« بازگشت به فهرست
دستورالعمل عملياتي واپايش تهديدات ناشي از ناقل مهاجم زيستي (پشه آئدس) (طرح ملي مقابله با ناقلين مهاجم زيستي)
متندار
تاریخ تصویب: 1403/02/25
مرجع تصویب: كميته دائمي (شوراي عالي) پدافند غير عامل كشور
اطلاعات پایه
اطلاعات پایه هنوز دریافت نشده.
متن قانون
راهنمای رنگبندی: معتبراصلاحی / الحاقیمنسوخهتفسیر
به استناد تبصره 1 قانون تشكيل سازمان پدافند غيرعامل كشور ـ مصوب مجلس شوراي اسلامي ـ و ماده 8 اساسنامه اين سازمان ـ مصوّب مقام معظّم رهبري ـ و در راستاي تحقق اصل 29 قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران، پيشنهاد شماره 403/4246/م مورخ 1403/03/21 وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي در خصوص تهديدات ناشي از ناقل مهاجم زيستي در هشتاد و چهارمين جلسه كارگروه (كميته) دائمي پدافند غيرعامل كشور در تاريخ 1403/02/25 بررسي و به شرح زير ابلاغ مي گردد:
دستورالعمل عملياتي واپايش تهديدات ناشي از ناقل مهاجم زيستي (پشه آئدس) (طرح ملي مقابله با ناقلين مهاجم زيستي) مصوب 1403,02,25 با اصلاحات و الحاقات بعدي
مقدمه عوامل زيستي از طريق انتقال برخي از بيماري هاي واگير به انسان، ساليانه دهها هزار نفر را به كام مرگ برده و سازمان بهداشت جهاني در سال 2023 هشدار احتمال بروز پاندمي در سال هاي آينده را اعلام نموده است. از آنجا كه پشه آئدس به عنوان يكي از ناقلين مهم در بروز برخي بيماري هاي واگير نقش داشته و عليرغم اينكه كشور ما زيستگاه طبيعي اين پشه نبوده ولي متاسفانه در ساليان اخير در برخي از نقاط كشور پشه ناقل آئدس گزارش شده و از سوي ديگر، وجود آن در كشورهاي شرق ايران مانند پاكستان و افغانستان و گزارش هاي متعددي از اپيدمي هاي بيماري دانگ و چيكونگونيا نياز به يك دستورالعمل ملي در اين حوزه را ايجاد نموده كه اين سند بر همين مبنا تدوين شده است. اين پشه مي تواند از راههاي زميني و از طريق حمل و نقل و جابجايي قانوني و قاچاق انسان و كالا، از طريق دريايي و حمل و نقل كالا و كاركنان شناورهاي دريايي و همچنين از طريق هوايي و جابجايي مسافران و كالا از نقاط آلوده و مشكوك وارد كشور گردد. از بيماري هاي قابل انتقال توسط اين پشه مي توان به بيماري تب دانگ اشاره نمود كه در سال 2012 به عنوان مهمترين بيماري ويروسي كه از طريق بندپايان انتقال مي يابد محسوب شده و تبديل به يكي از عمده ترين مشكلات بهداشتي در مناطق گرمسيري و نيمه گرمسيري جهان شده است. اين بيماري به عنوان يكي از اولويت هاي سازمان جهاني بهداشت در بحث پيشگيري و كنترل بيماري ها از سال 1993 قرار گرفت. متأسفانه پتانسيل ورود تب دانگ به ايران به ويژه در مناطق جنوبي كشور، بالا است. به علت واردات گياه لاكي بامبو از كشورهاي چين و تايلند ممكن است تخم، لارو، پوپ و يا پشه بالغ وارد كشور شود و يا ائدس آلبوپيكتوس بالغ توسط هواپيما از كشور عربستان سعودي و يا توسط كشتي از پاكستان به ايران منتقل و به سرعت پخش شود. چيكونگونيا يك بيماري ويروسي ديگر است كه از طريق اين پشه هاي آلوده به انسان منتقل و تهديد بزرگي براي كشور مي باشد. اين بيماري علايم مشابهي با دانگ دارد و در مناطقي كه دانگ شايع است به اشتباه، دانگ تشخيص داده مي شود. انتقال محلي چيكونگونيا از بيش از 100 كشور و منطقه در آسيا، آفريقا، اروپا و آمريكا گزارش شده است و موجب طغيان هاي وسيعي در سال هاي اخير در كشورهاي عربستان سعودي، يمن و پاكستان شده است. بر اين اساس و در راستاي مديريت جامع و كامل تهديدات زيستي، دستورالعمل عملياتي واپايش تهديدات ناشي از پشه آئدس مهاجم، با همكاري دستگاه هاي ذي نقش تهيه و تدوين شده است.
ماده ۱
هدف سازماندهي و بسيج ظرفيت هاي ملي و استاني براي مديريت و كاهش خطر تهديدات ناشي از ناقل مهاجم زيستي و مقابله با گسترش آن و واپايش پيامدهاي بهداشتي و پيشگيري از بيماري هاي منتقله توسط آن
۱)
سازماندهي، مديريت، هدايت و راهبري و تقسيم كار ظرفيت هاي كشوري و استاني
۲)
رصد و پايش، مراقبت، شناسايي، تشخيص و هشدار تهديدات ناشي از ناقل مهاجم زيستي
۳)
ارتقاء آمادگي هاي بهداشتي، پيشگيرانه و درماني
۴)
پاسخ سريع بهداشتي و درماني به تهديد ناقل مهاجم زيستي
۵)
ارتقاء آمادگي هاي زيرساختي و عملياتي پدافند زيستي
۶)
ارتقاء قابليت برگشت پذيري سريع به حالت قبل از حادثه
7)
آموزش عمومي و فرهنگ سازي و تقويت فرهنگ بهداشتي در برابر تهديدات زيستي
8)
هدايت و راهبري عمليات پاكسازي و بهسازي و رفع آلودگي محيطي در برابر تهديدات
۱)
سياست هاي كلي نظام در حوزه پدافند غيرعامل و در حوزه سلامت ابلاغي مقام معظم رهبري (مدظله العالي)
۲)
قانون تشكيل سازمان پدافند غيرعامل كشور
۳)
اساسنامه سازمان پدافند غيرعامل كشور
۴)
نظام عملياتي پدافند زيستي كشور مصوبه شماره ۲۹۲۴ كميته دائمي پدافند غيرعامل كشور
۵)
آيين نامه اجرايي پدافند غيرعامل مرزباني زيستي مصوبه ۹۹۹ كميته دائمي پدافند غيرعامل كشور
6)
آيين نامه اجرايي نحوه تبادل داده ها و اطلاعات مورد نياز مرتبط با سامانه فرماندهي و واپايش سازمان با دستگاه هاي اجرايي ملي و استاني مصوبه 804 كميته دائمي پدافند غيرعامل كشور
7)
دستورالعمل هاي مراقبت بهداشتي از بيماري هاي منتقله از ناقلين و مخازن (آئدس، مالاريا و. ..)
8 )
دستورالعمل هاي كشوري و راهنماي باليني تشخيص و درمان بيماري هاي آربو ويروسي منتقله از آئدس (دنگ، چيكونگونيا، زيكا و تب زرد)
۹)
نظام مراقبت سندرميك وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي
۱)
كميته دائمي: كارگروه (كميته) دائمي پدافند غيرعامل كشور
۲)
سازمان: سازمان پدافند غيرعامل كشور
۳)
قرارگاه: قرارگاه عملياتي پدافند زيستي كشور در تابعيت كميته دائمي پدافند غيرعامل كشور مسئوليت سازماندهي و بكارگيـري ظرفيت هاي عملياتي ملي، دستگاهي، استاني و شهرستاني با مشاركت و همياري نهادهاي مردم محور در حوزه پدافند غيرعامل و مديريت بحران هاي زيستي و هماهنگي و تعامل بخش هاي كشوري و لشگري را بر عهده دارد.
4)
پدافند زيستي: به مجموعه اي از تدابير و اقدامات اعم از رصد و پايش تهديدات و مخاطرات زيستي، تشخيص و اعلام وضعيت هاي زيستي، تعيين دارايي ها و سرمايه هاي زيستي كشور، سطح بندي و طبقه بندي آنها كشف و شناسايي نقاط ضعف و آسيب پذيري زيرساخت هاي زيستي، تعيين حريم زيرساخت ها، صنايع و مراكز زيستي، آموزش، تمرين و رزمايش هاي زيستي، مديريت، پشتيباني، تامين تجهيزات مناسب جهت مقابله و انجام اقدامات در مخاطرات زيستي اعم از تحديد منطقه، رفع آلودگي، امداد، نجات و درمان مصدومين زيستي، پاكسازي و بازيابي منطقه آلوده، تخليه و اسكان اطلاق مي شود.
