رأي شماره 2650 هيأت عمومي ديوان عدالت اداري با موضوع تعارض در آراء صادره از شعب 36 و 30 و 45 در خصوص ايثارگران شاغل در دستگاه‌هاي اجرايي خارج از شمول قانون مديريت خدمات كشوري نيز مشمول حكم مقرر در بند (الف) ماده 103 قانون مديريت خدمات كشوري مي‌ باشند

شماره 0001010 – 29 /10 /1400 بسمه تعالي جناب آقاي اكبرپور رئيس هيأت مديره و مديرعامل محترم روزنامه رسمي جمهوري اسلامي ايران يك نسخه از رأي هيأت عمومي ديوان عدالت اداري به شماره دادنامه 140009970905812650 مورخ 23 /9 /1400 با موضوع :« ايثارگران شاغل در دستگاه هاي اجرايي خارج از شمول قانون مديريت خدمات كشوري نيز مشمول حكم مقرر در بند ( الف ) ماده 103 قانون مديريت خدمات كشوري مي باشند .» جهت درج در روزنامه رسمي به پيوست ارسال مي گردد . مدير كل هيأت عمومي و هيأتهاي تخصصي ديوان عدالت اداري – يدالله اسمعيلي فرد تاريخ دادنامه : ۱۴۰۰ / ۹ / ۲۳ شماره دادنامه : ۲۶۵۰ شماره پرونده : ۰۰۰۱۰۱۰ مرجع رسيدگي : هيأت عمومي ديوان عدالت اداري اعلام‌كننده تعارض : آقاي محمدرضا پورقرباني موضوع : اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب ديوان عدالت اداري گردش كار : شعب ديوان عدالت اداري در خصوص ادامه خدمت كاركنان ايثارگر شهرداري تا ۳۵ سال استنباط‌هاي متفاوتي داشته‌اند كه منجر به صدور آراي متعارض گرديده است . بعضي از شعب ديوان با استدلال اينكه طبق بند ۶ شق ( ث ) ماده ۸۸ قانون برنامه ششم توسعه رزمندگاني كه حداقل ۶ ماه سابقه حضور داوطلبانه در دفاع مقدس دارند مشمول امتياز برخورداري از يك امتياز مقطع تحصيلي بالاتر را دارند و طبق بند ( ر ) ماده ۸۷ قانون مذكور، ايثارگران با داشتن مدرك كارشناسي مشمول بند ( الف ) ماده ۱۰۳ قانون مديريت خدمات كشوري بوده و مي‌توانند تا ۳۵ سال خدمت نمايند، لذا حكم به ورود شكايت صادر كرده‌اند، بعضي ديگر از شعب با استدلال اينكه شهرداريها طبق ماده ۱۱۷ قانون مديريت خدمات كشوري از شمـول قانون مزبـور مستثني شده‌اند در حالي كه بند ( ر ) ماده ۸۷ قانون برنامه ششم توسعه ناظر به مشمولين قانون مديريت خدمات كشوري است و كاركنان شهرداري نمي‌توانند از مزاياي مقرر در اين بند استفاده نمايند زيرا كاركنان شهرداري مشمول قانون استخدام كشوري و قانون اصلاح مقررات بازنشستگي و وظيفه مي‌باشند و در قوانين مذكور ادامه خدمت تا ۳۵ سال و مشاغل تخصصي پيش‌بيني نشده است، لذا حكم به رد شكايت صادر كرده‌اند . گردش كار پرونده‌ها و مشروح آراء به قرار زير است : الف : شعبه ۳۶ بدوي ديوان عدالت اداري در خصوص دادخواست آقاي مجتبي خدمت بين دانا به طرفيت شهرداري شهر رشت و به خواسته جلوگيري از تضييع حقوق