نظر مشورتي 7/1400/1033 مورخ 1400/09/08 اداره كل حقوقي قوه قضائيه در خصوص اينكه اصولاً دادگاه مكلف نيست به ادله و وسايلي كه اصحاب دعوا، خارج از مواعد مقرر به دادگاه عرضه مي نمايند، رسيدگي كند؛ اما با توجه به ماده 199 قانون آيين دادرسي دادگاه هاي عمومي و انقلاب در امور مدني مصوب 1379، چنانچه طرف مقابل در جلسه اي كه ادله جديد ارائه مي شود حضور داشته باشد و آمادگي خود را براي دفاع در برابر ادله جديد اعلام نمايد، جلسه تجديد نخواهد شد؛ اما در صورت عدم حضور طرف مقابل در جلسه يا نداشتن آمادگي دفاع، دادگاه بايد در اجراي اصل تناظر وقت دادرسي را تجديد نمايد. شايسته ذكر است وفق ماده 362 قانون مذكور، ادعاي جديد در مرحله تجديدنظر مسموع نيست؛ اما ابراز دليل جديد، ادعاي جديد محسوب نمي شود.

استعلام : 9- تجديدنظرخواه نسبت به تجديدنظرخواهي از دادنامه ي بدوي اقدام و در دادخواست تجديدنظر به شهادت شهود به عنوان يكي از ادله استناد نكرده است؛ اما در لايحه تجديدنظرخواهي به شهادت استناد و اسامي آن ها را ذكر كرده است؟ با توجه به عدم ذكر و استناد به گواهي گواهان در ستون دلايل، آيا دادگاه تجديدنظر ملزم به استماع اظهارات گواهان است؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : خواهان مكلف است ادله اثبات دعواي خود را در دادخواست ذكر نمايد و خوانده نيز به همان ترتيب دلايل خود را در اولين جلسه دادرسي مطرح نمايد؛ بنابراين اصولاً دادگاه مكلف نيست به ادله و وسايلي كه اصحاب دعوا، خارج از مواعد مقرر به دادگاه عرضه مي نمايند، رسيدگي كند؛ اما با توجه به ماده 199 قانون آيين دادرسي دادگاه هاي عمومي و انقلاب در امور مدني مصوب 1379 كه مقرر مي دارد «در كليه امور حقوقي، دادگاه علاوه بر رسيدگي به دلايل مورد استناد طرفين دعوي، هر گونه تحقيق يا اقدامي كه براي كشف حقيقت لازم باشد انجام خواهد داد»، در مواردي كه دادگاه اعم از بدوي يا تجديد نظر رسيدگي به دلايلي را كه خارج از مواعد مذكور ارائه مي شود براي كشف حقيقت لازم بداند، وفق اين ماده اقدام مي كند. در اين صورت، چنانچه طرف مقابل در جلسه اي كه ادله جديد ارائه مي شود حضور داشته باشد و آمادگي خود را براي دفاع در برابر ادله جديد اعلام نمايد، جلسه تجديد نخواهد شد؛ اما در صورت عدم حضور طرف مقابل در جلسه يا نداشتن آمادگي دفاع، دادگاه بايد در اجراي اصل تناظر وقت دادرسي را تجديد نمايد. شايسته ذكر است وفق ماده 362 قانون مذكور، ادعاي جديد در مرحله تجديدنظر مسموع نيست؛ اما ابراز دليل جديد، ادعاي جديد محسوب نمي شود.