رأي شماره 2602702 هيئت تخصصي شوراهاي اسلامي ديوان عدالت اداري با موضوع رد شكايت ابطال بخشي از عوارض زيربناي مسكوني و غيرمسكوني ماده 2 و تبصره هاي ذيل آن براي اجراي در سال 1402 و بندهاي 1 و 2 قسمت (ب) بخش اول موضوع عوارض زير بناي مسكوني ماده 2 و تبصره هاي ذيل آن براي اجراء در سال 1403

هيئت تخصصي شوراهاي اسلامي شماره پرونده: هـ ت/0400079 شماره دادنامه سيلور: 140431390002602702 تاريخ: 1404/10/08 شاكيان : ت اصغري ـ احمد احديان و ... با وكالت وحيد مختاري طرف شكايت: شوراي اسلامي شهر ميانه ـ شهرداري ميانه موضوع شكايت و خواسته : ابطال بخشي از عوارض زيربناي مسكوني و غيرمسكوني ماده 2 و تبصره هاي ذيل آن براي اجراي در سال 1402 و بندهاي 1 و 2 قسمت (ب) بخش اول موضوع عوارض زير بناي مسكوني ماده 2 و تبصره هاي ذيل آن براي اجراء در سال 1403 شاكيان دادخواستي به طرفيت شوراي اسلامي شهر ميانه ـ شهرداري ميانه به خواسته ابطال بخشي از عوارض زير بناي مسكوني و غيرمسكوني ماده 2 و تبصره هاي ذيل آن براي اجرا در سال 1402 و بند هاي 1 و 2 قسمت (ب) بخش اول موضوع عوارض زير بناي مسكوني ماده 2 و تبصره هاي ذيل آن براي اجراء در سال 1403 به ديوان عدالت اداري تقديم كرده اند كه به هيئت عمومي ارجاع شده است متن مقرره مورد شكايت به قرار زير مي باشد : عوارض زير بناي مسكوني به شرح زير محاسبه مي گردد: (تعرفه سال 1402) با توجه به اينكه در تعرفه عوارض محلي سال 1401 حداقل ارزش معاملاتي براي تعيين مقادير ريالي P در نظر گرفته شده بود ولي در سال 1402 برابر بند 7 ماده 2 قانون درآمد پايدار و هزينه شهرداري ها و دهياري ها و ماده 19 دستور العمل ابلاغي در سال 1402 ضريب 16% لحاظ خواهد شد و با رعايت بند 8 ماده 2 قانون درآمد پايدار هزينه شهرداري ها و دهياري ها و ماده 8 دستور العمل ابلاغي كه مقرر نموده حداكثر نرخ رشد عوارض براي سال 1402 حداكثر تا ميزان تورم اعلامي توسط مركز آمار ايران با احتساب نرخ تورم يكساله، سه ماهه سال گذشته (دي، بهمن و اسفند) و نه ماهه سال جاري (پايان آذر) باشد كه پس از بررسي هاي كارشناسي به شرح زير اقدام خواهد شد : 1- با توجه به اينكه ارزش معاملاتي ملاك محاسبه عوارض در مناطق مختلف شهري اختلاف بيشتري دارد و جهت جلوگيري از تبعيض و تفاوت نرخ عوارض، مقرر گرديد براي مناطقي از شهر كه ارزش منطقه اي آنها در سال 1402 پايين تر يا مساوي 75/000 ريال مي باشد ضريب P در طبقات زير زمين، همكف، اول و دوم به صورت مضربي از 1/000/000 ريال براي هر مترمربع عوارض زير بناي مسكوني محاسبه و دريافت گردد . تبصره 1: در صورتي كه در مناطق فوق الذكر زير بناي مسكوني طبق مصوبات كميسيون هاي ذي ربط با احداث بناي بيشتر يا مغاير در طبقات مندرج در بند 1 صورت گيرد. ضريب P در سال 1402 مضربي 2/680/000 ريال براي هر مترمربع عوارض زير بناي مسكوني محاسبه و دريافت خواهد شد . تبصره 2: در مناطق فوق الذكر عوارض زير بناي مسكوني در طبقات سوم و بالاتر به صورت مضربي از 2/150/000 ريال