نظر مشورتي 7/1403/15 مورخ 1403/02/18 اداره كل حقوقي قوه قضائيه

استعلام : چنانچه پس از صدور قرار تأمين كيفري از نوع وثيقه، ولي طفل؛ اعم از پدر و يا جد پدري اقدام به توديع وثيقه متعلق به مولي‌عليه خود بنمايد، آيا پذيرش و صدور قرار قبولي وثيقه داراي وجاهت قانوني است؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : اولاً، وفق ماده 1183 قانون مدني «در كليه امور مربوط به اموال و حقوق مالي مولي‌عليه، ولي نماينده قانوني او مي¬باشد»؛ بنابراين، ولي قهري مي‌تواند هر معامله‌اي را نسبت به اموال مولي‌عليه انجام دهد و اصل بر آن است كه در انجام اين معاملات رعايت غبطه مولي‌عليه را نموده است و اثبات خلاف آن مستلزم ارائه دليل از سوي مدعي است. هم چنانكه ماده 72 قانون امور حسبي مصوب 1319 نيز در صورت وجود ولي و يا وصي، دادستان و دادگاه را فاقد حق براي اداره امور محجور دانسته است. بر اين اساس، چنانچه ولي قهري اموال صغير را در وثيقه قرار دهد، به صرف ادعاي عدم رعايت غبطه مولي‌عليه، نمي¬توان اقدام ولي قهري را فاقد اعتبار دانست. ثانياً، چنانچه ولي قهري، رعايت غبطه صغير را نكند و مرتكب اقدامي ¬شود كه موجب ضرر مولي‌عليه شود، به تقاضاي نزديكان وي يا دادستان پس از اثبات اين موارد، دادگاه ولي مزبور را عزل و از تصرف در اموال صغير منع و براي اداره اموال صغير قيم تعيين مي¬كند (ماده 1184 قانون مدني اصلاحي 1379)؛ اما تا زماني كه رأي صادر نشده است، اقدامات ولي قهري معتبر و نافذ خواهد بود. ثالثاً، در صورتي كه ولي قهري در انجام توثيق نسبت به اموال مولي‌عليه رعايت غبطه را نكرده و تعدي يا تفريط كرده باشد، وفق ماده 631 قانون مدني رفتار خواهد شد.