قانون مربوط بموافقت نامه راجع بسرويسهاي حمل و نقل هوائي بازرگاني منعقده بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت هلند

مجلس شورايملي موافقت نامه راجع بسرويسهاي حمل و نقل هوائي بازرگاني منعقده بين ايران و هلند را كه در تاريخ نهم آبانماه1328 در تهران به امضاء رسيده تصويب مينمايد. ‌

اينقانون كه مشتمل بر يك مقدمه و شانزده ماده و يك ضميمه است در جلسه سه شنبه بيست و چهارم بهمن ماه يكهزار و سيصد و سي و چهار به ‌تصويب مجلس شورايملي رسيد.

نايب رئيس مجلس شوراي ملي - نورالدين امامي

متن موافقت نامه بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت پادشاهي هلند راجع به سرويسهاي حمل و نقل هوائي بازرگاني مابين دو كشور و ماوراء آنها نظر باينكه: اعليحضرت همايون شاهنشاه ايران و عليا حضرت ملكه هلند مايل هستند بمنظور برقراري و بكار انداختن سرويسهاي هوائي بازرگاني مابين كشورهاي خود و ماوراء آنها موافقت نامه منعقد نمايند لذا نمايندگان ‌تام‌الاختيار خود را بدين منظور بشرح زيرين تعيين نمودند: اعليحضرت شاهنشاه ايران - جناب آقاي علي‌اصغر حكمت وزير امور خارجه ‌عليا حضرت ملكه هلند جناب آقاي و- پ مونتن وزير مختار و نماينده فوق‌العاده ‌نمايندگان مزبور پس از آنكه اختيارنامه‌هاي كامل خود را كه صحيح و معتبر بود مبادله نمودند در موارد ذيل موافقت حاصل كردند.

مقدمه: ‌در اين موافقت نامه مقصود از بعضي اصطلاحات و عبارات مستعمله بشرحي است كه در زير ذكر شده مگر اينكه خلاف آن مستفاد شود. ‌الف - مقصود از ‌مقامات هواپيمائي در مورد ايران اداره كل هواپيمائي كشوري و هر شخص يا هيئتي است كه متصدي وظايف فعلي آن اداره يا وظايف مشابه گردد و در مورد هلند مدير كل هواپيمائي كشوري و هر شخص يا هيئتي است كه متصدي وظايف فعلي آن يا وظايف مشابه گردد. ب - مقصود از ‌قرارداد هواپيمائي كشوري بين‌المللي قراردادي است كه در تاريخ 7 دسامبر 1944 براي امضاء در شيكاگو حاضر شده بود. ج - مقصود از «‌قلمرو» و «‌سرويس حمل و نقل هوائي» و «سرويس حمل و نقل هوائي بين‌المللي» و «‌مؤسسه هوائي» و «‌فرود آمدن بمنظور غير‌از حمل و نقل» همان است كه در مواد 2 و 96 قرارداد هواپيمائي كشوري بين‌المللي تصريح گرديده. ‌د - مقصود از عبارت « ‌ظرفيت» در مورد يك هواپيما گنجايش بارگيري هواپيماست در تمام يا قسمتي از يك خط هوائي و مقصود از « ‌ظرفيت» درباره‌يك « ‌سرويس مورد موافقت» گنجايش هواپيماست كه در سرويس مزبور مورد استفاده قرار ميگيرد ضرب در تعداد دفعات رفت و آمد هواپيماي مزبور‌در زمان معين و خط يا قسمتي از خط معين.

با رعايت مقررات اين موافقت نامه هر يك از طرفين متعاهدين به مؤسسه يا مؤسسات هواپيمائي كه از طرف متعاهد ديگر تعيين شده اجازه‌ميدهد كه بمنظور بكار انداختن سرويسهاي مورد موافقت از فراز قلمرو خود پرواز ترانزيتي انجام دهد يا در آن قلمرو در نقاطي كه در برنامه پرواز ‌ضميمه پيش‌بيني شده بمنظور غير از حمل و نقل و يا بمنظور پياده و يا سوار كردن محمولات بين‌المللي از مسافر و بار و محمولات پستي فرود آيد.

