نظام نامه محابس و توقيف گاه ها

در كليات

محبس عبارت است از محل حفاظت محكومين و توقيف گاه عبارت است از محل حفاظت مظنونين و متهمين.

محبس محكومين و توقيف گاه مظنونين و متهمين بايد از يكديگر مجزي باشد و هيچ مظنون يا متهمي را نميتوان در محبس توقيف نمود مگر در موارد ذيل: ۱) در صورتيكه مظنون يا متهم مرتكب جرم مشهود شده باشد. ب) در صورتيكه مظنون يا متهم سابقة محكوميت جزائي داشته باشد. ج) در صورتيكه مظنون يا متهم مجهول الهويه باشد. د) در صورتيكه مظنون يا متهم ولگرد باشد.

هيچكس در محبس يا توقيفگاه پذيرفته نميشود مگر بموجب حكم محكوميت يا امر توقيفي كه از مقامات صلاحيت دار صادر شده باشد.

ادارة نظميه در ظرف ۲۴ ساعت از تاريخ ورود مظنون يا متهم بتوقيف گاه او را به نزد مدعي العموم يا يا مستنطق صلاحيتدار اعزام مينمايد.

مامورين محبس و توقيف گاه از هر درجه كه باشند مكلف هستند شكايت اشخاصيرا كه مدعي حبس يا توقيف غير قانوني ميباشند قبول يا استماع نموده و بمقامات صلاحيتدار برسانند.

در قبلو محبوسين و توقيف شدگاه و تفتيش آنها

هر محبس يا توقيف گاه بايد دفتري مخصوصي داشته باشد تمام صفحات مزبور بايد از طرف رئيس محبس نظميه امضاء گردد.

هر كسي كه شخصي را به محبس نظميه يا توقيفگاه ميبرد بايد سند حبس يا توقيف را در دو نسخه همراه داشته و قبل از آنكه شخص محكوم يا مظنون يا متهم را به مستحفظ محبس تسليم كند يك نسخه از آنرا برئيس شعبه كشيك داده و نسخة ديكر [ديگر] را بامضاي رئيس شعبة كشيك رسانيده و بعنوان رسيد دريافت دارد.

سندي كه بموجب آن محبوس يا توقيف شده از محبس يا توقيف گاه بطور قطور خارج ميشود بايد با قيد تاريخ خروج در دفتر مزبور در مقابل سند حبس يا توقيف ثبت شود

كليه اشخاصيكه در محبس يا توقيف گاه پذيرفته ميشود بايد در حين ورود بانجا تفتيش گردند و همچنين تفتيش مزبور در هر موقعي بايد بعمل آيد كه شخص محبوس يا توقيف شده بعلتي از محبس يا توقيف گاه خارج و مجددا بانجا عودت داده ميشود

علاوه بر تفتيش مذكور در مادة فوق رئيس محبس يا رئيس شعبه كشيك ميتواند هر وقت كه مقتضي بداند محبوسين يا توقيف شدگان را تفتيش كند يا امر به تفتيش آنها بدهد.

هرگاه در حين تفتيش نوشتجات يا اشيائي دريافت شود كه بنظر رئيس محبس يا رئيس شعبة براي اجراي تحقيقات راجعه بجرم منتسب بمظنون يا متهم مفيد باشد مشاراليه بايد آنها را با حضور خود مظنون يا متهم مهر و موم نموده بوسيلة دفتر نظميه براي مدعي العموم يا مستنطقي كه مشغول تحقيق است بفرستد تا درباب ضبط يا استرداد آنها تصميم مقتضي اتخاذ شود.

در مكاتبات محبوسين و توقيف شدگان

مكاتباتي كه خواه از خارج بمحكومين و مظنونين يا متهمين ميرسد و خواه از طرف آنها بخارج ارسال ميشود بايد از طرف رئيس محبس قرائت و امضاء شود باستثناي مراسلاني كه از طرف محكوم يا توقيف شده بمراجع اداري يا قضائي نوشته ميشود كه براي رسيدگي بشكايات آنها از حبس يا توقيف و يا از وضع رفتار مستحفظين صلاحيت دارند

هرگاه مراسلات وارده بعنوان محكومين يا صادره از ناحية آنها مورد سوء ظن باشد رئيس محبس بايد آنها را فورا براي رئيس كل تشكيلات نظميه در طهران و براي رئيس نظميه محل در خارج طهران ارسال دارد. رئيس مزبور حسب المورد آنها را ضبط و معدوم مينمايد يا بمقصد ميرساند و يا براي كشف ويا تعقيب جرم ديگري بمقامات صلاحيتدار تسليم ميكند.

