رأي شماره 1824694 هيأت تخصصي اراضي شهرسازي، منابع طبيعي و محيط زيست ديوان عدالت اداري با موضوع: عدم ابطال ضوابط حفاظتي و معماري مربوط به آثار ملي فرهنگي، تاريخي مجموعه طاق بستان و آثار پيرامون آن واقع در شهر كرمانشاه ابلاغي تحت نامه شماره 972100/25/23 مورخ 1397/7/1 رئيس وقت سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري

هيأت تخصصي اراضي شهرسازي، منابع طبيعي و محيط زيست * شماره پرونده: هـ ت/0300147 شماره دادنامه سيلور: 140331390001824694 - تاريخ: 1403/08/01 * شاكيان: خانم رويا اميدي، آقايان عليرضا رحيمي و محمد محمدي * طرف شكايت: اداره كل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان كرمانشاه * موضوع شكايت و خواسته: ابطال ضوابط حفاظتي و معماري مربوط به آثار ملي فرهنگي، تاريخي مجموعه طاق بستان و آثار پيرامون آن واقع در شهر كرمانشاه ابلاغي تحت نامه شماره 23/ 25/ 972100 مورخ 1397/7/1 رئيس وقت سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ * شاكيان دادخواستي به طرفيت اداره كل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري استان كرمانشاه به خواسته ابطال ضوابط حفاظتي و معماري مربوط به آثار ملي فرهنگي، تاريخي مجموعه طاق بستان و آثار پيرامون آن واقع در شهر كرمانشاه ابلاغي تحت نامه شماره 23/ 25/ 972100 مورخ 1397/7/1 رئيس وقت سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري به ديوان عدالت اداري تقديم كرده كه به هيأت عمومي ارجاع شده است متن مقرره مورد شكايت به قرار زير مي باشد: ضوابط اختصاصي حريم طاق بستان: 1ـ حداكثر ارتفاع مجاز ساخت و ساز در محدوده حريم كه با خط نقطه آبي بر روي نقشه مشخص شده با رعايت ساير ضوابط عمومي حرايم و استعلام و كسب مجوز از سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري به شرح زير تعيين مي گردد: الف: حداكثر ارتفاع مجاز ساخت و ساز در پهنه زرد رنگ 5/5 متر تعيين مي شود و ساخت و ساز بيش از ارتفاع تعيين شده از كف معبر مجاور ممنوع است. كليه ساخت و سازها در پهنه زرد رنگ مي بايست بر اساس طرح مصوب سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري و با كاربري مورد تأييد آن سازمان صورت پذيرد. تبصره: هرگونه ساخت و ساز و دخل و تصرف در محدوده اي كه با هاشور قرمز مشخص شده ممنوع است. ب: حداكثر ارتفاع مجاز ساخت و ساز در پهنه آبي 10/5 متر تعيين مي شود و ساخت و ساز بيش از ارتفاع تعيين شده از كف معبر مجاور ممنوع است. ج: حداكثر ارتفاع مجاز ساخت و ساز در پهنه سبز 13/5 متر تعيين مي شود و ساخت و ساز بيش از ارتفاع تعيين شده از كف معبر مجاور ممنوع است. 2ـ احداث زير زمين در صورت برخورد با آثار يا لايه هاي فرهنگي ـ تاريخي ممنوع است. 3ـ هرگونه اقدامي كه به تشخيص سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري باعث آسيب به بنيان يا منظر اثر گردد اعم از كاشت درخت، نصب تابلوهاي تبليغاتي و عنوان و اسامي واحدهاي تجاري، انباشتن زباله و ايجاد كاربري هاي آلاينده مولد سر و صداي زياد، ضربه، رطوبت و نظاير آن در محدوده حريم ممنوع است. 4ـ در صورت برخورد با هرگونه آثار يا لايه هاي فرهنگي ـ تاريخي حين انجام هرگونه عمليات، ادامه عمليات ممنوع است. 5 ـ ساير ضوابط مطابق ضوابط و مقررات حفاظتي عمومي حرايم مي باشد. *دلايل