۵)
نظام عملياتي پدافند زيستي: مجموعه تدابير و اقدامات پدافند زيستي متشكل از تعيين نقش ها، نظامات، وظايف و روابط و نحوه تعامل بخش هاي مختلف عمليات پدافند زيستي، مسئوليت دستگاه هاي اجرايي ذي ربط، چگونگي تحقق اهداف و اجراي مأموريت در حوزه پدافند زيستي در سطوح مختلف عملياتي در برابر تهديدات زيستي مي باشد.
۶)
تهديد زيستي: هر نشانه، رويداد يا اتفاق زيستي كه به صورت طبيعي يا غيرطبيعي و عمدي توانايي و احتمال تضعيف يا نابودي سرمايه هاي زيستي يا اختلال در اقتصاد و امنيت كشور را از طريق به خطر انداختن يا تخريب و نابودي سرمايه هاي زيستي در حوزه هاي شـش گانه (انسان، دام، نباتات، غذا و دارو، آب، محيـط زيست و منابع طبيعي) داشته و سلامت، امنيت و اقتصاد جامعه را به خطر اندازد.
۷)
عوامل زيستي: به موجودات زيستي به ويژه ميكروارگانيسم ها (ويروس، باكتري، قارچ، انگل، پريون) يا مواد سمي مشتق شده از آنها كه بصورت طبيعي يا غيرطبيعي مانند دستكاري ژنتيكي توانايي ايجاد بيماري يا مرگ در انسان، حيوانات، گياهان و آسيب به محيط زيست را داشته باشد، اطلاق مي شود.
۸)
جامعه مخاطب: به مجموعه افرادي كه در سطوح و حوزه هاي مختلف ماموريتي هر دستگاه با آن دستگاه تعامل دارند جامعه مخاطب گفته مي شود. هدف از تعريف جامعه مخاطب، ارائه محتوايي است كه بيشترين تاثير و كارايي را براي آن گروه خاص داشته باشد.
۹)
مديريت تلفيقي بيماري ها: اين روش مديريتي براي واپايش و پيشگيري از بيماري هاي منتقله از آئدس بيش از يك دهه در جهان مطرح گرديده است. اين روش مديريت شامل تلفيق ۶ جز كليدي كه عبارتند از: ارتباط با جامعه، مراقبت اپيدميولوژيك، تشخيص آزمايشگاهي، مديريت شرايط محيط، مديريت باليني بيماران و مديريت تلفيقي حشرات.
۱۰)
مديريت تلفيقي حشرات: فرايند تصميم گيري منطقي براي استفاده بهينه از منابع جهت كنترل حشرات است تا اقدامات كنترلي هزينه اثربخشي بهتري داشته باشد. (دستورالعمل كشوري مراقبت حشره شناسي و راهنماي كاربردي كنترل ناقلين تب دانگ، چيكونگونيا و زيكا مركز مديريت بيماري هاي واگير معاونت بهداشت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي به شماره نامه 300/10864 مورخ 1398/7/03 به دانشگاه هاي علوم پزشكي كشور)
۱۱)
نظام مراقبت تلفيقي حشره شناسي و بيماري در انسان: نظام مراقبت براي شناسايي سريع طغيان ها، پايش جمعيت ناقلين و عوامل خطر آنها و اندازه گيري بار بيماري بايد به صورت تلفيقي انجام شود. علاوه بر مراقبت حشره شناسي و اپيدميولوژيك، وجود ساختاري براي شناسايي نقاط و رخدادهاي پرخطر از جمله فاكتورهاي حشره شناسي مانند گزارش هايي از افزايش گزش و تغيير رفتار پشه، همچنين شرايط محيطي و رفتار انساني مستعدكننده طغيان ضروري مي باشد.
۱۲)
گونه مهاجم زيستي: گونه مهاجم يا بيگانه زيستي، گونه اي است غيربومي كه از محيط خارج به محيط داخلي وارد شده و ممكن است سبب آسيب در محيط جديد گردد، گونه هاي مهاجم بر روي زيستگاه ها و مناطق زيستي تأثير مي گذارند و عمدتاً باعث آسيب هاي سلامتي، زيست محيطي، اقتصادي، امنيتي و ساير مي شوند .
۱۳)
ناقل بيماري: موجوداتي هستند كه مي توانند بيماري هاي عفوني را به صورت فعال يا غيرفعال منتقل كنند: ناقلان بيولوژيكي مانند پشه ها و كنه ها ممكن است حامل پاتوژن هايي باشند كه مي توانند در بدنشان تكثير شوند و معمولاً با گزش به ميزبانهاي جديد منتقل شوند.
۱۴)
بيماري تب دانگ : بيماري دانگ، در سال ۲۰۱۲ به عنوان مهمترين بيماري ويروسي كه از طريق بندپايان انتقال مي يابد محسوب شده و تبديل به يكي از عمده ترين مشكلات بهداشتي در مناطق گرمسيري و نيمه گرمسيري جهان شده است. اين بيماري به عنوان يكي از اولويت هاي سازمان جهاني بهداشت در بحث پيشگيري و واپايش بيماري ها از سال ۱۹۹۳ قرار گرفت. انتشار هر ۴ گونه ويروس دانگ از آسيا تا آمريكا، آفريقا و مديترانه شرقي آن را به يك تهديد سلامت جهاني تبديل نموده است. وضعيت كامل بيماري در سراسر جهان به طور كامل مشخص نشده است اما الگوي انتشار بيماري در جهان هم براي سلامت عمومي و هم از نظر اقتصادي به حد هشدار رسيده است.
۱۵)
بيماري چيكونگونيا: چيكونگونيا يك بيماري ويروسي است كه از طريق پشه هاي آلوده به انسان منتقل و تهديد بزرگي براي ايران مي باشد. بيماري علايم مشابهي با دانگ دارد و در مناطقي كه دانگ شايع است به اشتباه تشخيص دانگ داده مي شود. انتقال محلي چيكونگونيا از بيش از ۱۰۰ كشور و منطقه در آسيا، آفريقا، اروپا و آمريكا گزارش شده است و موجب طغيان هاي وسيعي در سال هاي اخير در كشورهاي عربستان سعودي، يمن و پاكستان شده است.
۱۶)
بيماري زيكا: ويروس زيكا يك ويروس نوپديد قابل انتقال توسط پشه ها مي باشد كه به افراد از طريق گزش پشه آلوده گونه آيدس، به خصوص آيدس اجيپتي، منتقل مي شود. اين ويروس براي اولين بار در ميمون هاي رزوس در اوگاندا در سال ۱۹۴۷ شناسايي شد و پس از آن در سال ۱۹۵۲ در اوگاندا و تانزانيا از انسان جدا شد. طغيان هاي بيماري ويروسي زيكا از آفريقا، آمريكا، آسيا و پاسفيك گزارش شده است.
۱۷)
بيماري تب زرد: تب زرد يك بيماري عفوني است كه پشه هاي آئدس مهاجم نقش بسيار مهمي در انتقال ويروس عامل بيماري و ايجاد آن دارند. تا سال ۲۰۲۳، تعداد ۳۴ كشور در آفريقا و تعداد ۱۳ كشور در آمريكاي مركزي و جنوبي يا بومي يا داراي مناطقي هستند كه براي تب زرد بومي هستند. تب زرد با واكسني كه ايمن و مقرون به صرفه است، پيشگيري مي شود. يك دوز واحد از واكسن تب زرد براي محافظت مادام العمر كافي است.
۱۸)
مديريت بهداشت محيطي: مديريت بهداشت محيطي به منظور تغيير محيط براي جلوگيري و يا به حداقل رساندن تكثير ناقل و تماس آن با انسان است. از بين بردن، تغيير و يا حذف زيستگاه هاي لاروي از اصول آن مي باشد. مديريت محيط ۳ نوع مي باشد شامل: ۱ ـ تغييرات موقت در زيستگاه ناقل ۲ ـ اقدامات طولاني اثر براي جلوگيري از ايجاد زيستگاه ۳ ـ اقدامات بهداشت مسكن براي كاهش تماس ناقل و انسان
۱۹)
ناقل آئدس مهاجم: از آنجا كه دو گونه آئدس اجپتي و آئدس البوپيكتوس بومي كشور ايران نبوده و از ساير نقاط دنيا به كشورمان وارد و گسترش يافته اند، به اصطلاح به آنها آئدس مهاجم اطلاق مي شود. لازم به ذكر است كه گونه هاي غيرمهاجم مانند آئدس وگزانس يا آئدس كاسپيوس از ديرباز در كشورمان حضور داشته كه بر اساس بررسي هاي انجام شده تا كنون پتانسيل انتقال ويروس هاي عامل بيماري زا را نداشته اند.
