قانون اصلاح قانون خدمت نظامي

بجاي قسمتي از مواد قانون خدمت نظامي مصوب 16 خرداد 1304 مواد ذيل تصويب مي‌شود:

مملكت ايران مطابق تشكيلات قشوني بنواحي سربازكيري [سربازگيري] منقسم شده و افراد وظيفه در مراكز حوزه‌هاي سربازكيري [سربازگيري] خود بخدمت ‌احضار و مطابق نظريه وزارت جنك بقسمتهاي قشوني تقسيم مي‌شوند.

در تمام نواحي سربازكيري [سربازگيري] بموجب پيشنهاد وزارت جنك و تصويب هيئت وزراء و صدور فرمان همايوني عمل سربازكيري [سربازگيري] از 15‌مهر ماه هر سال شروع و تا اخر اذر ماه همان سال خاتمه خواهد يافت.

در سه‌ماهه اخر هر سال دفاتر احصائيه و سجل احوال هر ناحيه سربازكيري [سربازگيري] صورتي از كليه افراديكه در سال اتي بسن سربازي ‌ميرسند و در ثبت حوزه‌هاي جزء مي‌باشند از دفتر سجل نفوس ان محل استخراج و بنواحي سربازكيري [سربازگيري] تسليم و نواحي سربازكيري [سربازگيري] پس از تطبيق‌ صورتهاي مزبور با دفاتر نفوس محل بوسيله رؤساي مافوق خود بوزارت جنك ارسال ميدارند.

تهيه و تحويل صورتهاي مزبور بنواحي و تطبيق انها با دفاتر نفوس و ارسال بوزارت جنك نبايد از ماه اخر سال تجاوز نمايد.

وزارت جنك پس از وصول صورتهاي مزبور در فروردين ماه هر سال عده نفراتي را كه در ان سال لازم خواهد داشت با تعيين تقسيم ان‌ بنواحي باضافه صدي بيست براي كسور احتمالي معين كرده و براي نواحي سرباز كيري [سربازگيري] و حوزه‌هاي قشوني ارسال خواهد نمود.

ماداميكه احتياجات قشوني كمتر از ميزان افرادي است كه بايد براي خدمت نظامي احضار شوند افراد لازم براي احتياجات وزارت‌ جنك به ترتيب ذيل از بين واجدين شرايط خدمت نظامي معين خواهد شد. 1 - غير متاهل 2 - متاهل بودن اولاد 3 - متاهل با اولاد. براي تامين احتياجات قشوني افراد وظيفه طبقه اول مقدم بر طبقه ثاني و طبقه ثاني مقدم بر‌طبقه ثالث خواهد بود در صورتيكه تعداد هر طبقه اضافه بر احتياج بوده باشد افراد لازم از بين انها مطابق تقدم تاريخ ولادت انتخاب و به بقيه موقتا‌ مرخصي خانه داده ميشود.

در صورتيكه انتخاب از بين افرادي بايد بعمل ايد كه تاريخ روز و ماه تولد انان در اوراق سجلي ذكر نشده يا ذكر شده و تاريخ‌ تولدشان يكروز باشد تقدم با كساني خواهد بود كه نسبت به افراد ديكر رديف خود ديرتر ورقه سجل كرفته‌اند.

افراد در چهار سال دوره احتياط پس از سه سال اول احتياط يكمرتبه و ذخيره مقدم هر دو سال يك مرتبه و افراد ذخيره تالي هر سه‌سال يكمرتبه در حوزه خود براي مدت يكماه مشق نظامي بايد حاضر شوند موعد و ترتيب ان مطابق نظامنامه كه وزارت جنك تهيه خواهد كرد‌معين خواهد شد.

اشخاصيكه در سن سربازي و يا بعد از ان بخواهند داخل خدمت دولتي يا اجتماعي يا مشاغل ازادي كه مستلزم اجازه رسمي دولت‌است بشوند بايد تصديق انجام خدمت تحت‌السلاح و يا معافيت از خدمت نظامي را در دست داشته باشند و بدون اوراق مزبور دوائر كشوري و‌مؤسسات از قبول انها بايد خود داري نمايند.

