شورایعالی فرهنگ و آموزش عالی و ابسته به وزارت فرهنگ و آموزش عالی و سازمان اداری آن به عنوان یکی از و احدهای وزارت فرهنگ و آموزش عالی دارای بودجه و تشکیلات جداگانه فنی و اداری است.
ریاست و نیابت ریاست شورایعالی فرهنگ و آموزش عالی انتخابی است. بدین منظور شورایعالی پس از تشکیل در نخستین جلسه از بین اعضای خود یک نفر را بعنوان رئیس و یک نفر را بعنوان نایب رئیس با رای مخفی برای مدت دو سال انتخاب میکند و انتخاب مجدد آنان بلامانع است.
برای انتخاب رئیس و نایب رئیس حداقل رای دو سوم اعضای رسمی شورا ضروری است و هرگاه در نوبت اول و دوم رایگیری این اکثریت حاصل نشد، در نوبت سوم رای اکثریت نسبی اعضای رسمی ملاک انتخاب خواهد بود.
سازمان اداری شورایعالی فرهنگ و آموزش عالی دارای دبیرکلی خواهد بود که به پیشنهاد وزیر فرهنگ و آموزش عالی و موافقت شورا منصوب میشود، سازمان و وظایف دبیرخانه را آئین نامه داخلی شورا تعیین میکند.
هیچ یک از مقررات مربوط به آموزش عالی و پژوهشهای دانشگاهی و خارج دانشگاهی که زیر نظر وزارت فرهنگ و آموزش عالی قرار دارد و نیز مقررات مربوط به مسائل فرهنگی و هنری که با وظایف شورایعالی فرهنگ و آموزش عالی مربوط است، پیش از تصویب در شورا رسمیت نخواهد داشت.
کلیه مصوبات شورایعالی فرهنگ و آموزش عالی در حدود قانون معتبر بوده و برای موسسات ذیربط لازم الاجرا است. این مصوبات توسط وزیر فرهنگ و آموزش عالی به موسسات مذکور ابلاغ میشود.
وظایف و اختیارات شورا به شرح زیر است:
تعیین خط مشی کلی آموزش عالی جمهوری اسلامی ایران، مطابق قانون اساسی و با رعایت قوانین موضوعه کشور.
تعیین خط مشی کلی پژوهشهای علمی در عین هم آهنگی آن با خط مشی کلی آموزش عالی
تعیین خط مشی کلی جهت پیشرفت فرهنگ عمومی و هنر و اقعی و حفاظت آثار باستانی ملی و اسلامی و شناساندن این میراثها.
بررسی و تصویب هدفها و نظام آموزش عالی و پژوهشهای علمی و فرهنگی و هنری براساس خط مشی کلی در این زمینهها.
تعیین اصول کلی برنامههای آموزشی و پژوهشی دانشگاهی و تصویب برنامههای موسسات آموزشی و پژوهشی که در حوزه وزارت فرهنگ و آموزش عالی قرار دارند.
تعیین اصول کلی برنامههای فرهنگی و کمک به نیرو هائی که در زمینههای فرهنگی و هنری واقعی فعالیت میکنند.
بررسی طرحها و لوایح قانونی مربوط به فرهنگ و آموزش عالی پیش از طرح در مجلس شورا.
تعیین ضوابط تاسیس موسسات آموزش عالی
تعیین ضوابط تاسیس مراکز پژوهشی و فرهنگی و برنامهریزی برای ایجاد مرکز ملی تحقیقات علمی فرهنگستانها و بنیادها.
بررسی و تصویب اساسنامه موسسات آموزشی و پژوهشی و صدور اجازه تا سیس، توسعه و تجهیز و نیز جلوگیری از ادامه فعالیت و انحلال موسسات آموزشی و پژو هشی و فرهنگی و هنری.
تعیین ضوابط مربوط به تشخیص ارزش علمی گواهینامههای آموزش عالی داخلی کشور و ارزشیابی مدارک خارجی.
بررسی و تصویب مقررات و اصول و ضوابط لازم برای گزینش و تربیت و استخدام هیئت علمی (آموزشی و پژوهشی) به تناسب احتیاجات در مراحل مختلف آموزش عالی و پژو هشهای دانشگاهی.