۲۰)
نظام مراقبت سندرميك: اين نظام به گردآوري منظم، تجزيه، تحليل و تفسير اطلاعات مربوط به وضعيت سلامت جمعيت عمومي اطلاق مي شود كه هدف آن دستيابي به تشخيص هاي زودرس تهديدهاي سلامتي و اعلام هشدار سريع بر اساس داده هاي به دست آمده براي جلوگيري و واپايش طغيان بيماري ها در جامعه و افزايش قابليت پاسخگويي و واكنش سريع سيستم سلامت است نظام مراقبت سندرميك مبتني بر پيگيري نشانه ها مي باشد.
ماده ۵
تدبير قرارگاه پدافند زيستي كشور براي مديريت، واپايش و مقابله با تهديدات ناشي از ناقل مهاجم زيستي از طريق سازماندهي ظرفيت هاي ملي، استاني و دستگاه هاي اجرايي و بخش خصوصي و غيردولتي با سياست گذاري، هدايت و راهبري، نظارت، ارزيابي و تقسيم كار وظايف، اجراي ماموريت ها و وظايف محوله زير را توسط دستگاه هاي اجرايي و استان ها راهبري و هدايت و واپايش و نظارت مي نمايد؛
۱)
پيش بيني، پيشگيري، پاسخ و مقابله با تهديدات و مخاطرات ناقل مهاجم زيستي
۲)
رصد و پايش منظم و مستمر و تشخيص و آشكارسازي و هشدار
۳)
ارتقاء آمادگي هاي عملياتي، مهارتي و انجام تمرين و رزمايش
۴)
بسيج منابع و بكارگيري نيروهاي عملياتي پشتيبان، ذخيره و احتياط
۵)
بروزرساني، ارتقاء و تجهيز زيرساختي بهداشتي و درماني
۶)
رفع آلودگي و بهسازي محيطي عوامل تهديدات زيستي
۷)
قرنطينه و محدودسازي بهداشتي و درماني
۸)
فرهنگ سازي و آرامش بخشي، آموزش عمومي مردم تا تغيير رفتار بهداشتي
۹)
بازيابي، بازتواني و بازگشت سريع به شرايط قبل از طغيان
10)
مستندسازي، تدوين درس آموخته ها و پژوهشهاي كاربردي مرتبط
۱۱)
هدايت، راهبري و هماهنگي و مديريت دستگاه هاي اجرايي و نظارت و حصول اطمينان از اجراي تصميم ها
ماده ۷
دامنه شمول دستگاه هاي اجرايي موضوع ماده ۵ قانون مديريت خدمات كشوري و ماده ۲۹ قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه كشور، سازمان هاي نيروهاي مسلح و ساير سازمان ها و نهادهاي عمومي دولتي و غيردولتي و همه ظرفيت هاي داراي نقش در پدافند زيستي كشور
ماده ۸
اقدامات و گام هاي اساسي پدافند زيستي در مقابله با تهديدات ناقل مهاجم زيستي
۱)
تشكيل قرارگاه پدافند زيستي در سطوح ملي، استاني، شهرستاني و دستگاهي جهت رصد و پايش كليه اقدامات (مرحله آمادگي، واپايش و مقابله) با شركت همه دستگاه هاي مرتبط و داراي نقش در اين دستورالعمل
2)
رصد و پايش و تشخيص و شناسايي و هشدار و تعيين وضعيت (توسط وزارت بهداشت) - رصد و پايش دائمي آخرين وضعيت ناقلين و بيماري ها در سطوح شهري، استاني، منطقه اي و ملي (مناطق همه گيري) - مراقبت حشره شناسي نوبه اي (معمول) و تشديد يافته با تله گذاري و مراقبت لاروي و پشه بالغ در مبادي ورودي - ارزيابي كيفيت و اثربخشي عمليات حذف ناقل مهاجم زيستي (آئدس مهاجم) - بررسي مداوم پشه ناقل از لحاظ آلودگي به ويروس - انجام نمونه گيري انساني و نظام مراقبت سندرميك بيماري - تعيين وضعيت آلودگي بيماري و مقابله بهداشتي (سفيد ـ زرد ـ نارنجي ـ قرمز) - غربالگري و تعاقب بيماري و بيمار و ناقل در محدوده هاي شهري و استاني و ملي
۳)
بهداشت محيطي: (همه دستگاه ها موظف به رعايت شيوه نامه هاي ابلاغي وزارت بهداشت در اين موضوع هستند) - بهسازي و پاكسازي مناطق پرخطر از آب هاي راكد و اقلام اسقاطي و انبارهاي ضايعاتي - رفع آلودگي مناطق آلوده و عمليات سمپاشي فضايي (مه پاشي) در شعاع ۵۰۰ متري و لاروكشي - بهره گيري از ظرفيت هاي فناورانه (پرتوهاي هسته اي) و فناوري هاي مدرن براي خنثي و عقيم سازي ناقلين - رفع آلودگي تجهيزات خودرو و محيط با استفاده از ظرفيت هاي آتش نشاني ها و يگان هاي جنگ نوين نيروهاي مسلح
۴)
فرهنگ سازي و آموزش: - تدوين سرفصل هاي آموزشي دانشگاهي مرتبط با ناقلين و بيماري هاي منتقله (توسط وزارت بهداشت) - تدوين و ابلاغ سياست ها و محورهاي فرهنگ سازي و آموزش عمومي (توسط وزارت بهداشت) - آموزش و مهارت آموزي كليه كاركنان و جمعيت مخاطب در حوزه بهداشت و درمان در بخش دولتي، خصوصي و نظامي (توسط همه دستگاه ها) - آموزش عمومي و مهارتي به مردم در جهت حفظ بهداشت محيط عمومي و محيط كار از طريق رسانه هاي محلي و منطقه اي و ملي (همه دستگاه ها بر طبق شيوه نامه وزارت بهداشت) - اجراي آموزش عمومي و فرهنگ سازي بوسيله رسانه هاي ملي استاني و محلي برابر سياست هاي ابلاغي وزارت بهداشت
5)
ارتقاء سطح آمادگي و ظرفيت مراكز تشخيصي و درماني و آماده سازي تخت هاي لازم و تخت هاي مراقبت هاي ويژه جهت پذيرش بيماران (وزارت بهداشت و دستگاه هاي داراي مراكز درماني)
۶)
پژوهش، تحقيق و ساخت يا تامين واكسن بيماري هاي قابل انتقال بوسيله ناقل مهاجم زيستي توسط وزارت بهداشت، وزارت جهاد كشاورزي و وزارت دفاع و پشتيباني ن.م
7)
پژوهش، تحقيق و ساخت، توليد و تامين كيت ها و ابزار تشخيصي استاندارد (پشه ناقل و انسان)
۸)
پژوهش، تحقيق و ساخت، پيش بيني و تامين ذخاير مورد نياز و لازم به ويژه خون، فرآورده هاي خوني، سرم و داروهاي خاص و مورد نياز
۹)
تدوين برنامه اجرايي و آموزش، تجهيز، تمرين و رزمايش به منظور ارتقاء آمادگي ها توسط همه دستگاه هاي داراي نقش در اين دستورالعمل با محوريت قرارگاه پدافند زيستي ملي استاني و دستگاهي
10)
پيش بيني و پيگيري منابع انساني و مالي مورد نياز: - سازماندهي نيروهاي داوطلب بسيجي، هلال احمر و ظرفيت سازمان هاي مردم نهاد و بكارگيري در جهت انجام عمليات هاي پدافند زيستي در سطوح شهرستاني استاني دستگاهي و ملي توسط قرارگاه پدافند زيستي - بهره گيري از ظرفيت هاي سازماندهي شده آماده نيروهاي مسلح در كمك به عمليات پدافند زيستي در سطوح مختلف استفاده از منابع و ظرفيت هاي اعتباري پيش بيني شده در قوانين بودجه سالانه در دستگاه هاي اجرايي
ماده ۹
وظايف و نقش سازمان ها و دستگاه ها
الف)
قرارگاه پدافند زيستي كشور
1)
نسبت به هدايت، راهبري، نظارت برعملكرد قرارگاه هاي زيستي استان ها و دستگاه هاي اجرايي در وضعيت هاي عملياتي (سفيد/ زرد و نارنجي) در چارچوب نظام عملياتي پدافند زيستي اقدام نمايد.
