مصوبه شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران در خصوص طرح تفصيلي بافت پيرامون حرم شاهچراغ (ع)

شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران درجلسه مورخ 1403/10/17، پيرو مصوبه مورخ 1399/8/5 با موضوع «اعلام سياستهاي شوراي عالي در مورد طرح بافت پيرامون حرم شاهچراغ (ع)» و با توجه به اصلاح بند 15 مصوبه سفر استاني مورخ 1400/7/22 هيئت محترم دولت وقت به استان فارس، طي نامه شماره 159142 مورخ 1402/9/4 معاون اول محترم وقت رئيس جمهور، مبني بر آنكه «شوراي برنامه ريزي و توسعه استان، پيشنهادات و طرح پيشنهادي خود را در خصوص طرح تفصيلي 57 هكتاري حرم شاهچراغ به شوراي عالي شهرسازي و معماري ارائه دهد»، طرح تفصيلي بافت پيرامون حرم شاهچراغ (ع)، مصوب مورخ 1401/2/25 كميسيون ماده پنج شهر شيراز و مصوب مورخ 1401/9/19 شوراي برنامه ريزي و توسعه استان فارس را بر اساس صورتجلسه مورخ 1403/2/25 كميته فني شماره سه بررسي و ضمن تأكيد بر ضرورت حفاظت از بافت پيرامون حرم شاهچراغ، به عنوان تنها بافت تاريخي ـ مذهبي يكپارچه باقيمانده پيرامون بقاع متبركه و ارتقاء كيفيت سكونت در بافت تاريخي، مقرر نمود:

1. نقشه پهنه بندي مصوب كميسيون ماده پنج، كه با رعايت حداقل مداخله در بافت تاريخي، ساماندهي تخريب هاي موجود و ايجاد زمينه هاي احياي بافت تاريخي مابين دو حرم مطهر از طريق ساماندهي مزار امامزادگان موجود در بافت تهيه شده است، در چهارچوب الزامات حفاظتي اثر ثبت ملي بافت تاريخي شيراز و سياست هاي مصوب مورخ 1399/8/5 شوراي عالي شهرسازي و معماري به شرح زير اصلاح و تكميل شود.

2. با توجه به تصويب نقشه پهنه بندي دركميسيون ماده پنج و عدم كفايت سند مذكور براي تعيين تكليف دقيق هر كدام از پلاك ها، ضروري است نقشه كاربري، نقشه شبكه معابر و ضوابط و مقررات در مقياس تفصيلي، با رعايت الزامات حفاظتي اثر ثبت ملي بافت تاريخي شيراز و سياست هاي مصوب شوراي عالي مبني بر توجه به تأمين نيازهاي توسعه دو حرم و خدمات زائران و حفاظت از بناها و بافت ارزشمند، با تاكيد بر ايجاد زمينه هاي سرزندگي بافت شهري مابين دو حرم مطهر، تسهيل و ترغيب به مرمت، احياء و نوسازي ابنيه موجود، تأمين خدمات عمومي و خدمات پشتيبان سكونت و رعايت ملاحظات پدافند غيرعامل و همپيوندي بافت پيرامون حرم با بافت تاريخي پيرامون و توسعه گردشگري مذهبي و زيارتي ظرف مدت دو ماه تهيه شده و پس از تصويب در مراجع ذيربط استاني، جهت طي مراحل ابلاغ، به دبيرخانه شوراي عالي ارسال گردد.

حدفاصل خط مشكي تا مجموعه بين الحرمين ـ طرح موضعي در چهارچوب الزامات حفاظتي اثر ثبت ملي بافت تاريخي شيراز و اسناد طرح تفصيليِ موضوع بند (2) مصوبه، با رويكرد احياء بناهاي ارزشمند موجود و بهره گيري از آن براي تأمين بخشي از نيازهاي آستان هاي مقدس، بهسازي معابر موجود، تسهيل و ارتقاء كيفيت تشرف زائران، با حداقل مداخله در بافت، توسط اداره كل راه و شهرسازي استان فارس، ظرف مدت سه ماه بعد از ابلاغ اسناد طرح تفصيلي تهيه شده و ضمن هماهنگي با نمايندگان توليت آستان هاي مقدس به تصويب كميسيون ماده پنج برسد.

4. در مورد جانمايي كاربري درماني، باتوجه به ضرورت ايجاد خدمات پشتيبان زيارت د رفاصله مناسب نسبت به حرم مطهر شاهچراغ، مكان فعلي بيمارستان دكتر نجابت، به عنوان دارالشفاء حرم مطهر، با مقياس كاركردي متناسب با ظرفيت معابر بافت پيراموني، مورد تأييد قرارگرفت. گستره درماني پيشنهادي، به تأمين نيازهاي فضايي حرم هاي مطهر و ايجاد دسترسي و ورودي مناسب به مجموعه حرم شاهچراغ اختصاص يابد.

