائه گواهي پرداخت بيمه تأمين اجتماعي با مدرك عضويت در هيأت مديره يك شركت آسانسوري براساس روزنامه رسمي باشد. ارائه گواهي تأييد صلاحيت كاركنان فني به تشخيص سازمان استان مربوطه از مراجع ذيصلاح الزامي است. 3 سابقه كار طبق مدارك سازمان تأمين اجتماعي به ازاي هر نفر ـ سال بالاتر از حداقل مورد نياز رديف 1: كارشناسي ارشد و بالاتر 4 امتياز (تا سقف 12 امتياز) كارشناسي 3 امتياز (تا سقف 9 امتياز) كارداني 2 امتياز (6 امتياز) به ازاي هر نفر ـ سال بالاتر از حداقل مورد نياز رديف 2: بالاتر از كارداني 3 امتياز (تا سقف 9 امتياز) كارداني 2 امتياز (تا سقف 6 امتياز) ديپلم فني 1 امتياز (تا سقف 3 امتياز) 24 امتياز اين رديف تنها شامل نيروهاي فني شركت مي ‌شود. سوابق مي ‌بايست مستند و با گواهي سازمان تأمين اجتماعي مبني بر حضور فرد در يك شركت آسانسوري باشد. 4 عضويت شركت در تشكلهاي مربوط به آسانسور طبق تأييديه تشكل مربوطه 5 در سال اول عضويت سه امتياز و به ازاي هر سال بعد يك امتياز افزوده مي‌ گردد . 5 سابقه كار هيأت مديره شركت در صنعت آسانسور به ازاي هر سال يك امتياز منظور مي‌ گردد. 5 مديراني كه قبلاً عضو هيأت مديره شركت ديگري بوده‌ اند از شروع عضويت در هيأت مديره محاسبه مي‌ گردد و به ازاي هر نفر حداكثر 2 امتياز تعلّق مي ‌گيرد. امتياز اين رديف تنها شامل مديران شركت (به غير از مديران طراحي و مهندسي و تكنسينهاي فني) مي ‌گردد. جمع كل 100 حداقل امتياز براي صدور پروانه 60 *دلايل شاكي براي ابطال مقررات مورد شكايت: بر اساس مواد 2 و 13 قانون نظام صنفي كشور، نصب و تعمير آسانسور، پله برقي و بالابر در شمار مشاغل فني و تخصصي هستند و نياز به اخذ گواهينامه فني و تخصصي از سازمان آموزش فني و حرفه‌ اي دارند و تعيين شرايط صدور پروانه براي واحد طراحي و مونتاژ آسانسور در مقررات مورد اعتراض، مغاير با تعيين سازمان آموزش فني و حرفه ‌اي به عنوان مرجع صدور گواهينامه‌ هاي اين حوزه بوده و با فصل نهم و ماده 44 قانون سياستهاي كلّي اصل چهل و چهارم قانون اساسي كه بر حذف موانع ايجاد كسب و كار تأكيد نموده، مغايرت دارد. *در پاسخ به شكايت مذكور، سرپرست دفتر حقوقي وزارت صنعت، معدن و تجارت به موجب لايحه شماره 526925 مورخ 1402/4/11 اعلام كرده است كه: اولاً به موجب مصوبه پنجاه و هشتمين و مصوبه هفتاد و چهارمين نشست هيأت مقررات ‌زدايي دو مجوز «پروانه طراحي و مونتاژ آسانسور» و «تعميرات و نگهداري آسانسور» از هم تفكيك شده ‌اند و پروانه طراحي و مونتاژ جزو مجوزهاي وزارت صنعت، معدن و تجارت و در شمول شرايط مقرر در دستورالعمل مورد اعتراض است. ثانياً به موجب ماده 1 قانون تسهيل صدور مجوزهاي كسب و كار و بر اساس مصوبه پنجاه و هشتمين جلسه هيأت مقررات ‌زدايي، مجوز طراحي و مونتاژ آسانسور جزو مجوزهاي تأييد محور و نيازمند بررسي و تأييد توسط مرجع صدور اين مجوز يعني وزارت صمت است. پرونده‌‌ كلاسه 0200166 به خواسته ابطال بند 3 ماده 2 و پيوست 2 دستورالعمل شماره 4016/3 صدور پروانه واحد طراحي و مونتاژ آسانسور مصوب 1393/10/22، در هيأت تخصصي صنايع و بازرگاني ديوان عدالت اداري مطرح شد و پس از بحث و بررسي، بيش از سه چهارم اعضاي هيأت تخصصي قائل به رد شكايت بوده و مستند به حكم مقرر در بند (ب) ماده 84 قانون ديوان عدالت اداري مصوب سال 1392 به شرح زير به صدور رأي اقدام كردند: رأي هيأت تخصصي صنايع و بازرگاني ديوان عدالت اداري اولاً بر اساس ماده 13 قانون نظام صنفي كشور مصوب سال 1382 صدور پروانه كسب براي مشاغل تخصصي و فني مستلزم اخذ پروانه ‌تخصصي و فني از مراجع ذ‌يربط به وسيله متقاضي است و به موجب تبصره اين ماده: «انواع مشاغل تخصصي و فني به شرح آيين ‌‌نامه‌‌ اي خواهد بود كه توسط‌ دبيرخانه هيأت عالي نظارت و با هماهنگي وزارتخانه ‌ها و سازمانهاي ذيربط و ‌نظرخواهي از اتاقهاي اصناف مراكز استانها تهيه و به تصويب وزير صنعت، معـدن و تجارت خواهد‌ رسيد.» در راستاي اجراي حكم مقرر در اين ماده، آيين ‌نامه ‌اي با عنوان آيين ‌نامه مشاغل تخصصي و فني (موضوع ماده 13 قانون نظام صنفي) در تاريخ 1394/4/14 به تصويب وزير وقت صنعت، معدن و تجارت رسيده و هرچند براساس بند 4 ماده 1 اين آيين‌ نامه مقرر شده است كه مرجع صدور گواهينامه ‌هاي فني و تخصصي در كشور سازمان آموزش فني و حرفه ‌اي و يا سازمانها و دستگاههايي است كه مطابق مقررات مكلّف به صدور پروانه تخصصي و فني هستند، ولي حكم مزبور صرفاً درخصوص تعيين مراجع صدور گواهينامه‌ هاي فني و تخصصي بوده و به معناي نفي صلاحيت از وزارت صنعت، معدن و تجارت براي تعيين شرايط صدور گواهيهاي فني و تخصصي نيست و با توجه به اينكه قانونگذار به شرح تبصره ماده 13 قانون نظام صنفي كشور تعيين انواع مشاغل فني و تخصصي را به وزارت صنعت، معدن و تجارت واگذار كرده و اين وزارت در رديف 11 از گروه 1 مقرر در آيين ‌نامه ماده 13 قانون نظام صنفي از مشاغل تعمير و نصب آسانسور و پله برقي و بالابر نام برده، بنابراين بديهي است كه تعيين شرايط لازم براي تصدي مشاغل فني و تخصصي و از جمله مشاغل مربوط به تعمير و نصب آسانسور و پله برقي و بالابر نيز بر عهده وزارت مذكور است و سازمان فني و حرفه ‌اي صرفاً عهده ‌دار آموزش افراد و اعطاي گواهيهاي مربوط مشاغل فني و تخصصي به افراد واجد صلاحيت بوده و پس از كسب گواهي ‌هاي لازم از سازمان مذكور توسط افراد، وزارت صنعت، معدن و تجارت مي تواند در خصوص شرايط تصدي مشاغل فني و تخصصي توسط افراد واجد صلاحيت و داراي گواهينامه فني و تخصصي اتّخاذ تصميم كرده و براي نمونه اعلام نمايد كه پرسنل فني آسانسور براي تصدي شغلي مشخص بايد علاوه بر گواهينامه سازمان فني و حرفه‌ اي، داراي سه سال سابقه كار نيز باشند. لذا با توجه به مراتب فوق، بند 3 ماده 2 و پيوست 2 دستورالعمل شماره 4016/3 صدور پروانه واحد طراحي و مونتاژ آسانسور مصوب 1393/10/22 كه در مقام بيان شرايط لازم براي تصدي مشاغل مرتبط با تعمير و نصب آسانسور و پله برقي و بالابر وضع شده، خلاف قانون و خارج از حدود اختيار نيست و به استناد بند (ب) ماده 84 قانون ديوان عدالت اداري مصوب سال 1392 رأي به رد شكايت صادر و اعلام مي‌ كند. اين رأي مستند به ماده 93 قانون ديوان عدالت اداري (اصلاحي مصوب 1402/2/10) در رسيدگي و تصميم گيري مراجع قضايي و اداري معتبر و ملاك عمل بوده و ظرف مدت بيست روز از تاريخ صدور توسط رئيس ديوان عدالت اداري و يا ده نفر از قضات ديوان عدالت اداري قابل اعتراض است. رئيس هيأت تخصصي صنايع و بازرگاني ديوان عدالت اداري ـ علي ‌رضا خليل ‌زاده