لايحه قانوني شهرداري

در كليات

در هر شهر يا قصبه كه جمعيت آن حداقل بپنج هزار نفر بالغ باشد آنجا شهرداري تأسيس مي‌گردد و انجمن شهر يا قصبه مطابق مقررات اين لايحه قانوني تشكيل ميشود.

در نقاطي كه از نظر موقعيت و اهميت تشكيل شهرداري ضرورت داشته باشد ولو جمعيت آن بپنج هزار نفر بالغ نشود وزارت كشور مي‌تواند در آن محل‌ها دستور تشكيل انجمن و شهرداري بدهد.

شهرداري داراي شخصيت حقوقي است.

هر شهر و قصبه انجمني خواهد داشت بنام انجمن شهر يا انجمن قصبه كه اعضاء آن از طرف اهالي مستقيماً با انتخاب جمعي و رأي مخفي باكثريت نسبي براي مدت چهار سال انتخاب مي‌شوند و هر شهر يا قصبه براي انتخاب نمايندگان انجمن به نسبت تقريبي جمعيت بحوزه‌ها تقسيم ميشود و ساكنين هر حوزه 3 تن نماينده براي تشكيل انجمن شهر انتخاب ميكنند

نقشه تقريبي حوزه‌هاي انتخابي هر شهر يا قصبه بوسيله كميسيوني مركب از رؤساء دوائر دولتي محل برياست نماينده اول وزارت كشور تهيه ميگردد عده اعضاي انجمن در شهرها و قصبات از نه تا سي بشرح ذيل خواهد بود: 1ـ تهران 30 نفر (ده حوزه) 2ـ تبريز و اصفهان و مشهد و همدان و شيراز و رشت و كرمانشاه بيست و هفت نفر (9حوزه) 3ـ اردبيل و قم و قزوين و اراك و يزد و اهواز و كاشان و آبادان و زنجان و كرمان و رضائيه و دزفول و بندرپهلوي 21 نفر (7 حوزه) 4ـ بروجرد و خرمشهر و بابل و خوي و مراغه و سبزوار و سنندج و سمنان و نجف‌آباد و قوچان و ساري پانزده نفر (پنج حوزه) 5 ـ ساير شهرها و قصبات 9 نفر (3 حوزه)

هرگاه در تقسيم حوزه‌هاي انتخابي اختلافي حاصل شود بايد بوزارت كشور مراجعه شود و نظر وزارتكشور قاطع خواهدبود

براي محلاتي كه خارج از محوطه شهر باشد هرگاه وزارت كشور لازم بداند شهرداري جداگانه تشكيل خواهدشد

جمعيتي كه ملاك تعيين عده نمايندگان هر شهر يا قصبه است تا سه دوره مأخذ عمل خواهدبود پس از آن اگر اضافه يا نقصاني حاصل كند آن اضافه يا نقصان در انتخاب دوره چهارم رعايت خواهدشد

انتخاب‌كننده بايد واجد شرايط زير باشد: 1ـ تابعيت ايران 2ـ داشتن لااقل هيجده سال تمام شمسي . 3ـ داشتن سواد فارسي بقدري كه بتواند بنوسد. 4ـ توطن در محل انتخاب و يا لااقل سكونت در آن از شش ماه قبل از انتخابات و يا آنكه شخصاً در آن حوزه بكسب و يا حرفه معيني اشتغال داشته باشد و در صورتي كه محل سكني و محل كسب يا حرفه مختلف باشد فقط محل سكني معتبر است 5 ـ عدم محكوميت بجنايت يا جنحه‌اي كه موجب محروميت از حقوق اجتماعي است. 6 ـ محجور نبودن و عدم محكوميت بورشكستگي بتقصير.

انتخاب شونده بايد داراي شرايط زير باشد: 1ـ تابعيت ايران. 2ـ داشتن سي سال تمام شمسي 3ـ داشتن حسن شهرت در محل 4ـ توانائي خواندن و نوشتن فارسي باندازه كافي. 5 ـ لااقل سه سال ساكن شهر و يا قصبه محل انتخاب باشد. 6 ـ عدم محروميت از حقوق اجتماعي 7ـ محجور نبودن و عدم محكوميت بورشكستگي بتقصير.

اشخاص زير از انتخاب شدن محرومند:

نخست وزير و وزيران و معاونين آنها در تمام كشور و استانداران و فرمانداران و شهرداران و بخشداران و معاونين آن ها و رؤساي دادگاهها و دادستانان و بازپرسان و رؤساي ادارات در حوزه مأموريت خود

افسران و نفرات شهرباني و ژاندارمري و ارتش و همرديفان آنها از هر دسته تا موقعي كه در خدمت هستند از انتخاب كردن و انتخاب‌شدن محرومند

نمايندگان مجلسين در تمام كشور

اعضاء انجمن‌هاي ايالتي و ولايتي و اعضاء انجمن نظارت انتخابات انجمن شهر و قصبه در دوره‌اي كه داراي اين سمت هستند و كليه كارمندان ادارات شهرداري و بنگاههاي وابسته بدولت در حوزه مأموريت خود كه نميتوانند انتخاب شوند مگر اينكه قبل از اعلان انتخابات منتظر خدمت شده يا استعفا داده باشند كه در اين صورت انتخاب آنان مانعي ندارد.

رؤساء و اعضاء هيئت‌مديره و مديران عامل شركت ها در شهر يا قصبه‌ايكه مركز يا شعبه شركت در آن واقع است حق انتخاب شدن ندارند.

چنانچه يكي از كارمندان پايه‌دار دولت يا شهرداري بعضويت انجمن انتخاب شود مدت نمايندگي جزء سابقه خدمت او محسوب ميشود

منظور از شركت هاي مذكور در ماده فوق شركت هائي است كه مربوط بيكي از حوائج شهر از قبيل خواربار و وسائط نقليه و برق و آب و دارو و امثال آن باشد

از اشخاصي كه با يكديگر قرابت نسبي يا سببي تا درجه سوم دارند فقط آنكسي كه رأي او بيشتر است ميتواند عضويت يك انجمن را دارا باشد و در صورت تساوي آراء يكي از آنها بحكم قرعه معين خواهد شد و اگر قرابت پس از تمام انتخابات و صدور اعتبارنامه معلوم گردد در نخستين جلسه انجمن شهر بحكم قرعه يك نفر ابقاء ميشود و بجاي شخص يا اشخاصيكه خارج شده‌اند از شخص يا اشخاصيكه بعد از آنها رأيشان بيشتر است دعوت خواهدشد

براي تعيين داوطلب ده روز قبل از دعوت اعضاي انجمن انتخابات اعلاني از طرف فرماندار يا بخشدار در حوزه انتخابيه منتشر ميشود باين مضمون: داوطلبان عضويت انجمن شهرداري بايد داوطلبي خود را براي حوزه انتخابيه شخصاً يا بوسيله اشخاص ديگر بفرمانداري يا بخشداري كتباً اطلاع دهند و براي اينكه داوطلب نمايندگي حوزه شناخته شوند بايد پنجاه نفر در شهرهائيكه متجاوز از يكصد هزار نفر جمعيت دارد و بيست و پنج نفر در شهرهائيكه متجاوز از پنجاه هزار نفر جمعيت دارد و پانزده نفر در نقاطيكه متجاوز از پانزده هزار نفر جمعيت دارد و ده نفر در نقاطي كه از پانزده هزار نفر كمتر جمعيت دارد آنها را معرفي نمايند. معرفي بايد كتبي بوده و معرفي‌كنندگان واجد شرايط انتخاب كنندگان باشند و با ذكر شماره شناس نامه و محل صدور آن معرفي‌نامه را امضاء نمايند فرماندار يا بخشدار بوسيله كميسيون پنج نفري مقرر در مادة (11) بوضع داوطلبان نمايندگي رسيدگي و پس از آن اسامي آن ها را در حوزه انتخابيه اعلان مي‌كند و رأي‌دهندگان در موقع رأي دادن فقط ميتوانند بآن ها رأي بدهند

قبول مشاغل دولتي از طرف رئيس و اعضاء انجمن در حكم استعفاي آنان از عضويت انجمن خواهد بود همچنين رئيس يا اعضاء انجمن نميتوانند رياست و مديريت عامل و عضويت هيئت‌مديره شركتها و بنگاه هائي كه مربوط بحوزه شهر يا قصبه و شهرداري است قبول نمايند و نيز يكنفر نميتواند در آن واحد در انجمن شهر و انجمن ايالتي و يا ولايتي رياست يا عضويت داشته باشد