الف - هر يك از طرفين متعاهدين بمنظور بهره‌برداري طبق اين موافقتنامه در خطوط مذكور در برنامه پرواز ضميمه يك يا چند مؤسسه‌ هواپيمائي خود را كتباً بطرف متعاهد ديگر معرفي خواهد نمود طرف متعاهد ديگر بمحض دريافت معرفي‌نامه با رعايت مفاد 3 اين موافقت نامه بمؤسسه يا‌ مؤسسات معرفي شده بدون تأخير اجازه بهره‌برداري اعطاء خواهد نمود مشروط بر اينكه در صورت لزوم مؤسسات هواپيمائي معرفي شده مقامات‌ صلاحيتدار هواپيمائي طرفي كه حقوق مذكور را اعطاء مينمايد قانع‌كنند كه قابليت انجام شرايطي را كه طبق قوانين و مقررات آنطرف براي عمليات ‌مؤسسات هواپيمائي بازرگاني مقرر است دارا هستند . هر مؤسسه هواپيمائي كه بدين ترتيب تعيين و اجازه بهره‌برداري تحصيل نموده هر موقعي كه‌ بخواهد ميتواند در سرويسهاي مورد موافقت شروع به بهره‌برداري كند. ب - نيز مقرر است كه مبادرت باين اقدام در مناطق جنك [جنگ]يا مناطقي كه تحت اشغال نظامي يا نواحي مربوط بآنست بايد با اجازه و موافقت ‌مقامات صلاحيتدار نظامي بعمل آيد.

در هر مورد كه يكي از طرفين متعاهدين قانع نشود كه مالكيت يا تسلط و نفوذ طرف ديگر يا اتباع او نسبت بمؤسسه يا مؤسسات ‌هواپيمائي كه معرفي كرده محرز است ميتواند از اعطاء حقوق مصرحه در ماده 1 اين موافقت نامه خودداري كند يا آن حقوق را تعليق و نقض نمايد يا‌ شرايطي را كه لازم ميداند براي استفاده مؤسسه يا مؤسسات از آن حقوق وضع كند. ب - همچنين هر يك از طرفين متعاهدين در هر مورد كه مؤسسه يا مؤسسات هواپيمائي طرف متعاهد ديگر مطابق مواد 11 و 13 قرارداد بين‌المللي هواپيمائي كشوري بصورت فعلي رفتار نكند و يا شرايطي را كه در اين‌ موافقت نامه مصرح است مرعي ندارد حق خواهد داشت استفاده مؤسسه يا مؤسسات هواپيمائي تعيين شده را از حقوق مصرحه در ماده 1 اين‌ موافقت نامه تعليق نمايد يا شرايطي را كه مقتضي بداند براي استفاده مؤسسه يا مؤسسات هواپيمائي از آن حقوق وضع كند. ‌ اين عمل يك جانبه اجرا نخواهد شد مگر اينكه قبلا تصميم طرف متعاهد بطرف ديگر ابلاغ شود و بين مقامات هواپيمائي طرفين تا مدت بيست و‌هشت روز بعد از تاريخ ابلاغ مذكور توافقي حاصل نشده باشد.

هيچيك از مقررات اين موافقت نامه نبايد چنين تعبير شود كه حقوق اختصاصي و انحصاري بطرف متعاهد ديگر يا مؤسسات هواپيمائي آن ‌اعطاء شده و نسبت بمؤسسات هواپيمائي هر كشور ديگري استثنا يا تبعيض بعمل آمده است. ‌

مفاد اين موافقت نامه به مؤسسه هواپيمائي يكي از طرفين حق نميدهد كه در داخل خاك طرف متعاهد ديگر از يك نقطه بنقطه ديگر مسافر - و‌بار يا محمولات پستي با دريافت كرايه يا حق‌الزحمه براي حمل قبول نمايد و مفاد مزبور نبايد باين منظور تعبير گردد. ‌

براي مؤسسات هواپيمائي كه بوسيله طرفين متعاهدين معين شده‌اند تسهيلات عادلانه و متساوي بعمل خواهد آمد تا سرويسهاي مورد‌موافقت را در خطوط هوائي مشخصه بين قلمرو طرفين و ماوراء آنها بكار اندازد. مؤسسات معينه هواپيمائي هر يك از طرفين متعاهدين بايد در موقع ‌بكار انداختن سرويسهاي مورد موافقت منافع مؤسسه يا مؤسسات هواپيمائي طرف متعاهد ديگر را ملحوظ دارند تا اثر نامطلوبي در جريان امور‌سرويسهائيكه طرف اخيرالذكر در تمام يا قسمتي از همان خطوط داير نموده حاصل نشود. ‌

