قانون تذكره

اطلاعات عمومي

تذكره سندي است كه از طرف مامورين صلاحيت دار براي تعيين تابعيت و اجازه مسافرت اتباع ايران به ممالك خارجه و اقامت در ممالك ‌مزبوره يا مسافرت از خارجه به ايران داده ميشود.

مامورين سرحدي ايران به هيچ يك از اتباع ايران بدون ارائه تذكره قانوني اجازه خروج نخواهند داد.

بهيچ كس غير از تبعه مسلم ايران نبايد تذكره ايراني داده شود و صدور تذكره منوط بوجود اسنادي است كه هويت و تابعيت ايراني ‌تقاضاكننده را ثابت كند.

هر يك از اتباع ايران براي مسافرت به ممالك خارجه و يا اقامت در خارجه بايد تحصيل تذكره نمايند.

تذكره بر دو قسم است: تذكره عادي و تذكره غير عادي.

تذكره عادي

اقسام تذكره عادي كه بطور مطلق تذكره ناميده مي ‌شود و نمونه آن ها بر طبق نظامنامه معين خواهد شد بقرار ذيل است:

تذكره كه براي مسافرت از ايران بممالك خارجه يا از خارجه به ايران داده مي ‌شود مدت اعتبار آن از تاريخ صدور تذكره 1 سال و تا چهار‌سال ديگر سال بسال قابل تمديد است و دارنده آن مي ‌تواند در مدت اعتبار تذكره بيش از يكبار مسافرت نمايد.

تذكره سرحدي كه بسرحد نشينان ايراني براي عبور و مرور بين نقاط سرحدي ايران و نقاط سرحدي ممالك مجاور اعم از سرحدات خاكي يا‌ آبي مطابق قراردادهاي عبور و مرور سرحدي بين ايران و دول مجاور يا بر حسب تصويب دولت داده مي ‌شود.

تذكره ايرانيان بي ‌بضاعت مقيمين خارجه كه مدت اعتبار آن با رعايت مقررات فقره اول اين ماده پنج سال است.

تذكره محصلي كه بمحصلين داده مي‌ شود و اعتبار آن تا اختتام دوره تحصيلي دارنده آن خواهد بود مشروط بر اين كه در انقضاي هر سال به‌ امضاء مامور ايران مقيم محل تحصيل يا نزديك ترين محل برسد.

ترتيب صدور تذكره عادي

صدور تذكره عادي در داخله با نظميه و در خارجه با مامورين قنسولي ايران و با مامورين سياسي عهده ‌دار امور قنسولي مي ‌باشد و در‌محل‌هائي كه نظميه نباشد صدور تذكره با ماموريني خواهد بود كه دولت به آن ها اجازه مخصوص بدهد.

گيرنده تذكره براي مسافرت بممالك خارجه بايد معادل ميزان متوسط مخارج معاودت خود و همراهانش را از مقصد مسافرت تا محل ‌صدور تذكره وجه نقد يا تعهدنامه بانك يا تجارتخانه يا ضامن معتبر داير بتاديه مخارج مزبور بدفتر صدور تذكره بطور وديعه سپرده قبض ‌دريافت نمايد كه موقع ضرورت بوسيله مامورين دولت ايران بمصرف مخارج معاودت او برسد چنانچه صاحب وديعه براي مراجعت محتاج باخذ ‌وجه مزبور نشود يا مسلم گردد كه اقامت دائمي در خارجه اختيار كرده يا فوت شده وديعه در مقابل قبض باو يا بورثه‌اش مسترد ميشود مامورين ‌دولتي و ايرانياني كه اقامتگاه دائمي آنها ممالك خارجه باشد و محصليني كه ترتيب مسافرت آنها تابع مقررات مخصوص مي ‌باشد از سپردن وديعه ‌معاف خواهند بود. ‌زائرين بيت ‌الله علاوه بر وديعه مذكور در فوق مبلغ پنجاه ريال براي تامين مخارج مراقبتهاي لازمه صحي و غيره كه از طرف دولت بعمل مييايد(مي آيد) بدفتر صدور تذكره بايد بپردازند و قبض رسيد دريافت دارند.

با اشخاص ذيل تذكره براي مسافرت ايران داده نميشود: ‌الف - اشخاصي كه كمتر از18 سال تمام دارند با تحت ولايت يا قيمومت مي ‌باشند مگر با اجازه كتبي ولي يا قيم. ب - كساني كه بموجب امر كتبي مقامات قضائي حق خروج از مملكت ندارند. ج - مشمولين نظام وظيفه مگر اينكه از طرف اداره نظام وظيفه مجاز در مسافرت باشند.

ترتيب صدور تذكره جمعي اعضاء و اجزاء كشتيها بر طبق نظامنامه معين ميشود.

براي يك خانواده (‌زن و شوهر و يا هر يك از آنها) با اولاد كمتر از 18 سال ميتوان يك تذكره صادر نمود و معادل قيمت يك تذكره ‌دريافت داشت. صدور تذكره عليحده براي زوجه بتنهائي يا با اولاد كمتر از 18 سال منوط باجازه زوج خواهد بود.