اشخاصي كه قبل از رسيدن بسن سربازي داوطلبانه دو سال تحت‌السلاح خدمت نموده‌اند پس از خاتمه خدمت تحت‌السلاح جزء‌ذخيره محسوب خواهند شد مشروط باينكه پس از رسيدن بسن لا اقل هيجده سالكي شروع بخدمت كرده باشند.

كسانيكه از خدمت نظام وظيفه عمومي بواسطه علل مزاجي بتصديق دو نفر از اطباء نظامي كه عدم استعداد انها را براي خدمت‌ نظامي تصديق نمايند معاف مي‌باشند: 1 - نابينا از يك يا 2 چشم. 2 - قوزي. 3 - كر. 4 - لال 5 - شل و چلاق 6 – يكدست. 7 - فاقدين شصت و سبابه دست راست 8 - اشخاص قصيرالقامه كه قد ان ها از يك كز و نيم كمتر باشد. 9 - اشخاص مسلول و مبتلاي بامراض غير قابل علاج 10 - معيوبين از چشم كه از عهده خدمات نظامي برنيايند.

اشخاص ضعيف‌ البنيه يا مرضاي قابل معالجه قبل از رفتن بخدمت تحت‌السلاح بخرج دولت معالجه خواهند شد.

در صورتيكه دو نفر طبيب نظامي در محل تشكيل مجلس سربازكيري [سربازگيري] حاضر نباشند وظيفه مذكور در فوق بدو نفر طبيب غير نظامي كه از‌طرف اداره نظام وظيفه معين مي‌شوند محول ميكردد.

كسانيكه بواسطه موقعيت خود ار خدمات نظامي معاف مي‌باشند:

حكام شرع مجاز باجتهاد يا فتوي از مراجع تقليد يا فتوي و علماء درجه اول مذاهب زرتشتي و كليمي و مسيحي و مدرسين علوم معقول و‌منقول

يگانه پسر هر مرد يا زني كه بواسطه علت مزاج از اداره امر معاش خود عاجز و كفالت بر عهده ان پسر باشد در تمام مدت كفالت.

پسر دوم هر مرد يا زني كه يك پسرش در خدمت تحت‌السلاح بوده و در صورت داشتن پسر سوم ان پسر بسن 18 نرسيده باشد.

پسر هر مرد يا زني كه يك پسرش بموجب قانون نظام وظيفه بخدمت احضار و در خدمت وفات كرده باشد. در صورتيكه ان مرد يا زن پسر‌ديكري هم داشته باشد اين معافيت تا زمان رسيدن پسر ديكرش به سن هيجده سالكي خواهد بود.

5 هر جواني كه نفقه ده يك خانواده بوده و در محل پدر يا برادر. پدر زن و يا برادر زني كه وضعيت اعاشه انها اجازه كفالت امور خانواده مشمول را‌بدهد نداشته باشد مادام كه اين وضعيت باقيست. مشمولي كه در سال احضار بخدمت تاهل اختيار كند حق معافيت از خدمت سربازي را بعنوان ضرورت تكفل از عيال خود نخواهد داشت.

6 دو نفري كه مشتركا كفيل يك يا چند خانواده باشند و در يكسال هر دو براي خدمت سربازي دعوت شوند انكه بيشتر بعائله كمك ميكند ‌مادام كه اين وضعيت باقي است از خدمت معاف خواهد بود.

7 يكي از دو پسر پدر يا مادري كه هر دو در يكسال بخدمت نظامي احضار ميشوند بانتخاب پدر و در صورت نبودن پدر به انتخاب مادر براي‌مدت دو سال معاف خواهد بود.

بطور كلي مطابق مقررات فقره 7 اين ماده از دو پسر يكي معاف و مطابق مقررات فقره 3 و 4 از سه پسر در صورت نرسيدن پسر سوم بسن 18‌سالكي و يا بودن يك پسر در خدمت نظامي يكنفر معاف و از 4 پسر نيز يكنفر و از پنج پسر دو نفر معاف خواهد بود.