شاكيان براي ابطال مقرره مورد شكايت: مطابق بند 12 ماده 2 قانون اساسنامه سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري كشور مصوب 67 تعيين حريم بناها، محوطه ها، مجموعه ها و تپه هاي تاريخي ثبت شده و ضوابط حاكم بر معماري داخلي حرائم از وظايف آن سازمان است. ملك اينجانبان تحت پلاك 5595 فرعي از 141 اصلي حومه شهر كرمانشاه واقع در حريم محوطه ميراث ملي طاق بستان واقع شده است كه سال 1397 ثبت ملي گرديده و هم اكنون ميراث فرهنگي اجازه احداث ساختمان با بيش از 5/13 متر ارتفاع را نمي دهد در حالي كه ملك داراي فاصله 1440 متر با اثر تاريخي است. *خلاصه مدافعات طرف شكايت: به موجب قانون اساسنامه سازمان ميراث فرهنگي مصوب 67 و قانون حفظ آثار ملي مصوب 1309، سازمان ميراث فرهنگي مرجع انحصاري در امر تشخيص ماهيت تاريخي ـ فرهنگي و تعيين ضوابط استحفاظي و مرجع اظهارنظر در اجراي طرح هاي لازم در جهت محدوده هاي تاريخي است. مطابق بند 12 ماده 3 قانون اساسنامه سازمان ميراث فرهنگي، اين سازمان متولي و مسئول تعيين حريم بناها، مجموعه ها و محوطه هاي تپه هاي تاريخي بوده، همچنين طبق بند 11 اساسنامه نيز اظهار نظر در كليه طرح هاي عمراني، جامع و تفصيلي در رابطه با مناطق فرهنگي و تاريخي از وظايف ذاتي وزارتخانه است. ضابطه استحفاظي مجموعه طاق بستان و آثار پيراموني آن با سابقه تصويب در سال 1353 و بازنگري آن در سال 97 با بررسي هاي تخصصي و فني صورت پذيرفته و مجموعه طاق بستان در سال 2007 در فهرست موقت يونسكو ثبت جهاني گرديده است. پرونده شماره هـ ت/0300147 مبني بر ابطال ضوابط حفاظتي و معماري مربوط به آثار ملي فرهنگي، تاريخي مجموعه طاق بستان و آثار پيرامون آن واقع در شهر كرمانشاه ابلاغي تحت نامه شماره 23/ 25/ 972100 مورخ 1397/7/1 رئيس وقت سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري در جلسه هيات تخصصي شهرسازي، منابع طبيعي و محيط زيست مورد رسيدگي قرارگرفت و اعضاي محترم هيات به اتفاق آرا به شرح ذيل اعلام نظر نمودند: راي هيات تخصصي شهرسازي، منابع طبيعي و محيط زيست با عنايت به اينكه بر اساس بند 12 ماده 3 قانون اساسنامه سازمان ميراث فرهنگي كشور مصوب 1367، «تعيين حريم بناها، مجموعه ها، محوطه ها و تپه هاي تاريخي ثبت شده و ضوابط خاص معماري و طراحي داخل حريم.» از جمله وظايف سازمان ميراث فرهنگي كشور دانسته شده است و از سوي شاكي نيز دليلي مبني بر مغايرت ضوابط حفاظتي و معماري مربوط به آثار ملي فرهنگي، تاريخي مجموعه طاق بستان و آثار پيرامون آن واقع در شهر كرمانشاه ابلاغي تحت نامه شماره 23/ 25/ 972100 مورخ 1397/7/1 رئيس وقت سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري با قانون ارائه نگرديده، لذا ضوابط مذكور خارج از حدود اختيارات مرجع وضع آن نبوده و قابل ابطال نمي باشد. اين راي به استناد بند (ب) ماده 84 قانون ديوان عدالت اداري اصلاحي مصوب 1402 ظرف مهلت بيست روز از تاريخ صدور از جانب رييس محترم ديوان عدالت اداري يا 10 نفر از قضات محترم ديوان عدالت اداري قابل اعتراض است. همچنين اين راي به استناد ماده 93 قانون مذكور پس از قطعيت در رسيدگي و تصميم گيري هاي آتي مراجع قضايي و اداري، معتبر و ملاك عمل خواهد بود. رئيس هيأت تخصصي شهرسازي، منابع طبيعي و محيط زيست ديوان عدالت اداري شهريار قلعه