۲)
نسبت به تشكيل كارگروه رصد و پايش تهديدات زيستي بمنظور تعيين وضعيت اطلاعاتي و عملياتي و برنامه هاي عملياتي و نقشه راه اجرايي با مشاركت دستگاه هاي اجرايي اقدام نمايد.
۳)
نسبت به تهيه و تدوين برنامه عملياتي و راهبردهاي عملياتي پدافند زيستي با مشاركت دستگاه هاي اجرايي ملي و استاني اقدام و بر حسن اجراي آن نظارت نمايد.
4)
نسبت به برگزاري جلسات توانمندسازي و آموزش مديران ملي و استاني نسبت به برنامه ملي پدافند زيستي اقدام نموده و از درك واحد مديران اطمينان حاصل نمايد.
5)
نسبت به فعال سازي سامانه تبادل اطلاعات، مديريت واپايش پدافند زيستي با دستگاه هاي ذي ربط اقدام نمايد.
۶)
نسبت به تهيه، تدوين و ابلاغ شيوه نامه ها، آئين نامه ها و پيوست هاي تخصصي مورد نياز در ذيل اين دستورالعمل اقدام نمايد.
۱)
نسبت به ايجاد هماهنگي، هم افزايي و هدايت استانداران و فرمانداران و شهرداري ها در مديريت و واپايش تهديدات ناشي از ناقل مهاجم زيستي اقدام نمايد.
۲)
نسبت به ايجاد هماهنگي و هم افزايي در جلسات شوراي امنيت كشور (شاك) در رابطه با مديريت و واپايش تهديدات ناشي از ناقل مهاجم زيستي اقدام نمايد.
۳)
تشديد مراقبت ها و كنترل مضاعف مرزهاي كشور (مبادي مجاز و غيرمجاز) بر اساس آئين نامه اجرايي پدافند غيرعامل مرزباني زيستي و ضوابط و مقررات مرزباني كشور انجام پذيرد.
ج )
استانداري ها ـ فرمانداري ها
۱)
نسبت به تشكيل قرارگاه پدافند زيستي استان/ شهرستان برابر نظام عملياتي پدافند زيستي مصوب كميته دائمي اقدام نمايد.
۲)
هدايت، هماهنگي، هم افزايي و مديريت در بين دستگاه هاي استاني/شهرستاني در موضوع پدافند زيستي برابر گام هاي اساسي ابلاغي اين دستورالعمل ايجاد و اعمال نمايد.
۳)
نسبت به طراحي، تهيه و پياده سازي برنامه عملياتي پدافند زيستي استان/ شهرستان در چارچوب اين دستورالعمل اقدام نمايد.
۴)
كنترل، نظارت و ارزيابي از اجراي و حصول اطمينان از عملكرد قرارگاه هاي پدافند زيستي شهرستان ها، دستگاه ها و كارگروه ها انجام شود.
۵)
نسبت به آموزش و فرهنگ سازي مردم و كاركنان دستگاه اجرايي استاني در حفاظت از خود و پاكسازي محيط استان/ شهرستان از طريق ظرفيت رسانه هاي استاني، شهرستاني و محلي اقدام نمايد.
6)
با ارزيابي و نظارت، نسبت به حسن اجراي دستورالعمل اقدام نموده و در صورت لزوم توسط سازمان بازرسي استان نسبت به پيگيري قضايي مستنكفين يا متخلفين از اجراي دستورات اقدام گردد.
۱)
نسبت به طراحي، تهيه و پياده سازي برنامه عملياتي پدافند زيستي محدود شهري در چارچوب اين دستورالعمل اقدام نمايد.
2)
نسبت به بهسازي، پاكسازي و رفع آلودگي محيطي از اماكني كه داراي منابع آب (بصورت روباز) هستند به شرح زير اقدام نمايد: - جمع آوري و دفع آب هاي شهري و رفع آلودگي - سمپاشي محيط شهري برابر دستورالعمل قرارگاه پدافند زيستي - پاكسازي، نظافت و رفع آلودگي كانون هاي تجمّع زباله و ضايعات در سطح شهر - بهسازي محيطي و پاكسازي آبنماهاي سطح شهري از آلودگي هاي زيستي - پاكسازي و انتقال پسماندهايي كه مي تواند محيط رشد ناقل زيستي باشد به خارج از محيط شهري - جمع آوري كليه لاستيك هاي مستعمل و خودروهاي فرسوده رها شده در سطح شهر - تشديد نظارت بر آبياري فضاي سبز به منظور جلوگيري از غرق آبي شدن محل هاي آبياري
۳)
نسبت به آموزش و فرهنگ سازي مردم و عوامل خدمات شهري در حفاظت از خود و پاكسازي محيط شهري اقدام نمايد.
ه
) وزارت بهداشت و درمان آموزش پزشكي
۱)
نسبت به تشكيل و سازماندهي كارگروه رصد و پايش و تشخيص پيش دستانه عوامل بيماري زاي ناقل زيستي و تشخيص سريع ويروس ها و بيماري هاي منتقله از ناقل مهاجم زيستي (پشه آئدس) با حضور و همكاري دستگاه هاي ذيربط اقدام نمايد.
۲)
نسبت به ارتقاء و بروزرساني زيرساخت هاي تخصصي و تشخيصي آزمايشگاهي بمنظور ارتقاء قدرت تشخيص و تسريع در زمان تشخيص اقدام نمايد.
۳)
نسبت به تدوين شيوه نامه هاي بهداشتي و درماني بيماري هاي قابل انتقال ناقل زيستي ( تب دانگ، چيكونگونياپ، تب زرد و زيكا) و آموزش كادر درماني و بهداشتي و بروز رساني آنها، و نسبت به آموزش و فرهنگ سازي عمومي اقدام سريع نمايد.
۴)
نسبت به تهيه و اجراي برنامه عملياتي پاسخ سريع بهداشتي درماني با تاكيد و رويكرد پيش بيني و پيشگيري و مقابله در مناطق تشخيص داده شده اقدام سريع نمايد.
۵)
نسبت به فعال و عملياتي نمودن مركز EOC مقابله با تهديدات زيستي وزارت بهداشت و درمان اقدام و نسبت به دريافت اخبار و گزارش ها از استان ها و دستگاه ها اقدام نمايد.
6)
نسبت به تقويت نظام مراقبت و گزارش دهي در حوزه سلامت (خصوصي، دولتي، غيردولتي و نظامي) اقدام كند.
۷)
نسبت به ايجاد آمادگي در بيمارستان هاي مناطق (استانها و شهرستان ها) درگير بيماري ها اقدام نمايد.
8)
نسبت به ايفاء نقش محوري در قرارگاه هاي پدافند زيستي ملي، استاني و شهرستاني در هدايت، راهبري و مقابله عمليات پدافند زيستي و تامين شيوه نامه هاي تخصصي بهداشتي، آموزشي، درماني و فرهنگي اقدام نمايد.
۹)
نسبت به گسترش ديپلماسي پدافند زيستي در تعامل با سازمان بهداشت جهاني و سازماندهي كمك كشورهاي خارجي اقدام كند.
۱)
نسبت به تشكيل كارگروه رصد و پايش، تشخيص، هشدار، بهداشت و قرنطينه حوزه دام و كشاورزي اقدام نمايد و وظايف تعيين شده در نظام عملياتي پدافند زيستي را به اجرا درآورد.
۲)
ايفاء نقش محوري و كمك به راهبري عمليات پدافند زيستي در حوزه دام و نباتات در قرارگاه پدافند زيستي كشور در سطوح ملي استاني و شهرستاني اعمال و اجرا نمايد.
3)
نسبت به طرح ريزي عمليات محدودسازي و قرنطينه بهداشتي دامي و نباتي، زيرساخت ها و فضاهاي لازم، اقدام و بنا به دستور و با هماهنگي قرارگاه پدافند زيستي اجرا نمايد.
۴)
ارتقاء و بروزرساني نظام ديده باني زيستي و مركز كنترل، مديريت و پيشگيري بيماري هاي با مبداء دام و مشترك انسان و دام (زئونوز) را عملياتي و اجرا كند.
5)
نسبت به تحقيق، پـژوهش و توليد واكسن و سرم و كيت هاي تشخيصي براي مقابله با بيماري هاي 4 گانه (تب دانگ، چيكونگونياپ، تب زرد و زيكا) ناشي از ناقل مهاجم زيستي اقدام نمايد.
۶)
اقدامات پاكسازي بهسازي و رفع آلودگي و سم پاشي عليه آفات نباتي با هماهنگي وزارت بهداشت بمنظور بررسي احتمال اثر گذاري بر حوزه انسان انجام شود.
