نظر مشورتي 7/1403/438 مورخ 1403/08/02 اداره كل حقوقي قوه قضائيه

استعلام : چنانچه فرد «الف» خودروي معيوبي را به فرد «ب» بفروشد؛ خريدار نيز بدون آگاهي از اين امر آن را با همان وضعيت به فرد «ج» و فرد اخير نيز بدون آگاهي از اين وضعيت آن را به «د» بفروشد، خواهشمند است به پرسش‌هاي زير پاسخ دهيد: اولاً، اگر فرد «د» به يد ماقبل خود (ج) رجوع كند و ارش دريافت كند، آيا «ج» مي‌تواند به يد قبلي رجوع كند و به همين ترتيب مراجعه به يد قبلي ادامه يابد؟ ثانياً، چنانچه ايادي بعدي بتوانند به ايادي قبلي خود مراجعه كنند، آيا فرد «ج» همان خسارتي را از فرد «ب» دريافت مي‌كند كه به فرد «د» داده است و يا آنكه مبلغ ارش بستگي به قرارداد وي و فرد «ب» دارد؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : در فرض سؤال كه در اجراي ماده 422 و بند يك ماده 429 قانون مدني، مال معيوب مورد معاملات متعدد قرار گرفته و آخرين خريدار با طرح دعوا عليه يد قبلي خود ارش دريافت كرده است، اولاً، دعاوي هر يك از ايادي عليه يد قبلي به خواسته مطالبه ارش مسموع است؛ مگر آنكه در روابط طرفين خيار عيب ساقط شده باشد. ثانياً، قانونگذار در خصوص چگونگي محاسبه ارش در ماده 427 قانون مدني، به نحو اطلاق و صرف نظر از انجام يا عدم انجام معاملات متعدد نسبت به مبيع معيوب، ترتيب و شيوه خاصي پيش‌بيني كرده است؛ بر اين اساس، در مقام محاسبه ميزان استحقاق هر يك از ايادي بر ارش نمي‌توان به قواعد عام مسؤوليت مدني مراجعه كرد؛ بنابراين، هر يك از ايادي در مقام مراجعه به يد قبل خود، مطابق ترتيب پيش‌بيني شده در اين ماده استحقاق بر ارش دارند.