به ايرانيانيكه در خارجه مقيم و مشمول نظام وظيفه مي ‌باشند براي توقف يا مسافرت در خارجه تذكره و ويزا داده نخواهد شد و‌مامورين ايران بايد بآنها شهادت نامه مجاني فقط براي مراجعت بايران بدهند مگر اينكه ورقه معافيت از خدمت نظام داشته باشند همچنين مامورين‌ايران در خارجه در مواردي كه وزارت امور خارجه اجازه بدهد براي معاودت اتباع دولت شاهنشاهي بايران شهادت نامه مجاني صادر خواهند نمود.

ويزاي تذكره

ايرانياني كه بممالك خارجه مسافرت يا به ايران مراجعت مي ‌كنند باستثناء اشخاصي كه در نقاط سرحدي اقامت دارند و در نقاط‌ مزبور عبور و مرور ميكنند بايد بر طبق نظامنامه تذكره خود را لدي ‌الورود يا در موقع مراجعت بويزاي نماينده ايران برسانند.

ويزاي تذكره‌ها و اوراق اتباع خارجه كه قصد مسافرت بايران را دارند تابع مقررات قانون ورود و اقامت اتباع خارجه مصوب 19‌ارديبهشت 1310 ميباشد و قيمت ويزاي هر يك بر طبق معامله متقابله دريافت ميشود.

هر گاه مامورين ايران در خارجه تذكره و شهادتنامه را كه در دست بعضي از تقاضاكنندگان ويزا ميباشد برسميت نشناسند در صورتيكه ‌براي ورود آنها بايران ممنوعيتي نباشد شهادتنامه مخصوص براي مدت معيني مطابق نمونه كه در نظامنامه تعيين خواهد شد بانها خواهند داد.

تذكره غير عادي ‌تذكره سياسي - تذكره خدمت

مدت اعتبار تذكره سياسي تا خاتمه ماموريت دارنده آن خواهد بود و براي ماموريت جديد قابل تمديد است صدور تذكره سياسي فقط با ‌وزارت امور خارجه و مامورين سياسي ايران مقيمين خارجه ميباشد.

بطبقات ذيل تذكره سياسي داده ميشود: 1-اعضاء بلافصل خانواده سلطنت اعم از ذكور و اناث. 2 - ‌اعضاء رئيسه دربار سلطنت. 3 - مامورين سياسي و ژنرال ‌قنسولها و قنسولها و ويس ‌قنسولهاي رسمي و خانواده آنها. 4 - وزراء ورؤساي مجلسين و خانواده آنها. 5 - وزراء و سفراء و وزراي مختار سابق و روساي سابق مجلسين و همچنين معاونين وزارت خانها(وزارتخانه ها) وكلاي مجلسين و رؤساي ادارات وزارت امور‌خارجه در دوره تصدي و خانواده انها با تصويب هيئت وزراء. 6 - اشخاصيكه از طرف دولت نزد دولت ديگر يا موسسه رسمي بين‌المللي بماموريت مخصوص اعزام ميشوند.

صدور ويزاي سياسي با مقامات ذيل است: 1 - در پايتخت با وزارت امور خارجه. 2 - در ايالات و ولايات با ولاة و حكام. 3 - در ممالك خارجه با نمايندگيهاي سياسي دولت شاهنشاهي با ژنرال ‌قنسولكريها و قنسولكريهائي كه از طرف وزارت امور خارجه اجازه ‌مخصوص داشته باشند.

بطبقات ذيل تذكره خدمت داده ميشود: 2 - اعضاء رسمي ژنرال ‌قنسولكريها و قنسولكريها و بسقنسولكريها و خانواده آنها. 3 - مامورين دولت غير از طبقات مذكور در ماده 17 كه براي انجام ماموريتي بخارجه اعزام مي‌ شوند و خانواده آنها. 4 - اشخاصيكه بموجب تصويبنامه هيئت وزراء اجازه داده مي ‌شود.

مدت اعتبار تذكره خدمت تا خاتمه ماموريت يا مسافرت دارنده آن خواهد بود.

تذكره خدمت در ايران از طرف وزارت امور خارجه بمعرفي و تقاضاي مقامات مربوطه صادر مي ‌شود و در خارجه صدور آن با اجازه‌ وزارت امور خارجه بعهده مامورين سياسي با قنسولي ايران خواهد بود.

تفتيش تذكره

بازرسي و رسيدگي باسناد و مدارك مسافرت و گذرنامه اتباع داخله و خارجه با رعايت مقررات اين قانون و قانون ورود و‌خروج اتباع خارجه مصوب 19 ارديبهشت ماه 1310 در دفاتر گمركي محل ورود و خروج بعهده مأمورين شهرباني واگذار ميشود بدون اينكه در‌امور گمركي يا فرودگاه دخالتي نمايند و در نقاطيكه مأمورين شهرباني نباشند اين وظيفه بعهده مأمورين گمرك مرزي است.