استخدامي و توقف اجراي حكم بازنشستگي به موجب دادنامه شماره ۹۹۰۹۹۷۰۹۵۷۰۰۱۶۱۲ـ ۱۳۹۹ / ۱۱ / ۱۹ به شرح زير رأي به ورود شكايت صادر كرده است : نظر به اينكه ايثارگران با حكم خاص بند ( ر ) ماده ۸۷ قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران مشمول بند ( الف ) ماده ۱۰۳ قانون مديريت خدمات كشوري قرار گرفته‌اند واين حكم از حيث شمول ايثارگران همه ايثارگران مشمول امتياز مذكور را در بر مي‌گيرد و از حيث دايره شمول بر مستخدمين دستگاه‌هاي اجرايي نسبت به حكم ماده ۱۱۷ قانون مديريت خدمات كشوري خاص بوده و فقط دسته‌اي از مستخدمين دستگاه‌هاي اجرايي كه مشمول عنوان ايثارگر مي‌باشند را در بر مي‌گيرد از اين حيث نسبت به ايثارگران حكم ماده ۱۱۷ مذكور نسخ شده است و از طرفي به موجب جزء ۶ از بند ( ث ) ماده ۸۸ قانون صدرالذكر رزمندگان نيز بايد از امتياز يك مقطع تحصيلي بالاتر برخوردار شوند . از اين رو شكايت شاكي را وارد تشخيص داده وحكم به ورود شكايت شاكي را با استباط از مواد قانوني فوق‌الذكر و استناد به مواد ۱۰ و ۱۱ قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري صادر و طرف شكايت را ملزم به رعايت مفاد بند ( الف ) ماده ۱۰۳ قانون مديريت خدمات كشوري راجع به شاكي مي‌نمايد . متعاقب اعتراض شهرداري شهر رشت به دادنامه مذكور، شعبه ۲۷ تجديدنظر ديوان عدالت اداري به موجب دادنامه شماره ۱۴۰۰۳۱۳۹۰۰۰۰۱۹۱۸۴۴ ـ ۱۴۰۰ / ۱ / ۲۹ ضمن پذيرفتن تجديدنظرخواهي و نقض دادنامه شماره ۹۹۰۹۹۷۰۹۵۷۰۰۱۶۱۲ـ ۱۳۹۹ / ۱۱ / ۱۹ شعبه ۳۶ بدوي، به شرح زير رأي به رد شكايت صادر كرده است . نظر به اينكه به موجب ماده ۱۱۷ قانون مديريت خدمات كشوري كاركنان شهرداري‌ها از شمول اين قانون مستثني شده‌اند و رأي وحدت رويه شماره ۱۳۳۴ ـ ۱۳۹۸ / ۷ / ۲ هيأت عمومي ديوان عدالت اداري نيز مويد اين امر است در حالي كه بند ( ر ) ماده ۸۷ قانون برنامه ششم توسعه ناظر به مشمولين قانون مديريت خدمات كشوري است و كاركنان شهرداري نمي‌توانند از مزاياي مقرر در اين بند استفاده نمايند و به موجب ماده۲ قانون اصلاح قانون بازنشستگي و وظيفه قانون استخدام كشوري مصوب ۱۳۶۸ بازنشستگي مستخدمين رسمي، ثابت و داراي عناوين مشابه وزارتخانه‌ها، مؤسسات، شركت‌هاي دولتي، شهرداري‌ها و مؤسسات دولتي كه شمول قانون بر آنها مستلزم ذكر نام است با حداقل سي سال سابقه خدمت قابل قبول از لحاظ بازنشستگي طبق مقررات مربوط خواهد بود . بنابراين از آنجايي كه در پرونده پيش رو به موجب احكام كارگزيني نامبرده با دارا بودن ۳۱ سال و ۳ ماه و ۲۴ روز سنوات خدمت از تاريخ ۱۳۹۹ / ۶ / ۱۵ وفق مقررات بازنشسته اعلام شده است و تخلفي از قوانين و مقررات مشهود نبوده و