نظر مشورتي 7/1400/1007 مورخ 1401/01/16 اداره كل حقوقي قوه قضائيه در خصوص خروج موضوعي اعمال بند «ب» ماده 10 قانون رسيدگي به تخلفات رانندگي مصوب 1389 از قلمرو شمول ماده 40 آيين نامه راهنمايي و رانندگي مصوب 1384

استعلام : وفق ماده 40 آيين نامه راهنمايي و رانندگي دارنده گواهي نامه كه يكي از شرايط پزشكي موضوع تبصره 3 ماده 27 آيين نامه را ندارد براي انجام معاينات و آزمايش هاي پزشكي به مراكز پزشكي مجاز معرفي مي شود و در صورتي كه شرايط و صلاحيت رانندگي را از دست داده باشد، گواهي نامه از وي اخذ و گواهي نامه متناسب با شرايط جسمي وي صادر و تسليم مي شود و يا گواهي نامه به طور كامل ابطال مي شود. از سوي ديگر طبق بند «ب» ماده 10 قانون رسيدگي به تخلفات رانندگي مصوب 1389 پليس مجاز است با به كارگيري دستگاه هاي در اختيار، از رانندگان مشكوك به مصرف مشروبات الكلي تست الكل اخذ و در صورت احراز رانندگي در حالت مستي، نسبت به اعمال قانون و ضبط گواهي نامه به مدت شش ماه اقدا كند. آيا پليس راهنمايي و رانندگي مي تواند كساني را كه چند نوبت سابقه اعمال بند «ب» ماده 10 قانون مذكور را دارند، به عنوان رانندگان مشمول ماده 40 دانسته و ايشان را به مراكز پزشكي مجاز معرفي كند و با تلقي اعتياد به مواد الكلي تحت عنوان فقد صلاحيت روحي- رواني و جسمي، محدوديت يا محروميت پزشكي مندرج در ماده 40 آيين نامه را در حضور ايشان اعمال كند؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : اولاً، در مواردي كه به استناد بند «ب» ماده 10 قانون رسيدگي به تخلفات رانندگي مصوب1389، مأمورين موضوع ماده 2 اين قانون قبض جريمه صادر و گواهي نامه راننده را ضبط مي كنند، نيروي انتظامي بايد وفق قسمت اخير بند «ب» از ماده 10 قانون پيش گفته، مراتب را جهت رسيدگي به اتهام راننده مبني بر ارتكاب جرائم مذكور در اين بند، به مرجع قضايي گزارش كند. چنانچه راننده از حيث ارتكاب اين جرائم (مصرف مسكر يا استعمال مواد مخدر يا روان گردان) برائت حاصل كند، صرف صدور حكم برائت به معناي غير قانوني بودن اقدامات مأمورين ذي صلاح در صدور برگ جريمه و ضبط گواهي نامه نيست و اگر راننده در اين خصوص اعتراضي داشته باشد، رسيدگي به آن در صلاحيت ذاتي واحد رسيدگي به اعتراض نسبت به برگه¬هاي جريمه موضوع ماده 5 قانون رسيدگي به تخلفات رانندگي مصوب 1389 است. ثانياً، اگر چه مستنبط از ماده 40 و تبصره هاي 2 و 3 ماده 27 آيين نامه راهنمايي و رانندگي مصوب 1384 با اصلاحات بعدي اين است كه سلامت جسمي و رواني و بقاء و تداوم آن، شرط صدور گواهي نامه رانندگي و بقاي اعتبار آن براي رانندگي كردن است، اما فرض سؤال كه ناظر به اعمال بند «ب» ماده 10 قانون رسيدگي به تخلفات رانندگي مصوب 1389 و حدوث شرايط مقرر در آن است، از قلمرو شمول ماده 40 آيين نامه پيش گفته خروج موضوعي دارد.