در تشكيل انجمن نظارت

در شهر فرماندار و در قصبه بخش دار بلافاصله پس از انتشار اعلان داوطلبان نمايندگي كميسيوني مركب از خود و مأمور اول دادگستري و رئيس دارائي و رئيس فرهنك[فرهنگ] و يكنفر از معاريف تشكيل داده و براي هر حوزه انتخابيه 21 نفر از طبقات هفتگانه علماء و رسته‌هاي علمي (از قبيل استادان و پزشكان و مهندسين و وكلاي دادگستري و امثال آن) مالكين و بازرگانان و كشاورزان و پيشه‌وران و كارگران از هر طبقه سه نفر از معتمدين حوزه كه واجد شرايط انتخاب شدن باشند تعيين و دعوت ميكند تا آنان هفت نفر از بين خود يا خارج بعنوان عضو اصلي و هفت نفر از بين خود يا خارج بعنوان عضو علي‌البدل في‌المجلس براي تشكيل انجمن نظارت انتخابات باكثريت نسبي و با زأي[با رأي] مخفي انتخاب كنند در انتخاب مزبور حضور دو ثلث از مدعوين كافي خواهد بود . در صورتيكه يك يا چند طبقه از طبقات هفتگانه وجود نداشته باشد كسر عده هر طبقه از ساير طبقات تكميل خواهد شد و چنانچه در بخش مأمور دادگستري نباشد يكي از مأمورين قضائي از طرف رئيس دادگستري شهرستان بمركز بخش يا قصبه اعزام مي‌شود و نماينده مزبور تا خاتمه كار انتخابات در محل خواهد ماند و كميسيون پنج نفري براي نظارت در حسن جريان انتخابات جهت هر حوزه انتخابيه يكنفر نماينده طرف اعتماد تعيين خواهدكرد كه در جلسات انجمن نظارت حضور داشته باشد در محلي كه انجمن ايالتي يا ولايتي باشد دو نفر از اعضاء انجمن بانتخاب انجمن ايالتي يا ولايتي جزء انجمن نظارت خواهند بود و بنابراين مدعوين فقط پنج نفر را انتخاب ميكنند و هفت نفر هم براي عضويت علي‌البدل انتخاب ميشود.

در شهرها و قصباتي كه بر طبق بند 5 از ماده 4 به سه حوزه تقسيم مي‌شوند هرگاه دعوت بيست و چهار نفر طبقات هفتگانه و معتمدين حوزه بمنظور انتخاب انجمن نظارت متعسر باشد كميسيون ميتواند به تشكيل انجمن نظارت بر طبق ماده11 براي يك حوزه اكتفا نموده و براي ساير حوزه‌ها هفت نفر از معتمدين حوزه را كه واجد شرائط انتخاب شدن باشند براي تشكيل انجمن نظارت آن حوزه دعوت نمايد.

در نقاطي كه دادگستري يا دارائي يا فرهنگ نباشد بجاي مأمور اول دادگستري يا رئيس دارائي يا رئيس فرهنگ از معتمدين و معاريف شهر براي تشكيل كميسيون پنج نفري دعوت ميشود تا وظايف مقرره را انجام دهند.

كسانيكه داوطلب نمايندگي هستند نميتوانند جزء مدعوين طبقات هفت گانه و معتمدين محل و انجمن نظارت و شعب آن باشند

كساني كه براي عضويت انجمن نظارت انتخاب ميشوند بلافاصله تحت رياست مسن ترين اعضاء تشكيل جلسه داده يك رئيس و يك نايب رئيس و لااقل سه منشي از بين خود با رأي مخفي و باكثريت انتخاب مينمايند نظم جلسات انجمن با رئيس و در غياب رئيس با نايب رئيس خواهدبود نوشتن صورت جلسات بعهده منشي ها است

انتخاب رئيس و نايب رئيس فردي است و باكثريت تام خواهد بود و در صورت عدم حصول اكثريت تام دفعه دوم انتخاب باكثريت نسبي صورت مي‌گيرد انتخاب سه نفر منشي جمعي و باكثريت نسبي است.

براي تسهيل و تسريع در امر انتخابات انجمنهاي نظار حوزه انتخابيه مكلفند بتعداد لازم شعب فرعي جداگانه مركب از پنج نفر از اهالي همان محل كه واجد شرايط انتخاب شدن باشند تشكيل داده انتخاب حوزه‌هاي فرعي را انجام دهند

ترتيب شعب انجمن بايد طوري داده شود كه براي هر پنجهزار نفر جمعيت يك شعبه تشكيل شود.

ورود درمحوطه انتخابات با هر نوع اسلحه سرد و گرم جز براي مأمورين انتظامي ممنوع است كسانيكه بر خلاف نظم و مقررات رفتار نمايند بامر رئيس بوسيله مأمورين انتظامي از انجمن خارج و در صورت لزوم بمراجع قانوني تسليم خواهند شد

انجمن نظارت و شعب آن غيرقابل انحلال است مگر آنكه اسباب تعطيل و تعويق انتخابات را فراهم كنند و يا بر خلاف وظايفي كه بر طبق اين لايحه قانوني بعهده انجمن گذاشته شده عمل نمايند . در اينصورت اگر اخلال از طرف شعبه باشد بنا بر نظر اكثريت انجمن با موافقت فرماندار با بخشدار شعبه مزبور را منحل مي‌نمايد و اگر از طرف انجمن باشد فرماندار يا بخشدار با موافقت كميسيون 5 نفري و در ضمن تنظيم صورت مجلس كه حاكي از دلايل انحلال و كيفيت اخلال در انجمن باشد اعضاء علي‌البدل را براي ادامه امر انتخابات دعوت مي‌نمايد و در صورتيكه از آن اقدام نيز نتيجة حاصل نشود بترتيب مقرر در ماده 11 اعضاء جديدي براي تشكيل انجمن نظارت معين خواهدشد.

هرگاه در اثناء جريان انتخابات يك يا چند نفر از اعضاء انجمن درآمدن بجلسات تعلل و يا از حضور استنكاف نمايند مادام كه اكثريت باقي است جريان امر تعقيب و بعضو يا اعضاء مذكور اخطار ميشود كه حضور يابند. چنانچه عضوي تا دو جلسه پس از اخطار در استنكاف و تعلل خود باقي باشد انجمن با اطلاع فرماندار يا بخشدار يك يا چند نفر از اعضاء علي‌البدل را بحكم قرعه براي عضويت انجمن دعوت مي‌نمايد اگر اكثريت اعضاء انجمن نظارت از حضور در انجمن استنكاف نمايند يا پس ار[از] ختم انتخابات از دادن اعتبارنامه خودداري كنند فرماندار يا بخشدار علل و موجبات آن را تحقيق و در رفع محظور اهتمام مي‌نمايد در صورتيكه اهتمام فرماندار مؤثر نشود و اكثريت اعضاء انجمن يا تمام اعضاء انجمن اعم از اصلي و علي‌البدل همچنان استنكاف و يا استعفاء نمايند و يا بواسطه فقدان اكثريت انجمن منجر بانحلال شود كميسيون مقرر در ماده 11 در تجديد اعضاء انجمن نظارت اقدام مينمايد و اشخاصيكه موجبات تعطيل و تعوق و انحلال انجمن را فراهم كرده باشند بر طبق ماده 84 اين لايحه قانوني مورد تعقيب قرار خواهند گرفت.

همينكه انجمن نظارت تشكيل شد و در صورت لزوم شعب انجمن را تعيين نمود انجمن اعلاني ترتيب مي‌دهد و نسبت باهميت محل از 3 تا 5 روز قبل از شروع باخذ رأي آن را در تمام حوزه انتخابيه منتشر ميسازد و اعلان مزبور حاوي مطالب ذيل خواهدبود:

محل انعقاد انجمن و شعب آن و ساعات اخذ رأي كه بايد در يك روز جمعه و كمتر از شش ساعت و بيش از 8 ساعت نباشد (ساعات اخذ آرا از ساعت 8 صبح الي دوازده و بقيه از ساعت چهارده تا خاتمه مدت خواهد بود.)

شرايط انتخاب كنندگان و انتخاب شوندگان.

عده نمايندگان كه بايد در آن حوزه انتخاب شوند.

اسامي داوطلبان معرفي شده براي عضويت انجمن شهر.