هر جواني كه كفيل معيشت منحصر بفرد پدر يا مادر جد يا جده پير و عليل از كار افتاده خود باشد مادام كه حال بدين منوال است.

در صورت ادامه تكفل مقرر در فقرات 2 و 3 و 4 و 5 و 6 و 7 و 8 و 9 اين ماده تا پنجسال متوالي در اخر پنجسال كليه متكفلين بدون استثناء ‌براي فرا كرفتن مقدمات تعليمات نظامي براي 4 ماه بخدمت نظامي احضار و پس از خاتمه ان مرخص و جزء ذخيره محسوب خواهند شد.

محصليني كه در مدارس عاليه و سيكل دوم متوسطه داخله يا خارجه مشغول تحصيل باشند و بسن سربازي برسند تا موقع اتمام و‌اكمال تحصيلات خود از خدمت نظامي معاف هستند.

‌ديپلم ليسانس و بالا - از مدارس عاليه داخله يا خارجه فقط يك سال و دارندكان‌تصديقنامه دوره كامل مدارس متوسطه داخله يا خارجه 18 ماده[ماه] خواهد بود.

فارغ‌التحصيل‌هاي مدارس عاليه و متوسطه مخصوص تشكيل كادرهاي صاحبمنصبي احتياط هستند و وزارت جنك با تشكيل مدارس‌صاحبمنصبي احتياط وسائل نيل انها را به مقام صاحبمنصبي احتياط در مدت خدمت تحت‌السلاح مقرر در اين ماده فراهم خواهد نمود.

طلاب علوم دينيه در صورت اشتغال بتحصيل تا اكمال و خاتمه تحصيلات خود در صورتيكه تحصيلات انها مطابق مدارس عاليه‌و يا متوسطه بوده باشد مشمول مقررات ماده 17 و 18 خواهند بود.

براي اجراي مقررات ماده 5 اينقانون وزارت جنك مقدمات جريان سربازكيري [سربازگيري] را در تمام مملكت از 15 فروردين ماه تا اخر شهريور‌ماه هر سال از حيث اعلان اسامي مشمولين كه در 15 مهر ماه ان سال بايد خود را براي خدمت نظامي حاضر نمايند و رسيدكي بوضعيت مشمولين و‌تهيه و تكميل اوراق انهائيكه مطابق فقرات 2 و 3 و 4 و 5 و 6 و 7 و 8 و 9 ماده 16 قانون خود را معاف ميدانند حاضر خواهد نمود كه پس از صدور‌فرمان همايوني در احضار مشمولين بدون فوت وقت مجالس سربازكيري باوراق متكفلين و اشخاص مذكور در ماده 15 و سوابق و مدارك انها كه قبلا بوسيله حوزه‌هاي سربازگيري هر محل تهيه شده است رسيدكي و سربازان مسلم را بسربازخانه‌ها اعزام و براي اشخاص واجد شرايط معافيت سند‌معافيت صادر نمايند.

پس از صدور اوامر وزارت جنك در باب احضار افراد بخدمت نظامي مامورين سربازكيري [سربازگيري] با صاحبمنصبان ساخلو كه براي هر‌حوزه معين و از 15 فروردين تا اخر شهريور ماه هر سال مامور اجراي مقررات ماده فوق مي‌باشند با دفاتر مذكور در ماده 6 بمراكز خود رفته باطلاع‌مامورين كشوري اسامي كليه افراد ساكن ان حوزه را كه واجد سن سربازي شده و يا معافيت موقت انها خاتمه يافته است اعم از مقيم يا مسافر يا دفاتر‌نفوس تطبيق مينمايند كه در روز معين بمجلس سربازكيري [سربازگيري] محل دعوت شوند. ‌كليه افراد مذكور در فوق مكلف مي‌باشند كه در موعد معين در مجلس سربازكيري [سربازگيري] حضور بهم رسانند و در عوض مسافرين و اشخاص عليل غير قادر‌بحركت بايد پدر يا برادر يا يكي از اقوام نزديك يا شخص ديكري را كه به نمايندكي تعيين نمايند حاضر شوند.