اعتراض تجديدنظرخواه را موجه تشخيص و با اجازه حاصل از ماده ۷۱ قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري ضمن نقض دادنامه تجديدنظر خواسته حكم به رد شكايت شاكي صادر و اعلام مي‌شود . ب : شعبه ۳۰ بدوي ديوان عدالت اداري در خصوص دادخواست آقاي محمدعيسي رحماني گسكره‌‌ئي به خواسته تقاضاي الزام به ادامه همكاري تا ۳۵ سال سابقه در شهرداري شهر رشت، به موجب دادنامـه شمـاره ۹۹۰۹۹۷۰۹۰۲۳۰۱۴۶۶ ـ ۱۳۹۹ / ۷ / ۲۷ به شرح زير رأي به ورود شكايت صادر كرده است : با توجه به تبصره الحاقي سال ۱۳۹۵ به بند ( الف ) ماده ۱۰۳ قانون مديريت خدمات كشوري كه مقرر داشته است ايثارگراني كه به موجب قوانين و مقررات مربوطه از امتياز يك مقطع تحصيلي بالاتر برخوردارند نيز با داشتن مدرك كارشناسي مشمول حكم اين ماده مي‌شوند و مي‌توانند تا ۳۵ سال خدمت نمايند . نظر به اينكه شاكي شرايط مقرر براي ادامه خدمت تا ۳۵ سال را وفق تبصره الحاقي به قانون مذكور دارا مي‌باشد، لذا شكايت شاكي را موجه تشخيص و مستنداً به مواد ۱۰، ۱۱ و ۶۵ قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري حكم به ورود شكايت شاكي صادر و اعلام مي‌نمايد . دادنامه مذكور به موجب دادنامه شماره ۹۹۰۹۹۷۰۹۵۶۰۰۲۵۵۶ ـ ۱۳۹۹ / ۱۱ / ۲۶ صادر شده از شعبه ۲۷ تجديدنظر ديوان عدالت اداري تأييد شده است . ج : شعبه ۴۵ بدوي ديوان عدالت اداري در خصوص دادخواست آقاي كيومرث مبيني به خواسته اعتراض به حكم بازنشستگي و الزام به ادامه همكاري تا ۳۵ سال در شهرداري شهر رشت، به موجب دادنامه شماره ۹۸۰۹۹۷۰۹۰۴۲۰۱۲۶۲ـ ۱۳۹۸ / ۴ / ۲۹ به شرح زير رأي به رد شكايت صادر كرده است : با توجه به تاريخ بازنشستگي شاكي به لحاظ اينكه امتياز موضوع خواسته شاكي براي ايثارگراني است كه از امتياز يك مقطع تحصيلي در دوران خدمت بهره‌مند شده‌اند ودر خصوص استفاده از مدرك تحصيلي نيز وفق ماده ۱۷ قانون مديريت خدمات كشوري شهرداريها مستثني مي‌باشند و اينكه شاكي نيز دليل، مدرك يا مستند متقني كه دلالت بر صحت ادعـاي وي و استحقاقش باشد ارائـه ننموده است . عليهذا نظر به مـراتب معنونـه و مستفـاد از قاعده فقهي « البينه علي المدعي » شكايت و ادعاي شاكي را وارد و محرز ندانسته به استناد اصل ۱۷۳ قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران و مواد ۱، ۱۰، ۱۷، ۵۸، ۶۰ و ۶۵ قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري حكم به رد شكايت صادر و اعلام مي‌نمايد . متعاقب اعتراض آقاي كيومرث مبيني به دادنامه مذكور، شعبه ۲۶ تجديدنظر ديوان عدالت اداري به موجب دادنامه شماره ۹۸۰۹۹۷۰۹۵۵۹۰۳۴۵۵ ـ ۱۳۹۸ / ۱۱ / ۲۰ ضمن پذيرفتن تجديدنظرخواهي و نقض دادنامه شماره ۹۸۰۹۹۷۰۹۰۴۲۰۱۲۶۲ـ ۱۳۹۸ / ۴ / ۲۹ صادر شده از شعبه ۴۵ بدوي ديوان عدالت اداري به شرح زير رأي به ورود شكايت صادر كرده است : بر مبناي گواهي صادره از سوي فرمانده سپاه حضرت محمد رسول اله تهران به شماره ۵۸۱ / ۱۴۱ / ۴۶ / زم ـ ۱۳۹۷ / ۹ / ۱۱ تجديدنظرخواه به مدت ۱۲ ماه و ۱۴ روز در جبهه‌هاي جنگ حق عليه باطل حضور داشته و طبق بند ( الف ) ماده ۱ قانون جامع خدمات‌رساني به ايثارگران « ايثارگر در اين قانون به كسي اطلاق مي‌گردد كه براي استقرار و حفظ دستاوردهاي انقلاب اسلامي و دفاع از كيان نظام جمهوري اسلامي ايران و استقلال و تماميت ارضي كشور، مقابله با تهديدات و تجاوزات دشمنان داخلي و خارجي انجام وظيفه نموده و شهيد، مفقودالاثر، جانباز، اسير، آزاده و رزمنده شناخته شود و به موجب بند ( و ) ماده ۱ قانون مذكور « رزمنده به كسي اطلاق مي‌شود كه در راه تكوين، دفاع و حفظ ارزشها و كيان جمهوري اسلامي ايران استقلال و تماميت ارضي كشور، مقابله با تهديدات و تجاوزات دشمن و عوامل ضد انقلاب و اشارا با تاييد مراجع ذي صلاح به طور فعال حضور يافته باشد .» و در ماده ۲ قانون ياد شده كليه وزارتخانه‌ها و سازمان‌ها و دستگاه‌هاي اجرايي و ... اعم از اينكه داراي قوانين و مقررات خاص باشند يا نباشند مكلف به رعايت و انجام تكايف قانوني فو قالذكر در قانون مزبور هستند و مطابق بند ۶ از شق ( ث ) ماده ۸۸ قانون بنرامه پنجساله ششم توسعه جمهوري اسلامي ايران « رزمندگاني كه حداقل شش ماه سابقه حضور داوطلبانه در دفاع مقدس داشته باشن مشمول امتياز برخورداري از يك مقطع تحصيلي بالاتر مي‌باشند و بر اساس بنـد ( ر ) ماده ۸۷ قانـون موصوف‌الذكر، ايثارگراني كه بـه موجب قوانين و مقررات مربوط از امتياز يك مقطع تحصيلي بالاتر بهره‌مند مي‌باشند با داشتن مدرك كارشناسي، مشمول بند ( الف ) ماده ۱۰۳ قانون مديريت خدمات كشوري بوده و مي‌توانند تا ۳۵ سال خدمت كنند و مطابق ماده ۸۷ قانون مذكور « دولت موظف است اقدامات لازم براي اجراي صحيح و به موقع قانون جامع خدمات‌رساني به ايثارگران را به عمل آورده و اعتبار كافي را در بودجه سنواتي پيش‌بيني نمايد وكليه آيين‌نامه‌هاي اجرايي آن را حداكثر تا ۶ ماهه سال اول اجراي قانون برنامه تصويب و ابلاغ نمايد .» و بر مبناي تبصره بند ( الف ) ماده ۱۰۳ اصلاحي قانون مديريت خدمات كشوري ايثارگراني كه به موجب قوانين ومقررات مربوط از يك امتياز مقطع تحصيلي بالاتر برخوردارند نيز باداشتن مدرك كارشناسي مشمول حكم اين ماده مي‌باشند و مي‌توانند تا ۳۵ سال خدمت نمايند و مراتب بر اساس بخشنامه شماره ۱۰۸۳۴۶۵ ـ ۱۳۹۵ / ۱۲ / ۱۸ رئيس سازمان اداري و استخدامي كشور به كليه دستگاه‌هاي اجرايي مشمول قانون