رأي بايد مخفي باشد و همينكه رأي دهنده باطاق انجمن يا شعبه وارد و وجود شرايط رأي دادن در او تشخيص داده شد بايد رأي خود را شخصا روي يك برك[برگ] از اوراقي كه براي اينكار تهيه شده و در انجمن باو تسليم ميشود بنويسد و درحضور انجمن در صندوق انداخته خارج شود- شناس نامه رأي دهنده كه بايد داراي عكس باشد پس از ثبت در دفتر انجمن مهر بوي پس داده ميشود.

در پايان آخرين ساعتيكه براي اخذ رأي معين گرديده است در ورودي انجمن يا شعبه بسته ميشود اگر عده‌اي از آنان كه حق رأي دادن دارند در داخل محل حاضر باشند رأي خود را بترتيب مذكور در صندوق انداخته و انجمن يا شعبه براي گرفتن خاتمه مي‌دهد و بعد از آن ديگر از كسي رأي قبول نمي‌شود.

اگر انتخاب‌كنندگان و انتخاب‌شوندگان كسي در حين جريان انتخاب شكايت داشته باشد اين امر مانع انجام انتخابات نخواهدشد ولي شرح آن بايد در صورت مجلس نوشته شود.

پس از ختم اخذ آراء انجمن مكلف است بلافاصله آراء را شماره و قرائت كند و مادام كه نتيجه استخراج آراء معلوم نشود حق تعطيل ندارد منشي مكلف است صورت مجلسي از نتيجه آراء قرائت شده تنظيم كند و پس از آنكه صورت مجلس بامضاء رئيس و اعضاء انجمن رسيد نتيجه بلافاصله بايد بوسيله فرماندار يا بخشدار اعلام شود.

اوراق رأي را بايد يك يك يكي از اعضاء بصورت بلند خوانده بيك نفر ديگر از اعضاء بدهد كه علامت قرائت گذاشته شود و 3 نفر ديگر از اعضاء اسامي را بترتيبي كه خوانده ميشود در دفتري كه براي اينكار تخصيص داده شده ثبت مي‌نمايد- از اوراق رأي آنچه سفيد و يا داراي اسامي لايقراء باشد يا اينكه انتخاب شده در آن درست معرفي نشده باشد يا اسم كسي كه معرفي نشده در آن نوشته شده باشد و يا نام انتخاب‌كننده را داشته باشد باطل و عيناً ضميمه صورت مجلس ميشود. هرگاه در اوراق رأي علاوه بر عده‌اي كه بايد انتخاب شوند اسامي اضافه نوشته شده باشد عده زائد از آخر ورقه خوانده نميشود.

در حوزه‌هائيكه بر طبق ماده 15 براي تسريع اخذ رأي شعب انجمن در آن حوزه‌ها تشكيل ميگردد صورت مجلس استخراج آراء هر شعبه در ورقه مخصوص با ذكر اسامي و عده آراء هر يك از اشخاص كه رأي دارند نوشته شده و اعضاء شعبه آنرا امضاء مي‌نمايند و بانضمام اوراق لازمه در پاكتي كه لاك شده و بمهر شعبه رسيده باشد بانجمن نظارت فرستاده مي‌شود و اسامي مندرج در صورت مجلس شعب با آرائي كه انجمن نظارت استخراج كرده در ورقه جداگانه جمع و كسيكه از مجموع آراء حائز اكثريت باشد معلوم ميگردد. اوراق رأي هر حوزه تا گذشتن مدت اعتراض و خاتمه رسيدگي در صندوق انجمن كه لاك مي‌شود و بمهر اعضاء ميرسد باقي مي‌ماند و پس از گذشتن مدت اعتراض با حضور عده‌اي از رأي دهندگان آنها را معدوم ميسازند (باستثناء آنچه در موارد قبل ذكر شده و بايد ضميمه صورت مجلس باشد) انجمن نظارت حق معدوم كردن و سوزاندن آراء را قبل از گذشتن مدت اعتراض و پايان رسيدگي بامر انتخابات ندارد.

در ضمن انتشار صورت منتخبين انجمن نظارت تاريخ قبول شكايات را كه بايد از فرداي همانروز شروع شود تعيين و اگر از انتخاب‌كنندگان يا انتخاب‌شوندگان كسي از جريان انتخابات شكايت داشته باشد در ظرف يك هفته باطلاع انجمن نظارت ميرساند و انجمن نظارت بعد از انقضاء يك هفته ديگر شكايتي نمي‌پذيرد و منتها در ظرف يك هفته بشكايات واصله با حضور كميسيون 5 نفري رسيدگي ميكند در صورتيكه شكايت وارد باشد و ثابت شود كه در انتخابات اعمالي بر لاف[خلاف] قانون صورت گرفته و يا منتخب داراي شرائط مقرر در ماده 6 نيست مراتب را در صورت مجلس ذكر مي‌كند و آنرا بوسيله فرماندار يا بخشدار بوزارت كشور اعلام مينمايد و آن وزارتخانه بلافاصله ترتيب تجديد انتخابات را مي‌دهد. شاكيان از انتخابات در صورتي كه با رسيدگي انجمن نظارت رفع شكايتشان نشده باشد مي‌توانند در ظرف يكهفته پس از تشكيل انجمن شهر شكايت خود را بانجمن مزبور تسليم و انجمن شهر نسبت به پرونده مورد شكايت بدون حضور نمايندة كه انتخاب او مورد شكايت است بموضوع رسيدگي و تصميم لازم اتخاذ خواهد كرد.

كساني كه بعضويت انجمن شهر انتخاب مي‌شوند بايد اعتبارنامه بامضاء اعضاء انجمن نظارت و اعضاء كميسيون 5 نفري در دست داشته باشند و آنرا بدفتر شهرداري و در صورت نبودن شهرداري بدفتر فرمانداري يا بخشداري بدهند و رونوشت آنرا بگيرند- كميسيون مزبور همچنين اعضاء انجمن نظارت نبايد بدون عذ موجه در صدور اعتبارنامه تأخير كند والا با آنها بر طبق ماده 84 رفتار خواهدشد.

منشي انجمن نظارت صورت مجلس انتخابات را در سه نسخه حاضر كرده بامضاء فرماندار يا بخشدار و اعضاء انجمن نظارت ميرساند يك نسخه در فرمانداري يا بخشداري ضبط ميشود و يك نسخه بوسيله فرماندار يا بخشدار بوزارت كشور ارسال ميشود نسخه سوم با كتابچه ثبت اسامي در انجمن ولايتي و در صورت نبودن انجمن ولايتي در انجمن شهر ضبط ميگردد:

همينكه انتخابات خاتمه يافت و اعتبارنامه دو ثلث از عدة نمايندگان صادر و بآنها داده شد فرماندار يا بخشدار مكلف است در ظرف مدت يك هفته وسايل تشكيل انجمن را فراهم سازد اولين جلسه تحت رياست مسن‌ترين اعضاء انجمن تشكيل و يك رئيس و يك نايب رئيس و دو منشي با رأي مخفي و باكثريت تام و هرگاه اكثريت تام حاصل نشد دفعه دوم باكثريت نسبي براي يكسال انتخاب مي‌شوند. هرگاه در مورد انتخاب رئيس تساوي آراء حاصل شود مسن‌ترين آنها برياست انتخاب خواهدشد و در مورد سايرين انتخاب تجديد مي‌شود.

تجديد انتخاب رئيس و نايب رئيس و منشي‌ها در انقضاء مدت يكسال بلامانع است.

نظم جلسات با رئيس و در غياب او با نايب رئيس است و كسانيكه مخل نظم باشند بامر رئيس اخراج ميشوند و در صورت وقوع جرم مرتكب با صورت مجلس بمراجع قانوني تسليم ميگردد.

براي رسميت جلسات لااقل حضور دو ثلث از كليه اعضاء لازم است و تصميماتشان باكثريت بيش از نصف حاضرين ممتبر[معتبر] است و در صورت تساوي آراء رأي طرفي كه رئيس با آن موافقت دارد مناط اعتبار است هرگاه براي مذاكره و اخذ رأي در مطلبي عده لازم در جلسه حاضر نشدند در جلسه بعد براي طرح همان مطلب حضور نصف بعلاوه يك كليه اعضاء كافي خواهد بود ولي در مسائل مهم از قبيل تصويب بودجه و تغيير نقشه شهر و احداث خيابان و لوله‌كشي آب و ساختن زير آبها و وضع عوارض و امور مشابه بآن لااقل حضور دو ثلث لازم است عده دو ثلث و نصف بعلاوه يك از عده‌اي است كه بموجب ماده 4 اين قانون بايستي انتخاب شده باشد.