ماده 7 - الف - هدف اصلي سرويس‌هائي كه طبق مقررات مواد 1 و 2 داير مي‌شود تأمين يك ظرفيتي كافي با ضريب بارگيري منطقي است كه متناسب‌باشد با احتياجات كنوني و احتياجاتي كه بطور معقول براي آتيه از نظر حمل و نقل مسافر و بار و پست بين قلمروهاي طرفين متعاهدين كه مؤسسات‌هواپيمائي را تعيين مينمايند - پيش‌بيني مي‌شود: ب - جنبه‌هاي بازرگاني سرويس‌هاي مورد توافق - بموجب موافقتنامه جداگانه‌اي بين مؤسسات هواپيمائي معينه طرفين متعاهدين خواهد بود كه‌براي تصويب تسليم مقامات هواپيمائي طرفين متعاهدين خواهد گرديد. موافقت نامه بازرگاني مزبور مسائل مندرج در بند (‌الف) فوق و همچنين مسائل‌مربوط به همكاري بازرگاني از جمله حمل و نقل بار و مسافر از مبدأ و بمقصد كشورهاي ثالث را شامل خواهد بود.

تعرفه‌هائيكه براي هر يك از سرويسهاي مورد موافقت وضع ميشود بايد عادلانه باشد و ميزان آن با رعايت كليه عوامل مربوطه از جمله‌ صرفه‌جوئي در عمل و نفع عادلانه و اختلاف و خصوصيات سرويسها (‌از قبيل ميزان سرعت و وسائل راحتي مسافرين) و تعرفه‌هائيكه از طرف ‌مؤسسات هواپيمائي ديگر در هر قسمت از مسير وضع شده تعيين شود تعرفه‌ها بايد نسبت بهر مسير در صورت امكان بين مؤسسات هواپيمائي ‌طرفين متعاهدين پس از مشورت با مؤسسات هواپيمائي ديگر كه در همان مسير يا در قسمتي از آن عمل مينمايد تعيين گردد اينگونه موافقت‌ها در‌تعيين تعرفه در صورت امكان بوسيله انجمن بين‌المللي حمل و نقل هوائي انجام ميگيرد نرخهائي كه بدين ترتيب معين ميشوند بايستي براي ‌موافقت مقامات هواپيمائي طرفين متعاهدين ارسال شوند و پس از سي روز از تاريخ دريافت آنها قابل اجرا خواهد بود مگر اينكه يكي از آن مقامات‌عدم موافقت خود را اعلام كند.

مواد 15 - 24 - -31 - 32 - 33 - 35 قرارداد بين‌المللي هواپيمائي كشوري بصورت فعلي آنها بمنزله جزء لاينفك اين موافقت نامه در‌مورد هر يك از طرفين متعاهدين طي مدت اعتبار اين موافقت نامه لازم‌الاجرا خواهد بود مگر اينكه طرفين متعاهدين كه قرارداد مذكور را امضاء ‌نموده‌اند نسبت بمواد مذكور اصلاحاتي را كه طبق ماده 94 آن قرارداد بموقع اجرا گذارده خواهد شد تصويب نمايند و در اينصورت مواديكه باين ترتيب اصلاح شده نسبت بطرفين متعاهدين در مدت اعتبار اين موافقت نامه لازم‌الاجرا خواهد بود.

مقامات صلاحيتدار هواپيمائي هر يك از طرفين متعاهدين در صورت تقاضاي مقامات صلاحيتدار هواپيمائي طرف متعاهد ديگر اطلاعات و‌آماريكه معمولا مورد لزوم و مربوط باشد بتعداد و ظرفيت سرويس هاي مورد موافقت و حمل و نقل‌هائي كه توسط مؤسسه يا مؤسسات هواپيمائي ‌معينه خود در سرويس هاي هوائي بمقصد نقاطي در قلمرو طرف ديگر يا از نقاطي در قلمرو طرف مزبور يا از راه آن قلمرو انجام شده است است‌ همچنين اطلاعات راجع بمبداء و مقصد حمل و نقل هاي مزبور تهيه و تسليم خواهند نمود اين اطلاعات و آمار نبايد از آنچه كه معمولا شوراي سازمان بين‌المللي هواپيمائي كشوري از كشورها مطالبه مينمايد تجاوز كند.

