رأي شماره 2112954 هيأت تخصصي فرهنگي، آموزشي و پزشكي ديوان عدالت اداري با موضوع: عدم ابطال فراز پاياني ماده 23 آيين نامه كارداني، كارشناسي پيوسته و كارشناسي ناپيوسته مصوب بيست و ششمين جلسه شوراي عالي برنامه ريزي علوم پزشكي 1383/3/23

هيأت تخصصي فرهنگي، آموزشي و پزشكي * شماره پرونده: هـ ت/ 0200200 شماره دادنامه سيلور: 140331390002112954 - تاريخ: 1403/09/03 * شاكي: خانم نگين ايلخاني پور * طرف شكايت: وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، شوراي عالي برنامه ريزي علوم پزشكي * موضوع شكايت و خواسته: ابطال فراز پاياني ماده 23 آيين نامه كارداني، كارشناسي پيوسته و كارشناسي ناپيوسته مصوب بيست و ششمين جلسه شوراي عالي برنامه ريزي علوم پزشكي 1383/3/23 ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ * شاكي دادخواستي به طرفيت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، شوراي عالي برنامه ريزي علوم پزشكي به خواسته فوق الذكر به ديوان عدالت اداري تقديم كرده كه به هيأت عمومي ارجاع شده است متن مقرره مورد شكايت به قرار زير مي باشد: با توجه به اينكه بر اساس ماده 23 آيين نامه آموزشي مقاطع كارداني، كارشناسي پيوسته و ناپيوسته مصوب بيست و ششمين جلسه شوراي عالي برنامه ريزي علوم پزشكي مصوب 1383/3/23 كه مقرر داشته است "نمرات كليه دروس اعم از قبولي و ردي در كارنامه دانشجو ثبت و در محاسبه ميانگين نيمسال مربوطه و ميانگين كل منظور مي شود" نمرات مردودي دانشجويان رشته هاي تحت پوشش وزارت بهداشت از جمله رشته اعضاي مصنوعي در ميانگين كل آنها محاسبه شده و با توجه به تأثير بيست درصدي معدل مقطع كارشناسي در نمره كل آزمون ورودي كارشناسي ارشد و رقابت في مابين دانشجويان و دانش آموختگان دانشگاه هاي متبوع وزارت علوم و وزارت بهداشت اين امر موجب تضييع حقوق دانشجويان و دانش آموختگان دانشگاه هاي متبوع وزارت بهداشت مي گردد چرا كه بر اساس رأي شماره 2710 مورخ 1401/11/25 هيأت عمومي ديوان، محاسبات نمرات مردودي در ميانگين كل دانشجويان مقطع كارشناسي دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالي تحت پوشش وزارت علوم (به طور خاص دانشگاه خواجه نصيرالدين طوسي) ابطال شده است و نمرات مردودي در ميانگين كل دانشجويان و دانش آموختگان دانشگاه هاي متبوع وزارت علوم محاسبه نمي شود و اين در حالي است كه براي دانشجويان و دانش آموختگان دانشگاه هاي متبوع وزارت بهداشت محاسبه مي گردد و اين امر موجب تضييع حقوق دانش آموختگان دانشگاه هاي متبوع وزارت بهداشت مي گردد. *دلايل شاكي براي ابطال مقرره مورد شكايت: 1) رأي شماره 2710 مورخ 1401/11/25 هيأت عمومي ديوان در خصوص شرايط مشابه اين مصوبه با مقرره مورد شكايت 2) در راستاي برقراري عدالت آموزشي و عدم تضييع حقوق دانش جويان و دانش آموختگان متبوع وزارت بهداشت در مقايسه با دانش جويان و دانش آموختگان دانشگاه هاي متبوع وزارت علوم. * در پاسخ به شكايت مذكور ، اداره كل حقوقي و تنظيم مقررات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي به موجب لايحه شماره 107/621 مورخ1402/3/20 به طور خلاصه توضيح داده است كه: الف) دفاع شكلي: بر اساس ماده واحده «خروج تصميمات و آراي صادره از هيأت ها و كميته هاي تخصصي وزارتين علوم، تحقيقات و فناوري و بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و ساير مراكز آموزشي و پژوهشي در خصوص امور و شئون علمي، آموزشي و پژوهشي از شمول صلاحيت ديوان عدالت اداري و ساير مراجع قضايي مصوب ششصد و سي امين جلسه مورخ 1387/6/12 شوراي عالي انقلاب فرهنگي» آن دسته از تصميمات و آراء نهائي و قطعي صادره در هيأت ها و كميته هاي تخصصي فعال در وزارتخانه هاي علوم، تحقيقات و فناوري و بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و دانشگاهها و ساير مراكز آموزشي و پژوهشي مصوب، از جمله تصميمات و آراء نهائي هيأتهاي امناء، مميزه و انتظامي اساتيد و كميته