نظر مشورتي 7/1402/294 مورخ 1402/04/31 اداره كل حقوقي قوه قضائيه

استعلام : فردي به اتهام كلاهبرداري به حبس و جزاي نقدي و رد مال محكوم مي‌گردد كه بخشي از رد مال استرداد چهار فقره چك مي‌باشد. محكوم‌عليه ضمن پرداخت محكوم‌به، در مورد استرداد چهار فقره چك، دو فقره آن را مسترد و دو فقره ديگر را اعلام نموده به ديگران منتقل كرده كه در 1401/10/18 اجراي احكام به بانك دستور عدم پرداخت وجه چك‌ها و عدم اعتبار آن را اعلام مي‌نمايد؛ ولي شاكي در مورد چك‌ها اعلام رضايت نكرده است. حال با توجه به بخشنامه عفو 22 بهمن 1401 و اين كه يكي از شرايط استفاده از آن نداشتن شاكي يا مدعي خصوصي يا جلب رضايت آنان و جبران ضرر و زيان تا آخر سال 1401 قيد شده است (بند سه قسمت شرايط استفاده از عفو بخشنامه عفو بهمن ماه 1401)، آيا در صورتي كه ديگر شرايط عفو شامل محكوم‌عليه گردد، با لحاظ عدم استرداد دو فقره چك و اعلام ناتواني محكوم‌عليه از استرداد آن و دستور عدم پرداخت از سوي اجراي احكام مي‌تواند مصداق جبران ضرر و زيان باشد و محكوم‌عليه را مشمول عفو بهمن 1401 دانست؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : اصولاً برخورداري محكومين از عفو موضوع ماده 96 قانون مجازات اسلامي مصوب 1392 در هر مورد تابع شرايطي است كه در دستورالعمل يا بخشنامه مربوطه تعيين و تصريح شده است و با ملاحظه بخشنامه و تاريخ آن و شرايط مقرر در بخشنامه، موارد مستثني از عفو نيز مشخص مي‌شود؛ تطبيق وضعيت محكوم با شرايط مندرج در بخشنامه يا دستورالعمل در هر مورد به عهده قاضي اجراي احكام است و مواردي كه به نظر قاضي اجراي احكام بخشنامه مبهم است، بايد از اداره كل سجل كيفري و عفو و بخشودگي استعلام شود.