براي اجراي عمل سربازكيري هر حوزه سربازكيري [سربازگيري] مجلسي مركب از اعضاء مفصله ذيل تشكيل ميشود: 1 - حاكم و رؤساي ماليه - بلديه - نظميه - امنيه مدعي عمومي و سجل احوال محل در صورت بودن رؤساي مزبوره در محل. 2 - از يك الي پنج نفر صاحبمنصب بانتخاب فرمانده ناحيه سربازكيري [سربازگيري] و يك يا دو نفر طبيب نظامي. ‌در صورت نبودن طبيب نظامي در محل مطابق تبصره 2 ماده 15 رفتار خواهد شد. 3 - پنج نفر از معاريف و معتمدين اهل محل كه 3 نفر انها عضو اصلي و دو نفر عضو علي‌البدل خواهند بود يكنفر از اعضاء اصلي بايد از طبقه‌ علماء باشد. ‌انتخاب معتمدين فوق بنظر حاكم و فرمانده ساخلوورئيس حوزه سربازكيري [سربازگيري] محل بعمل ميايد.

در صورتيكه تشكيل مجالس سربازكيري در مدت مقرره در ماده 5 در تمام مملكت غير مقدور باشد نواحي و حوره‌هاي سربازكيري [سربازگيري] مكلف‌خواهند بود مجالس سربازكيري [سربازگيري] را بمحض تهيه مقدمات يكي بعد از ديكري در طول سال تشكيل و باحضار افراد اقدام نمايند بطوريكه افراد ان ‌سال در همان سال احضار شوند.

رياست مجلس سرباز كيري [سربازگيري] بعهده حاكم و نظارت ان با رئيس حوزه سربازكيري [سربازگيري] محل و مسئوليت مشتركه متوجه كليه اعضاء ان‌خواهد بود.

وظايف مجلس سربازكيري [سربازگيري] از قرار ذيل است.

امر دولت در احضار افراد بخدمت نظامي و مواردي كه مطابق قانون از خدمت نظامي دائما يا موقتا معاف مي‌باشند براي حاضرين قرائت مي‌شود.

اسامي اشخاصي كه در ان سال براي خدمت دعوت شده‌اند مطابق دفاتري كه حوزه‌هاي سربازكيري [سربازگيري] استخراجا طبق صورتهاي ارسالي دفاتر‌احصائيه و سجل احوال محل تهيه نموده‌اند يك يك بصداي بلند خوانده و حاضر و غايب معين شده و اشخاص حاضر معاينه كرديده انهائي كه‌قابليت سربازي ندارند خارج و سند معافيت بانها داده ميشود.

باسناد اشخاصيكه مطابق فصل دوم اينقانون معاف ميباشند و طبق ماده 20 قبلا از طرف حوزه‌هاي سربازكيري [سربازگيري] با تحقيقات محلي تنظيم و‌تكميل كرديده رسيدكي كرده پس از تصديق حقانيت انها در مقابل اسامي انان در دفتر سربازكيري [سربازگيري] ذكر علل را نموده و سند معافيت بانها ميدهند.

اشخاصيكه در دفتر اسامي نامشان ذكر شده ولي بواسطه مسافرت يا مرضي نتوانند حاضر شوند و نماينده فرستاده باشند از نماينده انها تحقيقات‌لازمه بعمل امده علل عدم حضور و لياقت و عدم لياقت و معافيت و عدم معافيت انها در مقابل اسمشان قيد و سند مقتضي به نماينده انها داده خواهد‌شد.

دفاتر اسامي كه از طرف حوزه‌هاي سربازكيري [سربازگيري] تهيه و بمجلس سربازكيري [سربازگيري] تسليم شده با دفتر نفوس محلي تطبيق و در صورت اختلاف علل و‌موجبات ان تحقيق شده و بر طبق ان تحقيقات عمل ميشود و پس از اتمام عمليات دفاتر مذكوره بسته شده و بامضاي تمام اعضاء مجلس خواهد‌رسيد.