عضويت انجمن افتخاري و بدون حقوق است چنانچه عضوي بدون عذر موجه دو جلسه متوالي يا سه جلسه متناوب در سه ماه غيبت نمود مستعفي محسوب ميشود و از شخصي كه در فهرست منتخبين حائز اكثريت و واجد شرايط باشد دعوت بعمل ميآيد و در صورت تساوي آراء عضو منظور بقيد قرعه تعيين خواهد شد و در مورد فوت يا استعفاء تعيين جانشين بطريق فوق بعمل مي‌آيد و در صورتي كه بعد از عضو متوفي يا مستعفي شخص ديگري صاحب رأي نباشد از همان حوزه تجديد انتخاب صورت ميگيرد.

بعد از تعيين هيئت رئيسه در جلسه رسمي و علني رئيس و اعضاء انجمن قسم ياد خواهند كرد كه وظايف خود را مطابق قانون با كمال راستي و درستي انجام دهند همچنين در هر موقع كه عضو جديدي وارد انجمن شود آن عضو در اولين جلسه انجمن قسم ياد خواهد نمود. متن قسم‌نامه : امضاءكنندگان زير خداوند را به شهادت ميطلبيم و بقرآن مجيد قسم ياد مي‌كنيم كه در انجام وظايف قانوني خود ساعي بوده مادام كه در انجمن شهر عضويت داريم با نهايت جد و جهد و رعايت صرفه و صلاح در پيشرفت امور شهر و شهرداري اهتمام نمائيم.

انجمن شهر ماهي دو بار در محل شهرداري تشكيل ميشود مگر اينكه تشكيل جلسه بيش از ماهي دو دفعه ضرورت داشته باشد تشكيل جلسه فوق‌العاده موكول بنظر رئيس انجمن يا تقاضاي كتبي سه نفر از اعضاء انجمن يا تقاضاي كتبي شهردار يا فرماندار يا بخشدار خواهد بود - جلسات انجمن در غير محل و موعد مقرر رسميت نداشته و تصميماتش معتبر نخواهدبود.

شهرداري موظف است تا آخر ديماه هر سال بودجه سال بعد را به انجمن پيشنهاد نموده و انجمن قبل از اسفند هر سال بايد آنرا رسيدگي كند و بتصويب برساند همچنين شهردار موظف است تفريغ بودجه هر سال را تا آخر ارديبهشت سال بعد بانجمن تقديم كند و انجمن نيز بايد تا آخر خرداد ماه سال بعد آنرا رسيدگي نموده بتصويب برساند و نسخه‌اي از بودجه مصوب را بوسيله فرماندار يا بخشدار بوزارتكشور ارسال دارد وزارت كشور ميتواند هرگاه مقتضي بداند شخص يا هيئتي را براي مميزي حساب شهرداري مأمور كند و شهردار موظف است مساعدت كامل نموده اطلاعات و مدارك لازمه را باختيار آنان بگذارد.

جلسات انجمن علني و حضور مستمع مجاز خواهدبود ولي بتقاضاي شهردار يا فرماندار يا بخشدار و موافقت ثلث اعضاء حاضر ممكن است جلسه سري تشكيل شود رأي در جلسات انجمن علني است و با بلند كردن دسست[دست] يا با ورقه اخذ ميشود ولي به تقاضاي ثلث اعضاء حاضر ممكن است رأي مخفي گرفته شود مكرر[مگر] در امور مالي ليكن در انتخابات حتماً بايد رأي مخفي گرفته شود.

نسبت ببودجه پرسنلي و هزينه اداري كه از طرف شهرداري بانجمن پيشنهاد ميگردد اعضاء انجمن حق پيشنهاد اضافه هزينه اداري و پرسنلي را ندارند.

صورت مذاكرات و تصميمات هر جلسه انجمن با تاريخ در دفتر مخصوصي كه صفحات آن داراي شماره ترتيب باشد ثبت ميشود و در موقع رسميت يافتن جلسات بدواً منشي انجمن صورت حاضرين و غائبين را در دفتر قيد و بعداً ساير تصميمات انجمن نوشته ميشود. هر يك از اعضاء حاضر انجمن كه صورتمجلس فاقد امضاء او باشد در آن جلسه غائب محسوب است از طرف رئيس انجمن بعضو غايب اخطار خواهدشد تا در صورت تكرار غيبت بر طبق مادة 32 با او رفتار شود.

در تشكيل شهرداري

انجمن شهر پس از رسميت يافتن بلافاصله يك نفر از بين اعضاء خود يا از خارج از انجمن با رأي مخفي اكثريت تام و در صورتي كه دفعه اول اكثريت تام حاصل نشود دفعه دوم با اكثريت نسبي براي رياست شهرداري بمدت دو سال انتخاب و بوسيله فرماندار بوزارت كشور معرفي ميكند. انجمن قبل از نتخاب [انتخاب] شهردار بهيچ امري نميتواند مداخله نمايد در قصبات شهردار از طريق بخشداري بوسيله فرمانداري بوزارت كشور معرفي ميشود چنانچه از اعضاء انجمن كسي بعنوان شهردار انتخاب شد و قبول نمود از عضويت انجمن شهر مستعفي شناخته ميشود و نفر بعد از همان حوزه‌اي كه او در آن حائز اكثريت بوده بجاي او عضو انجمن شهر خواهد شد و در صورتيكه بعد از او شخص ديگري صاحب رأي نباشد براي تعيين جانشين او از همان حوزه تجديد انتخاب بعمل مي‌آيد.

هر گاه يكي از كارمندان ادارات از طرف انجمن براي تصدي شهرداري پيشنهاد شود و خود او راضي باشد اداره متبوع او مكلف است با انتقال او موافقت كند.

شهرداران پس از پيشنهاد شدن از طرف انجمن بمعرفي فرمانداران و حكم وزارت كشور منصوب ميشوند براي شهردار تهران و شهرداري‌هاي مراكز استان و شهرهائي كه بيش از يكصد هزار نفر جمعيت دارد بپيشنهاد وزارت كشور فرمان همايوني صادر خواهدشد.

در صورتيكه شهردار از بين مستخدمين رسمي انتخاب شده باشد و كسور بازنشستگي خود را بصندوق تقاعد بپردازد مدت خدمت او در شهرداري جزء سابقه خدمت او محسوب خواهدشد همچنين ساير مستخدمين رسمي كه در شهرداري مشغول خدمت هستند در صورتي كه كسور تقاعد خود را مطابق مقررات قوانين بازنشستگي و استخدام كشوري بپردازند مشمول قوانين استخدامي كشور خواهند بود.

نسبت بشهردارها و اعضاء شهرداري كه سابقه خدمت رسمي ندارند در صورتيكه از خدمت شهرداري معاف شوند وزارت كشور هيچگونه تعهدي نخواهد داشت.

حقوق ساليانه شهرداران در شهرداريهائي كه درآمد ساليانه آن تا يك ميليون ريال باشد نبايد حداكثر از هفت درصد تجاوز نمايد . شهرداري هائي كه تا دو ميليون ريال علاوه بر مبلغ مذكور درآمد دارند دو درصد نسبت بمازاد و از دو ميليون ريال تا 5 ميليون ريال علاوه بر مبلغ مذكور يك درصد نسبت بمازاد و بهمين نحو از 5 ميليون ريال به بالا نيم درصد نسبت بمازاد خواهدبود و بهر صورت جمع حقوق و مزاياي شهرداران نيايد از حقوق يك وزير تجاوز كند.

حقوق شهردار و كارمندان شهرداري اعم از پزشكان و مستخدمين با پايه و جزء و غيره و منتظرين خدمت بجز مأمورين رفت و روب و آتش‌نشاني و مامورين جزء بهداري و مأمورين جزء آبياري در موقع تنظيم بودجه ساليانه نسبت بشهرداريهائي كه درآمد وصولي آنها تا يكميليون ريال است نبايد از بيست وپنج درصد تجاوز نمايد و حداكثر بودجه كارگزيني از يك ميليون ريال تا ده‌ميليون ريال صدي بيست نسبت بمازاد و از ده ميليون ريال ببالا صدي 15 نسبت بمازاد خواهدبود.

شهرداريها مكلفند معادل 5 درصد از اعتبارات كارگزيني را براي رداخت[پرداخت] حقوق منتظرين خدمت منظور نمايند.

در صورتي كه انجمن شهر احتياج باستخدام متخصصين خارجي داشته باشد بوزارت كشور مراجعه خواهدكرد تا بر طبق مقررات مربوطه رفتار شود.

