نظر مشورتي 7/1403/695 مورخ 1403/10/02 اداره كل حقوقي قوه قضائيه

استعلام : دو دانگ مشاع از يك پلاك ثبتي در وثيقه قرار گرفته و به‌رغم سپري شدن مدت حدود 54 سال از زمان توقيف، تاكنون اقدامي نسبت به آن به عمل نيامده است و ظاهراً مالك و وثيقه‌گذار نيز در سال 1372 فوت نموده است و ورثه هيچگونه اطلاعي از علت وثيقه قرار گرفتن ملك ندارند. با اين وصف و به لحاظ اينكه ورثه وثيقه مذكور حاضر به توديع مبلغ وثيقه جهت رفع اثر از ملك مي‌باشند، خواهشمند است اين مرجع را ارشاد فرماييد. نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : تعهد وثيقه‌گذار ابتدائاً تعهدي غيرمالي است؛ هر چند تخلف از آن با تحقق شرايطي ممكن است آثار مالي به دنبال داشته باشد؛ بنابراين اساساً اين تعهد با فوت به وراث منتقل نمي‌شود و از اين حيث بين مرحله رسيدگي و اجراي حكم تفاوتي وجود ندارد. ماده 234 قانون آيين دادرسي كيفري مصوب 1392 مبني بر اين‌كه با فوت وثيقه‌گذار، قرار قبولي وثيقه منتفي مي‌شود، حاوي حكم حقوقي جديد و يا تأسيس جديدي در حقوق ايران نيست؛ بنابراين در فرض سؤال فوت وثيقه‌گذار صرف‌نظر از قانون حاكم بر زمان فوت از موجبات سقوط تعهد وثيقه‌گذار خواهد بود؛ اعم از آن كه در مرحله رسيدگي يا اجراي حكم باشد؛ لذا موجب قانوني جهت در توقيف ماندن مال موضوع وثيقه وجود ندارد.