۷)
نسبت به سازماندهي، آموزش و تمرين بكارگيري ظرفيت هاي پاكسازي، بهسازي و رفع آلودگي و سم پاشي موجود وزارت جهاد كشاورزي با بكارگيري دوگانه در حوزه هاي پاكسازي ناقل مهاجم زيستي با هماهنگي وزارت بهداشت اقدام نمايد.
۸)
نسبت به فعال و عملياتي نمودن مركز EOC مقابله با تهديدات زيستي وزارت جهاد كشاورزي در حوزه دام (دام و طيور و آبزيان) و نباتات اقدام و نسبت به دريافت اخبار و گزارشات از استانها و دستگاه ها اقدام نمايد.
۹)
نسبت به ارتقا و بروزرساني زيرساخت هاي تخصصي و تشخيصي آزمايشگاهي بمنظور ارتقاء قدرت تشخيص و تسريع در زمان تشخيص در حوزه دام (دام و طيور و آبزيان) و نباتات و مشترك اقدام نمايد.
۱۰)
نسبت به تدوين شيوه نامه هاي بهداشتي بيماري هاي قابل انتقال ناقل زيستي (دامي و زئونوز) و آموزش كادر بهداشتي و كشاورزي بروزرساني آنها و همچنين آموزش و فرهنگ سازي عمومي جامعه مخاطب اقدام نمايد.
۱۱)
نظام مراقبت و گزارش دهي در حوزه دام (دام و طيور و آبزيان) و نباتات (خصوصي، دولتي، غيردولتي) تقويت گردد.
12)
نسبت به انجام پژوهش هاي كاربردي و ميداني در مناطق مستعد به مهاجمين زيستي در حوزه دام و نباتات و كشاورزي و تدوين شيوه نامه هاي بهداشتي و اجرايي در بهره برداري بهينه در حوزه هاي ذيربط بمنظور كشف، خنثي سازي و تشخيص تهديدات ناقلين بيماري ها به دام و انسان اقدام نمايد.
13)
نسبت به ايجاد زيرساخت هاي لازم و سازماندهي بانك پشتيبان داده و ذخاير عناصر زيستي تهديدزا در حوزه دام (دام و طيور و آبزيان) و نباتات درچارچوب سياست هاي قرارگاه پدافندزيستي كشور اقدام نمايد.
14)
در زمينه گسترش ديپلماسي پدافند زيستي و تعامل با سازمان هاي بين المللي مرتبط و سازماندهي كمك هاي كشورهاي خارجي در حوزه دام و نباتات اقدام لازم انجام شود .
15)
نسبت به توليد مواد اوليه مورد نياز جهت توليد مواد و سموم رفع آلودگي از صنايع پتروشيمي اقدام نمايد.
۱)
نسبت به سازماندهي كارگروه رصد و پايش و پاكسازي و بهسازي و رفع آلودگي زيستي در حوزه بنادر، شناورها، و تدوين برنامه عملياتي و اجرايي سازي آن در محدوده تحت مديريت شيلات و بخش خصوصي مرتبط آن، اقدام نمايد.
۲)
رفع آلودگي و پاكسازي محموله ها و انجام عمليات رفع آلودگي و پاكسازي در بنادر به سرعت، انجام شود.
۳)
نسبت به تدوين و اجرايي سازي برنامه بهداشت محيطي و انساني براي حفاظت از خود و آموزش و فرهنگ سازي در بين كاركنان و جامعه مخاطب اقدام نمايد.
۴)
نسبت به بهسازي، پاكسازي و رفع آلودگي محيطي از اماكني كه داراي منابع آب (بصورت روباز) هستند به شرح زير اقدام نمايد: - جمع آوري و دفع آبهاي راكد در سطح بنادر و رفع آلودگي - سمپاشي محيط بندر برابر دستورالعمل قرارگاه پدافند زيستي - پاكسازي، نظافت و رفع آلودگي كانون هاي تجمع زباله و ضايعات در سطح بندر - بهسازي محيطي و پاكسازي آبنماهاي سطح بندر از آلودگي هاي زيستي - پاكسازي و انتقال پسماندهايي كه مي تواند محيط رشد ناقل زيستي باشد به خارج از محيط بندر - جمع آوري كليه لاستيك هاي فرسوده و خودروهاي فرسوده رها شده در سطح بندر - مديريت و دفع بهداشتي فاضلاب و پساب توليدي در بندر تحت مديريت شيلات - مديريت اقلام فرسوده رها شده در سطح بندر تحت مديريت شيلات
۱)
نسبت به بازرسي مستمر و نظارت بر عملكرد دستگاه هاي كشوري و دريافت گزارش هاي لازم پيرامون اجرايي سازي مصوبات كميته دائمي و تصميم استانداران و فرمانداران در اين چارچوب اقدام و متخلفين و مستنكفين احتمالي را برابر قانون تعقيب نمايد.
۱)
كميته پدافند زيستي وزارت را با شركت معاونين و شركت هاي زيرمجموعه داراي نقش در پدافند زيستي به رياست معاون حمل و نقل تشكيل و نسبت به تدوين و اجرايي سازي برنامه اجرايي پدافند زيستي آن وزارت و دستگاه هاي زيرمجموعه در چارچوب اين دستوالعمل اقدام نمايد.
2)
الزامات و وظايف دستگاه هاي زيرمجموعه وزارت در حوزه پياده سازي آئين نامه اجرايي پدافند غيرعامل مرزباني زيستي – مصوب كميته دائمي ـ در پايانه هاي مرزي كشور با مشاركت دستگاه هاي ذي ربط اقدام و با نظارت عملياتي از اجراي آن اطمينان حاصل نمايد.
ي )
سازمان بنادر و دريانوردي/ سازمان هواپيمايي كشوري/ شركت راه آهن ج.ا.ا/ شركت فرودگاه ها/ سازمان راهداري/ شركت كشتيراني / شركت ملي نفتكش ايران
۱)
نسبت به سازماندهي و فعال نمودن كميته پدافند زيستي به منظور رصد و پايش و پاكسازي و بهسازي و رفع آلودگي زيستي در حوزه بنادر، اسكله ها،ترمينال ها، فرودگاه ها، ايستگاه هاي جاده اي و ريلي و ساير زيرساخت هاي ذي ربط و تدوين برنامه عملياتي و اجرايي سازي آن در محدوده تحت مديريت در تمام مراكز و بخش هاي خصوصي ذي ربط خود اقدام نمايد.
2)
رفع آلودگي و پاكسازي محموله ها و انجام عمليات رفع آلودگي و پاكسازي انجام شود.
3)
نسبت به تدوين و اجرايي سازي برنامه بهداشت محيطي و انساني براي حفاظت از خود و آموزش و فرهنگ سازي در بين كاركنان و جامعه مخاطب اقدام نمايد.
۴)
نسبت به آموزش، توجيه، ابلاغ، اجرا و نظارت بر دستورالعمل هاي صادره از قرارگاه پدافند زيستي/ وزارت بهداشت به اصناف و اتحاديه هاي مرتبط اقدام نمايد.
۵)
نسبت به بهسازي، پاكسازي و رفع آلودگي محيطي با استفاده از تجهيزات آتش نشاني،HSE و ساير از اماكني كه داراي منابع آب (بصورت روباز) هستند به شرح زير اقدام نمايد: - جمع آوري و دفع آب هاي راكد در سطح هر مراكز (بنادر، اسكله ها،ترمينال ها، فرودگاه ها، ايستگاه هاي جاده اي و ريلي و ساير) و رفع آلودگي - سمپاشي محيط پيراموني برابر دستورالعمل قرارگاه پدافند زيستي - پاكسازي، نظافت و رفع آلودگي كانون هاي تجمع زباله و ضايعات در سطح مراكز - بهسازي محيطي و پاكسازي آبنماهاي سطح بندر از آلودگي هاي زيستي - پاكسازي و انتقال پسماندهايي كه مي تواند محيط رشد ناقل زيستي باشد به خارج از محيط - جمع آوري كليه لاستيك هاي فرسوده و خودروهاي فرسوده رها شده در محيط - مديريت و دفع بهداشتي فاضلاب و پساب توليدي در محيط مراكز تحت مديريت - مديريت اقلام فرسوده رها شده در سطح مراكز تحت مديريت
۱)
نسبت به تهيه برنامه هاي رصد و پايش تحولات جوي و اقليمي در محدوده و چارچوب پيش بيني پيش دستانه هوايي و جابجايي احتمالي ناقل بيماري زاي زيستي اقدام و به صورت نوبه اي روزانه به قرارگاه پدافند زيستي كشور و استان ارائه نمايد.
