شاخص‌های ارزیابی علم و فناوری

شاخصهای کلان ارزیابی علم و فناوری (1) -عنوانهای شاخصهای کلان ارزیابی علم و فناوری چگونگی ارزیابی بخش علم و فناوری کشور را به صورت کلی و فراتر از دستگاهها و سازمانهای مربوط به این بخش تعیین می‌کند. ارزیابی براساس این شاخصها باید روند عمومی بخش علم و فناوری کشور و موقعیت نسبی آن را در عرصه بین‌المللی مشخص کند.

شاخصهای انسانی(2)

1 تعداد محققان در یک میلیون نفر جمعیت.

2 تعداد کل شاغلان تحقیقاتی در یک میلیون نفر جمعیت.

3 درصد محققان از کل شاغلان تحقیقاتی.

4 درصد محققان مراکز دولتی از کل محققان.

5 درصد شاغلان تحقیقاتی مراکز دولتی از کل شاغلان تحقیقاتی.

6 درصد محققان در بخشهای مختلف تحقیقات از کل شاغلان تحقیقاتی.

7 درصد کارشناسان پژوهشی از کل شاغلان تحقیقاتی.

8 درصد تکنیسین‌های شاغل در تحقیقات از کل شاغلان تحقیقاتی.

9 تعداد شاغلان تحقیقاتی برحسب استان‌های کشور.

10 تعداد و درصد محققان برحسب رشته تخصصی.

11 درصد رشد تعداد محققان.

12- تعداد نیروهای پشتیبانی و خدماتی تحقیقات.

شاخصهای مالی

1 کل اعتبارات تحقیقاتی.

2 درصد رشد اعتبارات تحقیقاتی(3)

3 درصد اعتبارات تحقیقاتی از تولید ناخالص ملی (GNP).

4 درصد اعتبارات دولتی تحقیقات از بودجه عمومی دولت.

5 درصد اعتبارات دولتی تحقیقات از کل اعتبارات تحقیقاتی.

6 درصد درآمدهای تحقیقاتی از کل هزینههای تحقیقاتی.

7 درصد هزینههای تحقیقاتی از کل اعتبارات تحقیقاتی مصوب.

8 درصد اعتبارات تحقیقات کاربردی و توسعهای از کل اعتبارات تحقیقاتی.

9 درصد اعتبارات تحقیقات بنیادی از کل اعتبارات تحقیقاتی.

10 درصد اعتبارات بخشهای مختلف تحقیقات از کل اعتبارات تحقیقاتی و رشد اعتبارات هر بخش.

11 درصد اعتبارات پشتیبانی تحقیقات به تفکیک عمرانی و پرسنل دفتری خدماتی از کل اعتبارات تحقیقاتی.

12 درصد هزینههای پرسنلی تحقیقات از کل اعتبارات تحقیقاتی.

13 کل هزینه مربوط به خرید و انتقال فناوری.

14 کل درآمد حاصل از فروش و انتقال فناوری.

شاخصهای ساختاری

1 تعداد مراکز تحقیقاتی.

2 نسبت مراکز تحقیق و توسعه (4) به کل مراکز تحقیقاتی.

3 نسبت مراکز تحقیقات علمی به کل مراکز تحقیقاتی

4 نسبت مراکز تحقیقاتی غیردولتی به کل مراکز تحقیقاتی.

5 تعداد تفاهم نامههای اجرا شده به تفکیک ملی و بین‌المللی.

6 تعداد پایگاهها و شبکههای رایانهای اطلاع‌رسانی علمی و مرتبط با شبکههای اینترنت.

7 نسبت مراکز تحقیقاتی در هر یک از گروههای تخصصی علمی(5)به تفکیک.

8 نسبت مراکز تحقیقاتی دولتی در هر یک از گروههای تخصصی علمی.

9 تعداد پارک‌ها و شهرکهای تحقیقاتی و فناوری.

10 تعداد انجمنهای علمی.

شاخصهای عملکردی

1 تعداد طرحهای تحقیقاتی مصوب و فعال(1)به تفکیک بنیادی، کاربردی و توسعهای

2 تعداد طرحهای تحقیقاتی پایان یافته که نتایج آن مورد استفاده قرار گرفته است.

3 تعداد طرحهای تحقیقاتی پایان یافته به تفکیک بنیادی، کاربردی و توسعهای.

4 درصد طرحهای تحقیقاتی بنیادی از کل طرحهای تحقیقاتی فعال.

5 درصد طرحهای تحقیقاتی کاربردی و توسعه‌ای از کل طرحهای تحقیقاتی فعال.

6 تعداد مقالات منتشر شده در مجلات معتبر علمی ترویجی و علمی پژوهشی ایرانی به تفکیک.

7 تعداد مقالات منتشر شده در مجلات معتبر علمی خارجی.

8 تعداد مقالات منتشر شده در مجموعه مقالات کامل همایش‌های معتبر علمی داخلی.

9 تعداد مقالات منتشر شده در مجموعه مقالات کامل همایش‌های معتبر علمی خارجی.

10 تعداد اختراعات و اکتشافات به ثبت رسیده.

