نظر مشورتي 7/1401/438 مورخ 1401/07/19 اداره كل حقوقي قوه قضائيه در خصوص امكان صدور حكم به اعاده وضع سابق در صورت تشخيص وزارت جهاد كشاورزي به تغيير كاربري زمين در قالب برداشتن شن و ماسه

استعلام : با توجه به اين كه برداشت شن و ماسه به صورت غير مجاز از طريق گودبرداري (گاهي تا 5 يا 6 متر يا بيشتر در سطح بسيار وسيع) حسب تشخيص اداره جهاد كشاورزي از مصاديق بزه تغيير كاربري موضوع ماده 3 قانون حفظ كاربري اراضي زراعي و باغ‌ها محسوب مي‌شود و با توجه به اين كه در اين مورد هيچ بنايي توسط محكوم‌عليه احداث نشده است، دادگاه در خصوص قلع و قمع بنا مندرج در ماده 3 قانون فوق‌الذكر چه تكليفي دارد؟ آيا مي‌توان گفت با توجه به اين‌كه هدف مقنن از قلع و قمع بنا همان اعاده وضع به سابق بوده است لذا دادگاه بايد حسب منطوق قسمت انتهايي تبصره 2 ماده 10 قانون اخيرالذكر حكم به اعاده به وضع سابق بدهد؟ با توجه به اين كه بسياري از اين گودبرداري‌ها زمينه آسيب‌هاي جسمي نسبت به شهروندان را فراهم مي‌آورد و هزينه پر نمودن آن بسيار بالا و سرسام آور مي‌باشد لذا اين مرجع را ارشاد نماييد. نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : قلع و قمع بنا موضوع ماده 3 قانون حفظ كاربري اراضي زراعي و باغ‌ها مصوب 1374 با اصلاحات بعدي با عنايت به قسمت اخير تبصره 2 ماده 10 اين قانون و ماده 13 آيين‌نامه اجرايي اين قانون مصوب 1386 با اصلاحات بعدي با هدف اعاده وضع به حال سابق پيش‌بيني شده است؛ بنابراين با توجه به تفسير غايي مقررات فوق در فرض سؤال كه به تشخيص وزارت جهاد كشاورزي تغيير كاربري در قالب برداشتن شن و ماسه صورت گرفته است نه ايجاد بنا، صدور حكم به اعاده وضعيت زمين به حالت اوليه (قبل از برداشتن شن و ماسه) نظر قانون‌گذار را تأمين مي‌كند.