۲)
نسبت به بررسي و صدور گزارش هشدارهاي هواشناسي در مورد تغييرات دمايي، جوي، هوايي در چارچوب اثرگذاري بر انتقال و جابجايي، رشد و تكثير يا نابودي ناقل بيماري زا با همكاري وزارت بهداشت و درمان اقدام و هماهنگي با قرارگاه پدافند زيستي اقدام نمايد.
۱)
نسبت به سازماندهي واحدهي عملياتي پدافند زيستي در مناطق و نواحي و پايگاه هاي مقاومت در سراسر كشور به منظور ايفاء نقش مشاركتي و كمك به عمليات پدافند زيستي در چارچوب نظام عملياتي پدافند زيستي مصوب كميته دائمي اقدام نمايد.
۲)
نسبت به سازماندهي، آموزش و ارتقاء مهارت عملياتي از نيروهاي داوطلب بسيجي، دوره احتياط و ذخيره سربازي داراي رسته بهداشت درمان و بازنشستگان حوزه بهداشت و درمان در قالب يگان هاي ذخيره و احتياط ملي و استاني پدافند زيستي در چارچوب نظام عملياتي پدافند زيستي مصوب كميته دائمي اقدام نموده به شكلي كه در سطح ملي و استاني و شهرهاي بزرگ، يك يگان سازماندهي گردد.
تذكر ـ آموزش و بكارگيري يگان هاي احتياط و ذخيره بسيج در پدافند زيستي در چارچوب راهبردها و سياست هاي تخصصي قرارگاه پدافند زيستي كشور خواهد بود.
۳)
در عمليات رصد، رديابي، غربالگري، محدودسازي و رفع آلودگي با قرارگاه هاي پدافند زيستي استاني همكاري و مشاركت نمايد.
4)
فعاليت هاي مردم ياري در مرحله آمادگي و اقدام در حين عمليات پدافند زيستي را در چارچوب دستورالعمل هاي قرارگاه پدافند زيستي را اجرا نمايد.
۵)
برنامه هاي عملياتي پدافند زيستي و تمرين، رزمايش در سطوح عملياتي مختلف را در چارچوب اين دستورالعمل، تدوين و پياده سازي نمايد.
۶)
نسبت به سازماندهي و آموزش عمومي پدافند زيستي به اصناف و اقشار و كارخانجات به منظور ايفاء نقش در عمليات پدافند زيستي اقدام نمايد.
۷)
از طريق بهره گيري حداكثري از ظرفيت هاي آموزشي و فرهنگ سازي بسيج در آموزش جامعه مخاطب پدافند زيستي با قرارگاه هاي پدافند زيستي مشاركت و همكاري نمايد.
م )
جمعيت هلال احمر جمهوري اسلامي ايران
۱)
نسبت به تشكيل كارگروه بازيابي و بازتواني و مردم ياري اقدام و با هدايت و راهبري آن اقدامات لازم را اجرايي نمايد.
۲)
نسبت به تشكيل و سازماندهي سامانه رصد و پايش و تشخيص پيش دستانه عوامل بيماري زاي ناقل زيستي و تشخيص سريع ويروس ها و بيماريهاي منتقله از ناقل مهاجم زيستي (پشه آئدس) با حضور و همكاري وزارت بهداشت و قرارگاه پدافند زيستي كشور اقدام و گزارش هاي نوبه اي لازم را ارائه نمايد.
۳)
نسبت به طرح ريزي و اجرايي سازي برنامه هاي امداد و نجات پدافند زيستي در قالب نظام عملياتي پدافند زيستي اقدام نمايد.
۴)
نسبت به تامين و توليد ذخاير عملياتي، ملي و منطقه اي و واكسن، دارو، تجهيزات و اقلام امدادي پدافند زيستي بنا به درخواست قرارگاه پدافند زيستي كشور و وزارت بهداشت اقدام نمايد.
۵)
نسبت به سازماندهي زيرساخت ها و برنامه عملياتي و اقدامات پيشگيرانه امدادي در برابر تهديدات زيستي و همه گيري هاي ملي در چارچوب اين دستورالعمل اقدام نمايد.
۶)
نسبت به گسترش ديپلماسي پدافند زيستي در تعامل با صليب سرخ جهاني و سازماندهي كمك كشورهاي خارجي اقدام نمايد.
۷)
نسبت به سازماندهي، آموزش و بكارگيري نيروهاي داوطلب در قالب نيروهاي احتياط و ذخيره عملياتي پدافند زيستي اقدام نمايد.
۸)
نسبت به فعال سازي ظرفيت هاي درماني جمعيت هلال احمر در كمك به نظام بهداشت و درمان كشور در اقدامات تشخيصي، درماني اقدام نمايد.
ن )
سازمان حفاظت محيط زيست
۱)
نسبت به ارتقاء و بروزرساني نظام ديده باني زيستي و مركز كنترل، مديريت و پيشگيري بيماري هاي حيات وحش و زئونوز اقدام نمايد.
۲)
نسبت به مراقبت از زيستگاه هاي طبيعي كشور و جلوگيري از آلودگي آنها در برابر ناقل مهاجم زيستي اقدام نمايد.
۳)
نسبت به بهسازي و رفع آلودگي و پاكسازي زيستگاه هاي طبيعي و جلوگيري از تبديل اين زيستگاه ها به مراكز جمع آوري و دفن زباله اقدام نمايد.
۴)
نسبت به تدوين برنامه هاي عملياتي و پيش بيني محدودسازي و قرنطينه در حوزه محيط زيست، زيرساخت ها و فضاهاي لازم و برنامه عملياتي اقدام نمايد.
۵)
نسبت به تشديد مراقبت هاي مرزباني زيستي و اقدامات تشخيصي كنترلي بهداشتي در حوزه هاي استحفاظي اقدام نمايد.
۶)
نسبت به شبكه سازي و فعال سازي آزمايشگاه هاي تشخيصي محيط زيست متناسب با سطح تهديدات و ارتقاء ظرفيت هاي موجود اقدام نمايد.
7)
نسبت به تهيه برنامه عملياتي و آموزش، تمرين، رزمايش در سطوح مختلف آن و ارتقا آمادگي ها اقدام كند.
۱)
نسبت به ارتقاء و بروزرساني و فعال سازي نظام ديده باني زيستي، غربالگري و رديابي در حوزه هاي آب و فاضلاب و منابع آب (سدها، تونل هاي انتقال آب، شبكه هاي انتقال آب شهري، تصفيه خانه ها، ايستگاه هاي پمپاژ، مخازن و ساير) اقدام نمايد.
۲)
نسبت به حفاظت و واپايش و بهسازي، پاكسازي و رفع آلودگي از منابع آب هاي سطحي، تالاب ها، درياچه ها، چاه ها، قنوات و ساير منابع آب تحت مديريت خود، در برابر ناقل مهاجم زيستي اقدام نمايد.
۳)
نسبت به ارتقاء شبكه آزمايشگاه هاي تشخيص آلودگي و تهديدات حوزه آب و پاسخ سريع به تهديدات زيستي حوزه آب و فاضلاب اقدام نمايد.
۴)
نسبت به تشديد مراقبت ها و اقدامات تشخيصي كنترلي بهداشتي با استفاده از شيوه نامه هاي وزارت بهداشت در حوزه هاي استحفاظي منابع آب و فاضلاب اقدام نمايد.
۵)
نسبت به صيانت از منابع آبي، حفظ محيط زيست و ارتقاي بهداشت عمومي با مديريت تهديدات زيستي حوزه آب اقدام نمايد.
۶)
نسبت به تامين و توزيع منابع آب بهداشتي و سالم به صورت پايدار جهت عموم جامعه اقدام نمايد.
ع )
وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح
۱)
نسبت به فعال سازي كميته پدافند زيستي وزارت دفاع با شركت معاونت ها و سازمان هاي داراي نقش در پدافند زيستي اقدام و برنامه هاي زير را دنبال نمايند.
۲)
نسبت به سازماندهي و ارتقاء ظرفيت هاي آزمايشگاه هاي تشخيصي به شكلي كه بتواند مداخلات و دستكاري عامدانه و تغييرات ماهوي ناقل زيستي را به موقع تشخيص دهد، اقدام نمايد.
۳)
از ماموريت هاي قرارگاه عملياتي پدافندزيستي بعنوان مركز عمل كلي پدافندزيستي، بصورت تخصّصي پشتيباني نمايد.
۴)
نسبت به تامين و توليد تجهيزات تخصصّي پدافند زيستي برابر سياست هاي قرارگاه پدافند زيستي اقدام نمايد.
۵)
نسبت به انجام تحقيق، پژوهش، طراحي، توليد و ذخيره واكسن هاي چهارگانه ( تب دانگ، چيكونگونياپ، تب زرد و زيكا ) مورد نياز اقدام نمايد.
