رأي شماره 11221 هيأت تخصصي اراضي شهرسازي، منابع طبيعي و محيط زيست ديوان عدالت اداري با موضوع عدم ابطال بند (ث) ماده 64 آيين نامه اجرايي قانون نظام مهندسي و كنترل ساختمان مصوب 1375/11/7 هيات وزيران

هيأت تخصصي اراضي شهرسازي، منابع طبيعي و محيط زيست * شماره پرونده: هـ ت/ 0300089 * شماره دادنامه سيلور: 14043139000011221 تاريخ: 1404/01/06 * شاكي: مهدي سقاء خرم شاهي * طرف شكايت: نهاد رياست جمهوري * موضوع شكايت و خواسته: ابطال بند (ث) ماده 64 آيين نامه اجرايي قانون نظام مهندسي و كنترل ساختمان مصوب 1375/11/7 هيات وزيران ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ * شاكي دادخواستي به طرفيت نهاد رياست جمهوري به خواسته ابطال بند (ث) ماده 64 آيين نامه اجرايي قانون نظام مهندسي و كنترل ساختمان مصوب 1375/11/17 هيات وزيران به ديوان عدالت اداري تقديم كرده كه به هيأت عمومي ارجاع شده است متن مقرره مورد شكايت به قرار زير مي باشد : " ماده 64 ـ هيأت اجرايي انتخابات پس از تشكيل، موظف است ظرف يك هفته اقدامات زير را انجام و به روش هاي هاي مقتضي آگهي و اعلام نمايد : ث ـ تعيين روز و ساعت و محل يا محل هاي برگزاري انتخابات كه بايد در يك روز انجام شود، پس از دستگاه نظارت ." * دلايل شاكي براي ابطال مقرره مورد شكايت : 1 - مطابق بند الف ماده 9 قانون نظام مهندسي و كنترل ساختمان مصوب سال 1374، انتخاب اعضاي هيأت مديره از وظايف و اختيارات مجمع عمومي نظام مهندسي استان است . 2 ـ بر اساس تبصره 1 ماده 9 همان قانون، جلسات مجمع عمومي به دعوت هيأت مديره تشكيل مي شود و دعوت از نماينده وزارت راه و شهرسازي توسط هيأت مديره شرط برگزاري مجمع است كه قبول و حضور نماينده راه و شهرسازي شرط برگزاري مجمع نيست . 3 ـ مطابق تبصره 2 ماده 13 قانون مورد اشاره فقط و فقط اولين دوره انتخابات هيأت مديره توسط وزارت راه و شهرسازي برگزار مي شود و بقيه دوره ها، انتخاب اعضاي هيأت مديره مطابق ماده 13 و 9 قانون ذيل برگزاري مجمع كه به دعوت هيأت مديره، توسط هيات اجرايي انتخابات برگزار مي شود . 4 ـ در ماده 53 آيين نامه اجرايي قانون نظام مهندسي به دعوت مجمع توسط هيأت مديره تاكيد شده و در ماده 54 مواعيد و نحوه عمل به تبصره 1 ماده 9 قانون تبيين گرديده است . 5 ـ در تبصره ماده 55 آيين نامه اجرايي صرفا حضور در محل واحد براي انتخابات هيأت مديره در مجمع عمومي، استثنا گرديده و ديگر شرايط برگزاري مجمع يعني دعوت توسط هيأت مديره و انتخاب هيات رييسه مجمع و...... مورد تاكيد قرار گرفته است . بنا بر موارد فوق (مخصوصاً ماده 9 و تبصره 1 قانون) تعيين زمان و دعوت و آگهي براي مجمع عمومي در تمام موارد از جمله مجمع عمومي براي انتخابات، وظيفه حصري هيأت مديره سازمان نظام مهندسي استان است و قسمت انتهايي بند مورد اعتراض مخالف شرط صرفا دعوت از نماينده راه و شهرسازي تبصره 1 ماده 9 قانون