بخشنامه سازمان امور مالياتي در خصوص درآمد ناشي از ارزيابي سرمايه گذاري ها - نقل و انتقال سهام - سود سهام دريافتي

با توجه به سوالات و ابهامات مطرح شده در خصوص آثار مالياتي ناشي از سرمايه گذاري در سهام ساير واحدهاي تجاري، نگهداري و نقل و انتقال سهام، سود سهام دريافتي از شركت هاي سرمايه پذير و همچنين درآمد حاصل ارزيابي سرمايه گذاري در سهام ساير واحدهاي تجاري و به منظور وحدت رويه در رسيدگي هاي مالياتي بدين وسيله مقرر مي دارد:

تبصره ۱ ماده ۱۴۳ قانون ماليات هاي مستقيم و ماده ۱۴۳ مكرر قانون مذكور، براي نقل و انتقال سهام در بورس ها يا بازارهاي خارج از بورس و همچنين نقل و انتقال سهام ساير شركت ها، ماليات مقطوع تعيين نموده است. از آنجا كه تبصره ۲ ماده ۱۴۷ قانون مالياتهاي مستقيم مقرر مي دارد، هزينه هاي مربوط به درآمدهايي كه به موجب اين قانون از پرداخت ماليات معاف يا مشمول ماليات به نرخ صفر بوده يا با نرخ مقطوع محاسبه مي شود، به عنوان هزينه هاي قابل قبول مالياتي شناخته نمي شود، لذا با توجه به مراتب فوق و با عنايت به تبصره (۴) ماده ۱۰۵ قانون ماليات هاي مستقيم هزينه هاي مربوط به نقل و انتقال سهام و ساير هزينه هاي مرتبط به سرمايه گذاري در سهام، به عنوان هزينه قابل قبول مالياتي در محاسبه درآمدهاي مشمول ماليات منظور نخواهد شد.

هرگاه در اثر نگهداري سهام ناشي از سرمايه گذاري ها، اقدام به انعكاس ارزش تعديل شده سرمايه گذاري ها گردد، به موجب استاندارد حسابداري شماره ۱۵ آثار تعديلات ياد شده به روش هاي زير در حسابها منعكس مي گردد.

: در خصوص سرمايه گذاري هاي بلندمدت: الف 1 - در صورت كاهش ارزش سرمايه گذاري بلندمدت (به شرط احراز)، سرمايه گذاري مذكور به بهاي تمام شده پس از كسر زيان كاهش ارزش سرمايه گذاري انعكاس مي يابد. با توجه به اينكه زيان مذكور در ارتباط با فعاليت سرمايه گذاري مي باشد صرفاً از درآمدهاي ناشي از سرمايه گذاري بلندمدت در سهام قابل كسر بوده و به عنوان هزينه قابل قبول در محاسبه ساير درآمدهاي مشمول ماليات منظور نخواهد شد. همچنين برگشت كاهش ارزش سرمايه گذاري ها با عنوان برگشت كاهش ارزش سرمايه گذاري هاي بلندمدت به حساب بستانكار سود و زيان منظور گرديده، ليكن تا ميزان پوشش زيان كاهش ارزش قبلي مشمول ماليات نخواهد بود. الف 2 - افزايش مبلغ دفتري سرمايه گذاري هاي بلندمدت به عنوان مازاد تجديد ارزيابي ثبت و به عنوان بخشي از حقوق صاحبان سرمايه منعكس مي شود. مازاد مذكور در صورت رعايت مقررات تبصره 1 ماده 149 قانون ماليات هاي مستقيم و آيين نامه اجرايي آن مشمول ماليات بر درآمد نخواهد بود. بديهي است در صورت عدم رعايت مقررات تبصره ياد شده مازاد تجديد ارزيابي مشمول ماليات بر درآمد مي باشد. ضمناً با توجه به عدم شمول ماليات بر افزايش مذكور، همانگونه كه در ماده 2 آيين نامه اجرايي تبصره 1 ماده 149 قانون ماليات هاي مستقيم نيز قيد گرديده است، زيان ناشي از تجديد ارزيابي سرمايه گذاري هاي بلندمدت نيز به عنوان هزينه قابل قبول مالياتي تلقي نخواهد گرديد.

در خصوص سرمايه گذاري هاي جاري در سهام و سهم الشركه (اعم از سريع المعامله و ساير سرمايه گذاري هاي جاري) كه به ارزش بازار يا خالص ارزش فروش در دفاتر منعكس مي گردد، افزايش ارزش اين نوع از سرمايه گذاري ها از شمول ماليات خارج بوده و در صورت كاهش ارزش، زيان آن درحساب مالياتي قابل پذيرش نخواهد بود.

محمدقاسم پناهي سرپرست سازمان امور مالياتي كشور