كليه مراسلات صادره از ناحية مظنونين يا متهمين بغير از آنهائيكه بموجب مادة ۱۲ استثناء شده است بايد حسب المورد بمدعي العموم يا مستنطق و يا محكمة كه رسيدگي بجرم مينمايد ارسال گردد تا نسبت بان تصميم مقتضي اتخاذ نمايند

كليه مراسلات مذكوره در مادة فوق بايد در ضمن دفتري بمقامات مقتضيه ارسال شود و در ستون ملاحظات دفتر مزبور هر تعقيبي– (از ضبط يا ارسال بمقصد)- كه راجع بان مراسلات بعمل نميايد يادداشت ميگردد.

در ملاقات با محبوسين

اجازه نامة ملاقات با محبوسين بايد از طرف رئيس محبس صادر شود و مشاراليه ميتواند در صورتيكه مقتضي بداند از دادن اجازة ملاقات امتناع كند ولي زوج يا زوجه و ابوين و اولاد محبوس حق دارند كه لااقل ماهي يكمرتبه با محبوس ملاقات كنند ترتيب اين ملاقات بموجب نظامنامة عليحدة معين خواهد شد كه رئيس كل تشكيلات نظميه تهيه كرده و بموقع اجرا ميكذارد.

اجازه نامة ملاقات با مظنونين يا متهمين بايد از طرف مستنطقي كه مامور تحقيقات است صادر شود ولي در مورد جرائم مشهوده مظنونين يا متهمين كه مستنطق قرار محرميت آنها را صادر كرده است اجازه نامة مزبور بايد حسب المورد از طرف مدعي العموم بدايت يا استيناف صادر شود.

مستنطق يا مدعي العموم ميتواند در صورتيكه ملاقات يا مظنونين يا متهمين را مخالف يا حسن جريان استنطاق يا محاكمه بداند از دادن اجازة ملاقات امتناع كند ولي بمجرد شروع بمحاكمه وكيل مدافع شخص توقيف شده حق خواهد داشت كه با او ملاقات نمايد و هيچيك از مامورين اعم از اداري يا قضائي نميتوانند بهيچوجه از اين ملاقات جلوگيري كنند

در تمام مواردي كه شخص خارجي با محكوم يا مدعي ملاقات ميكند حضور يكنفر مستحفظ محبس لازم است و صحبت بايد بصداي بلند و بدون نجوي بعمل آيد و اگر مستحفظ تصور نمايد كه مضوع صحبت ممكن است بانتظام محبس يا بجريان تحقيقات خللي وارد آورد فوراٌ بملاقات خاتمه دهد.

ملاقات مستنطق و مدعي العموم بايد در هر موردي تقاضا نمايند بدون حضور مستحفظ بعمل آيد.

در مقررات مختلفه

رئيس كل تشكيلات نظميه بايد نظر بنوع محكوميت و مدت حبس محبس هاي جداگانه معين نمايد و همچنين محبس جداگانه براي طايفة نسوان بايد معين شود.

مظنونين يا محكومين كه سن آنها بيش از پانزده سال تمام بوده ولي به هيجده سال تمام نرسيده باشد در دارالتأديب توقيف يا حبس خواهند شد

براي محبوسين يا توقيف شدگان مريض بايد رژيم مخصوصي اتخاذ شود ترتيب مريضخانه ها و اطباء و پرستاران محبسها بموجب نظامنامه داخلي محابس معين خواهد شد.

هرگاه حالت مريض انتقال بمريضخانة خارجي را ايجاب كند اجازة انتقال بايد در طهران بامر رئيس كل تشكيلات نظميه محل بعمل آيد ولي اجازة انتقال بايد نسبت بمحكومين در ظرف يكهفته و نسبت بمظنونين يا متهمين در ظرف ۲۴ ساعت از تاريخ صدور باطلاع مدعي العموم محل برسد

هرگاه انتقال بمريضخانة خارج بدون لزوم يا از نقطة نظر تسهيل و ارفاق شده باشد مدعي العموم محل بايد مراتب را باطلاع وزير عدليه برساند.