چنانچه يك يا چند نفر از اعضاء انجمن شهر بعمليات شهردار اعتراض و ايرادي داشته باشند بايد مطلب را در نامه‌اي بصورت استيضاح برئيس انجمن برسانند- رئيس آن را در جلسه فوق‌العاده انجمن قرائت مي‌نمايد شهردار موظف است در جلسه علني عادي يا فوق‌العاده كه انجمن تعيين خواهد كرد و حداكثر آن از ده روز تجاوز نمي‌كند براي جواب استيضاح حضور بهمرساند و پس از طرح استيضاح و جواب شهردار انجمن رأي مثبت يا منفي خواهد داد. در صورتي كه انجمن باكثريت تام رأي منفي بدهد شهردار بحكم وزير كشور از شغل خود بركنار و بلافاصله اقدام بانتخاب شهردار ميشود.

در شهرداريهائي كه بودجه آن اقتضاء كند يك معاون كه در امور اداري و شهرداري بصير باشد بپيشنهاد شهردار و تصويب انجمن معين ميشود و اگر بودجه شهرداري تكافو نكند عضوي كه از لحاظ مشاغل اداري مقدم باشد سمت معاونت شهردار را خواهد داشت. حكم معاونت شهرداريهائي كه شهردار آن بفرمان همايوني منصوب ميشود بامضاء وزير كشور صادر و در نقاطي كه شهردار به حكم وزارت كشور منصوب ميشود حكم معاونت از طرف فرماندار محل صادر مي‌شود.

در صورتيكه تصميم انجمن با قوانين موضوعه و تصميمات دولت تناقض پيدا كند و با خارج از حدود وظائف انجمن باشد و يا آنكه بعضي از اعضاء انجمن شخصاً يا بنمايندگي در آن تصميم ذينفع باشند و در رأي شركت كرده باشند و يا آنكه انجمن در غيرموعد و يا در غير محل رسمي تشكيل شده باشد فرماندار يا بخشدار بانجمن تذكر خواهد داد كه در تصميم متخذه تجديدنظر شود چنانچه درنتيجه رسيدگي رفع اعتراض نشد بانجمن ولايتي و در صورت نبودن انجمن ولايتي به وزارت كشور مراجعه ميشود و اتخاذ تصميم قاطع با انجمن ولايتي يا با وزارت كشور خواهد بود.

استاندار يا فرماندار حق بازرسي و رسيدگي بشهرداري و ادارات تابعه آنرا دارد. استاندار و فرماندار هرگاه در اعمال شهرداري تخلف يا عمل قابل اعتراضي مشاهده كنند مكلفند بشهرداري كتباً تذكر دهند و در صورتيكه شهرداري متقاعد نشود موضوع بايد بانجمن شهر اظهار شود و چنانچه انجمن شهر با شهرداري هم راي شد و دلائل آنها استاندار يا فرماندار را قانع نكرد موضوع بوزارت كشور گزارش خواهدشد نظر وزارت كشور براي شهرداري لازم‌الاجرا است ليكن انجمن شهر ميتواند بوسيله وزارت كشور بكميسيوني مركب از اعضاء مجلس شوراي ملي و سنا بعدة متساوي شكايت كند و راي آنها را خواستار شود.

در وظائف انجمن

وظايف انجمن بقرار ذيل است:

نظارت در حسن اداره و حفظ سرمايه و دارائي نقدي و جنسي و اموال منقول و غيرمنقول متعلق بشهر يا قصبه و همچنين نظارت در حساب درآمد و هزينه آنها. براي اينكه نظارت انجمن دقيقاً بعمل آيد بنا بر احتياج يك يا دو نفر از اعضاي انجمن براي نظارت در امور مالي باكثريت تام انتخاب ميشوند و حق‌الزحمه متناسبي به پيشنهاد شهردار و تصويب انجمن براي آنها تعيين خواهدشد.

تصويب بودجه ساليانه و اصلاح بودجه و متمم بودجه شهرداري و بنگاههاي وابسته بشهرداري و تصويب برنامه ساختماني كه از طرف شهرداري پيشنهاد ميشود و تصويب لايحه تفريغ بودجه.

تصويب معاملات و نظارت در آنها اعم از خريد و فروش و مقاطعه و اجازه و استجار بنام شهر با در نظر گرفتن صرفه و صلاح و با رعايت اصول مناقصه و مزايده .

مراقبت در اقامه و جريان كليه دعاوي مربوطه بشهرداري.

رفع اختلافات صنفي در صورت مراجعه از طرف شهرداري يا اصناف جزء در موارديكه موضوع جنبه حقوقي نداشته باشد

مراقبت در اجراء وظايف شهرداري در امور بهداشت حوزه شهر و نظارت در امور بيمارستانها و پرورشگاهها و ساير مؤسساتي كه از طرف شهرداري ايجاد ميشود.

اظهارنظر براي تشريك مساعي شهرداري در داير كردن نمايشگاههاي كشاورزي و هنري و بازرگاني و غيره با ادارات و بنگاههاي مربوط.

تصويب لوايح برقراري يا الاء [الغاء] عوارض شهر و همچنين تغيير نوع و ميزان آن

تصويب آئين‏نامه‌هاي پيشنهادي شهرداري پس از رسيدگي بآنها

مراقبت براي ايجاد رخشويخانه‌هاي عمومي و آبريزها و گورستان و مرده‌شويخانه و حمل اموات مطابق اصول بهداشت

نظارت در امور تماشاخانه و سينما و امثال آن و همچنين تدوين مقررات مخصوص براي حسن ترتيب و نظافت و بهداشت اين قبيل مؤسسات بر طبق پيشنهاد شهرداري و اتخاذ تدابير احتياطي براي جلوگيري از مخاطرات حريق و امثال آن

وضع مقررات و نظارت در حفر مجرا براي فاضل آب شهر يا لوله آب يا برق و تصويب قراردادهاي مربوط بآنها

ايجاد يا اجازه تهيه وسايل اتوبوسراني و برق براي شهر از طريق تأسيس شركتها و مؤسسات و ساير نيازمنديهاي عمومي با رعايت قوانين كشور

مراقبت در فراواني و ارزاني خواربا[خواربار] و اقدام در تأمين مواد غذائي در مواقع لازم مخصوصا بهنگام قحطي و پيش‌بيني و جلوگيري از كميابي خواربار و تهيه ميدانهاي عمومي براي خريد و فروش خواربار و همچنين نظارت در صحت اوزان و مقادير و مقياسها و ملزم ساختن اصناف به الصاق برگه قيمت بر روي اجناس.

تصويب نرخ كرايه وسائط نقليه در شهر با جلب نظر شهرباني.

تصويب مقررات براي تنظيم آبهاي شهري و اجاره و استيجاره آبهائيكه براي مصرف شهر ضروريست با رعايت قوانين و مقررات و جلوگيري از تجاوز نسبت بقنوات شهري

موافقت با ايجاد و توسعه معابر خيابان و ميدانها و باغهاي عمومي بر طبق مقررات قانون توسعه معابر،

اظهارنظر نسبت بموضوع‏هائي كه از طرف مقامات دولتي ارجاع مي‌شود.

تصويب مقررات لازم براي اراضي غيرمحصور شهر از نظر بهداشت و آسايش عمومي و عمران و زيبائي شهر:

تشريك مساعي در نظارت در بيمارستانها و دبستان ها و كلاسهاي اكابر و كودكستان و باغهاي كودكان و ساير مؤسسات عام‌المنفعه با شهرداري و اظهارنظر در تأسيس مؤسسات مزبور از طرف شهرداري در حدود توانائي مالي و همچنين وضع مقررات بهداشتي و فني براي بنگاههاي خيريه‌اي كه از طرف شركتها يا افراد تأسيس مي‌گردد.

تصويب پرداخت يا قبول اعانه از طرف شهرداري.

انجمن شهر يا هر يك از اعضاء آن حق ندارند در نصب و عزل اعضاء شهرداري مداخله كنند يا بكارمندان شهرداري مستقيماً دستور بدهند . هرگاه رسيدگي بامري ضرورت حاصل كند انجمن شهر يا اعضاء آن بوسيله شهردار اقدام خواهند كرد.

در صورتيكه عضو انجمن بارتكاب اعمال زير متهم كرد دو مورد تعقيب دادسرا قرار گيرد پس از صدور ادعانامه دادستان از عضويت انجمن معلق و در صورت ثبوت جرم علاوه بر مجازاتي كه در قوانين براي اينگونه اعمال مقرر است مرتكب براي دو دوره از حق عضويت انجمن محروم ميگردد. 1) در مورد تباني با مقاطعه كاران و اشخاص طرف معامله با شهرداري اعم از اينكه تباني مستقيم باشد يا مع‌الواسطه. 2) در مورد اعمال اغراض شخصي در كارهاي شهرداري كه بالنتيجه باعث اختلال امور و موجب زيان شهر و شهردار شود.

رسيدگي در اين قبيل امور در دادگاههاي خارج از نوبت و فوري بعمل خواهد آمد.

شهردار مكلف است مصوبات انجمن را بلافاصله اعلان نمايد چنانچه استاندار يا فرماندار يا بخشدار نسبت به مصوبات انجمن اعتراض داشته باشند مي‌توانند در ظرف ده روز از تاريخ اعلان نظر خود را بانجمن اظهار و تقاضاي تجديدنظر نمايند و در صورتيكه انجمن در رأي خود باقي بماند معترض مي‌تواند بانجمن ايالتي يا ولايتي و يا در صورت نبودن انجمن هاي مزبور بوزارت كشور مراجعه كند و رفع اختلافات را بخواهد انجمن ايالتي يا ولايتي و يا وزارت كشور منتهي در ظرف پانزده روز نظر خود را اعلام مي‌نمايد. اجراء مصوبات انجمن كه مورد اعتراض واقع شده تا صدور رأي نهايي متوقف ميماند.

هرگاه فرماندار يا بخشدار اعتراض به مصوبات انجمن نداشته باشند بايد فوراً موافقت خود را بانجمن اعلام دارند.

تصميمات انجمن شهر بايد بوسيله شهردار بفرماندار يا بخشدار اعلام و آنچه كه ضرورت داشته باشد در جرايد محلي يا بوسيله انتشار و الصاق آگهي باطلاع عموم برسد.

در صورتيكه در وزارت كشور بجهاتي بقاء انجمني را مقتضي نداند مراتب را در هيئت وزيران مطرح و در صورت تصويب دستور انحلال انجمن را صادر و مطابق ماده 11 در تجديد انتخاب اعضاء انجمن اقدام خواهد نمود.

در وظايف شهرداري

وظايف شهرداري بشرح ذيل است:

ايجاد خيابانها و كوچه و ميدانها و باغهاي عمومي و مجاري آب و توسعه معابر در حدود قوانين موضوعه.

تنظيف و نگاهداري و تسطيح معابر و انهار عمومي و مجاري آب ها و فاضل آب و تنقيه قنوات مربوط بشهر و تأمين روشنائي شهر بوسائل ممكنه.

مراقبت و اهتمام كامل در تعيين نرخ و نصب برگه قيمت بر روي اجناس و اجراء تصميمات انجمن نسبت بارزاني و فراواني خواربار و مواد مورد احتياج عمومي و جلوگيري از فروش اجناس فاسد و معدوم نمودن آنها

مراقبت در امور بهداشت ساكنين شهر و تشريك مساعي با مؤسسات وزارت بهداري در آبله‌كوبي و تلقيح واكسن و غيره براي جلوگيري از امراض ساريه

جلوگيري از گدائي و واداشتن گدايان به كار و توسعه آموزش عمومي و غيره.

اجراي تبصره (1) ماده8 قانون تعليمات اباري[اداري] و تأسيس مؤسسات بهداشتي و تعاوني و فرهنگي مانند نوانخانه و پرورشگاه يتيمان و درمانگاه و بيمارستان امراض ساريه و شيرخوارگاه و تيمارستان و كتابخانه و كلاسهاي اكابر و كودكستان و باغ كودكان و امثال آن در حدود اعتبارات مصوبه و توانائي شهرداري و همچنين كمك باين قبيل موسسات و مساعدت مالي بانجمن تربيت بدني و انجمن‌هاي خانه و مدرسه ـ شهرداري در اين قبيل موارد با تصويب انجمن شهر ميتواند از اراضي متعلق بخود با حفظ حق مالكيت شهر مجاني و با شرايط معين باختيار موسسات مزبور براي ساختمان بگذارد

حفظ و اداره كردن دارائي منقول و غيرمنقول متعلق بشهر و اقامه دعوي بر اشخاص و دفاع از دعاوي اشخاص عليه شهرداري

تعيين ميزان درآمد شهرداري و هزينه آن

برآورد و تنظيم بودجه درآمد و هزينه شهرداري و تنظيم پيشنهاد برنامه ساختماني و اجراي آن پس از تصويب انجمن شهر و ارسال نسخه‌اي از بودجه مصوب و برنامه ساختماني بوسيله فرماندار يا بخشدار بوزارت كشور

خريد و فروش اموال منقول و غيرمنقول پس از تصويب انجمن شهر با رعايت صلاح و صرفه و اصول مزايده و مناقصه

قبول و دادن اعانه بنام شهر (اعانات پرداختي بشهرداري يا موسسات خيريه بايد از طرف وزارت دارائي جزء هزينه قابل‌قبول اعانه‌دهندگان پذيرفته شود و اعانه دهنده نسبت بمبلغ اعانه‌اي كه داده است از ماليات بردرآمد معاف باشد.)

نظارت در صحت اوزان و مقياسها

تهيه آمار مربوط بامور شهر

مراقبت در انتظام امور غسالخانه و كورستانها[گورستانها] و مراقبت در نظافت آنها و تنظيم آمار مربوط بمواليد و متوفيات.

اتخاذ تدابير مؤثر و اقدام لازم براي حفظ شهر از سيل و حريق و همچنين رفع خطر از بناها و ديوارهاي شكسته و خطرناك و پوشانيدن چاهها و چاله‌هاي واقع در معابر عمومي و جلوگيري از گذاشتن هر نوع اشياء در بالكنها و جلوي اطاقهاي ساختمانهاي مجاور معابر عمومي كه افتادن آنها موجب خطر براي عابرين است و همچنين جلوگيري از شيوع امراض ساريه انساني و حيواني و اعلام اين گونه بيماريها بوزارت بهداري و دامپزشگي[دامپزشكي] و شهرداريهاي مجاور هنگام بروز آنها و دور نگاهداشتن بيماران مبتلا بامراض ساريه، معالجه و دفع حيواناتيكه مبتلا بامراض ساريه بوده و يا در شهر بلاصاحب و مضر هستند

تهيه و تكميل مقررات صنفي و پيشنهاد آن بانجمن شهر و مراقبت در امور صحي آنها .

پيشنهاد تغيير نقشه شهر و تعيين قيمت عادله اراضي و ابنيه متعلق باشخاصي كه مورد احتياج شهر باشد بر طبق قانون توسعه معابر و تامين محل پرداخت آن و ايجاد و توسعه معابر و خيابانها و ميدانها و باغهاي عمومي و اراضي مورد احتياج براي لوله‌كشي و فاضل آب اعم از داخل يا خارج شهر و همچنين اراضي لازم براي ساختمان مخزن و نصب دستگاه تصفيه و آبگيري و متعلقات آنها بر طبق قانون توسعه معابر.

تهيه و تعيين ميدانهاي عمومي براي خريد و فروش ارزاق و توقف وسايط نقليه و غيره

تصدي در جمع‌آوري عايدات و صرفه هزينه در حدود بودجه مصوب

تهيه و تدوين آئين‏نامه براي فراواني و مرغوبيت و حسن اداره فروش گوشت و نان شهر و اجراي آن پس از تصويب انجمن شهر و تعيين و تعديل نرخ نان و گوشت و مصالح ساختماني

جلوگيري از افتتاح و داير نگاهداشتن دكانها و مراكزي كه مواد محترقه ميسازند در داخل شهر يا نقاطيكه انجمن شهر مخالف بهداشت و رفاه اهالي تشخيص دهد و همچنين جلوگيري از افتتاح و داير نگاهداشتن كارخانه‌هائيكه مزاحم اهالي شهر باشد در داخل شهر يا مجاور آن

ساختن رختشويخانه و مستراح و حمام عمومي و ميدانها و باغ كودكان و ورزشگاه مطابق اصول صحي و فني و اتخاذ تدابير لازم براي ساختمان خانه‌هاي ارزان قيمت براي اشخاص بي‌بضاعت ساكن شهر و همچنين تشريك مساعي در ساختن كشتارگاه

تهيه لايحه برقراري يا الغاء يا تغيير عوارض شهرداري با در نظر گرفتن سياست عمومي و اقتصادي دولت كه از طريق وزارت كشور بشهرداريها اعلام ميگردد

تشريك مساعي با وزارتفرهنك[وزارتفرهنك] در حفظ ابنيه و آثار باستاني شهر و ساختمان هاي عمومي و مساجد و غيره

اهتمام در مراعات شرايط بهداشت در كارخانه‌ها و مراقبت در پاكيزكي[پاكيزگي] گرمابه‌ها و مراقبت در پاكيزكي[پاكيزگي] گرمابه‌ها و نگاهداري اطفال بي‌صاحب و سرراهي.

شهرداري مكلف است تأمين اعتبارات مربوط بنظافت و آب و روشنائي و بهداشت را برساير اعتبارات مقدم داشته در صرف اعتبارات با رعايت الاهم فالاهم اقدام نمايد.

شهرداري در خارج از حوزه مصوب شهر تعهد تهيه و توزيع آب و برق و ساير تأسيسات شهرداري را ندارد و اگر وضع ساكنين خارج شهر اقتضا كند بر طبق تبصره ماده(1) رفتار خواهدشد

كليه پرداخت هاي شهرداري در حدود بودجه مصوب با اسناد مثبته بعمل خواهد آمد و اين اسناد بايد بامضاء رئيس حسابداري و شهردار كه در مقابل انجمن ذيحساب است و يكي از اعضاء انجمن كه براي نظارت در مخارج از طرف انجمن تعيين ميشود رسيده باشد.

در صورتيكه براي رسيدگي بحساب شهرداري‌ها لازم شود انجمن شهر يا شهرداري يا فرمانداري يا بخشداري ميتوانند از وزارت كشور بهزينه شهرداري محل درخواست اعزام بازرس يا حسابدار متخصص بنمايند

براي بررسي امور مهم فني و ساختماني از قبيل تماشاخانه و سينما و حمام و لوله‌كشي و كارخانه برق و غيره هر موقع لازم باشد بايد از متخصص فني و مهندسين امور شهرداريها استفاده شود و هزينه اياب و ذهاب آنها را اداره امور شهرداريها پرداخت خواهد نمود

اجراي مقررات شهرداري كه جنبه عمومي دارد و بتصويب انجمن رسيده پس از اعلام براي كليه ساكنين شهر لازم‌الرعايه است و اگر تصميمي در حدود قوانين و وظايف مربوط بانجمن شهر راجع بشخص يا اشخاص يا مؤسسات معين اتخاذ شده باشد پس از ابلاغ در صورتيكه آنها بتصميم متخذه تسليم نباشند مي‌توانند ابتداء بانجمن شهر و در ثاني بانجمن ولايتي و در صورت نبودن انجمن ولايتي بوزارت كشور شكايت نمايند و نظر انجمن ولايتي يا وزارت كشور قاطع است و چنانچه قبل از انجام تشريفات فوق اقدامي از طرف شهرداري شده باشد و پس از رسيدگي محقق شود كه ضرورت نداشته و متضمن خسارتي باشد شهرداري بايد خسارت ناشيه از آن اقدام را جبران كند.

مأمورين ثبت اسناد مكلفند در مورد تقسيم اراضي داخل شهر اعم از مشجر يا غيرمشجر نظر شهرداري را كه مبتني بر آئين‏نامه مخصوص شهرسازي است جلب و در نقشه تقسيمات آنرا رعايت نمايند.

شهرداريها مكلفند ده درصد از كليه درآمد ساليانه خود را بوزارت بهداري و پنج درصد درآمد مذكور را بوزارت فرهنك[فرهنگ] تسليم كنند وزارت بهداري و فرهنك[فرهنگ] بايد آن وجوه را بمصرف امور بهداشت و فرهنك[فرهنگ] رسانيده و هر سال يك مرتبه براي اطلاع و استحضار اهل محل حساب آن را منتشر كنند.

كليه عوارض و درآمد شهرداري شهر يا قصبه منحصراً بمصرف همان شهر يا قصبه يا قسمتي از حومه شهر كه شهرداري مستقلي دارد خواهد رسيد و بوسيله مأمورين مخصوصي كه از طرف شهرداري بنام مأمور وصول تعيين ميشوند دريافت خواهد شد و تعيين مامور وصول مستلزم تضمين كافي بر طبق مقررات امور مالي خواهد بود عوارضي كه توأم با ماليات هاي دولتي اخذ ميشود بوسيله دارائي وصول و همچنين عوارض كالاهائيكه بايد شركتها و مؤسسات بپردازند بر طبق دفاتر رسمي آنها بوسيله همان مؤسسات دريافت ميگردد كليه وجوهي كه جمع‌آوري ميشود بايد در صورت وجود بانك در بانك متمركز و در صورت نبودن بانك در محل با نظارت انجمن و اطلاع فرماندار يا بخشدار در صندوق شهرداري متمركز شود اداره دارائي موظف است هر پانزده روز يكبار صورت درآمد شهرداري را كه به بانك يا صندوق شهرداري توديع كرده است بشهرداري ارسال دارد.

مادام كه بودجه اداره امور شهرداري‌ها از طرف دولت تأمين نشده شهرداريهائيكه درآمد ساليانه آنها از پانصد هزار ريال متجاوز باشد صدي دوازده درآمد خود را بمركز ارسال مي‌دارند تا بمصرف احتياجات فني و اداري شهرداري ها برسد. آئين‏نامه وظائف و اختيارات اداره امور شهرداريها بايد در مدت يكماه پس از تصويب اين لايحه قانوني از طرف وزارت كشور تهيه و بتصويب هيئت‌وزيران برسد و تجديدنظر در آئين‏نامه مذكور با پيشنهاد وزارت كشور و تصويب هيئت وزيران صورت‌پذير است.

در نقاطي كه تا كنون شهرداري تشكيل نشده و بر طبق مقررات اين لايحه قانوني بايد تشكيل شود هزينه انتخابات انجمن شهر از صندوق مركزي اداره امور شهرداري ها بطور وام پرداخت خواهد شد و پس از تشكيل شهرداري وام مزبور جزء ديون در بودجه شهرداري منظور و مسترد خواهدشد.

شهرداري هائيكه اشخاص حدامي[جذامي] و مسلول و ديوانه و هار گزيده براي نگاهداري يا معالجه بتهران يا ساير شهرها ميفرستند مطابق معمول بايد هزينه‌ نگاهداري و مداوا و بازگشت آنها را از اعتبارات شهرداري همان محل پرداخت نمايد و اين مخارج بايد از حدود متعارف تجاوز نكند و در صورت تعلل اداره امور شهرداري ها ميتواند مستقيماً يا بوسيله ادارات دارائي از محل عوارض توأم با ماليات برداشت و بشهرداري مربوطه اطلاع دهد.

شهرداري هر 3 ماه يكبار منتها تا پانزدهم ماه بعد صورت جامعي از درآمد و هزينه شهرداري را كه بتصويب انجمن شهر رسيده براي اطلاع عموم بايد منتشر و 3 نسخه از آن را بوزارت كشور ارسال دارد و همچنين شهرداري مكلف است هر ششماه يكدفعه آمار كليه عمليات انجام شده از قبيل خيابان‌سازي و پل سازي و ساختمان عمارات و ساير امور اجتماعي و بهداشتي و امثال آن را براي اطلاع عموم منتشر نموده و نسخه‌اي از آن را بوزارت كشور بفرستد.

كاركنان شهرداري حتي‌المقدور از بين كارمندان رسمي و مستخدمين دونپايه و جزء و مأمورين تنظيف و رانندگان وسايط‌ نقليه شهرداري و غيره مطابق پيشنهاد شهردار با تصويب انجمن شهر تعيين ميشوند. شهرداريها رونوشت ابلاغ كارمندان رسمي و دونپايه و جزء را بوسيله وزارت كشور براي اداره بازنشستگي ارسال ميدارند تا از حقوق كارمندان مزبور كه مشمول مقررات قانون استخدام مي‌باشند كسور بازنشستگي دريافت و بوسيله دارائي محل بصندوق بازنشستگي فرستاده شود و خدمت آنها در شهرداريها جزء ايام خدمت محسوب خواهد شد.

در مورد پزشكان و مهندسين و داروسازان و قابله‌ها ميتوان با پيشنهاد شهردار و تأييد فرماندار و تصويب انجمن و حكم وزارت كشور حداكثر تا ميزان معادل حقوق پايه قانوني و مزاياي آن ها بتناسب اهميت و موقعيت محل مبلغي علاوه بعنوان فوق‌العاده مخصوص پرداخت نمود مشروط براينكه مجموع حقوق و مزايا و فوق‌العاده آنها از ميزان حقوق و مزايائي كه دولت بامثال آنها ميپردازد تجاوز نكند

در امور متفرقه

در مواقع رسمي تشريفات شهردار و در غياب او معاون شهرداري نماينده شهر خواهدبود.