۶)
نسبت به ايجاد زيرساخت هاي لازم و سازماندهي بانك پشتيبان داده و ذخاير عناصر زيستي تهديد زا در چارچوب سياست هاي قرارگاه پدافند زيستي كشور اقدام نمايد.
7)
نسبت به برآورد و تامين ذخاير راهبردي دارو، واكسن، سرم، خون، فرآورده هاي خوني و تجهيزات تشخيصي، بهداشتي، رفع آلودگي و درماني نيروهاي مسلح اقدام نمايد.
۸)
نسبت به تدوين برآوردهاي تخصصي نوبه اي تهديدات زيستي دشمنان در حوزه هاي مختلف ۶گانه (انسان، دام، نباتات، غذا و دارو، آب و محيط زيست) در چارچوب برنامه و سياست هاي قرارگاه پدافند زيستي كشور اقدام نمايد.
۹)
نسبت به تدوين دستورالعمل لازم و اجرايي نمودن آنها جهت پايش و شناسايي، پاكسازي، بهسازي و رفع آلودگي محموله ها در زيرساخت هاي تحت مديريت وزارت دفاع اقدام نمايد.
ف )
سازمان هاي نيروهاي مسلح معاونت هماهنگ كننده ستاد كل: نسبت به سازماندهي و فعال سازي كميته پدافند زيستي ستاد كل نيروهاي مسلح اقدام و برنامه عملياتي لازم را تدوين و اجرايي نمايد:
۱)
نسبت به پشتيباني و حمايت از اقدمات پدافند زيستي در استان ها توسط ظرفيت هاي نيروهاي مسلح در چارچوب ضوابط و مقدورات نيروهاي مسلح اقدام نمايد.
۲)
نسبت به انجام عمليات پاكسازي و بهسازي و رفع آلودگي در زيرساخت هاي دريايي و ساير مراكز و زيرساخت هاي ذي ربط، برابر اين دستوالعمل اقدام نمايد.
ص )
نيروي دريايي ارتش / نيروي دريايي سپاه پاسداران انقلاب اسلامي
1)
به منظور رصد و پايش و پاكسازي و بهسازي و رفع آلودگي زيستي در حوزه بنادر، شناورها، اسكله ها، انبارها و ساير نسبت به سازماندهي و فعال نمودن كميته پدافند زيستي نيرو و تدوين برنامه عملياتي و اجرايي سازي آن در محدوده تحت مديريت خود اقدام نمايد.
۲)
رفع آلودگي و پاكسازي محموله ها و انجام عمليات رفع آلودگي و پاكسازي در بنادر انجام شود.
۳)
نسبت به تدوين و اجرايي سازي برنامه بهداشت محيطي و انساني براي حفاظت از خود و آموزش و فرهنگ سازي در بين كاركنان و جامعه مخاطب اقدام نمايد.
4)
نسبت به بهسازي، پاكسازي و رفع آلودگي محيطي از اماكني كه داراي منابع آب (بصورت روباز) مي باشند به شرح زير اقدام نمايد: - جمع آوري و دفع آب هاي راكد در سطح محيط بنادر و ساير مراكز و رفع آلودگي - سمپاشي محيط بنادر و ساير مراكز برابر دستورالعمل قرارگاه پدافند زيستي - پاكسازي، نظافت و رفع آلودگي كانون هاي تجمع زباله و ضايعات در سطح محيط - بهسازي محيطي و پاكسازي آبنماهاي سطح بنادر از آلودگي هاي زيستي - پاكسازي و انتقال پسماندهايي كه مي تواند محيط رشد ناقل زيستي باشد به خارج از محيط بندر (منطقه جمع آوري پسماند) - جمعآوري كليه لاستيك هاي فرسوده و خودروهاي فرسوده رها شده در سطح بندر - مديريت و دفع بهداشتي فاضلاب و پساب توليدي در بندر تحت مديريت - مديريت اقلام فرسوده رها شده در سطح بندر تحت مديريت
ق )
فرماندهي نيروي انتظامي ج.ا.ا
۱)
نسبت به تشكيل كارگروه امنيت عبور و مرور و محدودسازي، اقدام و با هدايت و راهبري آن، وظايف تخصصي كارگروه را اجرا نمايد.
2)
نسبت به برقراري نظم و امنيت عبور و مرور و محدوده قرنطينه بهداشتي و اعمال مقررات و الزامات اقدام نمايد.
۳)
نسبت به تهيه و اجرايي سازي برنامه محدود سازي منطقه عملياتي پدافند زيستي و اعمال قرنطينه بهداشتي برابر مصوبات قرارگاه پدافند زيستي كشور يا استان اقدام نمايد.
۴)
نسبت به اعمال مقررات واپايش اقلام آلوده با قابليت جابجايي ناقلين مهاجم زيستي برابر دستورالعمل وزارت بهداشت اقدام نمايد.
۵)
نسبت به اعمال الزامات و وظايف مربوطه در حوزه آئين نامه اجرايي پدافند غيرعامل مرزباني زيستي در پايانه هاي مرزي كشور با مشاركت دستگاه هاي اجرايي ذي ربط اقدام و با نظارت عملياتي از اجراي آن حصول اطمينان نمايد.
ر )
سازمان صدا و سيما ج.ا.ا
۱)
نسبت به تشكيل كارگروه اطلاع رساني و آرامش بخشي جامعه اقدام نموده و با هدايت و راهبري كارگروه، وظايف آن را اجرايي نمايد.
۲)
نسبت به اطلاع رساني، آگاهي بخشي و آرامش بخشي به موقع و مناسب و اعتمادسازي عمومي در سطح ملي يا استاني بنا به ضرورت برابر دستورالعمل و شيوه نامه هاي آموزشي وزارت بهداشت اقدام نمايد.
3)
نسبت به تهيه، توليد و پخش برنامه هاي آموزشي و فرهنگ سازي عمومي برابر سياست هاي قرارگاه پدافند زيستي كشور و شيوه نامه هاي آموزشي وزارت بهداشت تا تغيير رفتار بهداشتي اقدام نمايد.
ش )
وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات
۱)
نسبت به فعال سازي زيرساخت ها و توسعه قابليت هاي عملياتي رديابي و غربالگري بيماران و بيماري و تهديدات زيستي با استفاده از فناوري هاي ارتباطي اقدام نموده و نتيجه را به قرارگاه پدافند زيستي كشوري/استاني اعلام نماييد.
1)
نسبت به توسعه ديپلماسي پدافند زيستي و همكاري مشترك بين كشورهاي همسايه و منطقه در چارچوب رصد و پايش، تشخيص و هشدار و مقابله مشترك با تهديدات زيستي (پدافند مشترك و جمعي زيستي) در چارچوب اين دستورالعمل اقدام نمايد.
۲)
نسبت به اعمال و ملاحظات بهداشتي درماني در ملاقات هاي خارجي برابر دستورالعمل وزارت بهداشت در آستانه و حين همه گيري هاي ملي اقدام نمايد.
۳)
نسبت به دفاع حقوقي از منافع ملي در برابر تهاجم، مداخله يا اقدام غيرمسئولانه زيستي كشورهاي همسايه و داراي تعامل برابر تدابير قرارگاه پدافند زيستي اقدام نمايد.
ث )
وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه
۱)
نسبت به رصد و پايش و تشخيص و هشدار تهديدات زيستي عامدانه دشمن (تهاجم، مداخله يا اقدام غيرمسئولانه) در بين كشورهاي منطقه و كشورهاي داراي تعامل اقدام نمايد.
۲)
نسبت به بررسي منشاء تهديدات زيستي، عمدي يا غيرعمدي بودن آنها در چارچوب سياست هاي پدافند زيستي كشور اقدام نمايد.
۳)
نسبت به تدوين و اجرايي سازي برنامه عملياتي مقابله با بيوتروريسم دشمنان در چارچوب سياست هاي پدافند زيستي كشور اقدام نمايد.
۴)
نسبت به پشتيباني اطلاعاتي مورد نياز از عمليات قرارگاه پدافند زيستي كشور اقدام نمايد.
۵)
نسبت به رصد و پايش آزمايشگاه هاي زيستي سطوح بالاي كشورهاي همسايه و دشمنان اقدام و برآورد اطلاعاتي تهديدات زيستي عليه كشور را تهيه و به قرارگاه پدافند زيستي كشور گزارش نمايد.
خ )
وزارت صنعت، معدن و تجارت
1)
نسبت به حمايت و پشتيباني از صنايع بومي توليد تجهيزات پدافند زيستي و حوزه هاي مرتبط با آن اقدام كند.