انضباطي دانشجويان و همچنين تصميمات و آراء نهائي در خصوص بازنشستگي، ارتقا، ارزيابي و پذيرش علمي، بورس دانشجويان و فرصت مطالعاتي كه صرفاً در رابطه با امور و شئون تخصصي علمي، آموزشي و پژوهشي صادر شده باشد، قابل شكايت و رسيدگي در ديوان عدالت اداري و ساير مراجع قضائي نخواهد بود. بر اين اساس و با توجه به اينكه شكايت مطروحه داراي جنبه علمي و آموزشي است، اتخاذ تصميم شايسته مورد تقاضا مي باشد. ـ ضمناً در اين ارتباط توجه آن مقام محترم را به صورتجلسه مربوط به اولين كارگروه تخصصي مشترك اداره كل حقوقي و تنظيم مقررات وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي و ديوان عدالت اداري مورخ 1401/9/17 كه در بند 3 آن به صلاحيت هيات عالي تجديد نظر وزارت بهداشت در پرونده هاي داراي شئون علمي آموزشي و پژوهشي موضوع مصوبه ماده واحده خروج تصميمات و آراء صادره از هياتها و كميته هاي تخصصي وزارتين علوم، تحقيقات و فناوري و بهداشت درمان و آموزش پزشكي ... مصوب جلسه 630 شوراي عالي انقلاب فرهنگي تاكيد شده است جلب مي نمايد. ب) دفاع در ماهيت: 1)مصوبه مورد شكايت جزء اختيارات و وظايف قانوني شورا بوده است و وظايف شوراي عالي برنامه ريزي علوم پزشكي بوده است. 2ـ در ارتباط با خواسته شاكي شايان ذكر است چنانچه نمره مردودي در ميانگين كل محاسبه نشود اين امر با عدالت آموزشي در تباين بوده و موجب تضييع حقوق برخي از دانشجويان مي شود زيرا در مواردي ميانگين كل دانشجويي كه نمره مردودي نداشته است از ميانگين كل دانشجويي كه داراي نمره مردودي بوده كمتر خواهد شد، به طور مثال دانشجوي كه نمره 11 اخذ نموده و قبول شده نسبت به دانشجويي كه در نوبت اول نمره 9 كسب نموده و مجدداً در آزمون شركت نموده و در نوبت دوم نمره 12 كسب نموده در صورت حذف نمره 9 مردودي كمتر خواهد شده و اين امر از عدالت آموزشي خارج است زيرا به دانشجويي كه در نوبت اول مردود شده، يك فرصت ديگر براي مطالعه درس و يك فرصت براي شركت در آزمون جديد با سوالات متفاوت پيدا نموده است. بنابراين عدم احتساب نمره مردودي بي عدالتي در حق دانشجويي است كه در نوبت اول قبول شده است، همچنين چناچه نمرات مردودي در ميانگن كل محاسبه نشود دانشجويان با اميد حذف نمره مردودي تلاش لازم را جهت كسب نمره بالا نخواهند داشت و اين امر به كيفيت آموزش لطمه خواهد زد. 3ـ با توجه به اينكه در مواردي ممكن است دانشجو به علت مشكلات خارج از اختيار و يا بيماري موفق به كسب نمره قبولي نشود، جهت جلوگيري از كاهش ميانگين كل اين گروه از دانشجويان شوراي معين شوراي عالي برنامه ريزي آموزشي در جلسه 27 مورخ 1388/2/13 تصويب نموده است: نمره مردودي دانشجو در صورتي كه در نوبت بعدي آزمون، نمره 16 و بالاتر اخذ نمايد حذف خواهد شد و در ميانگين نيمسال كل محاسبه نخواهد شد، تعداد مجاز استفاده از اين مصوبه جهت دانشجويان كارداني و كارشناسي ناپيوسته يك بار، كارشناسي پيوسته دو بار و دكتري عمومي (پزشكي، داروسازي و دندانپزشكي) سه بار است. 4ـ در ارتباط با دادنامه مورد استناد شاكي در دادخواست برخلاف ادعاي شاكي در دادنامه مزبور اصل و ماهيت موضوع از سوي ديوان مورد ابطال واقع نشده بلكه با توجه به اينكه تصويب چنين مصوبه اي دراختيار شوراي عالي برنامه ريزي وزارت علوم است و شوراي دانشگاه خواجه نصير چنين اختياري نداشته است مصوبه دانشگاه خواجه نصير به جهت خارج از حدود اختيار بودن از سوي هيأت عمومي ديوان ابطال شده است. كما اينكه چنانچه اين موضوع به تصويب شوراي عالي برنامه ريزي وزارت علوم برسد ممكن است در صورت درخواست ابطال از سوي شاكي مورد ابطال هيأت عمومي واقع نگردد بنابراين استناد شاكي كه رأي هيأت عمومي براي ابطال مصوبه شوراي عالي برنامه ريزي وزارت بهداشت به جهت حدود اختيارات شورا فاقد وجاهت است. 5 ـ آيين نامه ياد شده فاقد هرگونه حكمي داير بر محاسبه نمرات مردودي در ميانگين كل نمرات است لذا آن قسمت از بند 3 ماده 12 آيين نامه اجرايي