5. در مورد فعاليت هاي مورد نياز دو آستان مقدس، ضمن هماهنگي با نمايندگان توليت آستان ها، ضروري است فعاليت هاي مذكور، با ذكر عنوان و مساحت، در گستره هاي توسعه حرمين و تخريب هاي موجود، جانمايي شده و ضوابط و مقررات متناسب با ضوابط و الگوهاي معماري بافت تاريخي و الزامات حفاظتي ارائه شود. بخشي از فعاليتهاي مورد نياز آستان هاي مقدس، كه به لحاظ مقياس كاركردي و كالبد مورد نياز، هماهنگ با مقياس بافت مسكوني باشند، و همچنين فعاليتهاي متناسب با خدمات زائران، امكان استقرار در گستره سكونتي مابين دو حرم مطهر ـ HR112 ـ با اولويت استفاده از ظرفيت احياء بناهاي ارزشمند موجود و با رعايت كليه ضوابط حفاظتي را خواهند داشت. فعاليتهاي مرتبط با گردشگري، در گستره سكونتي 111 ـ HR قابل استقرار خواهند بود.

6. جانمايي بناهاي ثبتي و ارزشمند موجود در بافت در تطابق با نقشه ثبت بافت در فهرست آثار ملي، ضمن هماهنگي با وزارت ميراث فرهنگي بررسي و نهايي شود.

7. در مورد مسير پيشنهادي زيارتي مابين مزار امامزادگان درون بافت، چهارچوب ها و ضوابط مرمت شهري، با رويكرد ارتقاء كيفيت فضايي مسيرهاي مذكور و ساماندهي مزار امامزادگان با حداقل مداخله در بافت، از طريق بهسازي معابر موجود و بهره گيري از بناهاي ارزشمند مجاور امامزادگان براي استقرار فعاليت هاي متناسب با كاركرد زيارت و مقياس بافت، در طرح تفصيلي تعيين شود. همچنين گذرهاي تاريخي نيازمند تهيه طرح هاي موضعي مرمت شهري و چهارچوب تهيه طرح هاي مذكور، در طرح تفصيلي مشخص شود. طرح هاي ياد شده، توسط شهرداري شيراز تهيه شده و پس از تأييد وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي به تصويب كميسيون ماده پنج برسد همچنين طرح معماري و فضاي شهري ساماندهي مزار امامزادگان، متناسب با الگوهاي بومي شيراز، در قالب ضوابط و چهارچوب هايي تعيين شده در طرح تفصيلي تهيه شده و به تأييد كميته سيما و منظر برسد.

8. با توجه به ضرورت پيش بيني تمهيدات لازم براي مخاطرات و تهديدات بافت، الزامات پدافند غيرعامل و كاهش خطر، با توجه همزمان به وجود دو حرم مطهر و الزامات تامين ايمني و امنيت حرم ها، مقياس بافت و الزامات حفاظتي اثر ثبت ملي بافت تاريخي شيراز، تهيه شده و به تأييد مراجع ذيربط برسد. همچنين ضروري است تمهيدات مناسب توسط شهرداري براي امكان خدمات رساني و امداد در مواقع بحران (به ويژه آتش سوزي) اجرايي شود.

فرهنگي (مبني بر اختصاص اعتبارات، تسهيلات و امتيازات قانون «حمايت از احيا، بهسازي و نوسازي بافتهاي فرسوده و ناكارآمد شهري» به بافتهاي تاريخي، به نسبت مساحت آنها از بافت هاي فرسوده) كميته فني بر ضرورت توانمندسازي مالكان و ساكنان، براي مرمت، احياء و نوسازي ابنيه و تسهيل شرايط مرمت و بهسازي و نوسازي بر اساس الگوهاي تاريخي، با بهره گيري از ظرفيت شركت بازآفريني شهري و ساير دستگاه هاي متولي همچون سازمان مديريت بحران، تأكيد مي نمايد.

10. برنامه عملياتي اجراي طرح، شامل تعيين وظايف هركدام از دستگاه ها و نهادهاي ذيربط ملي، استاني و شهري جهت اجراي طرح و ارتقاء شرايط اجتماعي بافت، با تأكيد بر ملاحظات امنيتي، ارائه گردد.

فرهنگي، بر ضرورت اولويت بخشي تأمين اعتبار براي ساخت و تجهيز فضاها و ساختمانهاي عمومي و خدماتي در محدوده پيرامون حرم شاهچراغ، توسط شوراي برنامه ريزي و توسعه استان تاكيد مي نمايد.

12. هرگونه تغيير در شبكه معابر، كاربري ها و ضوابط و مقررات، مي بايست به عنوان مغايرت اساسي به تصويب شوراي عالي برسد.

و (3) و ملاحظات الزام آور ساير بندهاي فوق الذكر مي باشد.

14. ضوابط اختصاصي حفاظتي و طرح ويژه حفاظت و احياء بافت تاريخي شيراز، با همكاري دستگاه هاي تصريح شده در ماده (3) قانون حمايت از مرمت و احياء بافت هاي تاريخي ـ فرهنگي در اولويت تهيه قرار گرفته و طرح تفصيلي محدوده بافت پيرامون حرم شاهچراغ (ع) در آن طرح جاي گذاري گردد.

مراتب جهت استحضار و صدور دستور انعكاس و اقدام اعلام مي شود. خواهشمند است دراجراي ماده 42 آئين نامه نحوه بررسي طرح ها و . . . دستور فرمائيد اسناد طرح جهت ابلاغ به كليه مراجع ذي ربط در اختيار دبيرخانه شوراي عالي قرار گيرد.

معاون شهرسازي و معماري و دبير شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران ـ غلامرضا كاظميان