قيمت تذكره

قيمت تذكره بقرار ذيل است: 1 - قيمت تذكره عادي يك پهلوي است و اعتبار آن بعد از سال اول تا چهار سال ديگر در داخله هرسالي در ازاء نيم پهلوي و در خارجه مجانا ‌تمديد ميشود. 2 - قيمت تذكره قراء سرحدي: يكساله بيست و پنج ريال - ششماهه پانزده ريال - سه‌ماهه ده ريال. 3 - تذكره ايرانيان بي ‌بضاعت مقيمين خارجه مجاني خواهد بود. 4 - تذكره سياسي و تذكره خدمت مجاني. 5 - تذكره محصلين مجاني.

قيمت ويزاي تذكره‌ها بقرار ذيل است: 1 - ويزاي تذكره عادي ايرانيان براي مراجعت به ايران 15 ريال. 2 - ويزاي تذكره‌هاي سياسي و خدمت و تذكره محصلين و تذكره ايرانيان بي ‌بضاعت مقيمين خارجه كليتا و ويزاي تذكره عادي در موقع ورود ‌بمقصد يا در موقع مسافرت بين ممالك خارجه مجاني است.مامورين وزارت امور خارجه ميتوانند بتذاكر طياره‌چي و معاون او و شوفر و شاكرد (شاگرد) او و‌مكاري و همچنين بتذكره عادي انفرادي و جمعي ملاحبن (ملاحين) در اراء (ازاء) مبالغ ذيل: ‌براي مدت سه ماه 20 ريال ‌براي مدت شش ماه 30 ريال ‌براي مدت يكسال 40 ريال ‌وبزاي (ويزاي) كثيرالمسافره صادر نمايند.

دولت مجاز است در هر يك از نقاط ممالك خارجه كه مقتضي بداند نسبت بقيمت تذكره و ويزاي تذكره ايرانيان تخفيف بدهد.

جرائم

هر ايراني كه بدون تذكره وارد ايران يا خارج شود به تاديه قيمت تذكره كه بايد دارا باشد به اضافه يك برابر آن بعنوان جريمه ملزم ‌خواهد بود و در صورت تكرار جرم علاوه بر جزاي نقدي از يك ماه تا شش ماه نيز محكوم بحبس تاديبي خواهد شد.

هر ايراني كه در خارجه گذرنامه خود را مطابق قانون تمديد يا تجديد نكند بايد در صورت عدم تمديد براي هر سال ده ريال و در صورت عدم‌تجديد در آخر سال پنجم از تاريخ صدور گذرنامه علاوه بر قيمت گذرنامه معادل يك برابر آن نيز بعنوان جريمه تاديه نمايد.

اتباع ايران مقيمين خارجه كه تا تاريخ اجراي اين قانون تذكره خود را تجديد نكرده‌اند در صورتي كه از تاريخ مزبور الي دو سال تقاضاي‌ تجديد تذكره نمايند از پرداخت جرائم گذشته معاف مي‌شوند و الا نسبت به مدت گذشته نيز جرائم مقرره به آن ها تعلق خواهد گرفت.

وزارت امور خارجه در موقع لزوم مجاز است با شرايط مقرره در نظامنامه مشمولين اين جرائم را از پرداخت تمام يا قسمتي از وجه جريمه‌ و يا از تعقيب جزائي معاف نمايد.

هر ايراني كه تذكره خود را بو يزاهائي كه در ماده 13 اين قانون مقرر شده نرسانده بايد نسبت بهر ويزاي مجاني پنج ريال و نسبت بهر‌ويزاي غير مجاني علاوه بر قيمت ويزا يك برابر آن را بعنوان جريمه بپردازد.

ايرانياني كه از مناطق سرحدي سابقا بخارجه مهاجرت كرده‌اند تا دو سال ديگر در موقع مراجعت به ايران از جرائم و مجازات هاي مقرره‌براي دارا نبودن تذكره و ويزا معاف ميباشند.

بمامورين دفتري گمركات سرحدي كه متصدي تفتيش تذكره مي ‌باشند معادل صدي ده از عايدات جرائمي كه وصول مينمايد بطور‌انعام پرداخته مي ‌شود.

صدي ده مزبور كه تا كنون بموجب تصويب نامه دولت براي حق‌الكشف تاديه شده است اجازه داده مي ‌شود كه بخرج منظور دارند.

نظامنامه‌هاي مربوطه به اين قانون بتصويب هيئت وزراء رسيده و از اول خرداد ماه 1312 بموقع اجرا گذاشته مي ‌شود.

اين قانون كه مشتمل بر سي و دو ماده است در جلسه بيستم دي ماه يكهزار و سيصد و يازده شمسي بتصويب مجلس شوراي ملي رسيد.

رئيس مجلس شوراي ملي - دادگر