براي هر مترمربع زير بناي مسكوني محاسبه و دريافت خواهد شد . تبصره 3: اگر در مناطق فوق الذكر زيربناي مسكوني در طبقات سوم و بالاتر طبق مصوبات كميسيون هاي ذي ر بط يا احداث بناي بيشتر يا مغاير صورت گيرد ضريب P مضربي وابسته به طبقات طبق جدول زير خواهد شد . رديف طبقات سازه اي عوارض زير بناي مسكوني براي هر متر مربع (ريال) بالكن به طرف شارع روباز سه طرف بسته و روپوشيده 1 سوم و چهارم 4/840/000 24P 32P 2 پنجم و چهارم 6/320/000 3 هفتم و هشتم 7/130/000 4 نهم و بالاتر 7/600/000 ⃰ A ضريب P كه از تقسيم مبالغ زير بناي مسكوني به ارزش منطقه اي موضوع ماده 64 ماليات هاي مستقيم به دست مي آيد . P/ مبالغ زير بنا = A براي مناطقي از شهركه ارزش منطقه اي آنها از 75/000 ريال بيشتر مي باشد به شرح جدول زير اقدام خواهد شد . رديف طبقات سازه اي عوارض زير بناي مسكوني براي هر متر مربع (ريال) بالكن به طرف شارع روباز سه طرف بسته و روپوشيده 1 زير زمين ها، همكف اول و دوم 17/5 P 32P 41P 2 سوم و بالاتر 32/5 P تبصره1: اگر در مناطق فوق و در طبقات فوق الذكر زير بناي مسكوني طبق مصوبات كميسيون هاي ذي ربط بلا احداث بناي بيشتر يا مغاير صورت گيرد. عوارض زير بنا طبق جدول زير اقدام خواهد شد . رديف طبقات سازه اي عوارض زير بناي مسكوني براي هر متر مربع بالكن به طرف شارع روباز سه طرف بسته و روپوشيده 1 زير زمين ها، همكف اول و دوم 40P 32P 41P 2 سوم و چهارم 69P 3 پنجم و ششم 89P 4 هفتم و هشتم 100P 5 نهم و بالاتر 107P P= ارزش معاملاتي عرصه ملك با اعمال ضريب تعديل موضوع تبصره 2 ماده 64 قانون ماليات هاي مستقيم توضيحات عوارض زير بناي مسكوني تبصره 1: عوارض بالكن رو باز به حياط ½ جدول فوق محاسبه خواهد شد . تبصره 2: در صورت تبديل انباري به مسكوني عوارض صدور پروانه ساختماني با ضريب 60 % محاسبه و دريافت خواهد شد . عوارض زير بناي غيرمسكوني به شرح زير محاسبه مي گردد : 1 ـ در مناطقي از شهر كه ارزش معاملاتي عرصه املاك موضوع ماده 64 قانون مالياتهاي مستقيم با رعايت تبصره 3 اين قانون كمتر يا مساوي 75/000 ريال باشد P مضربي از مبالغ جدول زير خواهد بود . رديف طبقات زير بناي تجاري و مسكوني بالكن به طرف شارع روباز سه طرف بسته و روپوشيده 1 همكف 3/630/000 ريال 43P 86P 2 زير زمين 2/688/000 ريال 3 اول به بالا 2/150/000 ريال تبصره 1: اگر در مناطق فوق الذكر زيربناي تجاري و خدماتي در طبقات فوق طبق مصوبات كميسيون هاي ذي ربط يا احداث بناي بيشتر يا عدم رعايت ارتقاع صورت گيرد ضريب P مضربي از مبالغ جدول زير خواهد بود . رديف طبقات زير بناي تجاري و مسكوني بالكن به طرف شارع روباز سه طرف بسته و روپوشيده 1 همكف 6/310/000 ريال 43P 86P 2 زير زمين 4/570/000 ريال 3 اول به بالا 3/630/000 ريال در مناطقي از شهر كه ارزش معاملاتي عرصه املاك موضوع ماده 64 قانون ماليات هاي مستقيم با رعايت تبصره 3 اين قانون بيشتر از 75/000 ريال باشند به شرح جدول زير اقدام خواهد شد . رديف طبقات زير بناي تجاري و مسكوني