پس از موضوع كردن معافين از خدمت نظامي عده مورد احتياج از مجموع افراد قابل سربازي انتخاب و به بقيه افراد اضافه بر احتياج مرخصي خانه ‌تا احضار ثانوي داده خواهد شد بديهي است در مرخصي افراد اضافه بر احتياج طبقات سه‌كانه مقرره در ماده 8 بايد ملحوظ شود و طبقه سوم مقدم بر‌طبقه دوم و طبقه دوم مقدم بر طبقه اول خواهد بود.

رسيدكي بوضعيت افراد علني و در حضور حاضرين در مجلس سربازكيري [سربازگيري] بعمل ميايد.

وضعيت هر يك از افراد بايد در مقابل اسم ان شخص در دفتر صورت‌مجلس سربازكيري [سربازگيري] ثبت و بامضاي رئيس دفاتر و منشي‌مجلس سربازكيري [سربازگيري] برسد.

در صورت اختلاف اراء بين اعضاء مجلس سربازكيري [سربازگيري] راي اكثريت قاطع خواهد بود.

اشخاصي كه بدون عذر موجه در مجلس سربازكيري [سربازگيري] حاضر نشوند و يا نماينده نفرستند براي استنكاف از حضور در مجلس‌سربازكيري [سربازگيري] يا فرار پس از ثبوت تقصير در محكمه اداري جلب بخدمت سربازي شده و در عوض دو سال سه سال تحت‌السلاح خواهند ماند.

در صورت ثبوت عذر موجه براي غيبت محكمه اداري با مشمول مزبور مطابق مقررات قانوني رفتار خواهد نمود.

قانون خدمت نظامي مصوب 16 خرداد ماه 1304 كه بموجب قانون مجازات مجرمين در امور نظام وظيفه مصوب 23 مرداد ماه1310 نسخ شده ماده ذيل تصويب مي‌شود: ‌محكمه اداري مذكور در ماده 29 برياست رئيس ناحيه يا رئيس حوزه سربازكيري [سربازگيري] و عضويت نماينده حكومت و سجل احوال و امنيه و نظميه محل در‌مراكز نواحي و حوزه‌ها تشكيل ميكردد.

هر يك از افراد ذخيره كه در موقع احضار براي مشق نظامي بدون عذر موجه حاضر نشوند پس از ثبوت تقصير در محكمه نظامي از‌يك ماه تا سه ماه محكوم بحبس مي‌كردند.

حكم مذكور در ماده فوق در مورد افراد احتياط نيز جاري است.

كه بموجب قانون مجازات مجرمين در امور نظام وظيفه نسخ شده ماده ذيل تصويب ميشود: ‌مدتي را كه مستخدمين رسمي و مستخدمين جزء قبل از تاريخ اجراي اينقانون انجام خدمت نظام وظيفه نموده و يا بعداً بنمايند جزو مدت خدمت‌انها محسوب شده وزارتخانها و ادارات مربوطه مكلفند انها را پس از دوره خدمت نظامي بخدمت خود بپذيرند. و همينطور مستخدمين ديكر‌ادارات كه بر اثر اينقانون بخدمت نظام وظيفه دعوت مي‌شوند پس از خاتمه خدمت تحت‌السلاح براي اشتغال بخدمت سابق خود يا خدمات ديكر‌دولتي بر سايرين مقدم خواهند بود.

اينقانون از تاريخ دهم مهر ماه 1310 بموقع اجراء كذارده مي‌شود - اشخاصي كه بموجب قانون خدمت نظامي مصوب 16 خرداد‌ 1304 مشمول بوده‌اند از حيث معافيت تابع مقررات مواد 15 16 - 17 - 18 - 19 اينقانون خواهند بود. ‌نظامنامه اجراي اينقانون توسط وزارتين جنك و داخله تدوين و پس از تصويب هيئت وزراء بوسيله وزارت جنك بموقع اجرا كذارده خواهد شد.

اين قانون كه مشتمل بر يك ماده است در جلسه سي‌ام شهريور ماه يكهزار و سيصد و ده شمسي بتصويب مجلس شوراي ملي رسيد.

رئيس مجلس شوراي ملي . دادكر.