هرگاه شخص محكوم يا مظنون و يا متهم از طايفة نسوان باشد و طفلي داشته باشد كه خود ارضاع مينمايد مشاراليها ميتواند طفل خود را با خود بمحبس يا توقيف گاه ببرد.

مدعي العموم ابتدائي هر محل حق تفتيش در محابس و توقيف گاه هاي آن محل خواهد داشت.

هرگاه مستحفظين محبس ها يا توقيف گاهها از ارائه دادن يا تسليم كردن اشخاصيكه حبس يا توقيف شده اند بمدعي العموم يا مستنطق يا از ارائه دادن دفاتر خود باشخاص مزبور امتناع كنند مسئول خواهند بود.

هرگاه محبوس يا توقيف شده مستحفظ يا ساير محبوسين يا توقيف شدگان را تهديد كند يا كتك زند و يا بانها فحش دهد رئيس محبس ميتواند امر دهد كه او را منفردا نگاهدارند و يا در صورت ارتكاب بعمليات تشدد آميز او را زنجير نمايند و در هر حال رئيس محبس بايد فورا مراتب را برئيس نظميه اطلاع دهد. اقدامات انضباطي فوق مانع نخواهد بود از اينكه محبوس يا توقيف شده براي جرمي كه مرتكب گرديده است تعقيب و مجازات شود.

اكيدا ممنوع است كه در محبس يا توقيف گاهها نسبت بمحبوسين يا توقيف شدگان صدمات يا زجر بدني وارد آورد بنا براين هر يك از مامورين از هر رتبه و مقامي كه باشند نسبت بمحبوسين صدمه يا آزار بدني وارد آورند مسئول خواهند بود.

خواه در مورد فرار يك يا چند نفر از محبوسين و خواه در موقع طغيان يا تمرد عدة از آنها رئيس محبس براي دستگيري فراريان يا اطفاء شورش و جلوگيري از عدم اطاعت تدابير لازمه اتخاذ ميكند.

هرگاه محبوس يا توقيف شده بواسطة اهمال و مسامحة مستحفظين كه ماموريت حفظ يا ملازمت و مراقبت او را داشته فرار نمايد مستحفظ مزبور مشمول مادة ۱۱۸ قانون مجازات عمومي خواهد بود

هرگاه مستحفظ يا محبوس با توقيف شده مساعدت در فرار كرده و يا براي او راه فرار تحصيل نمايد يا با لو مواضعه داشته باشد مستحفظ مشمول مادة ۱۱۹ قانون مجازات عمومي خواهد بود.

ادارة نظميه مكلف است بمحض انقضاي مدت محكوميت هر محبوس امر استخلاص فوري او را بدهد امر مزبور بايد فورا پس از وصول برئيس محبس بموقع اجراء گذارده شود.

هرگاه مدعي العموم از ادامة حبس محبوس كه مدت محكوميت او منقضي شده است و يا ادامه توقيف مظنون يا متهمي كه امر استخلاص او صادر گشته است مستحضر گردد بايد فورا اقدامات لازمه براي استخلاص انها بنمايد

هرگاه محبوس يا توقيف شده پس از انقضاي مدت محكوميت و يا صدور امر استخلاص بدون علت قانوني ديگري كه ادامة توقيف او را تجويز نمايد در محبس يا توقيف گاه نگاهداشته شود اشخاصيكه مكلف باستخلاص او بوده و اقدام بان ننموده اند مسئول خواهند بود

ساير كيفيات راجع بمحابس و توقيف گاهها و همچنين ترتيب تشكيلات محابس و توقيف گاهها و وظايف مامورين و مستخدمين آنها را نظامنامة داخلي محابس معين خواهد نمود نظامنامه بوسيلة رئيس كل تشكيلات نظميه تهيه شده و بموقع اجرا گذاشته ميشود و هيچيك از مقررات آن نظامنامه برخلاف اين تصويب نامه نخواهد بود

وزارتين عدليه و داخله هر يك در قسمت مربوطه بخود مامور اجراي اين تصويب نامه ميباشند