بالكن به طرف شارع روباز سه طرف بسته و روپوشيده 1 همكف 49P 56P 111P 2 زير زمين 36P 3 اول به بالا 29P تبصره 1ـ اگر در مناطق فوق الذكر زير بناي تجاري و خدماتي در طبقات فوق طبق مصوبات كميسيون هاي ذي ربط يا احداث بناي بيشتر يا عدم رعايت ارتفاع صورت گيرد و به شرح جدول زير اقدام خواهد شد . رديف طبقات زير بناي تجاري و مسكوني بالكن به طرف شارع روباز سه طرف بسته و روپوشيده 1 همكف 85P 56P 111P 2 زير زمين 62P 3 اول به بالا 49P توضيحات عوارض زير بناي يك يا چند واحد تجاري، خدماتي : تبصره 1: عوارض انباري تجاري، خدماتي طبقه همكف و طبقات زير زمين و بالاي همكف با دسترسي از داخل ساختمان 60% عوارض طبقه مربوطه محاسبه و وصول خواهد شد . تبصره 2: عوارض انباري تجاري، خدماتي طبقات با دسترسي مستقل، 80% عوارض تجاري، خدماتي طبقه مربوطه محاسبه و اخذ خواهد شد. در صورت تبديل اين موضوع اين نوع انباري ها به استفاده تجاري و خدماتي ... از طريق كميسيون ماده 100 رسيدگي خواهد شد . تبصره 3: حداكثر مساحت بالكن (نيم طبقه) داخل واحد تجاري و خدماتي و بالاي پاركينگ ملحق به تجاري و خدماتي تا 30% مساحت اعياني مطابق ضوابط طرح توسعه شهري، 50% عوارض طبقه مربوطه (طبقه اي كه بالكن در آن طبقه احداث يا ايجاد مي شود) محاسبه خواهد شد . تبصره 4: در صورت احداث نيم طبقه يا بالكن بيش از 30% اعياني مربوطه، اين احداثي به عنوان يك واحد مستقل (يك طبقه مستقل) منظور خواهد شد و عوارض آن با طبقه مربوط محاسبه و دريافت خواهد شد . تبصره 5: در صورت الحاق انباري مجاز تجاري و خدماتي به تجاري و خدماتي مجاز، عوارض زير بنا مساحت قسمت الحاقي طبق جدول مربوط با ضريب 60% محاسبه و وصول خواهد شد . ب: عوارض زير بناي مسكوني براساس فرمول زير محاسبه خواهد شد: (تعرفه سال 1403) 1-عوارض زيربناي مسكوني به شرح زير محاسبه مي گردد : با توجه به اينكه در تعرفه عوارض منحني سال 1401 حداقل ارزش معاملاتي براي تعيين مقادير ريالي P در نظر گرفته شده بود ولي در سال 1402 برابر بند 7 ماده 2 قانون درآمد پايدار و هزينه شهرداري ها و دهياري ها و ماده 19 دستور العمل عناوين عوارض و ترتيبات وصول آنها كه توسط وزير محترم كشور ابلاغ گرديده است در محاسبه عوارضي بايستي ارزش معاملاتي موضوع ماده 64 قانون ماليات هاي مستقيم با رعايت تبصره 2 همين قانون رعايت گردد و با توجه به اينكه در تبصره 3 ماده 64 قانون ماليات هاي مستقيم ضريب محاسبه عوارض در سال 1402 ، 16% بوده كه طبق ماده 19 دستور العمل ابلاغي در سال 1403 ضريب 14% لحاظ خواهد شد. و با رعايت بند 8 ماده 2 قانون درآمد پايدار هزينه شهرداري ها و دهياري ها و ماده 8 دستور العمل ابلاغي كه مقرر نموده حداكثر نرخ رشد عوارض براي سال 1403 حداكثر تا ميزان تورم اعلامي توسط مركز آمار ايران با احتساب نرخ تورم يكساله، سه ماهه سال گذشته (دي، بهمن بهمن و اسفند) و نه ماهه سال جاري (پايان آذر) باشد كه پس از بررسي هاي كارشناسي به شرح زير اقدام خواهد شد : 1- با توجه به اينكه ارزش معاملاتي