11 تعداد ارجاعات به مقالات علمی منتشر شده.

12 تعداد کتب علمی تخصصی تالیف شده و انتشار یافته توسط دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی و ناشران معتبر علمی.

13 تعداد قراردادهای خرید و انتقال فناوری.

14 تعداد قراردادهای فروش و انتقال فناوری.

شاخصهای بهرهوری 51 نسبت تعداد مقالات منتشر شده به صد نفر محقق به تفکیک بندهای 4 6 تا 4 9 52 نسبت اعتبارات تحقیقاتی به تعداد محققان و شاغلان تحقیقاتی به تفکیک. 53 نسبت اعتبارات تحقیقاتی به تعداد کل طرحهای تحقیقاتی پایان یافته. 54 نسبت تعداد محققان به تعداد مراکز تحقیقاتی. 55 نسبت اعتبارات تحقیقاتی به تعداد مراکز تحقیقاتی. 56 نسبت تعداد طرحهای تحقیقاتی فعال به تعداد مراکز تحقیقاتی. 57 نسبت تعداد طرحهای تحقیقاتی فعال به صد نفر محقق. 58 نسبت کل اعتبارات تحقیقاتی به تعداد محققان. 59 نسبت کل اعتبارات تحقیقاتی به یک میلیون نفر جمعیت کشور و به کل جمعیت کشور. 510 نسبت تعداد طرحهای تحقیقاتی پایان یافته به طرح‌های تحقیقاتی مصوب. 511 نسبت تعداد طرحهای تحقیقاتی پایان یافته که نتایج آن مورد بهره برداری قرار گرفته به کل طرحهای تحقیقاتی مصوب.

شاخصهای خرد ارزیابی علم و فناوری -عنوانهای شاخصهای خرد ارزیابی علم و فناوری، چگونگی ارزیابی دستگاهها و سازمانهای مربوط به بخش علم و فناوری و نحوه مقایسه آن‌ها را با هم معین می‌کند. ارزیابی براساس این شاخص‌ها باید در نهایت به رتبه‌بندی دستگاهها و سازمانهای موجود دراین بخش منجر شود. این شاخص‌ها، دانشگاه، پژوهشگاه، مرکز تحقیقاتی، پژوهشکده، سازمان تحقیقاتی و گروه تحقیقاتی دارای تشکیلات مستقل را مورد ارزیابی قرار می‌دهد.

شاخصهای انسانی 11 تعداد محققان به تفکیک گروههای تخصصی و مدرک علمی. 12 تعداد کل شاغلان تحقیقاتی به تفکیک گروههای تخصصی. 13 تعداد کارشناسان پژوهشی. 14 تعداد تکنیسینهای شاغل در تحقیقات. 15 درصد شاغلان تحقیقاتی از کل کارکنان. 16 تعداد دانشجویان دوره‌های تحصیلات تکمیلی به تفکیک مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری.

شاخصهای مالی 21 کل اعتبارات تحقیقاتی. 22 درصد اعتبارات دولتی تحقیقات از کل اعتبارات تحقیقاتی. 23 درصد اعتبارات غیردولتی تحقیقات از کل اعتبارات تحقیقاتی. 24 درصد کمک‌ها و درآمدهای تحقیقاتی از کل اعتبارات تحقیقاتی به تفکیک. 25 درصد اعتبارات تحقیقات کاربردی و توسعه‌ای از کل اعتبارات تحقیقاتی. 26 درصد اعتبارات تحقیقات بنیادی از کل اعتبارات تحقیقاتی. 27 درصد کل اعتبارات تحقیقاتی از کل اعتبارات. 28 درصد اعتبارات پشتیبانی تحقیقات به تفکیک عمرانی و پرسنل دفتری خدماتی از کل اعتبارات تحقیقاتی. 29 درصد هزینه‌های پرسنلی از کل اعتبارات و از اعتبارات تحقیقاتی. 210 درآمد حاصل از فروش و انتقال فناوری.

شاخصهای ساختاری 31 تعداد تفاهم‌نامه‌ها با سایر مراکزعلمی و تحقیقاتی برای انجام برنامهها و پروژههای مشترک تحقیقاتی. 32 تعداد رشته‌ها و گروههای علمی تحقیقاتی به تفکیک. 33 تعداد قطب‌های تحقیقاتی (کانون‌های عالی تحقیقی نمونه). 34 تعداد مراکز تحقیقاتی. 35 داشتن پایگاهها و شبکه‌های رایانه‌ای اطلاع‌رسانی علمی و ارتباط با شبکه‌های اینترنت. 36 تعداد کتابهای علمی و منابع اطلاع‌رسانی. 37 تعداد عناوین مجلات معتبر علمی داخلی و خارجی. 38 داشتن ارزیابی درونی منظم.