مديريت خدمات كشوري ابلاغ شده است . لذا شعبه ۲۶ تجديدنظر ديوان با در نظر گرفتن مراتب فوق البيان و به استناد ماده ۷۱ قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري مصوب سال ۱۳۹۲ ضمن نقض دادنامه شعبه بدوي ديوان حكم به ورود شكايت و الزام تجديدنظر خوانده به اجراي قوانين و مقررات حاكم مبني بر برخورداري نامبرده از امتياز يك مقطع تحصيلي بالاتر و ابطال حكم بازنشستگي و ادامه خدمت تا ۳۵ سال صادر و اعلام مي‌كند . هيأت عمومي ديوان عدالت اداري در تاريخ ۱۴۰۰ / ۹ / ۲۳ با حضور رئيس و معاونين ديوان عدالت اداري و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب ديوان تشكيل شد و پس از بحث و بررسي با اكثريت آراء به شرح زير به صدور رأي مبادرت كرده است . رأي هيأت عمومي الف ـ تعارض در آراء محرز است . ب ـ با توجه به مفاد دادنامه شماره ۱۱۴۲ـ ۱۴۰۰ / ۴ / ۵ هيأت عمومي ديوان عدالت اداري، هر چند كاركنان شهرداري‌‌ها به موجب ماده ۱۱۷ قانون مديريت خـدمات كشوري از شمول مـاده ۱۰۳ قـانون مذكور خـارج هستند، ليكن از آنجايي كه به موجب بند ( ر ) ماده ۸۷ قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران مصوب سال ۱۳۹۵ مقرر شده است كه : « ايثارگراني كه به موجب قوانين و مقررات مربوط از امتياز يك مقطع تحصيلي بالاتر بهره‌مند مي‌باشند با داشتن مدرك كارشناسي، مشمول بند ( الف ) ماده ۱۰۳ قانون مديريت خدمات كشوري بوده و مي‌توانند تا سي و پنج سال خدمت كنند » ، بنابراين با توجه به بند قانوني مزبور، ايثارگران مشمول بهره‌مندي از امتيازات يك مقطع تحصيلي بالاتر صرف نظر از اينكه در برخي موارد مانند كاركنان شهرداري‌ها مشمول قانون مديريت خدمات كشوري نيستند، به موجب بند ( ر ) ماده ۸۷ قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران مشمول حكم مقرر در بند ( الف ) ماده ۱۰۳ قانون مديريت خدمات كشوري شده‌‌اند . بنابه مراتب فوق، رأي شماره ۹۹۰۹۹۷۰۹۰۲۳۰۱۴۶۶ ـ ۱۳۹۹ / ۷ / ۲۷ ( صادر شده از شعبه ۳۰ بدوي ديوان عدالت اداري ) كه به موجب رأي شماره ۹۹۰۹۹۷۰۹۵۶۰۰۲۵۵۶ ـ ۱۳۹۹ / ۱۱ / ۲۶ ( صادر شده از شعبه ۲۷ تجديدنظر ديوان عدالت اداري ) تأييد شده و ايثارگران شاغل در دستگاه‌هاي اجرايي خارج از شمول قانون مديريت خدمات كشوري را نيز مشمول حكم مقرر در بند ( الف ) ماده ۱۰۳ قانون مديريت خدمات كشوري اعلام كرده، صحيح و منطبق با موازين قانوني است . اين رأي به استناد بند ۲ ماده ۱۲ و ماده۸۹ قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري مصوب سال ۱۳۹۲ براي شعب ديوان و ساير مراجع اداري در موارد مشابه لازم‌الاتباع است . رئيس هيأت عمومي ديوان عدالت اداري ـ حكمتعلي مظفري