ملاك محاسبه عوارض در مناطق مختلف شهري اختلاف بيشتري دارد و جهت جلوگيري از تبعيض و تفاوت نرخ عوارض، مقرر گرديد براي مناطقي از شهر كه ارزش منطقه اي آنها در سال 1403 پايين تر يا مساوي 66/000 ريال مي باشد ضريب P در طبقات زير زمين، همكف، اول و دوم به صورت مضربي از 1/490/000 ريال براي هر مترمربع عوارض زير بناي مسكوني محاسبه و دريافت گردد . تبصره 1: در صورتي كه در مناطق فوق الذكر زير بناي مسكوني طبق مصوبات كميسيون هاي ذي ربط با احداث بناي بدون پروانه يا بيشتر يا مغاير در طبقات مندرج در بند 1 صورت گيرد. ضريب P در سال 1403 مضربي 4/000/000 ريال براي هر متر مربع عوارض زير بناي مسكوني محاسبه و دريافت خواهد شد . تبصره 2: در مناطق فوق الذكر عوارض زير بناي مسكوني در طبقات سوم و بالاتر به صورت مضربي از 3/200/000 ريال براي هر مترمربع زير بناي مسكوني محاسبه و دريافت خواهد شد . تبصره 3: اگر در مناطق فوق الذكر زيربناي مسكوني در طبقات سوم و بالاتر طبق مصوبات كميسيون هاي ذي ربط يا احداث بناي بيشتر با مغاير صورت گيرد ضريب P مضربي وابسته به طبقات طبق جدول زير خواهد شد . رديف طبقات سازه اي عوارض زير بناي مسكوني براي هر متر مربع (ريال) بالكن به طرف شارع روباز سه طرف بسته و روپوشيده 1 سوم و چهارم 7/200/000 36P 48P 2 پنجم و چهارم 9/400/000 3 هفتم و هشتم 10/650/000 4 نهم و بالاتر 11/420/000 ⃰A ضريب P كه از تقسيم مبالغ زيربناي مسكوني به ارزش منطقه اي موضوع ماده 64 مالياتهاي مستقيم به دست مي آيد . P/ مبالغ زير بنا A= 2 - براي مناطقي از شهركه ارزش منطقه اي آنها از 66/000 ريال بيشتر مي باشد به شرح جدول زير اقدام خواهد شد . رديف طبقات سازه اي عوارض زير بناي مسكوني براي هر متر مربع (ريال) بالكن به طرف شارع روباز سه طرف بسته و روپوشيده 1 زير زمين ها ، همكف اول و دوم 26P 48P 61P 2 سوم و بالاتر 49/5P تبصره1: اگر در مناطق فوق و در طبقات فوق الذكر زير بناي مسكوني طبق مصوبات كميسيون هاي ذي ربط بلا احداث بناي بيشتر يا مغاير صورت گيرد. عوارض زير بنا طبق جدول زير اقدام خواهد شد . رديف طبقات سازه اي عوارض زير بناي مسكوني براي هر متر مربع بالكن به طرف شارع روباز سه طرف بسته و روپوشيده 1 زير زمين ها ،همكف اول و دوم 60P 48P 61P 2 سوم و چهارم 103P 3 پنجم و ششم 133P 4 هفتم و هشتم 149P 5 نهم و بالاتر 160P = P ارزش معاملاتي عرصه ملك با اعمال ضريب تعديل موضوع تبصره 2 ماده 64 قانون ماليات هاي مستقيم 2 – 1 - توضيحات عوارض زير بناي مسكوني تبصره 1: عوارض بالكن رو باز به حياط ½ جدول فوق محاسبه خواهد شد . تبصره 2: در صورت تبديل انباري به مسكوني عوارض صدور پروانه ساختماني با ضريب 60% محاسبه و دريافت خواهد شد . 2 - عوارض زير بناي غير مسكوني به شرح زير محاسبه مي گردد . 