الف هر گاه يكي از طرفين متعاهدين مقتضي بداند كه شرايط اين موافقت نامه را تغيير دهد ميتواند تقاضاي مشورت بين مقامات رسمي هواپيمائي طرفين متعاهدين را بنمايد و اين مشورت در ظرف شصت روز از تاريخ تقاضا شروع خواهد شد و هر موقع كه مقامات رسمي مذكور با تغيير‌اين موافقت نامه توافق نظر حاصل نمودند تغيير مزبور پس از آنكه بوسيله مبادله يادداشت هائي از مجراي سياسي تأييد گرديده بموقع اجرا گذارده خواهد ‌شد اين تغيير بايستي بلافاصله باطلاع شوراي سازمان بين‌المللي هواپيمائي كشوري برسد. ب - تغيير در ترتيب بهره‌برداري از نقاط مورد استفاده در خطوط هوائي معينه با حذف هر قسمتي از خط هوائي معينه در يك و يا كليه پروازها باستثناي تغيير نقاطي كه مؤسسه يا مؤسسات هواپيمائي معينه در قلمرو كشور متعاهد ديگر مورد استفاده قرار ميدهند . بعنوان تغيير اين موافقت نامه‌تلقي نخواهد شد. ‌بنابراين مقامات هواپيمائي هر يك از طرفين متعاهدين ميتوانند بطور يك جانبه اين قبيل تغييرات را معمول داشته يا نقاطي را حذف نمايند - ‌مشروط بر اينكه تغيير يا حذف نقاط را بدون تأخير بمقامات هواپيمائي طرف متعاهد ديگر اعلام كند.

در صورتيكه نسبت بتفسير يا اجراي اين موافقت نامه اختلافي بين طرفين متعاهدين روي دهد طرفين در وهله اول كوشش خواهد نمود كه آن را بوسيله مذاكره مستقيم بين خود حل و فصل نمايند هر گاه باين وسيله رفع اختلاف مزبور ميسر نگردد بحكميت شخص يا هيئتي كه با توافق نظر ‌طرفين تعيين شده باشد ارجاع خواهد گرديد اگر با ارجاع امر بحكميت موافقت نظر حاصل نشود يا پس از موافقت با ارجاع امر بحكميت نسبت بتشكيل آن بين طرفين مزبور اتفاق نظر حاصل نگردد هر يك از طرفين متعاهدين ميتواند‌ موضوع مورد اختلاف را براي صدور رأي بمحكمه‌اي كه صلاحيت اخذ تصميم دارد و ممكن است در سازمان بين‌المللي هواپيمائي كشوري تأسيس ‌گردد ارجاع كند و در صورتيكه چنين محكمه‌اي وجود نداشته باشد بشوراي سازمان مزبور و در غير اين صورت بديوان داوري بين‌المللي ارجاع‌ نمايد طرفين متعاهدين تعهد مينمايند طبق رأيي كه بترتيب مقرر در اين ماده صادر خواهد گرديد عمل كنند. هر گاه و مادام كه هر يك از طرفين‌ متعاهدين يا مؤسسات هواپيمائي معينه آن طبق رأيي كه بموجب اين ماده صادر شود عمل ننمايد طرف متعاهد ديگر ميتواند هر گونه حقوقي را كه‌ طبق اين موافقت نامه بطرف متعاهد مستنكف يا به مؤسسه يا بمؤسسات هواپيمائي مستنكف متعلق بآن اعطاء نموده محدود يا معلق يا نقض نمايد.

در صورتي كه يك قرارداد يا موافقت نامه عمومي چند جانبه راجع بحقوق مربوط بحمل و نقل سرويسهاي هوائي منظم بين‌المللي نسبت‌ بهر دو كشور متعاي د [متعاهد]بموقع اجرا در آيد موافقت نامه فعلي بطوري اصلاح خواهد شد كه با مقررات قرارداد يا موافقت نامه مزبور منطبق گردد.