است زيرا برگزاري مجمع انتخاباتي را منوط به تاييد هيات نظارت كه همان اداره كل راه و شهرسازي است نموده است . بنابراين با توجه به اينكه تصويب اين مقرره خارج از حدود اختيارات هيات وزيران و مغاير با قانون بوده است، رسيدگي و صدور راي مبني بر ابطال مصوبه مذكور، مورد استدعا است . * خلاصه مدافعات طرف شكايت: طبق ماده (42) قانون نظام مهندسي و كنترل ساختمان، صلاحيت وضع آيين نامه هاي اجرايي اين قانون به وزارت راه و شهرسازي واگذار شده و در اين چهارچوب، با عنايت به اين كه به موجب بند (الف) ماده (9) قانون، «انتخاب اعضاي هيأت مديره» به مجمع عمومي سازمان نظام مهندسي استان واگذار شده كه در تعريف آن، به «اجتماع تمامي اشخاص حقيقي عضو داراي حق رأي سازمان» اشاره شده است، در تبصره ماده (55) آيين نامه اجرايي قانون نظام مهندسي و كنترل ساختمان، به اين موضوع تاكيد گرديده كه «در مجامع عمومي كه دستوركار جلسه، انتخاب اعضاي هيأت مديره مي باشد، اجتماع در محل واحد.. ضروري نيست و انتخابات از طريق مراجعه مستقيم اعضاي مجمع عمومي به صندوق هاي رأي گيري با رأي مخالف... انجام مي شود.» لذا بر اساس قانون مقرره مذكور امكان تعيين محل يا محل هايي براي برگزاري انتخابات وجود دارد . نظر به اين كه در ماده (13) قانون نظام مهندسي و كنترل ساختمان مقرر شده است كه «هيات اجرايي انتخابات... با نظارت وزارت راه و شهرسازي وظيفه برگزاري انتخابات را به عهده دارد.» لذا در ماده (62) آيين نامه نيز تأكيد گرديده، «هيات مذكور با نظارت مسكن و شهرسازي به عنوان دستگاه نظارت وظيفه برگزاري انتخابات را بر عهده خواهد داشت.» با توجه به اطلاق نظارت دستگاه مربوطه نسبت به تمامي شئون انتخابات هيأت مديره، در بند (ث) ماده (64) آيين نامه مقرر شده كه تعيين روز و ساعت و محل يا محل هاي برگزاري انتخابات» از سوي هيات اجراي انتخابات، «پس از تأكيد دستگاه نظارت» صورت پذيرد. تأييد دستگاه نظارت با ملاحظه اين امر ضرورت دارد كه هم دستگاه نظارت در خصوص تأمين ناظر براي محل هاي برگزاري انتخابات در روز و ساعت مقرر اقدام مقتضي را به عمل آورد و هم بي طرفي و عدم تعارض منافع را در تعيين روز و ساعت و محل يا محل هاي برگزاري انتخابات از سوي هيات اجرايي انتخابات را مورد نظارت قرار دهد . در ماده (13) قانون نظام مهندسي و كنترل ساختمان مقرر شده كه «هيات اجرايي انتخابات كه حسب مورد در هر استان متشكل از 3 تا 7 نفر از اعضاي سازمان است با نظارت وزارت راه و شهرسازي وظيفه برگزاري انتخابات را بر عهده دارد. چگونگي انتخابات و تشكيل هيات اجرايي و اختيارات و وظايف هيات ياد شده به شرح مندرج در آيين نامه اجرايي اين قانون خواهد بود.» لذا برگزاري انتخابات در چهارچوب آيين نامه اجرايي برعهده هيات اجرايي انتخابات قرار گرفته و دليلي بر واگذاري امري از امور انتخابات هيأت مديره طبق قانون به هيأت مديره سازمان وجود ندارد. عبارت «پس از تأييد دستگاه نظارت» با موضوع دعوت از سوي هيأت مديره براي برگزاري مجمع جهت برگزاري انتخابات نيز هيچ مغايرتي ندارد . در ذيل تبصره (1) ماده (9) قانون نظام مهندسي و كنترل ساختمان مقرر شده است: «هيأت مديره ملزم به دعوت از نمايندگان وزير راه و شهرسازي جهت شركت در جلسات مجمع عمومي مي باشد و جلسات ياد شده با رعايت ساير شرايط، مشروط به انجام دعوت ياد شده رسميت خواهد يافت»، لكن بايد توجه داشت كه اطلاق نظارت وزارت راه و شهرسازي نسبت به تمامي شئون انتخابات هيأت مديره به موجب ماده (13) قانون مذكور مفيد آن است كه در خصوص جلسه مجمع عمومي كه دستور كار آن، انتخاب اعضاي هيأت مديره است، بايد «ساير شرايط» جهت اعمال نظارت قانوني وزارت راه و شهرسازي بر فرآيند انتخابات رعايت گردد و از جمله اين كه در صورت برگزاري انتخابات در محل هاي متعدد، لوازم امكان نظارت بر آن براي دستگاه نظارت فراهم شود كه لازمه آن، اطلاع رساني روز و ساعت و محل با محل هاي تعيين شده جهت برگزاري انتخابات به دستگاه نظارت و تاييد آن از سوي دستگاه مذكور است . پرونده شماره هـ ت/0300089 مبني بر درخواست ابطال بند (ث) ماده 64 آيين نامه اجرايي قانون نظام مهندسي و كنترل ساختمان مصوب 1375/11/17 هيات وزيران در جلسه هيات تخصصي شهرسازي، منابع طبيعي و محيط زيست مورد رسيدگي قرارگرفت و اعضاي محترم به اتفاق به شرح ذيل اعلام نظر نمودند : راي هيات تخصصي شهرسازي، منابع طبيعي و محيط زيست با عنايت به اينكه بر اساس ماده 13 قانون نظام مهندسي و كنترل ساختمان اصلاحي مصوب 1390 مقرر گرديده: «هيات اجرائي انتخابات كه حسب مورد در هر استان متشكل از 3 تا 7 نفر از اعضاي سازمان است با نظارت وزارت راه و شهرسازي وظيفه برگزاري انتخابات را به عهده دارد. چگونگي انتخاب و تشكيل هيات اجرائي و اختيارات و وظايف هيات ياد شده به شرح مندرج در آيين نامه اجرائي اين قانون خواهد بود.»، لذا قراردادن وظيفه تعيين روز و ساعت و محل يا محل هاي برگزاري انتخابات بر عهده هيأت اجرايي انتخابات به موجب بند (ث) ماده 64 آيين نامه مورد اعتراض در راستاي اجراي ماده 13 قانون مذكور بوده و بر اين اساس بند (ث) ماده 64 آيين نامه اجرايي قانون نظام مهندسي و كنترل ساختمان مصوب 1375/11/17 هيات وزيران مغايرتي با مواد قانوني مورد استناد شاكي نداشته و خارج از حدود صلاحيت مرجع وضع آن نبوده و قابل ابطال نمي باشد. اين راي به استناد بند (ب) ماده 84 قانون ديوان عدالت اداري اصلاحي مصوب 1402 ظرف مهلت بيست روز از تاريخ صدور از جانب رئيس محترم ديوان عدالت اداري يا 10 نفر از قضات محترم ديوان عدالت اداري قابل اعتراض است. همچنين اين راي به استناد ماده 93 قانون مذكور پس از قطعيت در رسيدگي و تصميم گيري هاي آتي مراجع قضايي و اداري، معتبر و ملاك عمل خواهد بود . رئيس هيأت تخصصي شهرسازي، منابع طبيعي و محيط زيست ديوان عدالت اداري ـ شهريار قلعه