1 - در مناطقي از شهر كه ارزش معاملاتي عرصه املاك موضوع ماده 64 قانون مالياتهاي مستقيم با رعايت تبصره 3 اين قانون كمتر يا مساوي 66/000 ريال باشد P مضربي از مبالغ جدول زير خواهد بود . رديف طبقات زير بناي تجاري و مسكوني بالكن به طرف شارع روباز سه طرف بسته و روپوشيده 1 همكف 5/420/000 ريال 64P 128P 2 زير زمين 4/000/000 ريال 3 اول به بالا 3/200/000 ريال تبصره 1: اگر در مناطق فوق الذكر زير بناي تجاري و خدماتي در طبقات فوق طبق مصوبات كميسيون هاي ذيربط يا احداث بناي بيشتر يا عدم رعايت ارتقاع صورت گيرد ضريب P مضربي از مبالغ جدول زير خواهد بود . رديف طبقات زير بناي تجاري و مسكوني بالكن به طرف شارع روباز سه طرف بسته و روپوشيده 1 همكف 9/420/000 ريال 64P 128P 2 زير زمين 6/820/000 ريال 3 اول به بالا 5/420/000 ريال در مناطقي از شهر كه ارزش معاملاتي عرصه املاك موضوع ماده 64 قانون ماليات هاي مستقيم با رعايت تبصره 3 اين قانون بيشتر از 66/000 ريال باشند به شرح جدول زير اقدام خواهد شد . رديف طبقات زير بناي تجاري و مسكوني بالكن به طرف شارع روباز سه طرف بسته و روپوشيده 1 همكف 73P 84P 166P 2 زير زمين 54P 3 اول به بالا 43P تبصره 1ـ اگر در مناطق فوق الذكر زير بناي تجاري و خدماتي در طبقات فوق طبق مصوبات كميسيون هاي ذيربط يا احداث بناي بدون پروانه يا بيشتر يا عدم رعايت ارتفاع صورت گيرد و به شرح جدول زير اقدام خواهد شد . رديف طبقات زير بناي تجاري و مسكوني بالكن به طرف شارع روباز سه طرف بسته و روپوشيده 1 همكف 127P 84P 166P 2 زير زمين 93P 3 اول به بالا 73P 2 – 2 - توضيحات عوارض زير بناي يك يا چند واحد تجاري ، خدماتي : تبصره 1 عوارض انباري تجاري، خدماتي طبقه همكف و طبقات زير زمين و بالاي همكف با دسترسي از داخل ساختمان 80% عوارض طبقه مربوطه محاسبه و وصول خواهد شد . تبصره 2: عوارض انباري تجاري، خدماتي طبقات با دسترسي مستقل، 100% عوارض تجاري، خدماتي طبقه مربوطه محاسبه و اخذ خواهد شد. در صورت تبديل اين موضوع اين نوع انباري ها به استفاده تجاري و خدماتي از طريق كميسيون ماده 100 رسيدگي خواهد شد . تبصره 3: حداكثر مساحت بالكن (نيم طبقه) داخل واحد تجاري و خدماتي و بالاي پاركينگ ملحق به تجاري و خدماتي تا 50% مساحت اعياني مطابق ضوابط طرح توسعه شهري، 60% عوارض طبقه مربوطه (طبقه اي كه بالكن در آن طبقه احداث يا ايجاد مي شود) محاسبه خواهد شد . تبصره 4: در صورت احداث نيم طبقه يا بالكن بيش از 50% اعياني مربوطه، اين احداثي به عنوان يك واحد مستقل (يك طبقه مستقل) منظور خواهد شد و عوارض آن با طبقه مربوط محاسبه و دريافت خواهد شد . تبصره 5 : در صورت الحاق انباري مجاز تجاري و خدماتي به تجاري و خدماتي مجاز، عوارض زيربنا مساحت قسمت الحاقي طبق جدول مربوط با ضريب 60% محاسبه و وصول خواهد شد . تبصره 6 : عوارض زير بناي تجاري و خدماتي زير زمين دوم و سوم به ترتيب 10 % براي هر طبقه زير زمين نسبت به زير زمين اول تعديل خواهدشد . تبصره 7: عوارض تعويض سقف تجاري ها با اخذ 50% عوارض پذيره بدون افزايش ارتفاع و زير بنا (مساحت) در صورتي كه ملك عقب كشي نداشته باشد خواهد بود . اعياني موجود و مجاز به استفاده ديگر و ابقا در كميسسيون ماده 100، عوارض به