بررسی و تصویب مقررات مربوط به نحوه گزینش دانشجو.
بررسی و تصویب مقررات مربوط به اعزام دانشجو به خارج از کشور و آئیننامههای مربوط به نظارت و سرپرستی آنان.
بررسی و تصویب طرحهای ترویج و توسعه فرهنگ و علوم و فنون.
بررسی و تصویب طرحهای لازم برای نگهداری آثار باستانی ملی و اسلامی و شناساندن میراثهای فرهنگ ملی و اسلامی براساس خط مشی کلی مصوب شورا.
بررسی و تعیین و تصویب سیاست کلی و ضوابط ناظر بر روابط فرهنگی خارجی و برنامه هائیکه برای شناساندن و توسعه و فرهنگ انقلابی اسلامی و ایرانی در خارج از کشور تدوین میشود.
تهیه و بررسی و تصویب طرحهای لازم برای بسیج و مشارکت مردم در امر آموزش عالی، پژوهش و فرهنگ و هنر.
تعیین نحوه استفاده و مصرف وجوه و اموالی که به رسم هدیه و بلاعوض و بدون شرط به وزارت فرهنگ و آموزش عالی یا شورایعالی فرهنگ و آموزش عالی میرسد.
تعیین شرایط مربوط به چگونگی اعطای نشان و مدال و جوائز در زمینه مسائل آموزشی و پژوهشی و فرهنگی و هنری و تصویب آئیننامههای مربوط به آنها.
تصویب آئیننامه داخلی شورایعالی فرهنگ و آموزش عالی و کمیسیونهای این شورا و نیز اساسنامهها و آئیننامههای شوراهای منطقهای فرهنگ و آموزش عالی.
بررسی و اتخاذ تصمیم نسبت به مسائلی که مطابق لایحه قانونی تاسیس وزارت فرهنگ و آموزش عالی در حدود وظایف وزارت فرهنگ و آموزش عالی است و از طرف وزیر فرهنگ و آموزش عالی در دستور جلسات شورا قرار میگیرد.
اعضای شورایعالی فرهنگ و آموزش عالی باید دارای شرایط زیر باشند: 1 مسلمان باشند( در مسائل خاص مربوط به اقلیتهای رسمی کشور از صاحبنظران آنان استفاده میشود). 2 حداقل سی سال داشته باشند . 3 دارای مدارج عالی در یکی از رشتههای معارف اسلامی یا علمی و فنی و ادبی و هنری باشند و در این زمینهها دارای تجربه و بصیرت بوده و با مسائل فرهنگی و تعلیم و تربیت و تحقیق آشنا باشند. 4 دارای حسن شهرت و فضیلت اخلاقی باشند.
اعضای شورایعالی فرهنگ و آموزش عالی بر دو قسماند: الف اعضای رسمی یا پیوسته که برای مدت چهارسال تعیین و منصوب میشوند. ب اعضای افتخاری یا وابسته که برای مدت دو سال انتخاب میشوند و تجدید انتخاب آنان بلامانع است.
تعداد اعضای رسمی یا پیوسته 20 نفر به شرح زیر خواهد بود:
وزیر فرهنگ و آموزش عالی
وزیر آموزش و پرورش
یکنفر مجتهد جامع الشرایط از اعضای شورای نگهبان یا با معرفی این شوراء
شش نفر مطلع و صاحبنظر از هریک از رشتههای علوم پزشکی و پیراپزشکی- علوم مهندسی- کشاورزی- علوم انسانی و اجتماعی- علوم پایه- هنرهای زیبا- به انتخاب شورای مرکزی دانشگاهها و موسسات آموزش عالی کشور و قبل از تشکیل این شورا به انتخاب وزیر فرهنگ و آموزش عالی، در عین مشورت با گروهی از استادان و سرپرستان دانشگاهها.
دو نفر از اعضای شورایعالی آموزش و پرورش به انتخاب این شورا.
6اصلاحی ۱۳۹۰/۰۴/۰۸
دو نفر از صاحبنظران صنایع به انتخاب وزارت صنعت، معدن و تجارت و در صورت فعال بودن اطاق بازرگانی و صنایع و معادن با همکاری این اطاق.