در قصباتي كه فقط در بعضي از فصول برقراري شهرداري لازم باشد براي فصل مزبور و همچنين براي چند قصبه كه بيكديگر نزديك باشند ميتوان يك شهرداري تأسيس كرد در صورت اخير تقسيم هزينه به نسبت درآمد هر يك از قصبات ميباشد.

انجمن شهر در هر محل ميتواند بر ذبايح و مستغلات نيز عوارضي بنفع شهر تصويب كند و حداقل و اكثر از طرف وزارت كشور پيشنهاد و در كميسيون كشور مجلسين بايد تصويب گردد.

براي تكميل عده اعضاء انجمن هائي كه بموجب قانون شهرداريها مصوب 4ر5ر328 تشكيل شده‌اند از حائزين اكثريت انتخابات سابق دعوت خواهدشد و در صووتي[صورتي] كه بشخص ديگر جز اعضاء فعلي رأي داده نشده باشد براي همان عده كسري مطابق اين لايحه قانوني در محل منظور بدون تقسيم بحوزه‌ها انتخاب بعمل خواهدآمد.

وزارت كشور براي راهنمائي شهرداريها نقشه‌هاي ساختماني و آئين‏نامه‌هاي لازم را در هر قسمت تهيه و شهرداري ها را آگاه خواهدساخت - وظايف انجمن شهر و چگونگي ارتباط با وزارت كشور و جزئيات ديگر ضمن آئين‏نامه از طرف وزارت كشور تهيه و بتصويب هيئت وزيران خواهدرسيد.

شهرداري بايد با تصويب انجمن شهر آئين‏نامه اجرائي وصول عوارض شهرداري و آب بها و بهاي برق و امثال آنرا كه از اهالي دريافت مينمايد تدوين و تنظيم نمايد.

وزارت كشور ميتواند در صورت لزوم مجمع عمومي با حضور نمايندگان انجمن هاي شهر ـ كشور تشكيل دهد كه در مورد كارهاي عمومي شهر و ارتباطات لازمه آنها مذاكره و تصميمات مقتضي اتخاذ نمايند دوره اجلاسيه اين مجمع يك هفته و هزينه مسافرت نماينده هر انجمن بعهده شهرداري مربوطه خواهدبود

حوزه شهرداري عبارت از محوطه شهر است و اگر اختلافي حاصل شد كميسيوني مركب از فرماندار و شهردار و رئيس دارائي و رئيس شهرباني و رئيس اداره آمار و رئيس اداره ثبت اسناد و نماينده انجمن شهر (درصورت وجود) تشكيل ميشود و باختلافات رسيدگي و حدود شهر را معين ميكند و صورتمجلس را براي تصويب بوزارت كشور ارسال مي‌دارد.

نوشتن هر نوع مطلبي يا الصاق هر نوشته‌اي بر روي ديوارهاي شهر ممنوع است مگر در محل هائيكه شهرداري براي نصب و الصاق اعلانات معين مي‌كند و در اين محلها فقط بايد به نصب و الصاق آگهي اكتفا كرد و نوشتن بر آن نيز ممنوع است متخلف علاوه بر تأديه خسارت مالكين بر طبق آئين‏نامه امور خلافي تعقيب ميشود.

چنانچه عللي شهرها و يا قصبات فاقد انجمن قانوني باشند اعم از اينكه انجمن مطلقاً وجود نداشته باشد يا آنكه عده اعضاء آن بحد نصاب مقرر در اين لايحه قانوني نرسد تا تشكيل انجمن وزارت كشور جانشين آن خواهدبود

فرمانداران و بخشداران موظفند دو ماه قبل از انقضاء دوره چهارساله انجمن شهر يا قصبه وسائل انتخابات دوره بعد را از هر جهت فراهم نمايند بنحويكه قبل از پايان دوره انجمن انتخابات دوره بعد در محل خاتمه پذيرد.

وزارت كشور موظف است پس از تصويب اين لايحه قانوني در ظرف سه ماه آئين‏نامه‌اي بمنظور تثبيت و رسمي‌شدن خدمت كاردانهاي فني و آتش‌نشاني و ساير مأمورين فني و درجه‌بندي آنها تهيه و براي اجرا بشهرداريها ابلاغ نمايد.

در مقررات جزائي

هر يك از اعضاي انجمن نظارت از مركزي و شعب و متصديان صندوق در اوراق آراء تقلب نمايند از قبيل آنكه آنها را كم يا زياد كنند يا در اوراق تغيير اسم دهند و يا هنگام استخراج آراء اسم داوطلبان را عوضي خوانده يا در دفاتر عوضي ثبت نمايند يا بدفاتر چيزي الحاق كنند يا آنها را بقصد تقلب بتراشند و جعل و تزوير كنند در مراجع قضائي مورد تعقيب واقع و از ششماه تا سه سال زنداني و به پنجهزار تا پنجاه هزار ريال جزاي نقدي محكوم خواهند شد. در مورد تعويض تمام يا قسمتي از آراء صندوق و يا از بين بردن صندوق و دستبرد بآراء مرتكب بحداكثر مجازات محكوم خواهد شد. اين حكم شامل شركاء و معاونين جرم نيز خواهد بود

هر يك از اعضاء انجمن نظارت از مركزي و شعب كه بدون علت موجه باعث تعطيل يا تعويق جريان انتخابات بشوند و يا صورت مجلس نتيجه انتخابات را در مدت مقرر قانوني بانجمن نظارت مركزي نفرستند و يا معلوم شود كه موجبات انجام نشدن انتخابات را در قلمرو خود بهر نحو كه بوده باشد فراهم كرده باشند در مراجع قضائي مورد تعقيب واقع و به ششماه تا سه سال زندان و به پنج هزار تا پنجاه هزار ريال جزاي نقدي محكوم ميشوند

انتخاباتي كه مبني بر تطميع يا تهديد (جاني ـ مالي ـ شرفي) باشد از درجه اعتبار ساقط است تهديد يا تطميع‌كننده اگر از مامورين دولتي يا از اعضاء انجمن اعم از مركزي يا شعب يا از داوطلبان نمايندگي باشد به شش ماه تا سه سال زنداني و بتأديه پنج هزار تا پنجاه هزار ريال محكوم خواهد شد. هر گاه تهديد يا تطميع‌كننده غير از اشخاص مذكور باشد بزندان تاديبي از 3 ماه تا يكسال و جزاي نقدي از يكهزار ريال تا ده هزار ريال محكوم ميشود همين مجازات ها بكسانيكه آراء انتخابيه را خريد و فروش نمايند تعلق ميگيرد و قبول‌كنندگان تطميع نيز شريك جرم محسوب مي شود

هر كس با شناسنامه‌ايكه متعلق باو نباشد و يا با شناسنامه مجعول رأي بدهد و يا از شناسنامه خود بيش از يكنسخه داشته باشد و باستناد آن بيش از يكدفعه رأي بدهد از يكماه تا ششماه زنداني و به جزاي نقدي از پانصد ريال تا پنجاه هزار ريال محكوم خواهد شد مجازات فوق درباره هر كس كه به نحوي از انحاء در يكدوره انتخابيه بيش از يكمرتبه رأي بدهد نيز مقرر است

در موارد مذكوره فوق انجمن نظارت مركزي و شعب بايد صورت مجلس تهيه و فوراً نزد مقامات صالحه بفرستند

كسانيكه بموجب مقررات اين لايحه قانوني محكوميت قطعي پيدا كنند از حق انتخاب كردن و انتخاب شدن در دو دوره محروم خواهند شد

در نقاطي كه انجمن قانوني وجود ندارد و يا تشكيل آن بعللي متوقف مانده وزارتكشور مكلف است كه تاريخ شروع انتخابات جديد را پس از فراهم شدن وسائل اعلان كند

از تاريخ تصويب اين لايحه قانوني كليه قوانيني كه با اين لايحه قانوني مغايرت دارد ملغا است.

وزارتكشور و دادگستري و بهداري و فرهنك[فرهنگ] مامور اجراي اين لايحه قانوني مي‌باشند.

بر طبق قانون اعطاي اختيارات مصوب 20 مرداد 1331 لايحه قانوني شهرداري مشتمل بر (90) ماده و (14)تبصره تصويب مي‌شود بتاريخ 11 آبان ماه 1331

نخست وزير ـ دكتر محمد مصدق