شاخصهای عملکردی 41 تعداد طرحهای تحقیقاتی فعال. 42 تعداد طرحهای تحقیقاتی پایان یافته که نتایج آن مورد استفاده قرار گرفته است. 43 تعداد طرحهای تحقیقاتی پایان یافته به تفکیک بنیادی، کاربردی و توسعه‌ای. 44 درصد طرحهای تحقیقاتی بنیادی از کل طرحهای تحقیقاتی فعال. 45 درصد طرحهای تحقیقاتی کاربردی و توسعه‌ای از کل طرحهای تحقیقاتی فعال. 46 تعداد مقالات منتشر شده در مجلات معتبر علمی ترویجی و علمی پژوهشی ایرانی به تفکیک. 47 تعداد مقالات منتشر شده در مجلات معتبر علمی خارجی. 48 تعداد مقالات منتشر شده در مجموعه مقالات کامل همایش‌های معتبر علمی داخلی. 49 تعداد مقالات منتشر شده در مجموعه مقالات کامل همایش‌های معتبر علمی خارجی. 410 تعداد اختراعات و اکتشافات به ثبت رسیده. 411 تعداد قراردادهای تحقیقاتی اجرا شده با سایر مراکز علمی به تفکیک داخل و خارج. 412 تعداد اعضای هیئت علمی که در راهنمایی دانشجویان تحصیلات تکمیلی مشارکت دارند. 413 تعداد اعضای هیئت علمی که در انجام تحقیقات در سایر مراکز علمی و تحقیقاتی داخلی و خارجی همکاری داشته‌اند. 414 تعداد اعضای هیئت علمی و یا محققانی که برای انجام تحقیقات از سایر مراکز دعوت شدهاند. 415 تعداد کارگاههای علمی تخصصی برگزار شده 416 تعداد گردهماییهای علمی برگزار شده. 417 تعداد سخنرانی‌های علمی و جلسات مباحثه. 418 تعداد رتبه‌ها و افتخارات پژوهشی اخذ شده از جشنواره‌های علمی و پژوهشی ملی و بین‌المللی. 419 تعداد عناوین کتب و نشریات علمی منتشر شده. 420 تعداد قراردادهای فروش و انتقال فناوری.

شاخصهای بهرهوری 51 نسبت تعداد مقالات منتشر شده به تعداد محققان 52 نسبت اعتبارات تحقیقاتی به تعداد محققان و شاغلان تحقیقاتی به تفکیک. 53 نسبت اعتبارات تحقیقاتی به تعداد کل طرحهای تحقیقاتی پایان یافته. 54 نسبت تعداد طرحهای تحقیقاتی فعال به تعداد محققان. 55 نسبت تعداد طرحهای تحقیقاتی پایان یافته به طرح‌های تحقیقاتی مصوب. 56 نسبت تعداد طرحهای تحقیقاتی پایان یافته که نتایج آن مورد بهره برداری قرار گرفته به کل طرحهای تحقیقاتی مصوب.

شاخصهای کیفی ارزیابی علم و فناوری شاخصهای کیفی ارزیابی علم و فناوری، مولفه‌ها و مقولاتی از سامانه علم و فناوری ملی را مورد بررسی و پرسش قرار می‌دهد که تبیین کمی آن‌ها دشوار یا غیر ممکن است. پاسخ به این پرسش‌ها باید به صورت تحلیلی و از طریق نظرخواهی از صاحبنظران و مدیران علم و فناوری فراهم آید و نتایج ارزیابی براساس شاخصهای آماری را تکمیل کند. این شاخصها عبارتند از: 1 میزان تطبیق تحقیقات انجام شده در کشور با هدف‌های برنامه‌های توسعه. 2- فرآیند سیاستگذاری و تعیین راهبردهای علم و فناوری در کشور. 3 کیفیت ساماندهی و سازماندهی ملی علم و فناوری. 4 کیفیت نظام اطلاع‌رسانی علم و فناوری در کشور. 5 توسعه ارتباطات بین‌المللی در زمینه علم و فناوری. 6 میزان استفاده از نتایج تحقیقات در کشور. 7 گسترش فرهنگ و روحیه تحقیق در کشور و میزان اعتقاد به استفاده از تحقیق در برنامهریزیهای عمرانی و توسعهای. 8 میزان مشارکت دانشمندان و محققان کشوردر تصمیم‌گیری امور مربوط به علم و فناوری. 9 نحوه مصرف بودجه‌های تحقیقاتی در کشور. 10 میزان ارائه خدمات و تسهیلات بخش دولتی در امور تحقیقاتی. 11 کیفیت انتقال فناوری از خارج به داخل کشور و انجام تحقیقات تطبیقی به منظور بومی کردن آن. 12 ارتباط بخش صنعت با مراکز تحقیقاتی ( دانشگاهی و غیردانشگاهی). 13 میزان گرایش به مراکز تحقیقاتی غیردولتی و روند توسعه کمی و کیفی آن‌ها. 14 کیفیت مدیریت مراکز تحقیقات. 15 منزلت اجتماعی و رضایت شغلی دانشمندان و محققان. 16 کیفیت مجلات علمی پژوهشی کشور. 17 کیفیت کتابهای علمی. 18 کیفیت همایشهای علمی و امکانات و تجهیزات مربوط جهت برگزاری همایشها در سطح بین‌المللی. 19 میزان توجه به ایجاد راهکارهای مناسب جهت جذب نخبگان و کاهش مهاجرت آنان.