اين موافقت نامه يكسال پس از تاريخ وصول اخطار خاتمه دادن بوسيله يكي از طرفين متعاهدين خاتمه خواهد يافت مگر اين كه اخطار‌ مذكور قبل از انقضاي مدت يكسال با موافقت طرفين پس گرفته شود اين اخطار بايد در آن واحد بشوراي سازمان بين‌المللي هواپيمائي كشوري نيز‌ارسال شود طرف متعاهديكه اخطار خاتمه موافقت نامه را دريافت كرده است بآن پاسخ وصول خواهد داد و در صورت عدم اعلام وصول اخطار‌مذكور چهارده روز پس از تاريخ وصول از طرف شوراي سازمان بين‌المللي هواپيمائي كشوري بطرف متعاهد ديگر وصول يافته تلقي خواهد شد. ‌

موافقت نامه فعلي و كليه قراردادهاي مربوط بان در سازمان بين‌المللي هواپيمائي كشوري بثبت خواهد رسيد. ‌

اين موافقت نامه در تاريخ مبادله يادداشت بين طرفين متعاهدين مبني بر تصويب آن از طرف مجلسين ايران بمورد اجرا گذارده خواهد شد. ‌براي تأييد مراتب بالا نمايندگان تام‌الاختيار امضاءكننده ذيل (‌كه از طرف دول متبوع خود داراي اختيارنامه ميباشند) اين موافقت نامه را امضاء و بمهر‌خود ممهور نمودند. ‌اين موافقت نامه در تاريخ سي و يكم اكتبر 1949 (9ر8ر1328 در تهران در سه نسخه بزنهاي [بزبانهاي]فارسي و هلندي و انگليسي كه نسخه انگليسي آن معتبر‌ميباشد تنظيم گرديد. ‌از طرف دولت شاهنشاهي ايران ‌علي‌اصغر حكمت از طرف دولت پادشاهي هلند و.پ. مونتن

الف - مؤسسه يا مؤسسات هواپيمائي معينه دولت پادشاهي هلند در سرويس‌هاي خود از نقاط هلند بمقصد ايران (‌تهران و يا آبادان) و يا عبور از‌ايران از حقوق حمل و نقل بازرگاني در نقاط زير برخوردار خواهند بود. 1 - بن - دوسلدرف - اشتوتكارت - نورنبرگ - مونيخ. 2 - نقاطي در اتريش - چكسلواكي - مجارستان و يوگسلاوي - روماني - بلغارستان - يونان - قبرس و فرودگاه ايدا . 3 - نقاطي در آفريقاي شمالي. 4 - نقاطي در اردن. 5 - نقاطي در سيلان - برمه - تايلند - مالزيا - سنگاپور - ويتنام - اندونزي - فيليپين - هنگ‌كنگ - استراليا و ژاپن - تعيين ساير نقاط در خاور دور‌منوط بمذاكرات بعدي خواهد بود. ب - مؤسسه يا مؤسسات هواپيمائي معينه دولت شاهنشاهي ايران در سرويس‌هاي خود بمقصد هلند و يا عبور از هلند - از حقوق حمل و نقل‌بازرگاني در نقاط زير برخوردار خواهند بود. ‌نقاطي در ايران - لبنان - تركيه - يونان - ايتاليا - اتريش - سويس - آلمان - فرانسه - هلند - انگلستان - آمريكاي شمالي و جنوبي. ‌بنابراين احتراماً پيشنهاد مينمايد كه چنانچه مراتب فوق مورد موافقت دولت پادشاهي هلند ميباشد اين نامه و پاسخ آن جناب داير به تأييد مراتب فوق‌بمنزله پروتكل اصلاحي « ‌موافقت نامه بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت پادشاهي هلند راجع به سرويس‌هاي حمل و نقل هوائي بازرگاني مابين دو‌كشور و ماوراء آنها» مورخ 9 آبان 1328 برابر با 31 اكتبر 1949 تلقي گردد و از تاريخ نامه تأييدي آنجناب بموقع اجرا گذاشته شود. ‌موقع را براي تجديد احترامات فائقه مغتنم مي‌شمارد. ‌وزير امور خارجه ‌جناب آقاي سفير هلند – تهران پروتكل اصلاحي فوق مشتمل بر يك مقدمه و چهار ماده منضم بقانون اصلاح بعضي از مواد موافقت نامه بين دولت شاهنشاهي ايران و دولت پادشاهي‌هلند راجع به سرويس‌هاي حمل و نقل هوائي بازرگاني مابين دو كشور و ماوراء آنها ميباشد. ‌رئيس مجلس شوراي ملي - مهندس عبدالله رياضي