روز اعياني قبلي از عوارض اعياني فعلي قابل كسر خواهد بود و در صورتي كه عوارض ابقا بيشتر باشد مابه التفاوت اخذ خواهد شد و در صورتي كه عوارض ابقاء كمتر باشد بدون عوارض ابقاء خواهد بود . دلايل شاكي براي ابطال مقرره مورد شكايت : 1 - وفق بند 7 ماده 2 قانون درآمد پايدار شهرداري ها مبناي محاسبه عوارض محلي، قيمت هاي معاملاتي موضوع ماده 64 قانون ماليات هاي مستقيم مي باشد و مستفاد از بند 8 ماده 2 قانون ياد شده حداكثر رشد عوارض محلي نسبت به سال قبل نبايد بيشتر از ميزان شوراي اسلامي از مراجع ذي صلاح باشد . 2 - عوارض تعيين شده به صورت غيرقانوني و غيركارشناسي تصويب شده به عبارتي عوارض تعيين براي طبقات مختلف حاكي از عوارض بيش از آنچه كه مي بايست تعيين گردد تعيين شده است . 3 - افزايش چند برابري تورم سالانه اخذ و عوارض مضاعف الزام موديان به پرداخت عوارض بيشتري را به دنبال دارد لذا ابطال مصوبات مورد استدعا است . خلاصه مدافعات طرف شكايت : 1 - مصوبات معترض عنه در راستاي بند 16 ماده 80 قانون تشكيلات وظايف و انتخابات شوراهاي اسلامي و انتخاب شهرداران مصوب 1375 و تبصره 1 ماده 50 قانون ماليات بر ارزش افزوده وضع شده است . 2 - عوارض مورد مطالبه براساس دستورالعمل ابلاغي وزارت كشور و براساس شاخص نرخ تورم بانك مركزي تصويب شده است . 3 - در صورت اختلاف در ميزان عوارض موضوع قابل اعتراض از طريق كميسيون ماده 77 قانون شهرداري مي باشد . هيئت تخصصي شوراهاي اسلامي ديوان عدالت اداري با حضور اعضا تشكيل، پس از ملاحظه پرونده و اسناد و مدارك موجود در آن و بعيد از قرائت گزارش عضو مميز و بررسي و انجام مشاوره به اتفاق آرا اعضاي حاضر به شرح ذيل مبادرت به صدور رأي مي نمايد . رأي هيئت تخصصي شوراهاي اسلامي طبق بند 16 ماده 80 قانون تشكيلات، وظايف و انتخابات شوراهاي اسلامي كشور و انتخاب شهرداران مصوب 1375 با اصلاحات بعدي تصويب لوايح برقراري يا لغو عوارض شهري و همچنين تغيير نوع و ميزان آن با در نظر گرفتن سياست هاي عمومي دولت كه از سوي وزارت كشور اعلام مي شود و از جمله وظايف و مسئوليت هاي شوراي اسلامي شهرها محسوب شده و در بند «ب» رأي شماره ي 79 مورخ 1395/02/21 هيئت عمومي ديوان عدالت اداري وضع عوارض صدور پروانه هاي ساختماني در تراكم پايه و مازاد بر تراكم مغاير قانون و خارج از حدود اختيار تشخيص نگرديده است. بنابراين بخشي از عوارض زيربناي مسكوني و غيرمسكوني ماده 2 و تبصره هاي ذيل آن براي اجراي در سال 1402 و بند هاي 1 و 2 قسمت ( ب) بخش اول موضوع عوارض زيربناي مسكوني ماده 2 و تبصره هاي ذيل آن براي اجراء در سال 1403 مصوب شوراي اسلامي شهر ميانه مغاير قانون و خارج از حدود اختيارات نبوده و به استناد مواد 12 و 84 قانون ديوان عدالت اداري رأي به رد شكايت صادر مي شود. اين رأي ظرف بيست روز از تاريخ صدور از سوي رئيس محترم ديوان عدالت اداري و يا ده نفر از قضات محترم ديوان عدالت اداري قابل اعتراض است . رئيس هيئت تخصصي شوراهاي اسلامي ديوان عدالت اداري ـ رحمان پيوست