آموزش در مقاطع كارشناسي به شماره 1ـ 98 مصوب سال 1398 شوراي دانشگاه خواجه نصير كه متضمن محاسبه نمرات مردودي دانشجويان در ميانگين كل نمرات است خارج از حدود اختيار بوده از تاريخ تصويب ابطال شده است. 6 ـ مصوبه مورد شكايت از سال 1383 لازم الاجرا بوده و تاكنون هيچ ادعايي داير به اينكه مصوبه اين وزارتخانه تاكنون موجب رقابت بين دانشجويان فارغ التحصيل از وزارت علوم و وزارت بهداشت براي شركت در رشته هاي مشترك مي گردد وجود نداشته است. بنابراين نظر به اينكه تمامي تصميمات و اقدامات در حدود اختيارات شوراي عالي برنامه ريزي وزارت بهداشت بوده و حتي براي موارد مردودي خارج از اراده دانشجويان نيز ضوابط و مقررات تسهيل كننده تا حد حذف نمره مردودي با لحاظ شرايط پيشگفت نيز به تصويب رسيده است فلذا صدور رأي به رد شكايت شاكي مورد تقاضا است. پرونده شماره هـ ت/0200200 مبني بر درخواست ابطال فراز پاياني ماده (23) آيين نامه آموزشي دوره هاي كارداني، كارشناسي پيوسته و كارشناسي ناپيوسته مصوب بيست و ششمين جلسه شوراي عالي برنامه ريزي علوم پزشكي مورخ 1383/3/23 در جلسه هيأت تخصصي فرهنگي، آموزشي و پزشكي مورد رسيدگي قرار گرفت و آن قسمت از مقرره مورد شكايت كه در خصوص «محاسبه نمرات ردِّي دانشجو در ميانگين كل» مي باشد جهت اتخاذ تصميم به هيأت عمومي ارسال گرديد و راجع به «محاسبه نمرات ردِّي دانشجو در ميانگين نيمسال تحصيلي»، اعضاء به اتفاق آراء به شرح ذيل مبادرت به صدور رأي نمودند: رأي هيأت تخصصي فرهنگي، آموزشي و پزشكي براساس بند (1) از ماده (1) قانون تشكيلات و وظايف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي مصوب سال 1367، تدوين و ارائه سياست ها، تعيين خط مشي ها و نيز برنامه ريزي براي فعاليت هاي مربوط به تربيت نيروي انساني گروه پزشكي از مأموريت هاي اصلي و در حدود اختيارات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي در زمينه اداره امور دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالي تحت پوشش وزارتخانه يادشده مي باشد و در راستاي ايفاي مأموريت ها و اختيارات فوق، آيين نامه آموزشي دوره هاي كارداني، كارشناسي پيوسته و كارشناسي ناپيوسته در جلسه شماره 26 مورخ 1383/3/23 به تصويب شوراي عالي برنامه ريزي علوم پزشكي رسيده است. نظر به اينكه مطابق قسمت اخير ماده (22) آيين نامه مزبور: «... نمرات دانشجو در هر درس به صورت عددي بين صفر تا بيست مشخص مي گردد.» و به موجب فراز نخست ماده (23) همان آيين نامه: «حداقل نمره قبولي در هر درس نظري و آزمايشگاهي 10 و كارآموزي و كارآموزي در عرصه 12 مي باشد.» و برابر ماده (28) آيين نامه اخيرالذكر: «ميانگين نمرات دانشجو در هيچ نيمسال تحصيلي نبايد كمتر از 12 باشد در غير اين صورت نام نويسي دانشجو در نيمسال بعد، به صورت مشروط خواهد بود.» و با توجه به اينكه ميانگين نيمسال در مشروطي يا عدم مشروطي دانشجو مؤثر بوده و در صورت عدم احتساب برخي از نمراتِ دروس اخذ شده در ترم از جمله نمرات ردِّي در ميانگين نيمسال، احراز اين امر را ناممكن مي سازد، لذا آن قسمت از فراز پاياني ماده (23) آيين نامه آموزشي دوره هاي كارداني، كارشناسي پيوسته و كارشناسي ناپيوسته مصوب بيست و ششمين جلسه شوراي عالي برنامه ريزي علوم پزشكي مورخ 1383/3/23 كه متضمن محاسبه نمرات مردودي دانشجويان در ميانگين نيمسال تحصيلي مي باشد، در حدود اختيارات مرجع مصوِّب آن بوده و مغايرتي با قوانين و مقررات نداشته و قابل ابطال نمي باشد. اين رأي به استناد بند «ب» ماده (84) قانون ديوان عدالت اداري (اصلاحي مصوب 1402/2/10) ظرف مهلت بيست روز از تاريخ صدور از جانب رئيس محترم ديوان عدالت اداري يا 10 نفر از قضات محترم ديوان عدالت اداري قابل اعتراض بوده و پس از قطعيت، براساس ماده (93) قانون مذكور در رسيدگي و تصميم گيري مراجع قضايي و اداري معتبر و ملاك عمل است. رئيس هيأت تخصصي فرهنگي، آموزشي و پزشكي ديوان عدالت اداري مهدي فرد محمديان