یکنفر از صاحبنظران در کشاورزی به انتخاب وزارت کشاورزی و در صورت فعال بودن شورایعالی کشاورزی با همکاری این شورا.
چهارنفر از صاحبنظران در مسائل آموزش عالی، فرهنگ و هنر و پژوهش کشور به انتخاب وزیر فرهنگ و آموزش عالی.
یک نفر از صاحبنظران برنامهریزی آموزشی و پژوهشی سازمان برنامه .
مسئول تحقیقات و برنامهریزی علمی و آموزشی وزارت فرهنگ و آموزش عالی
بمحض تشکیل شورای مرکزی دانشگاهها و موسسات آموزش عالی کشور اعضاء مذکور در بند 4 که توسط وزیر فرهنگ و آموزش عالی تعیین شدهاند مستعفی شناخته میشوند و شورای مرکزی دانشگاهها عده لازم را به شورای عالی فرهنگ و آموزش عالی معرفی خواهد نمود.
اعضای افتخاری و یا وابسته که برای استفاده از نظرات و تخصص آنان تدریجا به پیشنهاد رئیس شورا و تصویب شورایعالی فرهنگ و آموزش عالی به عضویت شوری دعوت میشوند حداکثر ده نفر خواهند بود.
اعضای وابسته در صورت لزوم برای شرکت در جلسات شوری دعوت میشوند و حق شرکت در مذاکرات را بدون مشارکت در رایگیری خواهند داشت.
اعضای وابسته که در دوره عضویت خود نظارت و خدمات ارزندهای را عرضه کرده باشند در تجدید انتخاب اعضای پیوسته حق تقدم خواهند داشت.
چهارنفر از اعضای وابسته از میان دانشجویان دانشگاهها انتخاب میشوند.
اعضای شورایعالی فرهنگ و آموزش عالی به پیشنهاد وزیر فرهنگ و آموزش عالی از طرف رئیس جمهور منصوب میشوند.
شورا موظف است بعد از پایان مدت عضویت اعضاء ترتیب انتخاب جانشین آنها را بدهد به نحوی که حداکثر یکماه قبل از پایان دوره عضویت افراد جانشین آنها تعیین شده باشند.
در صورت استعفا یا فوت هریک از اعضای شورایعالی فرهنگ و آموزش عالی انتخاب جانشین وی برای بقیه دوره شورا به ترتیب مقرر در این قانون بعمل خواهد آمد.
شورایعالی فرهنگ و آموزش عالی در حدود وظایف خود کمیسیونهائی تشکیل میدهد و اعضای آنها را از بین استادان و متخصصان انتخاب مینماید. حدود و وظایف و نحوه و مدت کار و میزان حق الزحمه اعضای کمیسیونها برطبق آئیننامههائیکه به تصویب شورا خواهد رسید تعیین میگردد.
شورای گسترش آموزش عالی، شورای آموزش پزشکی و تخصصی رشتههای پزشکی و شورای پژوهشهای علمی کشور و شوراهای دیگری که در زمان تصویب این قانون در حوزه وزارت فرهنگ و آموزش عالی و جود دارند، به منزله کمیسیونهای شورایعالی فرهنگ و آموزش عالی خواهند بود کمیتههای تخصصی شورای گسترش آموزش عالی به صورت کمیسیونهای فرعی، عمل خواهند کرد.
تا تصویب آئیننامههای مربوط به کمیسیونها، مقررات موجود ناظر به طرز کار کمیسیونهای مذکور در تبصره 1 در مواردیکه مغایر با این قانون یا مصوبات شورایعالی فرهنگ و آموزش عالی نباشد قابل اجرا است. بدیهی است که پس از تصویب آئیننامههای جدید، مقررات قانونی و تصویب نامههای مربوط به آنها از درجه اعتبار ساقط میشوند.
هرگونه اصلاح یا تغییر در این لایحه قانونی با موافقت دو سوم اعضاء و تصویب نهائی مجلس شورا امکانپذیر است.
کلیه قوانین و مقرراتیکه مغایر با این لایحه قانونی میباشد از تاریخ تصویب این لایحه قانونی ملغی میشود.
وزارت فرهنگ و آموزش عالی ، مامور اجرای این لایحه قانونی است.
شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران