نظر مشورتي 7/93/87 مورخ 1393/01/26 اداره كل حقوقي قوه قضائيه

سؤال درپرونده قتل عمدي كه زمان وقوع درسال81 بوده وموضوع ازموارد لوث تشخيص داده شده ودر پي آن50 نفر ازخويشان نسبي مقتول درسالهاي 92،88،83،81اجراي قسامه نموده وبا اداي سوگند مراتب علم واطلاع ويقين خود را ازقتل توسط قاتل مورد نظر اعلام نمودند ولكن چند نفرازحالفين مذكور در زمان قتل8 يا10 ساله وصغير بوده­اند وپس از بلوغ اجراي قسامه نموده­اند سئوال: 1- آيا حالفيني كه در زمان وقوع قتل عمدي صغير بوده ودر زمان اجراي قسامه كبير شده­اند با قسم آنها ميتوان حكم به قصاص صادر واجرا نمود يا خير؟ 2- اجراي50 قسم بايد دريك مجلس باشد ويا درمجالس متعدد مثل پرونده حاضر(در سالهاي92،88،83،81)بلامانع مي­باشد./ع نظريه اداره كل حقوقي قوه قضاييه 1-چون مبناي سوگند در اقامه قسامه علم است نه شهادت لذا براي اقامه قسامه شرط نيست كه قسم خورندگان در زمان وقوع قتل بالغ باشند و طبق ماده 202 قانون مجازات اسلامي 1392 اداء كننده سوگند در زمان اداي سوگند بايد عاقل،‌بالغ،قاصد، و مختار باشد هر چند اتفاق در زمان صغر وي روي داده باشد با اين حال، با تّوجه به ماده 342 قانون مذكور لازم است اداء كنندگان سوگند از كساني باشند كه احتمال اطلاع آنان بر وقوع جنايت موجه باشد بنابراين چنانچه برخي از قسم خورندگان در زمان جنايت در سنيني بوده باشند كه قادر به تميز وقايع نباشند ممكن است اطمينان لازم بر صحت اطلاع آنان وجود نداشته باشد كه تشخيص آن با مرجع قضايي رسيدگي كننده است. 2- در مقررات مربوط به قسامه قيد نشده است كه تمام قسم خورندگان بايد در يك جلسه اداء سوگند نمايند و با عنايت به اينكه جمع كردن پنجاه نفر در يك جلسه هميشه ميسر نيست و اين امر نبايد موجب تفويت و تضييع حق مدعي گردد لذا اجراي قسامه در جلسات متعدد فاقد منع قانوني و بلا اشكال است.ق