۲)
نسبت به پشتيباني لجستيكي در تامين و توليد تجهيزات مورد نياز در حوزه پدافند زيستي اقدام نمايد.
3)
نسبت به سازماندهي و فعال نمودن كميته پدافند زيستي بر اساس شيوه نامه هاي ابلاغي قرارگاه پدافند زيستي/ وزارت بهداشت بمنظور رصد و پايش و پاكسازي و بهسازي و رفع آلودگي زيستي در شهرك هاي صنعتي و تدوين برنامه عملياتي و اجرايي سازي آن در محدوده تحت مديريت خود اقدام نمايد.
۴)
نسبت به تدوين و اجرايي سازي برنامه بهداشت محيطي و انساني براي حفاظت از خود و آموزش و فرهنگ سازي در بين كاركنان و جامعه مخاطب اقدام نمايد.
۵)
نسبت به بهسازي و پاكسازي و مديريت پسماند و پساب در سطح شهرك هاي صنعتي اقدام نمايد.
۶)
نسبت به جمع آوري كليه لاستيك هاي فرسوده و اقلام فرسوده و رها شده در سطح شهرك هاي صنعتي اقدام نمايد.
۷)
نسبت به آموزش، توجيه، ابلاغ، اجرا و نظارت بر دستورالعمل هاي صادره از قرارگاه پدافند زيستي / وزارت بهداشت به اصناف و اتحاديه هاي مرتبط اقدام نمايد.
1)
نسبت به سازماندهي و فعال نمودن كميته پدافند زيستي بر اساس شيوه نامه هاي ابلاغي قرارگاه پدافند زيستي / وزارت بهداشت بمنظور رصد و پايش و پاكسازي و بهسازي و رفع آلودگي زيستي و تدوين برنامه عملياتي و اجراييسازي آن در مناطق و صنايع تحت مديريت خود اقدام نمايد.
۲)
نسبت به آماده سازي و فعالسازي زيرساخت هاي تشخيصي بهداشتي درماني براي حفاظت از خود و ارتقاء سلامت و ارتقاء آمادگي واحدهاي HSE اقدام نمايد.
۳)
نسبت به جمع آوري، دفع پسماندها و بهسازي، سمپاشي و رفع آلودگي از محيط هاي تحت مديريت خود اقدام نمايد.
۴)
نسبت به توليد مواد اوليه مورد نياز جهت توليد سموم و مواد رفع آلودگي از صنايع پتروشيمي برابر نيازهاي وزارت بهداشت و وزارت جهاد كشاورزي اقدام نمايد.
۱)
نسبت به ساماندهي دفاتر گردشگري و مسافرتي و آموزش و اطلاع رساني به جمعيت مخاطب در خصوص بيماري هاي مرتبط با ناقل مهاجم زيستي در كشورهاي پرخطر و آلوده اقدام نمايد.
۲)
نسبت به ساماندهي مراكز گردشگري و اقامتي داخل كشور و آموزش و اطلاع رساني به جمعيت مخاطب در خصوص بيماري هاي مرتبط با ناقل مهاجم زيستي در كشورهاي پرخطر و آلوده اقدام نمايد.
۳)
نسبت به اعمال و نظارت و واپايش مراكز گردشگري و اقامتي مطابق شيوه نامه هاي ابلاغي وزارت بهداشت اقدام نمايد.
4)
نسبت به تعيين راهنماي ايمني HSE در مراكز اقامتي و گردشگري اقدام و با آموزش ايمني و بهداشت كاركنان مراكز گردشگري و اقامتي مطابق شيوه نامه هاي ابلاغي وزارت بهداشت اقدام نمايد.
غ )
سازمان مناطق آزاد و ويژه اقتصادي
۱)
نسبت به سازماندهي و فعال نمودن كميته پدافند زيستي و واحدهاي HSE شركت هاي ذي ربط بر اساس شيوه نامه هاي ابلاغي قرارگاه پدافند زيستي بمنظور رصد و پايش و پاكسازي و بهسازي و رفع آلودگي زيستي و تدوين برنامه عملياتي و اجرايي سازي آن در محدوده تحت مديريت خود اقدام نمايد.
۲ )
نسبت به آموزش، توجيه، ابلاغ، اجرا و نظارت بر دستورالعمل هاي صادره از قرارگاه پدافند زيستي/ وزارت بهداشت به مراكز صنعتي و تجاري و گردشگري مرتبط اقدام نمايد .
3)
نسبت به تدوين و اجرايي سازي برنامه بهداشت محيطي و انساني براي حفاظت از خود و آموزش و فرهنگ سازي در بين كاركنان و جامعه مخاطب اقدام نمايد.
۴)
نسبت به واپايش ناقل مهاجم زيستي برابر دستورالعمل ابلاغي از وزارت بهداشت اقدام نمايد.
۵)
نسبت به بهسازي و پاكسازي و مديريت پسماند و پساب در سطح مناطق آزاد با تاكيد بر بنادر اقدام نمايد
۶)
نسبت به جمع آوري كليه لاستيك هاي فرسوده و اقلام فرسوده و رها شده در سطح مناطق آزاد اقدام نمايد.
۷)
با استفاده از ظرفيت ها و قابليت هاي موجود در مناطق آزاد و برنامه ريزي جهت ايجاد زيرساخت هاي مورد نياز و ضروري براي واپايش تهديدات ناقل مهاجم زيستي، هم افزايي لازم ايجاد نمايد.
۸)
دستورالعمل لازم جهت رفع آلودگي و پاكسازي محموله ها و انجام عمليات رفع آلودگي و پاكسازي در مناطق آزاد، تدوين، ابلاغ و براي اجراي آن نظارت گردد.
۱)
نسبت به تدوين ابلاغ و اجرايي سازي برنامه هاي اجرايي پدافند زيستي در چارچوب اين دستورالعمل اقدام و رونوشت براي قرارگاه پدافند زيستي كشور ارسال نمايند.
2)
نسبت به آموزش و توجيه مديران، كارشناسان و كاركنان زيرمجموعه در خصوص وظايف خود در نظام عملياتي پدافند زيستي و در چارچوب اين دستورالعمل اقدام نمايند .
۳)
نسبت به ارتقاء حفظ و صيانت از سلامت فردي، بهسازي، پاكسازي در حوزه مديريتي آن دستگاه اقدام و با بازرسي هاي نوبه اي از اجراي آن اطمينان حاصل نمايند.
۴)
وظايف تخصصي واگذار شده به هر دستگاه در چارچوب نظام عملياتي پدافند زيستي مصوب كميته دائمي و اين دستورالعمل به دقت برنامه ريزي و اجرا گردد.
۵)
بودجه و اعتبارات اجرايي سازي اين دستورالعمل از محل اعتبارات عمومي دستگاه و تكاليف قانوني دستگاه ها مبني بر تامين منابع برنامه هاي پدافند غيرعامل و مديريت بحران تامين گردد.
۶)
نسبت به برقراري و ايجاد سامانه هاي ارتباطي برخط و فرماندهي و واپايش مرتبط با سازمان پدافند غيرعامل اقدام و گزارش هاي نوبه اي خود را به قرارگاه پدافند زيستي كشور ارسال نمايند.
۷)
نسبت به طراحي و برنامه ريزي آموزش، تجهيز، تمرين، رزمايش در سطوح عملياتي مختلف درون دستگاه به منظور ارتقاء آمادگي ها اقدام و گزارش هاي نوبه اي خود را به قرارگاه پدافند زيستي كشور ارسال نمايند.
ماده 10
دستگاه هاي اجرايي موظفند هرگونه قصور و كوتاهي در اجراي اين دستورالعمل را به سازمان گزارش كرده و برابر مقررات با فرد متخلّف، برخورد كنند.
ماده 11
سازمان با مستنكفين از اين دستورالعمل بنا بر تخلّف يا استنكاف صورت گرفته و بر اساس شيوه نامه اي كه توسط سازمان تنظيم و ابلاغ مي گردد برخورد انضباطي كرده و در صورت نياز از طريق قوه قضائيه اقدام مي كند.
تبصره
وفق تبصره 1 قانون تشكيل سازمان مستنكفان علاوه بر جبران خسارت وارد شده، به مجازات موضوع ماده (576) كتاب پنجم قانون مجازات اسلامي (تعزيرات و مجازات هاي بازدارنده) مصوب 1375/3/02 محكوم مي شوند و چنانچه خسارتي وارد نشده باشد برابر قانون رسيدگي به تخلفات اداري مصوب 1372/09/07 با مستنكف رفتار خواهد شد.
رئيس ستاد كل نيروهاي مسلح و كارگروه دائمي پدافند غيرعامل كشور سرلشكر پاسدار محمٌد باقري